Khuyết tật nhưng không ở lại phía sau: Cô gái nhiều tự ti trở thành nữ chuyên viên đặc biệt

Vốn con nhà nông, trung tá Nguyễn Thị Thanh Thúy, 46 tuổi, công tác tại Tổng công ty Kinh tế kỹ thuật công nghiệp Quốc phòng lên kế hoạch làm vườn sân thượng khi ngôi nhà 5 tầng hoàn thiện, giữa năm 2025.

Chị cùng chồng dành hai tháng thi công toàn bộ khu vườn hơn 50 m2 như xử lý mặt sàn, chống thấm và dựng nhà lưới cao 4 m. Họ còn lợp màng nhà kính Israel để tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên, giúp không gian rộng và thông thoáng hơn. Khu vườn có chi phí hơn 30 triệu đồng.

Vườn trước trồng rau củ quả theo mùa nên xung quanh vợ chồng chị Thúy nẹp lưới chắn côn trùng, tạo độ thông thoáng nhưng không bị nóng. Chân kê chậu cao 40 cm kết hợp chiều cao chậu 40 cm nên thuận tiện khi trộn đất, chăm cây.

Vườn gồm chậu ghép và thùng xốp được chủ nhà bọc kín bằng băng keo, giúp ngăn nấm mốc.

Vốn con nhà nông, trung tá Nguyễn Thị Thanh Thúy, 46 tuổi, công tác tại Tổng công ty Kinh tế kỹ thuật công nghiệp Quốc phòng lên kế hoạch làm vườn sân thượng khi ngôi nhà 5 tầng hoàn thiện, giữa năm 2025.

Chị cùng chồng dành hai tháng thi công toàn bộ khu vườn hơn 50 m2 như xử lý mặt sàn, chống thấm và dựng nhà lưới cao 4 m. Họ còn lợp màng nhà kính Israel để tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên, giúp không gian rộng và thông thoáng hơn. Khu vườn có chi phí hơn 30 triệu đồng.

Vườn trước trồng rau củ quả theo mùa nên xung quanh vợ chồng chị Thúy nẹp lưới chắn côn trùng, tạo độ thông thoáng nhưng không bị nóng. Chân kê chậu cao 40 cm kết hợp chiều cao chậu 40 cm nên thuận tiện khi trộn đất, chăm cây.

Vườn gồm chậu ghép và thùng xốp được chủ nhà bọc kín bằng băng keo, giúp ngăn nấm mốc.

Vườn sau chị Thúy trồng cây ăn quả lâu năm bằng thùng phi nhựa loại 160 lít và loại 220 lít cắt đôi. Chị không làm lưới chắn như vườn trước, để không gian cho cây phát triển.

Vườn sau chị Thúy trồng cây ăn quả lâu năm bằng thùng phi nhựa loại 160 lít và loại 220 lít cắt đôi. Chị không làm lưới chắn như vườn trước, để không gian cho cây phát triển.

Vườn lắp hệ thống tưới tự động vào hai khung giờ 6h30 và 17h nên nếu gia đình đi vắng vài ngày, cây cối không lo thiếu nước.

Toàn bộ các dãy chậu trồng chị Thúy kết nối đường thoát nước bằng ống nước đường kính 21 để thu nước thải về một điểm.

Vườn lắp hệ thống tưới tự động vào hai khung giờ 6h30 và 17h nên nếu gia đình đi vắng vài ngày, cây cối không lo thiếu nước.

Toàn bộ các dãy chậu trồng chị Thúy kết nối đường thoát nước bằng ống nước đường kính 21 để thu nước thải về một điểm.

Chị Thúy xin mùn mía về ủ bằng men vi sinh, trộn cùng đất, trấu, tro và các loại phân vi sinh, men cám gạo, bột đậu tương, vỏ trứng và nấm Trichodema. Sau hai tháng ủ, chị chuyển 5 mét khối giá thể bằng máy tời lên vườn.

Chị Thúy xin mùn mía về ủ bằng men vi sinh, trộn cùng đất, trấu, tro và các loại phân vi sinh, men cám gạo, bột đậu tương, vỏ trứng và nấm Trichodema. Sau hai tháng ủ, chị chuyển 5 mét khối giá thể bằng máy tời lên vườn.

Vụ đông đầu tiên cuối năm 2025, vợ chồng chị Thúy trồng các loại rau như su hào, dưa chuột, đậu cove Mỹ, cà chua. "Qua bao vất vả, ngắm khu vườn tự tay trồng lớn lên từng ngày, cảm giác rất hạnh phúc", chị nói.

Vụ đông đầu tiên cuối năm 2025, vợ chồng chị Thúy trồng các loại rau như su hào, dưa chuột, đậu cove Mỹ, cà chua. "Qua bao vất vả, ngắm khu vườn tự tay trồng lớn lên từng ngày, cảm giác rất hạnh phúc", chị nói.

Vụ hè 2026, chị dành trọn khu vườn trồng ba loại dưa lưới Huỳnh Long, Snow và Honey Finger cùng dưa hấu, dưa lê Hàn Quốc. Xác định phòng và kiểm soát bệnh quan trọng nhất, khi cây được một lá, chị phun phòng nấm, bọ trĩ luân phiên 5-7 ngày một lần tùy thời tiết.

Vụ hè 2026, chị dành trọn khu vườn trồng ba loại dưa lưới Huỳnh Long, Snow và Honey Finger cùng dưa hấu, dưa lê Hàn Quốc. Xác định phòng và kiểm soát bệnh quan trọng nhất, khi cây được một lá, chị phun phòng nấm, bọ trĩ luân phiên 5-7 ngày một lần tùy thời tiết.

Với dưa hấu, chị kiểm soát bệnh nứt thân xì mủ gây gãy ngọn, chậm phát triển và chú ý khâu thụ phấn đều, cung cấp dinh dưỡng theo từng giai đoạn.

Với dưa hấu, chị kiểm soát bệnh nứt thân xì mủ gây gãy ngọn, chậm phát triển và chú ý khâu thụ phấn đều, cung cấp dinh dưỡng theo từng giai đoạn.

Theo chị, làm vườn sân thượng không quá khó nếu có đam mê và mong muốn mang đến nguồn thực phẩm sạch cho gia đình. Chỉ cần dành thời gian quan sát sự phát triển của cây, điều chỉnh cách chăm sóc phù hợp, người trồng có thể thu hoạch rau quả quanh năm.

Theo chị, làm vườn sân thượng không quá khó nếu có đam mê và mong muốn mang đến nguồn thực phẩm sạch cho gia đình. Chỉ cần dành thời gian quan sát sự phát triển của cây, điều chỉnh cách chăm sóc phù hợp, người trồng có thể thu hoạch rau quả quanh năm.

Khi chia sẻ hình ảnh khu vườn lên mạng xã hội, nhiều người đã đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm.

Không chỉ niềm vui có rau trái và quen biết thêm người chung đam mê, khu vườn cũng giúp không gian sống của gia đình chị mát mẻ hơn trong mùa hè Hà Nội. "Nhà tôi cao nhất trong mấy nhà gần đây, nhưng mấy ngày nay, giữa trưa đứng trên vườn vẫn thấy dễ chịu", chị nói.

Khi chia sẻ hình ảnh khu vườn lên mạng xã hội, nhiều người đã đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm.

Không chỉ niềm vui có rau trái và quen biết thêm người chung đam mê, khu vườn cũng giúp không gian sống của gia đình chị mát mẻ hơn trong mùa hè Hà Nội. "Nhà tôi cao nhất trong mấy nhà gần đây, nhưng mấy ngày nay, giữa trưa đứng trên vườn vẫn thấy dễ chịu", chị nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Một thiếu niên 15 tuổi ở TP.HCM đập phá nhà cửa, thậm chí cầm dao đe dọa chính cha mẹ mình chỉ vì bị tịch thu điện thoại. Đêm đó cả khu phố bị đánh thức bởi tiếng la hét của cậu ấy.

Những trường hợp như trên đã từng được bệnh viện tiếp nhận thời gian qua.

Bệnh viện Tâm thần TP.HCM đã tiếp nhận nhiều trẻ nhập viện để cai nghiện điện thoại, mạng xã hội, game… Bác sĩ Nguyễn Thị Kiều Tiên - Trưởng khoa tâm lý tâm thần trẻ em Bệnh viện Tâm thần TP.HCM - cho biết có trường hợp nhập viện trong tình trạng kích động mạnh, cũng có trường hợp không phải cha mẹ mà là công an địa phương đưa vào bệnh viện.

Còn bác sĩ Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa tâm lý lâm sàng - phục hồi chức năng - y học cổ truyền Bệnh viện Nhi đồng 2 TP.HCM, thông tin ngày càng có nhiều trẻ em bị ảnh hưởng đến sự phát triển do sử dụng thiết bị điện tử quá mức.

Mỗi tháng tại khoa này tiếp nhận cả trăm bệnh nhi có vấn đề về sức khỏe tâm lý mà nguyên nhân gián tiếp đều do sử dụng thiết bị điện tử quá mức. Tuy nhiên điểm chung là không có cha mẹ nào đưa con đến Bệnh viện Tâm thần TP.HCM khám với lý do trẻ bị nghiện thiết bị số cả. Hầu hết chỉ tìm đến với lý do như trẻ chậm nói, học sa sút, mất tập trung, rối loạn cảm xúc, có hành vi bạo lực…

Theo bác sĩ Tiên, khi đã nghiện, trẻ thường bất chấp tất cả đề có được cái mình muốn nên dễ dẫn tới những hành vi cực đoan như chửi bới, đập phá tài sản. Nặng hơn có thể đánh đập cha mẹ, thậm chí dùng hung khí gây thương tích… chỉ để được xem màn hình.

"Bất kể trẻ được đưa đến vì lý do gì, chúng tôi đều hỏi rất kỹ về việc dùng điện thoại, máy tính bảng, máy tính. Nó là một phần không thể bỏ qua trong đánh giá", bác sĩ Tiên chia sẻ.

Ghi nhận thực tế khám chữa bệnh tại Bệnh viện Nhi đồng 2, bác sĩ Sang cho biết tình trạng lệ thuộc vào tivi, điện thoại thông minh không chỉ ảnh hưởng trước mắt mà còn để lại hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe tâm thần và khả năng học tập của trẻ.

Một trong những biểu hiện phổ biến nhất là trẻ chậm nói. Trẻ nhỏ thường xuyên tiếp xúc với màn hình có xu hướng giảm tương tác với người xung quanh dẫn đến hạn chế về ngôn ngữ.

Nhiều trường hợp còn gặp rối loạn giấc ngủ, mất tập trung, giảm khả năng tiếp thu và sa sút trong học tập. Nếu không được can thiệp kịp thời, trẻ có thể tiếp tục gặp các vấn đề như suy giảm thị lực, thiếu kỹ năng xã hội, khó hòa nhập với bạn bè, thậm chí có biểu hiện chán học, né tránh trường lớp, ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách.

Một số trẻ còn có dấu hiệu rối loạn hành vi do quen với việc được chiều bằng thiết bị điện tử từ nhỏ.

Phụ huynh bận rộn, thiếu thời gian nên thiết bị màn hình trở thành "giải pháp nhanh nhất" để giữ cho con yên là thực tế khó phủ nhận hiện nay. Có người mẹ đơn thân vừa đi làm vừa chăm con vừa làm việc nhà nên khi cần 30 phút để nấu ăn hay tắm rửa lập tức "ném" cho con chiếc điện thoại là cách nhanh nhất.

Trong nhiều trường hợp, phụ huynh còn tin rằng việc cho con tiếp xúc công nghệ sớm là lợi thế! Bác sĩ Tiên kể từng gặp những người nghĩ rằng con mình sẽ giỏi công nghệ khi cho tiếp xúc sớm thiết bị điện tử mà không biết chúng đang bị "ngộ độc tinh thần" từng ngày.

Đến khi vấn đề trở nên nghiêm trọng, cảm xúc phổ biến của phụ huynh là hối hận, tiếc nuối, giá như… Người chọn cách cực đoan là cắt mạng Internet, loại bỏ hoàn toàn thiết bị. Tuy vậy khi ấy trẻ đã có đủ cách để tiếp cận từ bên ngoài, thậm chí bỏ nhà đi..

Bác sĩ Sang cho rằng việc điều trị sẽ không quá phức tạp nếu được phát hiện sớm, nhất là trường hợp chậm nói đơn thuần. Việc quan trọng là phải giảm dần và hạn chế hoàn toàn thời gian sử dụng màn hình.

Đồng thời cha mẹ phải trò chuyện, chơi cùng và tạo môi trường giao tiếp tích cực cho con. Ngoài ra sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường có vai trò quan trọng bởi trẻ được tham gia hoạt động tập thể, giao tiếp với bạn bè, thầy cô sẽ dần cải thiện các kỹ năng xã hội.

Còn bác sĩ Tiên nói biện pháp không quá phức tạp, chỉ là đừng cho trẻ tiếp xúc màn hình quá sớm, đồng thời giới hạn thời gian sử dụng, tăng tương tác trực tiếp, khuyến khích hoạt động thể chất và xã hội.

"Những điều này tưởng chừng đơn giản nhưng lại là ranh giới giữa thói quen và cơn nghiện. Nếu một khi đã bước qua ranh giới đó, cái giá phải trả có khi là cả tương lai đứa trẻ", bác sĩ Tiên nói.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sự chuyển dịch này của Chính phủ Hoa kỳ phản ánh xu hướng rời xa các biện pháp mang tính cấm đoán, thay vào đó mở rộng khả năng tiếp cận hợp pháp đối với các giải pháp ít rủi ro hơn, qua đó nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Theo đó, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã gia hạn chỉ định "Sản phẩm thuốc lá điều chỉnh mức độ nguy cơ – giảm phơi nhiễm với các chất có hại (MRTP)" cho một số sản phẩm thuốc lá nung nóng (TLNN), dựa trên quá trình đánh giá khoa học kéo dài cùng các dữ liệu nghiên cứu và bằng chứng thực tiễn tiếp tục được cập nhật.

FDA kỳ vọng sản phẩm không khói có thể hỗ trợ mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Theo FDA, việc gia hạn cho phép lưu hành kèm với công bố MRTP đối với một số sản phẩm TLNN được đưa ra sau khi các đánh giá khoa học cho thấy các sản phẩm này tiếp tục chứng minh khả năng giảm đáng kể mức độ phơi nhiễm của cơ thể với các chất hóa học có hại hoặc có tiềm năng gây hại, so với thời điểm được cấp phép ban đầu.

FDA cũng nhấn mạnh rằng: "Các bằng chứng khoa học hiện có, ngay cả khi chưa tiến hành các nghiên cứu dịch tễ học dài hạn, cho thấy có cơ sở khoa học hợp lý về việc giảm đáng kể và có thể đo lường được tỷ lệ mắc bệnh hoặc tỷ lệ tử vong ở người sử dụng thuốc lá [khi chuyển đổi hoàn toàn từ thuốc lá điếu sang các sản phẩm TLNN nêu trên".

Theo báo The Wall Street Journal, Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr. đang cởi mở với việc mở rộng quyền tiếp cận hợp pháp đối với các sản phẩm không khói.

Không chỉ FDA, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cũng cho thấy những tín hiệu mới trong cách nhìn nhận vai trò của các sản phẩm thay thế trong chiến lược giảm tác hại thuốc lá. Đáng chú ý, tháng 4/2024 CDC đã bổ nhiệm ông Stephen Sayle giữ vị trí Phó Giám đốc phụ trách quan hệ lập pháp. Việc bổ nhiệm này thu hút sự quan tâm lớn từ giới chuyên gia, bởi trước đó ông Sayle từng làm việc cho Fontem Ventures – một công ty con của doanh nghiệp thuốc lá có trụ sở tại Anh, chuyên phát triển các sản phẩm nicotine không khói. Đây được xem là một động thái chưa từng có tiền lệ trong lịch sử bổ nhiệm nhân sự cấp cao của CDC.

Ngoài Mỹ, TLNN cũng đang ghi nhận diễn biến đáng chú ý tại Trung Quốc, nơi cơ quan quản lý đã triển khai xây dựng tiêu chuẩn quốc gia cho nhóm sản phẩm này. Giai đoạn lấy ý kiến công khai kéo dài từ ngày 7/4 đến 7/5/2026, nằm trong lộ trình công bố trong khoảng 22 tháng theo dự kiến. Việc triển khai quy trình này nhằm thiết lập một khuôn khổ quản lý rõ ràng, chặt chẽ và có tính thực thi khi TLNN được cung cấp hợp pháp, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa và trên toàn cầu.

Về danh mục các sản phẩm thuốc lá không khói, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ rõ, thuốc lá điện tử (TLĐT) và thuốc lá nung nóng (TLNN) là hai nhóm sản phẩm khác nhau: TLĐT dùng dung dịch lỏng, thiết kế mở nên dễ bị người dùng tùy biến. Ngược lại, TLNN sử dụng thuốc lá trong hệ thống khép kín, giúp hạn chế can thiệp và các rủi ro ngoài ý muốn.

Các chính sách liên quan đến thuốc lá do Nhà Trắng thúc đẩy được xem là bước đi thực tiễn nhằm xử lý thực tế rằng mỗi ngày có hàng triệu người Mỹ đang tìm đến các sản phẩm giảm tác hại như một giải pháp thay thế thuốc lá điếu. Chính quyền Tổng thống Trump được cho là đang đẩy mạnh cách tiếp cận linh hoạt hơn đối với các giải pháp này, với mục tiêu giảm rủi ro sức khỏe và cắt giảm tỷ lệ hút thuốc, trong bối cảnh Mỹ đã rút khỏi WHO và những tranh luận tiếp tục xoay quanh vai trò của các nguồn tài trợ tư nhân cho các chương trình phòng, chống thuốc lá, trong đó có các khoản đóng góp từ tỷ phú Michael Bloomberg và các tổ chức liên quan.

Dưới góc nhìn khoa học, ngày càng có nhiều nghiên cứu được công bố trên toàn cầu về ảnh hưởng tích cực giữa người chuyển đổi sang các sản phẩm không khói so với người tiếp tục hút thuốc lá.

Theo đó, một nghiên cứu tại Bệnh viện Đa khoa Prim. Dr Abdulah Nakaš ở Bosnia và Herzegovina ghi nhận, những người sử dụng TLNN có khả năng chịu đựng vận động tốt hơn, ít bị khó thở và mệt mỏi hơn khi gắng sức so với người hút thuốc lá điếu. Những khác biệt này trở nên rõ rệt hơn trong suốt thời gian theo dõi 6 tháng, dù sản phẩm vẫn không hoàn toàn không có rủi ro.

Tại Mỹ, một nghiên cứu khác đã được thực hiện nhằm đánh giá nguy cơ gây ung thư của các sản phẩm nicotine không khói thông qua việc so sánh các chỉ số gây đột biến, độc tính gen và độc tính tế bào với thuốc lá điếu. Kết quả cho thấy các sản phẩm không khói có mức độ gây hại thấp hơn đáng kể so với thuốc lá điếu, qua đó củng cố cơ sở khoa học cho cách tiếp cận giảm thiểu tác hại trong kiểm soát thuốc lá.

Theo ông Timothy Andrews, Giám đốc phụ trách Các vấn đề của Người dùng của tổ chức Tholos Foundation, việc thúc đẩy chuyển đổi từ thuốc lá điếu sang sản phẩm không khói tại Thụy Điển trong ba thập kỷ qua, cùng với chính sách giảm thuế cho các sản phẩm này, đã góp phần làm giảm đáng kể bệnh tật và tử vong liên quan đến thuốc lá.

Tin Gốc: Người Đưa Tin