Những ngày gần cuối tháng 6, Munich (Đức) cùng châu Âu trải qua đợt nắng nóng gay gắt. Cuộc sống của mẹ con chị Thuỳ Linh (quê TPHCM) vẫn trôi qua bình thường.
Sang Đức định cư hơn 10 năm, gia đình chị Linh chưa bao giờ dùng điều hoà.
Nơi người phụ nữ sinh sống là một toà chung cư cao 3 tầng với gần 50 căn hộ. Hàng xóm cũng không lắp điều hoà.
Nguyên nhân chính khiến nhiều gia đình ở đây không lắp máy lạnh do cách thiết kế độc đáo của căn hộ.
Tường nhà chị Linh được làm dày 30-40cm, đảm bảo không gian mát vào mùa hè và ấm áp suốt mùa đông lạnh giá.
“Trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm, nhiệt độ trong nhà dao động quanh ngưỡng 25-27 độ C. Cả nhà chỉ cần một chiếc quạt nhỏ đã đủ làm mát”, chị bày tỏ.
Trong khi đó, tại Anh, tỷ lệ hộ gia đình có điều hoà ở mức 30%. Nhiều căn hộ được xây từ xưa, không có vị trí để lắp máy lạnh.
Định cư ở London đã hơn 5 năm, vợ chồng chị Hạnh (quê Hà Nội) không trang bị điều hoà trong căn hộ.
“Số lượng nhà hơn 120 năm tuổi ở Anh chiếm 17%. Đa số các căn nhà xây trong giai đoạn 1950-1980. Những không gian kiểu này không có chỗ để lắp điều hoà”, chị cho hay.
Ở quốc gia này, số ngày nắng nóng không nhiều. Buổi tối nhiệt độ hạ nhanh, có gió mát nên bầu không khí dễ chịu.
“Trời nắng nóng đỉnh điểm 3-4 ngày, sau đó nhiệt độ hạ thấp còn 18-20 độ C. Vì vậy, người dân không nghĩ đến chuyện mua điều hoà”, chị Hạnh chia sẻ.
Chi phí lắp đặt đắt đỏ và giá điều hoà ở mức cao là yếu tố khiến các gia đình cân nhắc khi sử dụng món đồ gia dụng này.
Tại Đức, tiền công lắp đặt điều hoà khoảng 100 Euro/tiếng (3 triệu đồng). Nếu tường dày, thời gian khoan kéo dài, chi phí nhân công có thể lên đến 1.000 Euro (30 triệu đồng).
“Ở Anh, giá điều hoà rẻ ở mức 15-16 triệu đồng/chiếc. Những loại máy lạnh đắt tiền có giá 9.000 Euro (270 triệu đồng) cộng thêm tiền công lắp đặt nữa, tổng chi phí có thể lên đến cả trăm triệu đồng “, chị Hạnh nói thêm.
Lắp điều hoà phải xin phép
Theo tìm hiểu của phóng viên Dân trí, tại nhiều nước châu Âu, khi lắp điều hoà, người dân phải xin phép cơ quan chức năng.
Anh Andre Souppaya – một Việt kiều đang sinh sống tại Pháp – cho biết, nhiều gia đình ở quốc gia này không có điều hoà.
Thông thường, người Pháp thích lắp thiết bị có chức năng điều hoà kết hợp máy sưởi nên mức giá có thể lên đến 5.000 Euro (hơn 150 triệu đồng). Đây là con số không nhỏ với nhiều gia đình.
“Gia đình tôi có 1 chiếc điều hoà, chỉ sử dụng vào những ngày mức nhiệt hơn 30 độ C. Tại các tỉnh miền Bắc nước Pháp, các hộ dân quen dùng quạt điện suốt nhiều thập kỷ qua”, anh cho biết.
Theo anh Andre, thủ tục xin phép lắp đặt điều hòa tại các thành phố lớn không đơn giản. Tại một số tuyến đường trung tâm ở Paris, việc lắp điều hoà không dễ dàng do quy định bảo tồn kiến trúc cổ kính của thành phố.
Ở các vùng ngoại ô hoặc nông thôn, thủ tục linh hoạt hơn. Người dân có thể lắp đặt điều hòa mà không cần xin phép, miễn là thiết bị không làm ảnh hưởng hàng xóm.
Trong khi đó, chị Thuỳ Linh (sống ở Đức) cho biết, trước khi lắp điều hoà, gia đình phải thông báo và được ban quản lý chung cư chấp thuận.
“Nếu cục nóng điều hoà phát ra tiếng ồn, ảnh hưởng cuộc sống của hàng xóm, chủ nhà có thể bị phạt”, người phụ nữ nói.
Người Pháp nhảy xuống sông tắm vì không có điều hoà?
Những ngày qua, trên mạng xã hội lan truyền nhiều hình ảnh người dân Paris đổ xô đi bơi ở sông. Một số nhà sáng tạo viết, do nhiều gia đình không lắp điều hòa nên họ tìm đến sông để giải nhiệt.
Tuy nhiên, anh Andre cho rằng cách lý giải này chưa đúng.
Theo đó, mùa hè ở châu Âu khá ngắn, số ngày nắng đẹp trong năm không nhiều. Người dân thường tận dụng thời tiết thuận lợi để ra ngoài vui chơi, đi dạo, gặp gỡ bạn bè.
“Nhiều bạn trẻ tắm sông vì hiếu kỳ và hoà chung vào bầu không khí vui vẻ. Mỗi khi thời tiết đẹp, mọi người thích đổ ra công viên, bờ sông hoặc các không gian công cộng để thư giãn”, anh Andre chia sẻ.
Ông Brian Motherway, người đứng đầu Văn phòng Hiệu quả Năng lượng và Chuyển dịch Toàn diện tại Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cho biết: “Tại châu Âu, chúng tôi đơn giản là không có truyền thống dùng điều hòa bởi vì cho đến thời gian tương đối gần đây, nó chưa phải là một nhu cầu lớn”.
Điều này có nghĩa là điều hòa nhiệt độ theo truyền thống được coi là một thứ xa xỉ hơn là một nhu cầu thiết yếu, đặc biệt là khi việc lắp đặt và vận hành nó có thể rất tốn kém. Chi phí năng lượng ở nhiều nước châu Âu cao hơn ở Mỹ, trong khi thu nhập có xu hướng thấp hơn.
Chi phí để chạy một điều hòa có thể vẫn vượt quá khả năng chi trả của nhiều người dân châu Âu.
Tại Paris (Pháp), nhiệt độ kỷ lục đo được trong tháng 6 là 40,9 độ C. Ít nhất 48 người ở nước này tử vong do đuối nước từ khi đợt nắng nóng bắt đầu. Hai trẻ nhỏ qua đời do bị bỏ trên ô tô giữa nắng nóng.
Ở Tây Ban Nha, 2 người cao tuổi tử vong do say nắng sau nhiều ngày nhiệt độ vượt quá 40 độ C.
Bộ Y tế Italia đặt 16 thành phố – bao gồm Florence, Milan, Rome, Turin và Verona – vào tình trạng cảnh báo về nắng nóng.
Anh Nguyễn Tăng Pháp - Trưởng phòng cải tiến chất lượng sản xuất (Công ty TNHH Điện tử Samsung HCMC CE Complex) - vừa được Liên đoàn Lao động TP.HCM tuyên dương gương lao động tiêu biểu trong học tập và làm theo lời Bác nhân dịp sinh nhật Bác 19-5 năm nay.
Nhận giải thưởng Tôn Đức Thắng lần thứ 25, anh được xem như hình ảnh điển hình người thợ trẻ thế hệ mới giỏi chuyên môn, dấn thân vì tập thể. Hơn chục năm gắn bó với xưởng máy, anh đã có hàng loạt sáng kiến làm lợi hàng chục tỉ đồng, tận tâm dìu dắt công nhân cùng trái tim luôn hướng về cộng đồng.
Từ khi còn là nhân viên cho đến lúc làm trưởng bộ phận cải tiến chất lượng sản xuất, Pháp luôn trăn trở làm sao để dây chuyền sản xuất bớt đi những lỗi hỏng hóc, công nhân bớt vất vả mà năng suất vẫn tăng. Và anh đi tìm câu trả lời bằng những con số biết nói. Giai đoạn 2022-2025, Pháp lần lượt trình làng năm sáng kiến cải tiến kỹ thuật trọng điểm với tổng giá trị làm lợi cho doanh nghiệp đến 432.456 USD (tương đương gần 17 tỉ đồng).
Những người làm tại dây chuyền sản xuất tivi không thể quên sự thay đổi ngoạn mục này. Trước đó việc kiểm tra thùng tivi hoàn toàn phụ thuộc vào sức người có áp lực và cả rủi ro sai sót.
Tuy nhiên Pháp đã tìm tòi và thiết lập thành công hệ thống kiểm tra thùng tivi tự động. Nhờ đó giúp loại bỏ hoàn toàn sai sót do yếu tố con người, đồng thời giúp giảm bớt mỗi dây chuyền một nhân công. Nên với 18 dây chuyền có thể tiết kiệm cho công ty 1,7 tỉ đồng/năm.
Anh cũng là cha đẻ của những hệ thống thông minh khác. Hệ thống tự động kiểm tra vật tư thay thế checklist giấy thủ công tiết kiệm 182.500 USD/năm. Hệ thống ngăn ngừa sai vật tư cho dây chuyền màn hình LCM tiết kiệm 50.000 USD/năm. Hệ thống kiểm tra kiểm soát PBA Main software version từ nhà cung cấp đến nhà máy ngăn ngừa 100% lỗi dừng chuyền do phần mềm cũ...
Gần nhất là đầu năm 2025, anh ghi dấu ấn với sáng kiến cải tiến Pallet PIN bằng vật liệu nội địa thay vì nhập khẩu từ Hàn Quốc cho dòng sản phẩm mới. Dù chỉ với thay đổi nhỏ, nhờ đó đã giúp xử lý nhanh gọn bài toán vật liệu, đồng thời tiết kiệm thêm 31.700 USD.
Điều mấu chốt chính là mỗi sáng kiến luôn lấy con người làm trung tâm. Qua đó giảm áp lực, bảo vệ sức khỏe, an toàn cho đồng nghiệp đang trên mỗi dây chuyền.
Anh Pháp còn được nhắc nhiều gắn với đào tạo, kèm cặp cho đồng nghiệp. Trong vai trò giảng viên nội bộ, từ năm 2020 đến nay anh đã đứng lớp truyền đạt kiến thức cho gần 1.500 công nhân. Đó là những buổi chia sẻ đánh thẳng vào nguyên tắc cơ bản, kỹ thuật thực chiến trên dây chuyền. Nhờ vậy giúp người lao động mới nhanh chóng hòa nhập, nắm bắt công việc và hiểu rõ về tiêu chuẩn chất lượng.
Cùng với đó, Pháp giúp chính những người thợ nâng tầm kiến thức, kỹ năng để vươn lên vị trí quản lý.
Thành quả là trong năm năm đã có 50 công nhân sản xuất trực tiếp vươn lên các vị trí chủ chốt qua hướng dẫn của anh. Trong đó, 46 người trở thành dây chuyền trưởng, hai người thành nhân viên cấp cao quản lý chất lượng và hai người được nâng bậc tương đương kỹ sư, thành quả cũng những giờ miệt mài của thầy và trò ở lại xưởng muộn sau giờ làm.
Anh còn đam mê hoạt động cộng đồng. Bước chân kỹ sư 9X ấy cùng công đoàn đơn vị đã in dấu nhiều nơi trên mọi miền Tổ quốc với các dự án an sinh xã hội ước tính giá trị trên 25 tỉ đồng.
Dự án "Ngôi trường Hy vọng Samsung" gần 24 tỉ đồng với phòng tin học, máy chiếu được dành tặng 300 trẻ nghèo ở Thanh Hóa, Quảng Ninh, Bến Tre hay mái ấm tình thương cho người nghèo ở Cà Mau, TP.HCM.
Sau cơn bão số 3 Yagi năm 2024, anh và công đoàn đã kêu gọi hỗ trợ công nhân viên tại Thái Nguyên và Lào Cai hơn 800 triệu đồng. Còn khi miền Tây đối mặt với hạn mặn, đơn vị đã tặng hệ thống dẫn nước ngọt, bồn nước, máy lọc nước hàng trăm triệu đồng đến U Minh (Cà Mau) và Sóc Trăng cùng nhiều hoạt động khác…
Khoảng 2-3 tuần vào mùa xuân là thời điểm hoa tử đằng nở rộ. Lượng người đổ về các khu Notting Hill và Kensington năm nay tăng mạnh do các "tour ngắm hoa tử đằng" được chia sẻ trên mạng xã hội.
Sự xuất hiện của hàng nghìn người có sức ảnh hưởng (influencer) và thợ ảnh gây ra nhiều vấn đề cho khu dân cư ở West London. Khách tham quan dựng lều di động để thay trang phục, đặt ghế trên vỉa hè, mang theo thú cưng và đứng nhiều giờ trước cửa nhà dân. Một số nhóm khách xả rác và làm gãy cành cây, khiến nhân viên vệ sinh khu vực gặp khó khăn khi phải di chuyển qua đám đông để làm việc.
Tại một điểm tham quan, phóng viên Daily Mail ghi nhận nhiều nhóm khách nữ mang theo trang phục, bước xuống từ xe khách và tiến thẳng đến các vị trí định sẵn. Phần lớn trong số này là người châu Á.
Giàn hoa thu hút nhiều người nhất nằm gần Kensington High Street, khu vực tập trung nhiều biệt thự. Tại đây có một cây tử đằng 70 tuổi mọc rủ xuống bức tường trắng và hàng rào sắt của một dinh thự. Chủ căn nhà cho biết du khách bắt đầu chú ý đến địa điểm này từ sau đại dịch. "Tôi luôn phải nhắc nhở du khách không chạm vào cây vì cành hoa rất dễ gãy", chủ nhà nói.
Các tour ngắm hoa thường dẫn khách qua những con phố nhỏ từ Kensington High Street đến đường Portobello ở Notting Hill. Trên TikTok và Instagram, danh sách điểm chụp ảnh được cập nhật liên tục.
Nhiều du khách như Natalia Venhrynovych (27 tuổi) hay Penina Khubani (25 tuổi) cho biết họ lái xe hơn một giờ tìm đến khu vực này sau khi xem các video hướng dẫn trên mạng. Tại khu Bedford Gardens, một ngôi nhà khác có giàn tử đằng tạo thành vòm cổng cũng thu hút nhóm du khách từ Malaysia đến chụp ảnh.
Truyền thông Anh gọi hiện tượng đám đông bủa vây các khu phố này là "Wisteria hysteria" (phát cuồng vì hoa tử đằng).
Tại các con phố chật hẹp như Bedford Gardens hay Portobello, du khách không chỉ chụp ảnh mà còn mang theo đạo cụ, rương quần áo và chiếm dụng bậc thềm nhà dân làm nơi nghỉ chân, thay đồ. Tình trạng tiếng ồn kéo dài cùng rác thải do khách để lại khiến nhiều gia đình phải dán biển cảnh báo hoặc lắp rào chắn ngăn người lạ vào vườn.
Đại diện Hội đồng quận Kensington và Chelsea cho biết không thể cấm người dân hay du khách chụp ảnh ở vỉa hè vì đây là không gian công cộng. Thay vào đó, chính quyền địa phương chỉ có thể tăng cường các đội vệ sinh để thu gom rác sau mỗi đợt cao điểm cuối tuần.
Trước tình trạng này, một số chủ nhà đã có động thái tự bảo vệ tài sản. Chủ một ngôi nhà trên đường Portobello chủ động cắt tỉa phần lớn giàn hoa tử đằng để ngăn rễ và cành làm hỏng tường bao. Người này cho biết hành động trên nhằm bảo vệ kết cấu nhà, không nhằm mục đích xua đuổi người chụp ảnh.
Chưa bao giờ người trẻ kết nối nhiều như hôm nay, nhưng cũng chưa bao giờ người lớn lo lắng nhiều đến thế trước những tổn thương từ mạng xã hội ở các em.
Mạng xã hội đang mở rộng thế giới của thanh thiếu niên, nhưng cũng có thể âm thầm thu hẹp khả năng tập trung, năng lực tự kiểm soát và sự bình yên nội tâm nếu thiếu bản lĩnh số cần thiết.
Theo báo cáo năm 2024 của Văn phòng Khu vực châu Âu thuộc WHO, tình trạng sử dụng mạng xã hội có vấn đề ở thanh thiếu niên đang gia tăng đáng kể tại nhiều quốc gia. Các biểu hiện thường gặp gồm khó kiểm soát thời gian trực tuyến, lệ thuộc cảm xúc và suy giảm chất lượng giấc ngủ - những yếu tố được xem là có liên hệ với sức khỏe tâm thần và sự ổn định tâm lý.
UNICEF từng cảnh báo rằng trẻ em hôm nay không chỉ lớn lên trong đời sống thực mà còn trưởng thành giữa một "hệ sinh thái số" đầy cơ hội và cả nguy cơ. Bắt nạt trực tuyến, xâm phạm dữ liệu cá nhân, thao túng hành vi hay tiếp cận nội dung độc hại đang trở thành những rủi ro nếu người trẻ thiếu năng lực tự bảo vệ và thiếu sự đồng hành cần thiết từ người lớn.
Tại Việt Nam, nhiều nghiên cứu và khảo sát về đời sống học đường cho thấy không ít học sinh rơi vào tình trạng giảm khả năng tập trung học tập, lệ thuộc vào tương tác ảo và gia tăng căng thẳng tâm lý do sử dụng mạng xã hội quá mức. Điều đó cho thấy đây không còn đơn thuần là câu chuyện công nghệ, mà đã trở thành một vấn đề giáo dục và phát triển con người.
Thực tế trên thế giới và tại Việt Nam đã xuất hiện nhiều tình huống nguy hiểm liên quan đến mạng xã hội ở nhóm vị thành niên. Đó là những thử thách độc hại được lan truyền trên TikTok hay YouTube khiến trẻ em tự gây nguy hiểm cho bản thân. Hay các vụ bắt nạt trực tuyến kéo dài làm học sinh rơi vào khủng hoảng tâm lý, mất niềm tin hoặc thu mình khỏi các mối quan hệ xã hội.
Một số nghiên cứu về tâm lý học truyền thông cũng ghi nhận việc tiếp xúc thường xuyên với nội dung kích thích nhanh, hình ảnh bạo lực hoặc chuẩn mực ngoại hình phi thực tế có thể làm gia tăng cảm giác tự ti, lo âu và áp lực xã hội ở thanh thiếu niên.
Điều đáng lưu ý là tác động của mạng xã hội thường diễn ra âm thầm nhưng có sức bào mòn đáng lo ngại. Không phải lúc nào cũng là những cú sốc lớn, mà nhiều khi là sự xói mòn dần khả năng tập trung, năng lực tự kiểm soát và sự ổn định cảm xúc của người trẻ và hàng loạt những vấn đề khác về cảm xúc, nhận thức, ứng xử.
Rõ ràng, không một phần mềm kiểm soát nào đủ sức bảo vệ một đứa trẻ nếu chính đứa trẻ không có bản lĩnh số và chưa đủ năng lực để làm chủ thế giới số.
Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia đã bắt đầu áp dụng các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn. Từ 0h ngày 10-12-2025, Úc trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới quyết chặn quyền truy cập của người dưới 16 tuổi vào các nền tảng mạng xã hội bao gồm TikTok, YouTube của Alphabet, cùng với Instagram và Facebook của Meta.
Dù còn nhiều tranh luận, quyết định này phản ánh xu hướng toàn cầu trong việc tăng cường bảo vệ trẻ em trên không gian số.
Tại Việt Nam, cách tiếp cận hiện nay mang tính quản lý kết hợp giáo dục hơn là cấm tuyệt đối. Luật An ninh mạng cùng Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng đã quy định rõ: trẻ dưới 16 tuổi khi đăng ký tài khoản mạng xã hội phải sử dụng thông tin của cha mẹ hoặc người giám hộ; đồng thời cha mẹ có trách nhiệm giám sát nội dung trẻ truy cập, đăng tải và chia sẻ.
Đây là một định hướng có tính pháp lý nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh vai trò của gia đình trong giáo dục và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.
Tuy nhiên, nếu tiếp cận vấn đề chỉ bằng góc nhìn "cấm hay không cấm", chúng ta có thể bỏ qua đặc điểm tâm lý rất quan trọng của lứa tuổi vị thành niên. Không ít học sinh hiện nay xem mạng xã hội như một không gian kết nối, học tập, giải trí và thể hiện bản thân. Khi bị cấm đoán một cách đơn giản, các em dễ xuất hiện tâm lý phản kháng, tìm cách vượt rào hoặc chuyển sang những nền tảng khó kiểm soát hơn.
Cần nhận ra rằng việc giới hạn người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội không nên được nhìn như một sự cấm đoán giản đơn, mà là một khoảng lùi cần thiết để bảo vệ sự phát triển tâm lý, cảm xúc và năng lực tự kiểm soát của người trẻ.
Trong giáo dục có những giới hạn mang ý nghĩa bảo vệ. Giống như trẻ em chưa đủ tuổi để lái xe hay sử dụng chất kích thích, việc giới hạn tiếp cận mạng xã hội ở một độ tuổi nhất định cũng cần được nhìn như một giải pháp dự phòng cho sự an toàn phát triển.
Việc xác thực độ tuổi, giới hạn thời gian sử dụng, kiểm soát nội dung độc hại và tăng trách nhiệm của các nền tảng công nghệ là những biện pháp quan trọng nhằm bảo vệ trẻ vị thành niên. Nhà trường cũng cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ và hỗ trợ tâm lý học đường cho học sinh.
Giá trị cốt lõi của giáo dục là giúp con người hình thành năng lực tự điều chỉnh từ bên trong. Điều giúp người trẻ an toàn lâu dài không phải là sự giám sát liên tục, mà là khả năng tự nhận diện nguy cơ và tự điều chỉnh hành vi. Khi mỗi cá nhân chưa đảm bảo các yêu cầu tối thiểu sử dụng mạng xã hội thì việc cần tiếp tục chuẩn bị, chờ độ "chín" để làm chủ mạng xã hội là rất cần thiết.
Điều cũng cần nhấn mạnh là trách nhiệm xã hội của các nền tảng mạng xã hội, cơ quan quản lý và cả những nhà đầu tư công nghệ. Không thể nói đến đổi mới số nếu lợi nhuận được đặt cao hơn sự an toàn của trẻ em. Thuật toán không thể vô cảm trước những tổn thương tâm lý, sự lệ thuộc hành vi hay các nội dung độc hại đang len vào đời sống người trẻ mỗi ngày.
Một không gian mạng lành mạnh không chỉ được tạo ra bằng công nghệ hiện đại, mà còn bằng đạo đức số, trách nhiệm xã hội và cam kết bảo vệ con người, đặc biệt là trẻ vị thành niên.
Trong bức tranh ấy, vai trò của phụ huynh đặc biệt quan trọng. Nghị định 147/2024/NĐ-CP không chỉ là một quy định quản lý hành chính mà còn là lời nhắc mạnh mẽ về trách nhiệm giáo dục của gia đình trong thời đại số.
Nhiều cha mẹ đang cố quản lý con trên mạng xã hội, nhưng lại quên rằng chính sự cô đơn trong đời sống thực mới khiến trẻ tìm nơi trú ẩn trên không gian số. Hơn thế, trẻ em không thể có năng lực sử dụng mạng xã hội lành mạnh nếu người lớn hoàn toàn buông lỏng việc đồng hành, hỗ trợ.
Nhiều phụ huynh hiện nay giao điện thoại cho con như một công cụ giải trí nhưng lại ít quan tâm đến việc con đang tiếp xúc với nội dung gì, chịu ảnh hưởng từ ai hay đang gặp khó khăn tâm lý nào trên không gian mạng.
Thực tế cho thấy trẻ học từ hành vi của người lớn nhiều hơn từ những lời nhắc nhở. Một gia đình biết đối thoại, biết thiết lập nguyên tắc sử dụng thiết bị và biết làm gương trong văn hóa số sẽ tạo ra nền tảng bảo vệ hiệu quả hơn rất nhiều. Đó cũng là cách để phụ huynh dành thời gian thực, tiếp cận thực, quan tâm thực và sẻ chia thực đúng tương tác.
Suy cho cùng, giáo dục vẫn là sức mạnh căn cơ và bền vững nhất. Giáo dục để trẻ biết sử dụng mạng xã hội như một công cụ hỗ trợ học tập, kết nối và phát triển bản thân thay vì lệ thuộc vào nó. Giáo dục để học sinh biết kiểm chứng thông tin, biết bảo vệ dữ liệu cá nhân, biết ứng xử văn minh và biết giới hạn thời gian sử dụng.
UNESCO từng nhấn mạnh rằng năng lực số và năng lực công dân số đang trở thành một phần quan trọng của giáo dục công dân trong thế kỷ XXI. Một đứa trẻ biết bơi sẽ an toàn hơn nhiều so với một đứa trẻ chỉ được dạy tránh xa nước. Cũng vậy, một học sinh có năng lực số, có bản lĩnh tâm lý và có giá trị sống rõ ràng sẽ có khả năng đi qua không gian mạng mà không đánh mất chính mình.
Không ít người trẻ nghĩ mình đang sử dụng mạng xã hội, nhưng thực tế lại đang bị mạng xã hội sử dụng cảm xúc và sự chú ý của chính mình. Mạng xã hội nguy hiểm nhất không phải khi nó quá mạnh, mà khi người sử dụng quá yếu trước nó.
Việc quy định sử dụng mạng xã hội theo độ tuổi là cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Nhưng điều quan trọng hơn là không hiểu chữ "cấm" theo nghĩa giản đơn của việc đóng lại một cánh cửa. Đó phải là một quá trình lựa chọn phù hợp với đặc điểm phát triển của trẻ, đi kèm với sự chuẩn bị, đồng hành và điều chỉnh theo thời gian.
Không thể xây dựng tương lai số cho trẻ em bằng những thuật toán chỉ ưu tiên thời gian tương tác và lợi nhuận quảng cáo. Có những giới hạn được đặt ra không phải vì xã hội thiếu niềm tin vào người trẻ, mà vì người lớn cần có trách nhiệm bảo vệ sự trưởng thành của các em trước khi quá nhiều tổn thương âm thầm xảy ra trên không gian số.
Khi gia đình, nhà trường, chính sách và xã hội cùng tạo thành một hệ sinh thái giáo dục số đúng nghĩa, mạng xã hội sẽ không chỉ là vùng nguy cơ cần kiểm soát mà còn có thể trở thành công cụ hỗ trợ cho sự trưởng thành của thế hệ trẻ.
