Em là tác giả bài viết “Hụt hẫng vì bị từ chối suốt ba tháng ‘rải’ hồ sơ xin việc”. Khi nhấn nút gửi bài hôm ấy, em chỉ nghĩ mình đang trút ra nỗi ám ảnh cay đắng nhất của tuổi 23: tốt nghiệp, đầy kỳ vọng rồi liên tiếp nhận những email từ chối lạnh lùng. Ba tháng trôi qua, CV gửi đi như cánh chim lạc hướng, em bắt đầu nghi ngờ chính mình. Không ngờ bài viết lại nhận được nhiều chia sẻ đến vậy. Có người nhắn: “Trong đời ai cũng có thời gian thất nghiệp hoặc phải làm tạm công việc không phù hợp để chuyển tiếp. Không tin em cứ hỏi các cô chú anh chị xem có đúng không. Thế nên không có thất bại, chỉ có thử thách. 23 tuổi tương lai bay phấp phới em ơi”. Em đọc mà vừa ấm lòng, vừa thấy nghèn nghẹn. Ấm vì được thấu hiểu. Nghèn nghẹn vì giữa động viên và thực tế vẫn là khoảng cách.
Ba tháng thất nghiệp không chỉ là ba tháng không lương. Đó là ba tháng thức dậy mà không biết hôm nay mình có ích ở đâu. Là những buổi phỏng vấn em chuẩn bị kỹ lưỡng, mặc chiếc áo sơ mi đã ủi phẳng, tập trả lời trước gương… rồi nhận về câu “Chúng tôi sẽ liên hệ sau”. Là những tối nằm trằn trọc, mở điện thoại xem lại email cũ, tự hỏi: “Mình thiếu điều gì?”. Em từng nghĩ mình học không tệ, thực tập cũng nghiêm túc, có kỹ năng giao tiếp, có tinh thần cầu tiến nhưng thị trường lao động không vận hành bằng niềm tin cá nhân, nó vận hành bằng nhu cầu, bằng cạnh tranh, bằng may mắn. Và em đứng giữa vòng xoáy ấy, thấy mình nhỏ bé.
Giữa những khó khăn đó, em chỉ còn hai lựa chọn rõ ràng: một là bước ra khỏi vùng an toàn, khởi nghiệp một công ty bán hàng khi 23 tuổi; hai là chấp nhận làm thêm bán quần áo, coi đó là công việc tạm thời để chờ cơ hội phù hợp hơn. Khởi nghiệp ở tuổi 23 nghe có vẻ “bay phấp phới” như lời mọi người nói. Em từng mơ về một thương hiệu nhỏ của riêng mình: bán những món đồ em chọn lọc, xây dựng trang mạng xã hội, tự chụp ảnh, tự viết nội dung, tự chăm sóc khách hàng. Em thích cảm giác được làm chủ. Em tin nếu đủ quyết tâm, em có thể học dần từ những sai lầm. Nhưng khởi nghiệp không chỉ là đam mê, nó cần vốn, cần kiến thức quản lý, cần khả năng chịu rủi ro. Em tự hỏi: nếu thất bại, em có đủ tiền để đứng dậy không? Nếu lỗ vốn, ai sẽ là người cùng em gánh chịu? Gia đình em không khá giả. Em không muốn quyết định bốc đồng của mình trở thành gánh nặng cho bố mẹ.
Lựa chọn thứ hai nghe “an toàn” hơn: đi làm thêm bán quần áo ở cửa hàng. Lương không cao, công việc có thể không liên quan đến chuyên ngành em học nhưng ít nhất, em có thu nhập, có nhịp sinh hoạt đều đặn, có môi trường giao tiếp, có cơ hội rèn kỹ năng bán hàng, chăm sóc khách. Có thể đó không phải giấc mơ em từng vẽ, nhưng là bước đệm. Thế nhưng, chính chữ “tạm” lại khiến em chùn bước. Em sợ mình sẽ mắc kẹt, sợ rằng “làm tạm” rồi thành quen, rồi đánh mất khát vọng ban đầu. Sợ một ngày nào đó nhìn lại, em nhận ra mình đã đánh đổi tuổi trẻ cho sự an toàn.
Có những đêm em ngồi một mình, mở lại bài viết cũ và đọc từng bình luận. Em nhận ra một điều: người ta không cổ vũ em liều lĩnh. Họ chỉ muốn em hiểu rằng thất nghiệp không phải bản án, nó là một đoạn đường và đoạn đường nào cũng cần bước đi. Có thể em đã nhìn mọi thứ quá cực đoan như thể chỉ có thành công rực rỡ hoặc thất bại hoàn toàn nhưng thực tế có lẽ mềm mại hơn. Làm thêm bán quần áo không đồng nghĩa với từ bỏ ước mơ. Khởi nghiệp không đồng nghĩa với thành công tức thì.
Em bắt đầu nghĩ theo cách khác: nếu đi làm thêm, em có thể học cách quản lý hàng hóa, cách đọc tâm lý khách hàng, cách vận hành một cửa hàng. Những kỹ năng ấy biết đâu sẽ giúp ích cho việc kinh doanh sau này. Nếu khởi nghiệp, em có thể bắt đầu nhỏ, bán online với số vốn vừa phải, thử nghiệm trước khi mở rộng. Điều quan trọng nhất không phải em chọn con đường nào, mà là em có dám chịu trách nhiệm với lựa chọn ấy hay không.
Ba tháng thất nghiệp đã dạy em nhiều điều hơn bốn năm đại học. Nó dạy em khiêm tốn; Dạy em hiểu giá trị của một công việc; Dạy em biết cảm thông với những người đang loay hoay tìm chỗ đứng trong xã hội. Em không còn muốn tự hỏi “Tại sao là mình?”. Em muốn hỏi “Mình học được gì?”. Có thể thời điểm này chưa phải lúc em có công việc mơ ước nhưng nó có thể là lúc em rèn bản lĩnh. 23 tuổi không còn quá trẻ để vô tư nhưng cũng chưa quá muộn để bắt đầu lại. Em không muốn sau này nhìn lại và hối hận vì đã không dám thử. Nhưng em cũng không muốn mù quáng lao vào thứ mình chưa chuẩn bị đủ.
Có lẽ con đường đúng không phải là chọn giữa khởi nghiệp hay làm thêm mà là chọn không ngừng tiến về phía trước, dù bước nhỏ. Em có thể đi bán quần áo để nuôi sống mình, đồng thời ấp ủ kế hoạch kinh doanh riêng. Em có thể thất bại lần nữa nhưng ít nhất em đã thử. Em có thể bị từ chối thêm vài lần nữa nhưng điều đó không định nghĩa giá trị của em.
Bài viết trước của em nói về hụt hẫng. Bài viết này, em muốn nói về hy vọng, mong manh nhưng có thật. Em vẫn chưa có việc làm đúng chuyên ngành. Em vẫn lo lắng khi nhìn bạn bè ổn định nhưng em không còn muốn chìm trong cảm giác mình là người thất bại. Nếu ai đó hỏi em hôm nay: “Em chọn gì?”, em sẽ trả lời: em chọn tiếp tục bước đi. Dù là bằng công việc tạm thời hay một dự án nhỏ tự mình gây dựng, em vẫn sẽ tiến lên. Vì có lẽ, điều đáng sợ nhất không phải là thất nghiệp mà là đánh mất niềm tin rằng mình có thể thay đổi tương lai. 23 tuổi, em vẫn còn cả bầu trời phía trước. Và lần này, thay vì chỉ “rải” hồ sơ, em muốn gieo cho mình một cơ hội.
Tôi và anh yêu nhau 5 năm, kết hôn 8 tháng. Trong suốt quãng thời gian đó, vì yêu xa nên chúng tôi không có nhiều cơ hội gặp gỡ, tìm hiểu kỹ về cuộc sống của nhau. Đến khi về chung một nhà, tôi nhận ra chồng và nhà chồng che giấu nhiều điều.
Anh 33 tuổi, trước đây nói với tôi rằng anh làm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, công việc tự do nên thời gian linh hoạt. Sau cưới tôi mới biết anh không đi làm, chỉ ở nhà và phụ thuộc tài chính vào gia đình. Không chỉ vậy, anh còn nóng nảy, thường xuyên chửi bới, lăng mạ, thậm chí có những hành vi khiến tôi tổn thương cả về tinh thần lẫn thể chất. Tôi nhiều lần nhẹ nhàng khuyên nhủ, mong anh thay đổi, tìm một công việc ổn định để vợ chồng cùng xây dựng cuộc sống. Vậy mà hết lần này đến lần khác anh hứa hẹn rồi lại thất hứa. Mỗi lần như vậy, chúng tôi lại xảy ra mâu thuẫn. Chỉ đến khi xảy ra một trận cãi vã lớn, tôi mới thực sự hiểu rõ con người anh.
Bố chồng nói chuyện riêng với tôi, kể rằng trước đến nay anh vốn lười biếng, không chịu làm ăn, từng bỏ dở việc học từ thời sinh viên, suốt ngày chơi bời, tụ tập bạn bè, gia đình bất lực. Bố chồng còn bảo không ai trong nhà khuyên được anh. Đến khi anh lấy tôi, mọi người thở phào nhẹ nhõm vì nghĩ sẽ có người khiến anh tu chí làm ăn, sống đàng hoàng.
Tất cả những điều này, gia đình anh không hề cho tôi biết trước khi hai đứa kết hôn, thực sự khiến tôi thấy mình như bị lừa. Mẹ chồng luôn bao che cho con trai, anh chị em trong nhà cũng giữ im lặng. Đến tận giờ, mẹ chồng vẫn cố giấu bản chất thật của anh. Có những lời bà nói với tôi rất khó nghe nhưng trước đây tôi đều cố gắng bỏ qua, nghĩ bà thương con nên mới như vậy.
Hiện tại, chúng tôi ly thân hơn một tuần. Tôi không biết nên làm gì tiếp theo. Mong được các bạn chia sẻ.
Tôi 24 tuổi, công việc ổn, có đủ thu nhập để lo cho bản thân. Tôi và bạn trai yêu nhau được gần ba năm. Cậu ấy bằng tuổi tôi. Ai cũng nhận xét là cậu ấy hiền lành, tốt bụng, còn tôi tính tình có hơi đanh đá, nóng nảy. Tôi thừa nhận mình đanh đá, chua ngoa nhưng nói xong là thôi, không suy nghĩ nhiều. Tôi yêu cậu ấy không vì bất kể thứ gì. Tiền bạc, vật chất tôi chưa bao giờ đòi hỏi.
Tôi ra trường được hai năm, cậu ấy thi lại một năm đại học nên tốt nghiệp muộn hơn tôi. Tính từ lúc tốt nghiệp đến giờ mới đi làm được hai nơi thì cả hai nơi đều làm được một hai tháng rồi nghỉ. Cậu ấy chỉ thích đá bóng, ngày ngủ đến trưa, chiều đi ăn rồi ngồi cà phê, tối đi đá bóng. Trước đây tôi nói rất nhiều lần, chúng tôi cũng cãi nhau nhiều, đau khổ cũng nhiều. Tôi chỉ muốn cậu ấy đi làm, kiếm tiền tự lo cho bản thân, không phải phụ thuộc vào bố mẹ chứ không cần phải lo được cho tôi.
Cuối năm ngoái là khoảng thời gian khủng hoảng nhất. Hai đứa ở chung, cứ cãi nhau là im lặng, ở chung một nhà mà như người dưng, thậm chí tôi ốm hay có việc gì, cậu ấy cũng mặc kệ. Sau khoảng thời gian đó, tôi quyết định không làm việc ở Hà Nội nữa mà xin về quê làm. Lúc này cậu ấy mới bắt đầu nhận việc ở chỗ làm mới. Chúng tôi vẫn yêu nhau. Cậu ấy sống một mình cô đơn, buồn chán nên suốt ngày năn nỉ, mong muốn tôi ra đi làm. Tôi đã đắn đo rất nhiều. Cuối cùng lại ngu ngốc ra Hà Nội một lần nữa.
Tôi ra đi làm được một tháng, cậu ấy lại nghỉ việc ở chỗ làm. Từ đó đến giờ đã ba tháng, lại tiếp tục vòng tròn ăn, ngủ, hưởng thụ. Thật sự tôi rất chán nhưng nghĩ nói nhiều cũng không làm gì được nên tôi nhẹ nhàng khuyên bảo. Nhưng cậu ấy chỉ nói mồm thì hay, chả làm được việc gì. Rồi chúng tôi lại cãi nhau, giận hờn.
Đỉnh điểm là hôm nọ đang giận nhau, hơn hai giờ sáng tôi đói bụng vì tối chưa ăn gì nên dắt xe ra phố đi ăn đêm. Đi được một đoạn xe hết xăng, điện thoại sập nguồn, tôi đợi mãi có người đi đường qua, xin gọi nhờ một cuộc cho cậu ấy. Kết quả là cậu ấy bỏ mặc tôi ngồi ngoài đường từ hai giờ đến gần bốn giờ sáng. Tôi phải nhờ xe ôm đẩy ra cây xăng mua xăng đi về. Mấy ngày sau cậu ấy làm lành, giải thích là vì xuống nhưng chủ nhà khóa hai lần cửa nên không lấy xe ra được (cậu ấy gửi xe ngoài vì nhà trọ chật).
Hôm qua chúng tôi lại tiếp tục cãi nhau, chuyện rất nhỏ nhặt thôi nhưng thái độ của cậu ấy rất thờ ơ, kiểu "em làm em phải chịu, chả liên quan gì đến anh". Tôi cứ nghĩ lại lúc trước cậu ấy xin tôi ra đây làm cùng, rồi giờ thái độ lại như vậy, tôi buồn thật sự. Tôi đã quyết định hết tháng này về quê, tìm công việc ổn định rồi ở nhà sống cùng bố mẹ nhưng tôi vẫn thấy buồn quá. Xin anh chị hãy cho tôi lời khuyên để thức tỉnh tôi.
Tôi lấy chồng khi 26 tuổi sau một năm tìm hiểu, khi đó anh 41 tuổi. Sau cưới một năm, tôi sinh được bé trai kháu khỉnh, vợ chồng đều có công việc tốt, nhà và xe đầy đủ, ai cũng nghĩ tôi hạnh phúc, nhưng không. Tôi phát hiện anh qua lại với người cũ. Khi biết được sự thật, tôi buồn khổ. Tôi nhắn tin với chị ta, chị ta đã nói cho tôi biết mọi chuyện.
Anh đánh tôi thậm tệ vì dám nhắn tin cho chị ta. Tôi thực sự rất buồn khi bị chồng đối xử như thế. Chồng tôi phong độ, có điều kiện, công việc tốt, được nhiều cô để ý, ai cũng nói vợ chồng tôi đẹp đôi. Bị anh đối xử thế, nhiều lúc tôi muốn bỏ đi nhưng lại thương con, sợ con lớn lên không đủ gia đình trọn vẹn. Cứ nghĩ đến việc chồng đã lừa dối là tôi lại không chịu được.
Hàng ngày tôi đi làm về cố gắng chăm lo cho gia đình thật tốt, vậy mà anh không coi tôi ra gì. Tôi buồn lắm nhưng vẫn cứ cười nói bình thường. Tôi bảo: "Nếu anh không quên được cô ấy thì cứ làm đơn. Em sẽ không níu kéo khi anh chẳng còn yêu em". Tôi không biết phải làm sao giờ, sống với người chồng phản bội, tôi thật sự không còn tâm trí để nghĩ chuyện khác. Mong các bạn cho tôi lời khuyên.
