Đột quỵ có thể xảy ra đột ngột, không báo trước nhưng hậu quả lại tiến triển rất nhanh. Nếu người bệnh không được cấp cứu kịp thời sẽ làm tăng nguy cơ tử vong và tàn tật lâu dài.
Nhiều người thường chủ quan trước những dấu hiệu ban đầu như nói ngọng, yếu tay chân hay chóng mặt. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đột quỵ không chỉ là một bệnh lý thông thường mà là một “cơn tấn công não”, cần được cấp cứu ngay lập tức tương tự nhồi máu cơ tim.
Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não chết đi
Não là cơ quan phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung cấp máu và oxy. Khi dòng máu bị tắc nghẽn bởi cục máu đông hoặc mạch máu bị vỡ, các tế bào não bắt đầu tổn thương gần như ngay lập tức.
Trong đột quỵ thiếu máu não (dạng phổ biến nhất), mỗi phút không được can thiệp có thể khiến khoảng 2 triệu tế bào thần kinh chết đi, cùng hàng tỷ kết nối thần kinh bị phá hủy. Tổn thương này không diễn ra trong vài giờ mà xảy ra liên tục từng phút. Hậu quả phụ thuộc vào vùng não bị ảnh hưởng. Người bệnh có thể mất khả năng nói, suy giảm trí nhớ, liệt một bên cơ thể hoặc rối loạn nhận thức.
“Cửa sổ vàng” điều trị rất ngắn
Đột quỵ có thời gian can thiệp hiệu quả rất hạn chế, thường được gọi là “cửa sổ vàng”. Việc điều trị cần bắt đầu càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong vài giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Các phương pháp hiện đại như dùng thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp lấy huyết khối có thể giúp khôi phục dòng máu lên não. Tuy nhiên, hiệu quả của các phương pháp này giảm nhanh theo thời gian.
Với đột quỵ xuất huyết – khi mạch máu não bị vỡ – tình trạng còn nguy hiểm hơn. Người bệnh có thể cần phẫu thuật khẩn cấp để cầm máu và giảm áp lực lên não.
Tổn thương não không thể phục hồi hoàn toàn
Khác với nhiều cơ quan khác trong cơ thể, tế bào não khi đã chết gần như không thể tái tạo. Vì vậy, mỗi phút chậm trễ đồng nghĩa với mất đi vĩnh viễn một phần chức năng của não.
Trong cấp cứu đột quỵ, thời gian càng kéo dài, tổn thương não càng nghiêm trọng. Người bệnh được đưa đến bệnh viện sớm có cơ hội hồi phục tốt hơn, trong khi người đến muộn dễ đối mặt với di chứng nặng nề như mất khả năng vận động, nói chuyện, thậm chí tử vong.
Phát hiện sớm các dấu hiệu đột quỵ đóng vai trò quyết định. Các triệu chứng thường xuất hiện đột ngột, bao gồm mất thăng bằng, chóng mặt; nhìn mờ hoặc mất thị lực; méo miệng, lệch mặt; yếu hoặc tê một bên tay chân; nói khó hoặc nói ngọng.
Quy tắc BEFAST giúp nhận biết nhanh đột quỵ qua các dấu hiệu: mất thăng bằng (Balance), rối loạn thị lực (Eyes), méo miệng (Face), yếu tay chân (Arms), nói khó (Speech). Chữ “T” (thời gian) nhấn mạnh việc gọi cấp cứu ngay lập tức khi xuất hiện dấu hiệu, bởi mỗi phút trôi qua đều làm tăng nguy cơ tổn thương não.
Bác sĩ ở Hàn Quốc dự đoán thai phụ có nguy cơ sinh non, trẻ phải nằm lồng kính. Chị về Việt Nam đến Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, bác sĩ Ngô Thị Hương, Trung tâm Can thiệp bào thai, cho biết trường hợp mang thai ba tự nhiên như thai phụ này vốn ít gặp. Trường hợp này, hai thai nhi chung bánh nhau xuất hiện hội chứng truyền máu song thai giai đoạn II - một biến chứng nặng có thể đe dọa sự sống của thai nhi nếu không được can thiệp kịp thời.
Truyền máu song thai (TTTS) là hội chứng xảy ra trong thai kỳ, khi thai phụ mang một cặp song sinh cùng trứng chung bánh nhau nhưng khác túi ối. Đây là một tai biến trước sinh vô cùng nghiêm trọng. Hiệp hội Truyền máu song thai Mỹ ghi nhận hội chứng này xảy ra với khoảng 15% trường hợp mang song thai có chung một bánh nhau.
Tình trạng phức tạp hơn khi một thai có dấu hiệu thiểu ối nặng, không thấy bàng quang, gần như không cử động, thai còn lại đa ối do nhận quá nhiều máu. Ngoài ra, thai phụ còn bị nhân xơ tử cung, tăng thêm khó khăn trong quá trình can thiệp.
Các bác sĩ quyết định phẫu thuật can thiệp bào thai bằng laser đông cầu nối mạch máu giữa hai thai. Tuy nhiên thách thức chồng chất khi tuổi thai còn quá nhỏ (16 tuần) và bánh nhau bám mặt trước diện rộng, rất dễ gây chảy máu hoặc kích thích co bóp tử cung dẫn đến sảy thai.
May mắn, sau can thiệp, hai thai nhi đều phát triển tốt, tình trạng chuyển biến tích cực, nước ối dần tăng lên, bàng quang của thai nhi thiểu ối được quan sát rõ trên siêu âm. Thai nhi cử động tốt, phát triển ổn định, không ghi nhận dấu hiệu chảy máu hay bong nhau.
Thai phụ hồi phục tốt, không đau nhiều sau thủ thuật và có thể vận động nhẹ nhàng. Hiện, cả ba mẹ con đều ổn định.
"Với trường hợp tam thai có hội chứng truyền máu, theo dõi sát và can thiệp kịp thời là yếu tố quyết định cứu sống thai nhi", bác sĩ nói. Tỷ lệ giữ được thai sau can thiệp trong trường hợp này có thể đạt 70-80%, song cần theo dõi chặt chẽ trong suốt thai kỳ.
Trường hợp mang tam thai tự nhiên ít gặp, y văn thế giới ghi nhận tỷ lệ 1/8.000 ca sinh. Người mẹ mang tam thai dễ gặp các biến cố sản khoa nguy hiểm hơn so với bình thường, như sảy thai, sinh non, ngôi bất thường, thai nhi sa dây rốn, thai phụ bị tiểu đường thai kỳ, tăng huyết áp, tiền sản giật. Thai phụ thường phải sinh mổ, dễ bị đờ tử cung, băng huyết sau sinh.
Bác sĩ khuyến cáo thai phụ mang đa thai (hai, ba hay nhiều hơn) cần khám định kỳ, theo dõi sát diễn biến thai kỳ để bác sĩ kịp thời chẩn đoán bất thường và có giải pháp can thiệp kịp thời, bảo vệ cả mẹ lẫn con.
TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết sầu riêng chứa nhiều vitamin như vitamin C, axit folic, thiamin, riboflavin, niacin, vitamin B6 và vitamin A. Sầu riêng còn giàu kali, có lợi cho huyết áp ở người khỏe mạnh, cùng các chất chống oxy hóa và tryptophan giúp cơ thể thư giãn nhẹ.
Tuy nhiên, sầu riêng không phải "hoa quả ăn nhẹ", mà giống một món tráng miệng giàu năng lượng. Dù không thuộc nhóm quá ngọt, nhưng cứ 100g sầu riêng cung cấp khoảng 147 kcal, cao gấp 2–3 lần nhiều loại trái cây phổ biến.
Một múi sầu riêng (~80–100g) cung cấp khoảng 20–25g carbohydrate, gần tương đương một bát cơm nhỏ. Một quả sầu riêng có thể cung cấp trên 1.000-1.500kcal. Nếu bạn ăn một múi, cơ thể còn có thể kiểm soát. Nhưng khi bạn ăn 2-3 múi, đặc biệt là sau bữa cơm, lượng đường sẽ bị 'cộng dồn', dễ gây tăng đường huyết rõ rệt.
"Điều này khiến sầu riêng trở thành loại quả 2 trong 1, vừa nhiều đường, vừa có chất béo nên năng lượng rất cao", tiến sĩ nói. Khi ăn vào, lượng đường đi vào máu nhanh và nhiều.
Theo tiến sĩ, ăn đúng cách, sầu riêng có thể mang lại lợi ích ngược lại, nếu lạm dụng, có thể trở thành gánh nặng cho sức khỏe. 4 nhóm người cần đặc biệt thận trọng với loại quả này, gồm người mắc đái tháo đường, người thừa cân, béo phì, người bị gan nhiễm mỡ, mỡ máu cao, người mắc bệnh thận (sầu riêng giàu kali).
Người khỏe mạnh chỉ nên ăn sầu riêng khoảng 1-2 múi mỗi lần (100-150g), tối đa 2-3 lần mỗi tuần. Không nên ăn loại quả này khi đói, vào buổi tối muộn và tránh dùng cùng rượu bia hoặc các thực phẩm nhiều đường khác.
Ngày 1/4, BS.CK2 Thân Văn Hùng, Phó Chủ nhiệm khoa Bỏng Tạo hình, Viện Chấn thương Chỉnh hình, công bố thành công của ca ghép sọ. Trước đó, vào ngày 26/1, êkíp phẫu thuật đã vá màng sọ bằng lưới titan, cắt bỏ vùng sẹo lớn, lấy túi giãn da và dùng chính phần da mới tạo che phủ toàn bộ vùng khuyết. Hiện bệnh nhân đã xuất viện, sinh hoạt ổn định, vùng da ghép hồng hào và tóc phát triển tốt.
Để phục hồi mảng sọ và vùng da đầu mất tóc, các bác sĩ chọn kỹ thuật giãn da. Tháng 11/2025, êkíp đặt một túi dung tích 450 ml dưới vùng da đầu còn tóc của người bệnh. Bác sĩ bơm nước từ từ vào túi theo thời gian giúp da căng dần, tương tự cơ chế da bụng giãn nở khi mang thai. Phương pháp này tạo ra phần da mới mang đặc điểm y hệt nguyên bản và giữ nguyên nang tóc tự nhiên.
Hai năm trước, nữ bệnh nhân hút mỡ bụng và cấy mỡ thái dương tại một phòng khám tư nhân. Khoảng một giờ sau thủ thuật, chị mệt mỏi, khó nói và yếu nửa người bên phải. Người nhà lập tức đưa chị đến Bệnh viện Quân y 175 cấp cứu trong đêm. Bác sĩ chẩn đoán người bệnh đột quỵ do thuyên tắc mỡ. Hai ngày sau, tình trạng phù não diễn tiến nặng buộc êkíp mổ mở sọ giải áp, qua đó phát hiện tế bào mỡ làm tắc nghẽn động mạch. Chị vượt qua cơn nguy kịch sau 13 ngày hồi sức tích cực nhưng gánh chịu di chứng yếu liệt nửa người, rối loạn vận động, ngôn ngữ và mất mảng sọ lớn.
Bác sĩ Hùng khuyến cáo, cấy mỡ tự thân vùng mặt là phương pháp làm đẹp hiệu quả, nhưng mọi can thiệp y khoa đều tiềm ẩn rủi ro. Khách hàng cần thực hiện thủ thuật tại các bệnh viện, cơ sở y tế được cấp phép, do bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật tạo hình - thẩm mỹ đảm nhiệm. Sau thủ thuật, nếu có dấu hiệu bất thường, cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế tuyến cuối có chuyên môn cao để được cấp cứu kịp thời trong "thời gian vàng".
