Trứng từ lâu được xem là một trong những thực phẩm giàu dinh dưỡng và phổ biến nhất trong chế độ ăn hàng ngày. Tuy nhiên, việc ăn trứng liên tục trong thời gian dài vẫn luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi: người cho rằng tốt cho sức khỏe, người lại lo ngại ảnh hưởng đến cholesterol.
Câu chuyện của một người đàn ông 45 tuổi dưới đây sẽ khiến nhiều người bất ngờ, khi anh duy trì thói quen ăn trứng mỗi ngày suốt 10 năm và nhận về những thay đổi không ngờ đối với cơ thể và sức khỏe.
Là vận động viên thể hình, Mark Taylor đã dành hàng chục năm tập luyện chăm chỉ và áp dụng chế độ ăn kiêng low-carb nghiêm ngặt nhưng vẫn không giành được giải thưởng cao nhất ở các cuộc thi.
Mọi chuyện thay đổi khi anh thực hiện sự thay đổi mạnh mẽ: Ăn nhiều carbs bao gồm một lượng lớn khoai. Taylor dần phát triển cơ bắp như mong muốn và bắt đầu giành chiến thắng trong các cuộc thi quan trọng.
Năm 2023, Taylor vô địch Mr. Universe Masters dành cho người trên 45 tuổi, một trong những cuộc thi thể hình lớn nhất thế giới. Trong 10 năm qua, anh đã liên tiếp chiến thắng tại các giải ở Vương quốc Anh và thế giới.
Đáng chú ý theo Taylor, phần lớn thành công của anh đều nhờ vào việc ăn khoai tây.
Điều này có thể gây sốc cho những người tin rằng carbs là kẻ thù của quá trình giảm béo. Phong trào chống carb đã diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau suốt các năm qua.
Tuy nhiên, carbs là một phần thiết yếu trong chế độ ăn, đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng cơ bắp. Carbs cung cấp năng lượng được lưu trữ trong cơ dưới dạng glycogen. Khi tập thể dục, chúng ta làm cạn kiệt lượng glycogen dự trữ này.
Khi còn là thiếu niên, Taylor đã đi bốc vác hàng và dần phát triển cơ bắp. Khi 19 tuổi, anh bắt đầu tập gym.
Theo Insider, chủ phòng tập thể hình cũng là một vận động viên đã phát hiện ra tiềm năng của Taylor và đề nghị chàng trai tập luyện với mình. Một năm sau, Taylor tham gia cuộc thi thể hình đầu tiên và đứng thứ hai ở hạng mục dành cho tân binh. Năm sau đó, anh giành chức vô địch Scotland.
Taylor nhớ lại: “Tôi tiếp tục giành được một số danh hiệu ở Scotland nhưng khi chuẩn bị vào vòng chung kết giải Anh, tôi đã bị choáng ngợp”. Vào thời điểm đó, ý tưởng trở thành Mr. Universe của Taylor dường như phi thực tế.
Biết cách thay đổi chế độ ăn phù hợp
Taylor từng áp dụng một chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt giàu protein, ít carb khi chuẩn bị cho các cuộc thi vì anh thấy các vận động viên thể hình khác làm như vậy. Ngày bình thường, Taylor ăn một ít yến mạch trong bữa sáng và một phần nhỏ cơm vào cuối ngày, chủ yếu tập trung vào thịt gà, bông cải xanh.
Taylor kể: “Tôi không nhận được đủ carbohydrate để tăng năng lượng, vì vậy tôi liên tục cảm thấy không khỏe và việc tập luyện không hiệu quả”.
Năm 2014, chuyên gia dinh dưỡng kiêm huấn luyện viên Vicky McCann đề nghị giúp đỡ Taylor. Cô yêu cầu anh gửi nhật ký ăn uống. Sau khi xem, cô đã xé bỏ thực đơn đó. McCann đã đưa cho Taylor một kế hoạch ăn kiêng mới bao gồm 10 bữa mỗi ngày, bữa nào cũng có carbohydrate.
Khối lượng cơ bắp của Taylor phát triển nhanh hơn bao giờ hết. Trong vòng một năm, anh về nhì trong một cuộc thi thể hình ở Anh và liên tiếp đoạt các giải thưởng khác.
Ăn khoai 6 bữa mỗi ngày nhận lại kết quả bất ngờ
Theo kế hoạch ăn uống mới, Taylor đã tăng hấp thụ từ 2.000 calo mỗi ngày lên khoảng 4.000 calo, sau đó tăng lên 6.000 calo trong những năm tiếp theo.
Phải mất vài tuần, anh mới quen với việc ăn gấp đôi lượng thực phẩm. Lúc đầu, anh lo lắng ăn nhiều hơn, đặc biệt là carbs, sẽ không tốt. Nhưng chỉ trong vài tuần, Taylor thấy tác dụng ngược lại.
Chế độ ăn hằng ngày của Taylor:
– 150g yến mạch
– 6 bữa gồm 300g khoai lang với 100g thịt gà trong một bữa
– 1 đồ uống phục hồi carb
– 350g khoai tây với 120g thịt gà và bông cải xanh
– 5 lòng trắng trứng đánh với 1 quả trứng.
Sau 10 năm, Taylor cho biết anh vẫn chưa chán ăn các loại khoai. “Khi duy trì lượng carb cao, tôi sẽ có vóc dáng to lớn hơn và săn chắc hơn nhiều”, vận động viên thể hình chia sẻ.
Trứng là một trong những thực phẩm giàu dinh dưỡng nhất, cung cấp nguồn protein chất lượng cao cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu. Khi được sử dụng hợp lý trong chế độ ăn hàng ngày, trứng không chỉ giúp bổ sung năng lượng mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tổng thể.
Dưới đây là 5 tác dụng nổi bật của việc ăn trứng mỗi ngày:
1. Hỗ trợ tăng cơ và phát triển thể chất
Trứng giàu protein, axit amin thiết yếu, vitamin B, selen và choline những dưỡng chất quan trọng giúp xây dựng và duy trì khối lượng cơ bắp.
Khi kết hợp với tập luyện, đặc biệt là tập sức mạnh, việc bổ sung trứng có thể giúp cải thiện khả năng phát triển cơ bắp hiệu quả hơn.
2. Góp phần giảm nguy cơ bệnh mạn tính
Trứng chứa nhiều chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do gây ra.
Nhờ đó, chế độ ăn có trứng hợp lý có thể hỗ trợ giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, ung thư và bệnh tim mạch.
3. Hỗ trợ giảm viêm trong cơ thể
Một số dưỡng chất trong trứng có tác dụng giúp giảm các dấu hiệu viêm.
Các nghiên cứu cho thấy những người ăn trứng thường xuyên có chỉ số viêm cải thiện hơn so với nhóm không ăn hoặc ăn ít.
Đáng chú ý, phần lớn dinh dưỡng có lợi nằm ở lòng đỏ trứng.
4. Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Trứng giàu protein nhưng lại có lượng calo tương đối thấp, giúp tạo cảm giác no lâu.
Ăn trứng vào bữa sáng có thể giúp giảm cảm giác thèm ăn trong ngày, từ đó hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả hơn.
5. Có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ
Một số nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ trứng ở mức hợp lý có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ đột quỵ và các bệnh tim mạch.
Các chất dinh dưỡng trong trứng giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, tuy nhiên hiệu quả còn phụ thuộc vào cơ địa và chế độ ăn tổng thể.
Lưu ý khi ăn trứng
Dù có nhiều lợi ích, trứng không phải lúc nào cũng phù hợp với tất cả mọi người. Những người có nguy cơ tim mạch cao nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi ăn thường xuyên.
Ngoài ra, cách chế biến cũng rất quan trọng nên hạn chế chiên với mỡ động vật hoặc bơ nhiều chất béo bão hòa, thay vào đó ưu tiên dầu tốt hoặc chế biến đơn giản như luộc, hấp.
Ngày 13/4, trên đường từ tỉnh Sơn Tây về quê nhà Sơn Đông, Zhang Jian, 24 tuổi, phát hiện một xe tải bốc cháy trong hầm Bảo Tháp Sơn do va chạm liên hoàn. Gần đó, hai người đang vẫy tay cầu cứu. Anh cùng một hành khách đi nhờ lập tức dừng lại, kéo người bị thương lên xe.
Nạn nhân gãy chân nên không thể ngồi gọn vào ghế. Trong 10 phút đầu, Zhang phải mở cửa xe khi cầm lái. Khói tràn ngập khoang cabin khiến họ phải dội nước lên người để cầm cự. Zhang lái xe chậm nhằm đảm bảo an toàn. Khi di chuyển được một đoạn, họ dừng lại đưa hẳn nạn nhân vào trong, đóng kín cửa và bật điều hòa để làm loãng khói. Zhang dùng quần áo che mũi, miệng cho người bị thương, liên tục nhắc "không được ngủ".
Lúc này, lượng oxy trong xe giảm mạnh, Zhang bắt đầu choáng váng và khó thở. Trước mắt họ vẫn còn khoảng 5 km mới ra khỏi đường hầm.
Anh gọi điện cho mẹ, nói: "Con bị mắc kẹt trong đường hầm Bảo Tháp Sơn. Nếu hai tiếng nữa con không gọi lại, có thể con sẽ không bao giờ ra khỏi đây".
Mẹ Zhang cố giữ bình tĩnh, dặn anh phải tìm cách thoát ra ngoài. Zhang cho biết, nghĩ đến con gái 15 tháng tuổi, anh có thêm động lực lái xe về phía trước. Cuối cùng, họ cũng thấy ánh sáng ở cuối đường hầm, nơi lực lượng cảnh sát và xe cứu thương đã chờ sẵn.
Cảnh sát tỉnh Sơn Tây cho biết nạn nhân được cứu sống và không nguy hiểm đến tính mạng. Sau khi từ chối kiểm tra y tế, Zhang tiếp tục lái xe đưa vị khách đi nhờ đến tỉnh Hà Bắc trước khi về quê.
Đang ngồi nghỉ ngơi sau bữa tối như mọi ngày, ông N.V.H. 62 tuổi, Hà Nội bất ngờ cảm thấy ngực trái đau thắt dữ dội. Cơn đau nhanh chóng lan lên vai và cánh tay, người vã mồ hôi như vừa bước ra khỏi phòng xông hơi dù điều hòa vẫn chạy mát lạnh. Ông nghĩ mình chỉ bị mệt. Chỉ một suy nghĩ chủ quan ấy đã khiến ông đứng trước ranh giới sinh tử.
Ít ai ngờ rằng, những biểu hiện tưởng chừng rất quen thuộc như đau ngực, khó thở, mệt lả hay vã mồ hôi lại có thể là tiếng chuông báo động của nhồi máu cơ tim cấp căn bệnh có thể cướp đi tính mạng chỉ trong vài giờ nếu bỏ lỡ thời điểm vàng cấp cứu.
May mắn cho ông H., các con nhận thấy dấu hiệu bất thường và lập tức đưa bố đến bệnh viện. Kết quả khiến cả gia đình bàng hoàng: ông đang bị nhồi máu cơ tim cấp do tắc động mạch vành. Nếu đến muộn hơn, hậu quả có thể đã rất khác.
Theo TS.BS Tạ Quang Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Hà Nội, đây là tình trạng cực kỳ nguy hiểm xảy ra khi một động mạch vành bị tắc đột ngột, khiến cơ tim rơi vào trạng thái thiếu oxy cấp tính. Khi đó, cơ thể thường phát ra "bộ ba tín hiệu tử thần" gồm đau ngực dữ dội, khó thở và vã mồ hôi lạnh.
Đặc biệt, dấu hiệu vã mồ hôi lạnh toàn thân rất dễ bị bỏ qua. Nhiều người nhầm tưởng do thời tiết nóng hoặc cơ thể suy nhược. Thực tế, đây lại là phản ứng báo động khi tim đang bị tổn thương nghiêm trọng. Người bệnh thường toát mồ hôi như tắm, da lạnh ẩm, cảm giác bồn chồn, lo lắng hoặc kiệt sức bất thường.
Cơn đau ngực trong nhồi máu cơ tim cũng không giống những cơn đau thông thường. Người bệnh thường mô tả cảm giác như có vật nặng đè lên ngực, bị bóp nghẹt hoặc siết chặt sau xương ức. Cơn đau kéo dài trên 20 phút, có thể lan lên cổ, hàm, vai hoặc cánh tay trái.
Các chuyên gia tim mạch cảnh báo, nếu xuất hiện đồng thời đau ngực, khó thở, vã mồ hôi lạnh hoặc mệt lả bất thường, người dân cần gọi cấp cứu hoặc đến bệnh viện ngay lập tức. Mỗi phút chậm trễ là thêm hàng triệu tế bào cơ tim bị chết đi và cơ hội sống sót giảm dần.
Bởi đôi khi, thứ người ta nghĩ chỉ là "mệt trong người" lại chính là tín hiệu cuối cùng mà trái tim gửi đi trước khi quá muộn.
"Mẹ đã được giải thoát khỏi những cơn đau, nhưng khi bà mất tôi nhận ra mình thực sự cô độc trên đời", chị My, 37 tuổi, ở Bắc Ninh nói.
Năm 2023, mẹ chị phát hiện ung thư giai đoạn ba trên nền bệnh Parkinson. Chị My nghỉ việc tại Hà Nội, chuyển sang làm tự do để vừa chăm con nhỏ, vừa lo cho mẹ. Thời điểm bà bị bệnh viện trả về, con thứ hai của chị mới ba tháng tuổi. Một mình chị xoay xở với 5 cữ thuốc, bơm cháo qua ống sonde, thay băng và xử lý dịch khối u mỗi ngày.
Chồng đi làm xa đến khuya, họ hàng chỉ hỗ trợ được lúc ngặt nghèo. Mẹ chị không nói được nên mỗi khi cần con gái trợ giúp, bà vỗ tay. "Có những đêm vừa chợp mắt đã bật dậy vì tiếng vỗ tay. Mọi thứ cứ lặp lại đến kiệt sức", chị kể.
Anh Trần Quốc Trung, 26 tuổi, ở Ninh Bình cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự. Hai năm trước, anh nghỉ việc ở nước ngoài về chăm mẹ đột quỵ nằm liệt giường. Không có anh chị em, Trung vừa làm việc tự do, vừa hỗ trợ bố chăm mẹ. Để duy trì tài chính chi trả viện phí của mẹ, anh làm hai, ba công việc một lúc, mỗi ngày chỉ ngủ 4 tiếng.
"Một bên là mẹ bệnh, một bên là bố đã già yếu. Nhiều lúc tôi muốn trốn đi đâu đó nhưng không thể vì mình là điểm tựa duy nhất", Trung nói.
Theo tiến sĩ tâm lý Nguyễn Thị Minh, Học viện Chính trị Khu vực II, những người con một phải gánh chịu áp lực như Hà My, Quốc Trung không hiếm, tương lai sẽ tăng lên bởi quy mô gia đình Việt Nam có xu hướng ít người hơn.
Theo thống kê của Bộ Y tế, mức sinh toàn quốc đang giảm mạnh, từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 vào năm 2024 và tiếp tục xu hướng giảm. Báo cáo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 cho thấy nhóm hộ gia đình từ 1 đến 3 người chiếm 50% trên cả nước. Đây là sự dịch chuyển cấu trúc xã hội rất lớn khi mô hình gia đình truyền thống (4-5 người trở lên) không còn áp đảo. Điều này đồng nghĩa số gia đình một con, trong đó người con phải gánh toàn bộ trách nhiệm chăm sóc cha mẹ, ngày càng tăng.
GS TS Giang Thanh Long, chuyên gia về dân số, nhận định hệ thống chăm sóc người cao tuổi tại Việt Nam vẫn chủ yếu dựa vào gia đình. Khi quy mô gia đình thu hẹp theo mô hình "1-2-4" (một người con phải lo cho hai bố mẹ và bốn ông bà), gánh nặng sẽ dồn lên vai từng cá nhân. "Khoảng trống giữa nhu cầu chăm sóc và hệ thống hỗ trợ cộng đồng đang ngày càng lớn", ông Long nhấn mạnh.
Nghiên cứu từ Đại học Missouri (Mỹ) trên 1.800 người cũng chỉ ra con một có mức độ căng thẳng cao hơn hẳn khi chăm sóc người thân. Họ thường rơi vào tình trạng "caregiver burnout" (người chăm sóc kiệt sức) nhanh hơn vì không có người cùng chia sẻ những ký ức gia đình hay cùng bàn bạc trước các quyết định sinh tử của cha mẹ.
Tuy vậy, giáo sư Long cho rằng không nên nhìn vấn đề một chiều. Sinh nhiều con không đồng nghĩa cha mẹ sẽ được chăm sóc tốt. Trong những gia đình khó khăn, sự thiếu thốn có thể kéo dài qua nhiều thế hệ. Ngược lại, nếu con một được đầu tư tốt về giáo dục, sức khỏe và tài chính, việc chăm sóc cha mẹ sẽ được thực hiện tốt trong khả năng.
Ở góc nhìn khác, tiến sĩ Nguyễn Thị Minh cho biết rằng con một không chỉ gánh trách nhiệm tài chính, thể chất mà còn gánh toàn bộ kỳ vọng tình cảm. Trong khi những gia đình đông con có thể bù đắp cho nhau (người góp tiền, người góp công sức), con một hoàn toàn không có "hệ thống dự phòng" này.
Một bất lợi nữa là mối gắn kết sâu sắc giữa con một và cha mẹ. Khi cha mẹ yếu, họ không chỉ mất người thân mà còn mất luôn chỗ dựa tinh thần. Đồng thời, họ cũng thiếu người cùng chia sẻ ký ức gia đình, yếu tố giúp giảm cảm giác cô lập trong quá trình chăm sóc.
Trường hợp của Diệu Linh, 40 tuổi, ở Hưng Yên là minh chứng. Năm năm trước, mẹ chị mắc Alzheimer ở tuổi 54, không còn nhận ra người thân. Tài chính không phải vấn đề, nhưng Linh dần đối diện mất mát lớn hơn khi mẹ, chỗ dựa tinh thần quan trọng nhất, không còn như trước. "Tôi mất hai năm để làm quen với cú sốc này", chị nói. Chị đón mẹ về sống cùng để tiện chăm sóc.
Nhưng khi mẹ bệnh, bố chị sống một mình tại Thái Nguyên cũng bắt đầu yếu. Ông từng đi phẫu thuật một mình vì không muốn con gái thêm gánh nặng. "Những lúc đó, tôi thấy mình bất lực vì không thể phân thân để ở bên cả hai", chị Linh nói.
Để giảm bớt áp lực này, các chuyên gia cho rằng cần có sự chuẩn bị từ cả hai phía. Cha mẹ cần xây dựng nền tảng tài chính và sức khỏe độc lập sớm nhất có thể. Với những người con, thay vì tâm lý "tự mình phải làm tất cả", cần chủ động kết nối với các dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp hoặc mạng lưới họ hàng ngay từ khi cha mẹ còn minh mẫn.
Ở tầm vĩ mô, GS. Giang Thanh Long cho rằng Việt Nam cần sớm hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội toàn diện, phát triển các mô hình dưỡng lão cộng đồng và dịch vụ chăm sóc tại nhà chuyên nghiệp để giải phóng sức lao động cho "thế hệ bánh mì kẹp".
