Một người đàn ông trung niên tại Đài Loan dù không hút thuốc và thường xuyên vận động nhưng vẫn bị lão hóa mạch máu, chức năng thận bị suy giảm tương đương một người 80 tuổi. Nguyên nhân chính được xác định là do một thói quen ăn uống không đúng cách. May mắn, sau khi loại bỏ một nhóm thực phẩm cụ thể trong vòng 6 tháng, chức năng thận của ông đã cải thiện đáng kể, theo The Standard.
Bác sĩ Hong Yong-xiang, chuyên khoa thận ở Đài Loan đã chia sẻ câu chuyện về một bệnh nhân 55 tuổi vốn là người rất có ý thức chăm sóc sức khỏe. Ông duy trì thói quen chạy bộ 5 km mỗi ngày, không hút thuốc, không uống rượu và đặc biệt cẩn thận chọn chế độ ăn ít muối. Thế nhưng, ông lại có một sở thích từ thời trẻ rất khó bỏ: cực kỳ nghiện nước chấm. Dù là ăn lẩu, gà luộc hay rau luộc, ông luôn phải có một chén nước xốt sacha (thường được pha với nước tương, dùng cho các món thịt, hải sản, lẩu…).
Bệnh nhân này luôn tự tin mình có một cơ thể khỏe mạnh, cho đến khi kết quả kiểm tra sức khỏe vào năm ngoái cho thấy chỉ số tốc độ lọc cầu thận ước tính (eGFR) của ông chỉ còn 58 (suy thận cấp độ 3)
Trên thực tế, không chỉ riêng thận mà hệ thống mạch máu khắp cơ thể ông cũng đều xuất hiện dấu hiệu lão hóa sớm. Người đàn ông hoàn toàn bàng hoàng và tự hỏi: “Tôi tập thể dục đều đặn, không hút thuốc cũng chẳng uống rượu, tại sao chuyện này lại xảy ra với tôi?”
Bệnh nhân cho biết triệu chứng ông gặp phải là dễ mệt mỏi và thường xuyên thấy khát nước. Sau khi tìm hiểu kỹ thói quen ăn uống của ông, bác sĩ đã lập tức chỉ ra “thủ phạm” ẩn mình chính là những loại nước xốt, nước chấm. Bác sĩ Hong phân tích rằng, dù bệnh nhân đã chủ động né tránh muối ăn thông thường, nhưng ông lại hoàn toàn sập bẫy trước lượng natri, phụ gia hóa chất và đường fructose nồng độ cao ẩn giấu bên trong các loại nước xốt, nước chấm.
Nghe theo lời khuyên của bác sĩ, người đàn ông đã kiên quyết loại bỏ các loại nước xốt và thực phẩm chế biến sẵn ra khỏi khẩu phần ăn. Sau 6 tháng kiên trì, không chỉ tình trạng mệt mỏi, khát nước biến mất, mà chỉ số chức năng thận của ông cũng đã hồi phục ấn tượng, theo The Standard.
Theo bác sĩ Hong, dữ liệu về tuổi thọ toàn cầu và các bài đánh giá tài liệu được tổng hợp trong Nature Medicine cho thấy gien chỉ quyết định khoảng 25% tuổi thọ, trong khi 75% còn lại phụ thuộc vào chế độ ăn uống, giấc ngủ và việc quản lý căng thẳng.
Ngày 24/6, nắng nóng cực đoan đang bao trùm châu Âu, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus hối thúc các nhà lãnh đạo đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống y tế có khả năng thích ứng với khí hậu, theo AFP.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông lo ngại nắng nóng đang buộc nhiều trường học đóng cửa và đẩy sức khỏe người dân vào tình thế nguy hiểm. Theo WHO, châu Âu ấm lên nhanh hơn phần còn lại của thế giới sẽ khiến các đợt nắng nóng cực đoan xuất hiện dày đặc và nghiêm trọng hơn.
"Chúng ta không thể trì hoãn thêm nữa. Các nhà lãnh đạo phải ưu tiên đầu tư vào hệ thống y tế có khả năng thích ứng với khí hậu, đồng thời đẩy nhanh hành động vì khí hậu và giảm thiểu các yếu tố gây ra cuộc khủng hoảng này", ông viết.
Các nhà khoa học nhận định biến đổi khí hậu do con người gây ra đang làm trầm trọng thêm các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, hạn hán và lũ lụt. Một nghiên cứu công bố tuần này cho thấy đợt nắng nóng hiện tại chịu tác động rõ rệt từ biến đổi khí hậu. Nếu không có yếu tố này, nhiệt độ có thể thấp hơn 2-4 độ C.
Châu Âu hiện là khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới. Trong 4 năm qua, nắng nóng đã khiến hơn 200.000 người tử vong, tỷ lệ tử vong liên quan nhiệt độ cao tăng 30% trong hai thập kỷ gần đây. Trong một bài đăng trên Instagram, WHO cảnh báo "nắng nóng không còn đơn thuần là một câu chuyện về thời tiết, mà đã trở thành một tình trạng khẩn cấp về y tế".
Cơ quan này kêu gọi các địa phương mở rộng giải pháp làm mát đô thị, đảm bảo người dân tiếp cận nước sạch và bóng râm, đồng thời chủ động theo dõi sức khỏe nhóm nguy cơ cao và chuẩn bị năng lực cấp cứu trước các đợt nhiệt đỉnh điểm.
WHO cũng khuyến cáo người dân cần phân biệt giữa kiệt sức do nóng và sốc nhiệt. Kiệt sức do nóng thường gây đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, chuột rút; trong khi sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu đe dọa tính mạng với biểu hiện lú lẫn, ngất hoặc co giật.
Theo cơ quan y tế của Liên Hợp Quốc, nắng nóng cực đoan có thể làm tỷ lệ tử vong tăng đột biến, như đợt nắng nóng lịch sử tại châu Âu từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2003 khiến khoảng 70.000 người thiệt mạng. WHO khuyến nghị người dân chỉ nên dùng quạt điện khi nhiệt độ môi trường dưới 40°C, vì trên ngưỡng này luồng gió từ quạt không còn tác dụng làm mát mà sẽ trực tiếp truyền thêm nhiệt vào cơ thể.
Với không gian có điều hòa nhiệt độ, để nhiệt độ ở mức 27 độ C kết hợp bật thêm quạt điện sẽ giúp phòng mát hơn khoảng 4 độ C. Người dân cũng nên lưu ý đôi khi không khí ngoài trời dưới các bóng râm còn mát mẻ hơn trong nhà. Ngoài ra, việc duy trì thói quen uống nước đều đặn, đảm bảo ít nhất từ 2 đến 3 lít nước mỗi ngày trong những ngày nắng nóng là nguyên tắc bắt buộc để bảo vệ cơ thể.
Ngày 28.6, bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thị Dững, Trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện đa khoa Việt Mỹ (TP.HCM), cho biết kết quả nội soi tiêu hóa kết hợp các thăm dò cận lâm sàng, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân T. có khối u sùi đại tràng đã di căn phúc mạc, cột sống và hạch ổ bụng. Trường hợp này cho thấy nhiều bệnh lý tiêu hóa nguy hiểm có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài mà không có triệu chứng rõ rệt.
Bản thân ông T. và gia đình cũng khá bất ngờ với kết quả nội soi. Trước đó, ông vẫn sinh hoạt gần như bình thường, không xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo rõ rệt. Tình trạng ăn uống kém chỉ mới xuất hiện trong thời gian ngắn nên gia đình cho rằng có thể liên quan đến tuổi tác hoặc thay đổi thời tiết, vì vậy chưa nghĩ đến khả năng mắc bệnh lý nghiêm trọng.
“Ở giai đoạn đầu, ca bệnh lý ác tính đại trực tràng có thể biểu hiện khá mơ hồ với các dấu hiệu thường gặp như rối loạn tiêu hóa, rối loạn thói quen đi tiêu, đầy bụng hoặc ăn uống kém nên người bệnh dễ bỏ qua. Khi phát hiện, bệnh có thể đã tiến triển đến giai đoạn nặng, thậm chí là phát triển thành khối u ác tính", bác sĩ Dững chia sẻ.
Nhiều bệnh lý đường tiêu hóa có thể khởi phát từ những tổn thương ở niêm mạc trong thời gian dài. Polyp tiêu hóa nói chung hay polyp đại trực tràng nói riêng là một trong những tổn thương thường gặp và có thể tiến triển thành ung thư nếu không được phát hiện, theo dõi và xử lý kịp thời.
Theo bác sĩ Dững, polyp đường tiêu hóa là tình trạng tăng sinh bất thường của lớp niêm mạc, thường gặp ở đại trực tràng. Phần lớn polyp là lành tính, tuy nhiên một số dạng polyp tuyến có khả năng tiến triển thành ung thư nếu không được phát hiện và xử lý sớm.
Ở giai đoạn đầu, các tổn thương thường chỉ khu trú ở lớp niêm mạc và gần như không gây triệu chứng rõ ràng, khiến người bệnh khó nhận biết nếu không thực hiện tầm soát định kỳ.
“Nhiều trường hợp polyp được phát hiện tình cờ thông qua nội soi khi người bệnh chưa có biểu hiện lâm sàng đáng chú ý. Một số polyp, đặc biệt polyp tuyến kích thước lớn hoặc có loạn sản, được xem là tổn thương tiền ung thư cần được theo dõi, xử lý sớm để hạn chế nguy cơ tiến triển ác tính", bác sĩ Võ Văn Hải, Bệnh viện đa khoa Việt Mỹ chia sẻ..
Bác sĩ khuyến cáo, những người từ 40 - 45 tuổi trở lên, người có tiền sử polyp đại trực tràng, rối loạn tiêu hóa kéo dài hoặc gia đình có người mắc bệnh lý ác tính ở ống tiêu hóa nên chủ động nội soi tầm soát định kỳ để phát hiện sớm bất thường và tăng cơ hội can thiệp kịp thời.
Ngày 15/6, lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng thông tin, sau nhiều ngày điều trị vì ngộ độc nấm rừng, bệnh nhân Y.D. (SN 1992, trú tại xã D’ran, tỉnh Lâm Đồng) đã tử vong.
Theo đó, ngày 13/6, anh D. hái nấm mọc hoang ở rừng rồi mang về chế biến, làm món ăn cho cả gia đình. Sau bữa ăn, anh D. cùng vợ là chị H. (SN 1995) và 2 con nhỏ xuất hiện các triệu chứng đau bụng, nôn ói, tiêu chảy.
4 người trong gia đình anh D. sau đó được người dân đưa đến Trung tâm Y tế khu vực Đơn Dương cấp cứu, sau đó tiếp tục được chuyển lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng điều trị.
Anh D. bị ngộ độc, rơi vào trạng thái hôn mê sâu, phải lọc máu và điều trị tích cực song đến ngày 15/6, người này tử vong. Một người con của anh D. bị ngộ độc nặng, tiếp tục nằm viện để điều trị.
Trước đó, như Dân trí thông tin, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng phát thông báo, đề nghị UBND các phường, xã, đặc khu trên địa bàn chủ động các phương án phòng, chống ngộ độc nấm cho người dân.
Theo ngành y tế Lâm Đồng, địa phương đang bước vào mùa mưa, độ ẩm cao, các loại nấm phát triển nhiều, người dân và du khách thu hái nấm để sử dụng dẫn đến tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc.
Do vậy, đơn vị đề nghị chính quyền địa phương tăng cường thông tin, truyền thông về an toàn thực phẩm; khuyến cáo người dân không thu hái, chế biến, sử dụng nấm hoang dại, nấm lạ hoặc nấm nghi ngờ gây độc.
Đồng thời, địa phương cần hướng dẫn người dân cách nhận biết triệu chứng, biện pháp phòng ngừa ngộ độc một số loại nấm độc; hướng dẫn người dân đến cơ sở y tế cấp cứu khi xuất hiện các triệu chứng sau khi ăn nấm như buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, chóng mặt…
Các xã, phường, đặc khu được ngành y tế đề nghị nắm bắt tình hình tại địa phương, kịp thời phát hiện các trường hợp nghi ngờ ngộ độc do nấm độc; phối hợp với ngành y tế trong công tác điều tra, xử lý vụ việc, hạn chế thấp nhất số người mắc và tử vong do ngộ độc thực phẩm.
