Đột quỵ có thể xảy ra đột ngột, không báo trước nhưng hậu quả lại tiến triển rất nhanh. Nếu người bệnh không được cấp cứu kịp thời sẽ làm tăng nguy cơ tử vong và tàn tật lâu dài.
Nhiều người thường chủ quan trước những dấu hiệu ban đầu như nói ngọng, yếu tay chân hay chóng mặt. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đột quỵ không chỉ là một bệnh lý thông thường mà là một “cơn tấn công não”, cần được cấp cứu ngay lập tức tương tự nhồi máu cơ tim.
Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não chết đi
Não là cơ quan phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung cấp máu và oxy. Khi dòng máu bị tắc nghẽn bởi cục máu đông hoặc mạch máu bị vỡ, các tế bào não bắt đầu tổn thương gần như ngay lập tức.
Trong đột quỵ thiếu máu não (dạng phổ biến nhất), mỗi phút không được can thiệp có thể khiến khoảng 2 triệu tế bào thần kinh chết đi, cùng hàng tỷ kết nối thần kinh bị phá hủy. Tổn thương này không diễn ra trong vài giờ mà xảy ra liên tục từng phút. Hậu quả phụ thuộc vào vùng não bị ảnh hưởng. Người bệnh có thể mất khả năng nói, suy giảm trí nhớ, liệt một bên cơ thể hoặc rối loạn nhận thức.
“Cửa sổ vàng” điều trị rất ngắn
Đột quỵ có thời gian can thiệp hiệu quả rất hạn chế, thường được gọi là “cửa sổ vàng”. Việc điều trị cần bắt đầu càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong vài giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Các phương pháp hiện đại như dùng thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp lấy huyết khối có thể giúp khôi phục dòng máu lên não. Tuy nhiên, hiệu quả của các phương pháp này giảm nhanh theo thời gian.
Với đột quỵ xuất huyết – khi mạch máu não bị vỡ – tình trạng còn nguy hiểm hơn. Người bệnh có thể cần phẫu thuật khẩn cấp để cầm máu và giảm áp lực lên não.
Tổn thương não không thể phục hồi hoàn toàn
Khác với nhiều cơ quan khác trong cơ thể, tế bào não khi đã chết gần như không thể tái tạo. Vì vậy, mỗi phút chậm trễ đồng nghĩa với mất đi vĩnh viễn một phần chức năng của não.
Trong cấp cứu đột quỵ, thời gian càng kéo dài, tổn thương não càng nghiêm trọng. Người bệnh được đưa đến bệnh viện sớm có cơ hội hồi phục tốt hơn, trong khi người đến muộn dễ đối mặt với di chứng nặng nề như mất khả năng vận động, nói chuyện, thậm chí tử vong.
Phát hiện sớm các dấu hiệu đột quỵ đóng vai trò quyết định. Các triệu chứng thường xuất hiện đột ngột, bao gồm mất thăng bằng, chóng mặt; nhìn mờ hoặc mất thị lực; méo miệng, lệch mặt; yếu hoặc tê một bên tay chân; nói khó hoặc nói ngọng.
Quy tắc BEFAST giúp nhận biết nhanh đột quỵ qua các dấu hiệu: mất thăng bằng (Balance), rối loạn thị lực (Eyes), méo miệng (Face), yếu tay chân (Arms), nói khó (Speech). Chữ “T” (thời gian) nhấn mạnh việc gọi cấp cứu ngay lập tức khi xuất hiện dấu hiệu, bởi mỗi phút trôi qua đều làm tăng nguy cơ tổn thương não.
Trong một bài đăng trên trang cá nhân hôm 21/5, bác sĩ Lâm Tuyên Nhân, chuyên gia thận học tại Đại học Á châu, ở thành phố Đài Trung, chia sẻ trường hợp một nữ bệnh nhân có tỷ lệ protein trên creatinine trong nước tiểu lên tới 1.403 mg/g trong lần đi khám sức khỏe định kỳ.
Ở người trưởng thành khỏe mạnh, chỉ số đó bình thường phải thấp hơn 150 mg/g. Điều này đồng nghĩa với việc lượng đạm thất thoát của bệnh nhân gấp gần 10 lần so với người bình thường, chứng tỏ "hệ thống lọc tinh vi" bên trong quả thận đã bị tổn thương nghiêm trọng.
Bác sĩ Lâm cho hay huyết áp của người phụ nữ này chạm mức 160/105 mmHg. Người bệnh thừa nhận đã biết bản thân bị cao huyết áp từ vài năm trước nhưng vì không có các triệu chứng như chóng mặt, lại thêm tâm lý sợ tác dụng phụ của thuốc nên đã tự ý không dùng thuốc kê đơn.
Theo chuyên gia, cao huyết áp vốn được mệnh danh là "kẻ giết người thầm lặng" bởi khả năng tàn phá các cơ quan nội tạng mà không báo trước. Sau khi thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu và xác định tình trạng đạm niệu (proteinuria) của bệnh nhân là do hệ quả từ việc không kiểm soát huyết áp lâu ngày, ông đã chỉ định một loại thuốc chuyên biệt. Loại thuốc này vừa có tác dụng hạ huyết áp, vừa giúp giảm áp lực nội thận để bảo vệ các cầu thận. Lần này, bệnh nhân nghiêm túc uống thuốc đúng giờ và chăm chỉ tự đo huyết áp tại nhà mỗi ngày.
Sau hơn hai tháng điều trị, khi huyết áp dần ổn định, mức protein niệu của bệnh nhân đã giảm một cách ngoạn mục từ 1.403 mg/g xuống còn hơn 401 mg/g. Sau 3 tháng, chỉ số này tiếp tục giảm xuống còn trên 376 mg/g, trong khi chỉ số chức năng thận vẫn giữ ở mức lý tưởng là 69,1. Việc lượng protein thất thoát giảm gần 3/4 chỉ trong thời gian ngắn là một tín hiệu tích cực đối với quá trình phục hồi của bệnh nhân.
Bác sĩ Lâm cho hay người bệnh ban đầu tưởng chừng đã phải chuẩn bị tâm lý cho việc chạy thận nhưng không ngờ hành động đơn giản là "uống thuốc huyết áp đúng chỉ định" đã cứu sống hai quả thận. Nếu huyết áp cao không được kiểm soát, đến khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu suy kiệt rõ rệt như phù nề, khó thở hay nhiễm độc ure thì chức năng thận thường đã mất đi phần lớn và đẩy người bệnh vào sát ranh giới phải lọc máu. Nhiều người hiện nay vẫn tin vào những lời đồn thổi vô căn cứ rồi sợ uống thuốc hại thận, trong khi chính việc để huyết áp tăng cao tự do mới là thủ phạm thực sự tước đi chức năng của cơ quan này.
Hai sản phẩm bị thu hồi gồm Nature's Own Glucosamine Sulfate with Chondroitin, loại 320 viên, số lô 1662937, hạn sử dụng tháng 4/2028; và Nature's Own Magnesium Glycinate 1150 mg, loại 300 viên, số lô 1665576, hạn sử dụng tháng 4/2028.
Động thái được Bộ Y tế đưa ra sau khi Australia thu hồi khẩn cấp hai sản phẩm thực phẩm chức năng Nature's Own như trên, hôm 4/6. Cơ quan quản lý dược phẩm Australia (TGA) cho biết nguy cơ các mảnh kính có thể xuất hiện trong chai đựng sản phẩm, không nằm trong viên uống. Tuy nhiên, người sử dụng sản phẩm từ các lô bị ảnh hưởng có thể gặp nguy hiểm nếu tiếp xúc với các mảnh vỡ.
Hai sản phẩm trên do Sanofi Consumer Healthcare, thuộc Tập đoàn Sanofi, phân phối và bán rộng rãi tại Australia từ ngày 7/5/2026. Đây là thực phẩm chức năng bảo vệ sức khỏe, bổ sung glucosamine hỗ trợ xương khớp.
Hiện chưa rõ tại sao xuất hiện mảnh kính trong chai sản phẩm tại Australia.
Sau khi tra cứu dữ liệu quản lý, Cục An toàn thực phẩm cho biết chưa cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe đối với hai sản phẩm nêu trên tại Việt Nam. Song, để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, Cục yêu cầu ngành y tế các địa phương rà soát việc đăng ký công bố hoặc tự công bố sản phẩm liên quan; làm việc với các doanh nghiệp công bố sản phẩm để ngừng lưu thông, thông báo tới hệ thống phân phối và triển khai thu hồi theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
Các đơn vị thống kê số lượng sản phẩm đã nhập khẩu, đã bán, còn tồn kho và đề xuất biện pháp xử lý đối với các lô hàng bị ảnh hưởng. Bộ Y tế khuyến cáo người dân không sử dụng các lô sản phẩm thuộc diện thu hồi.
Sản phẩm nêu trên có thể có mặt tại thị trường Việt Nam theo diện "xách tay" hoặc bán ở thị trường thương mại điện tử.
