Được phát hiện vào 7h15 ngày 21/4, Nguyễn Tuấn Anh còn đủ tỉnh táo để đáp lại tiếng gọi của lực lượng cứu hộ. Âm thanh phát ra từ ven suối, giữa rừng sâu phủ sương, đã trở thành tín hiệu giúp các tổ tìm kiếm xác định vị trí.
Hành trình khám phá Tam Đảo của nam sinh 19 tuổi, sinh viên Đại học Đại Nam, bắt đầu sáng 19/4. Tuấn Anh cùng người bạn leo núi theo hình thức tự túc. Tại dốc Rít, chân núi thuộc thôn Vĩnh Ninh (xã Đạo Trù, tỉnh Phú Thọ), hai người gặp nhóm đông hơn, có người dẫn đường nên nhập đoàn. Họ leo cung đường mới, địa hình phức tạp, chủ yếu dành cho người có kinh nghiệm, trong khi Tuấn Anh chưa từng leo núi.
Khoảng 6h, cả đoàn xuất phát. Ngay từ những chặng đầu, cả nhóm khoảng 10 người phải vượt qua con dốc gần như dựng đứng, mặt đất phủ lá mục ẩm ướt, rất dễ trượt ngã. Có những đoạn phải cúi thấp người để luồn qua tán cây rậm sà xuống sát mặt đất; có đoạn buộc phải bám vào rễ, thân cây để đu mình lên.
Ở một số vị trí dốc cao, người đi trước phải thả dây xuống để những người phía sau lần theo mới có thể vượt qua. Không ít đoạn đi ngang sườn dốc, một bên là vách đất, một bên là vực sâu, chỉ cần trượt chân có thể ngã xuống vực.
Sau hơn 7 giờ leo liên tục, đến khoảng 13h40 ngày 19/4, cả nhóm lên tới đỉnh Tam Đảo Bắc, cao khoảng 1.592 m. Nghỉ ngơi ngắm cảnh vài chục phút, đến 14h cả nhóm bắt đầu xuống núi để kịp lúc trời còn sáng. Tuy nhiên, đường lên đã khó, đường xuống còn khó hơn do dốc, trơn, sơ sẩy là ngã.
Mệt, mồ hôi ướt đẫm áo, tóc bết vào trán, Tuấn Anh quyết định tách đoàn. Nam sinh suy nghĩ đơn giản “cả quả núi này chỉ có một đường xuống” nên ngồi lại nghỉ và dự định xuống sau. Khi tiếp tục di chuyển, sương mù dày lên, tầm nhìn giảm nhanh, các lối mòn nhỏ dần trở nên khó phân biệt.
Vài chục phút sau, Tuấn Anh nhận ra mình bị lạc. Điện thoại không có sóng, không có thiết bị định vị, không bản đồ, xung quanh chỉ là rừng rậm và những lối mòn chằng chịt. Sau phút hoảng hốt, cậu trấn tĩnh, quyết định men theo con suối vì “cứ đi theo suối thì sẽ xuống được chân núi”.
Địa hình ven suối gập ghềnh hơn so với lối mòn. Nhiều đoạn đá trơn, dốc và bị chắn bởi cây rừng. Có đoạn đất ướt, chân lún sâu xuống bùn, buộc Tuấn Anh phải bám vào cây, dò từng bước để tránh trượt ngã. Nhiều lần cậu bị trượt chân, áo mưa rách, quần áo ướt, cái lạnh thấm vào cơ thể. Khi trời tối, nhiệt độ giảm nhanh, sương xuống dày khiến cậu càng lạnh hơn.
Nhận thấy không thể tiếp tục đi khi trời tối, Tuấn Anh tìm hốc đá ven suối trú tạm qua đêm. Cậu thu mình trong không gian hẹp để giữ ấm, dùng chai nhựa mang theo hứng nước suối uống dần. Thức ăn chỉ còn vài chiếc bánh chocopie, cậu chủ động chia nhỏ khẩu phần để cầm cự. Khi được tìm thấy, Tuấn Anh vẫn còn 4 chiếc bánh, dự tính sử dụng trong hai ngày tiếp theo.
Dù bị cô lập hoàn toàn giữa rừng, mất liên lạc, thiếu ăn và chịu lạnh trong hai đêm, Tuấn Anh cho biết không hoảng loạn. “Em khá tự tin, nghĩ rằng mình sẽ tìm được đường xuống”, cậu nói. Ban đêm, cậu dừng lại nghỉ; ban ngày tiếp tục men theo suối, kiên định một hướng di chuyển.
Trong khi đó, khoảng 18h ngày 19/4, khi không thấy Tuấn Anh trở lại và không thể liên lạc, nhóm đi cùng đã trình báo chính quyền địa phương. Ngay trong đêm, trạm cứu hộ được thiết lập tại chân núi, hàng trăm người gồm công an, quân đội, dân quân tự vệ, kiểm lâm và người dân được huy động tham gia tìm kiếm.
8 tổ tìm kiếm được thành lập. Tại trung tâm chỉ huy, các lực lượng sử dụng bản đồ vệ tinh để xác định khu vực nghi vấn, phân chia phạm vi và thống nhất phương án. Các tổ mang theo bộ đàm, đèn pin, thiết bị y tế, lương thực và sử dụng flycam gắn camera nhiệt để rà soát diện rộng. Hướng tìm kiếm chủ yếu được triển khai từ độ cao khoảng 1.600 m đổ xuống, bám theo khe suối, lối mòn.
Chị Thanh Loan, thành viên một đội tìm kiếm, cho biết nhóm chị gồm 8 người xuất phát từ Mê Linh (Hà Nội) lúc 0h ngày 20/4, di chuyển gần 50 km xuyên đêm để kịp tham gia cứu hộ. Khi đến nơi, họ tập trung tại trung tâm chỉ huy, nhận nhiệm vụ rồi vào rừng ngay trong đêm.
Suốt đêm 20/4, các tổ tìm kiếm tỏa đi trong rừng, vừa di chuyển vừa phát loa gọi tên nạn nhân. Đến 7h15 ngày 21/4, khi một tổ tìm kiếm đang men theo suối và phát loa, Tuấn Anh lúc này đang đi theo dòng nước nghe thấy và lập tức đáp lại. Nhờ tín hiệu này, lực lượng cứu hộ nhanh chóng xác định vị trí và tiếp cận.
Nam sinh được tìm thấy trong trạng thái tỉnh táo nhưng kiệt sức sau hơn 37 giờ lạc trong rừng.
Công an tỉnh Phú Thọ cho biết địa hình xã Đạo Trù dưới chân dãy Tam Đảo phức tạp, nhiều khe suối, độ dốc lớn, tiềm ẩn nguy cơ trượt ngã, lũ quét, sạt lở hoặc đuối nước, đặc biệt với những người thiếu kinh nghiệm.
Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không tự ý vào các khu vực nguy hiểm, không tham gia các tour tự phát, cần chuẩn bị đầy đủ kỹ năng, trang thiết bị và tuân thủ quy định an toàn khi tham gia hoạt động ngoài trời.
Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương trên cả nước đã xảy ra các vụ tai nạn nghiêm trọng, thậm chí thảm khốc tại khu vực “chợ chồm hổm” ven quốc lộ, tỉnh lộ, là lời cảnh báo rõ ràng đối với Đắk Lắk, nơi tình trạng chợ tự phát cũng đang phát sinh và tái diễn.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, Thiếu tướng Phan Thanh Tám - Giám đốc Công an tỉnh Đắk Lắk - cho biết:
- Toàn tỉnh hiện có 80 chợ đang hoạt động, gồm 66 chợ được cấp phép và 14 chợ chưa được cấp phép hoặc hoạt động tự phát, phân bố trên các tuyến giao thông trọng điểm như quốc lộ 1, quốc lộ 14, quốc lộ 26, quốc lộ 27 và một số tuyến tỉnh lộ. Để xử lý tận gốc cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, từ quy hoạch không gian kinh doanh đến bảo đảm trật tự an toàn giao thông.
* Thưa ông, tại sao "chợ chồm hổm" ven quốc lộ vẫn tái diễn sau mỗi lần dẹp?
- Nhiều người xem đây chỉ là hoạt động mua bán dân sinh. Tuy nhiên khi buôn bán sát lòng đường, người dân băng qua đường thường xuyên, phương tiện dừng đỗ tùy tiện thì khu vực này trở thành điểm xung đột giao thông, nguy cơ tai nạn cao.
Đáng lo ngại, từ năm 2025 đến nay đã xảy ra hai vụ tai nạn giao thông làm chết hai người tại khu vực chợ tự phát, gồm chợ Nam Anh trên quốc lộ 14 và chợ Hòa Sơn trên tỉnh lộ 12.
Dù lực lượng chức năng thường xuyên tuyên truyền, kiểm tra, xử lý, tình trạng họp chợ, buôn bán và dừng đỗ sai quy định vẫn tái diễn, nhất là vào mùa thu hoạch nông sản.
Nguyên nhân đến từ nhiều phía. Trước hết, hệ thống chợ và hạ tầng thương mại ở một số nơi chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Có nơi chưa có chợ phù hợp hoặc chi phí thuê sạp còn cao so với khả năng của hộ buôn bán nhỏ lẻ. Khi nhu cầu còn, chợ tự phát dễ hình thành.
Bên cạnh đó công tác quản lý ở một số nơi chưa thường xuyên, liên tục. Sau mỗi đợt giải tỏa, các điểm buôn bán lại xuất hiện trở lại; một số hộ còn dùng xe đẩy, sạp di động để né tránh kiểm tra.
Tuy nhiên nguyên nhân sâu xa vẫn là thói quen mua bán tiện lợi của người dân. Khi còn người dừng xe trên quốc lộ để mua hàng thì vẫn còn "đất sống" cho chợ tự phát.
* Công an tỉnh Đắk Lắk sẽ xử lý theo hướng nào và làm gì để ngăn tái lấn chiếm?
- Công an tỉnh xác định các khu vực chợ tự phát ven quốc lộ đều là điểm tiềm ẩn nguy cơ cao, cần theo dõi thường xuyên. Trước mắt, lực lượng chức năng tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân không lấn chiếm lòng, lề đường; đồng thời lắp đặt biển cảnh báo, đèn chớp vàng, gờ giảm tốc tại các điểm nguy hiểm; tăng cường camera giám sát, phân luồng giao thông và xử lý nghiêm vi phạm.
Công an tỉnh cũng chỉ đạo các đơn vị phối hợp với Sở Xây dựng và chính quyền địa phương rà soát từng vị trí để có giải pháp phù hợp, tránh làm dàn trải. Quan điểm là bảo đảm trật tự an toàn giao thông phải thực hiện thường xuyên, liên tục, không có "cao điểm rồi lại buông lỏng".
Lực lượng cảnh sát giao thông sẽ phối hợp công an cấp xã và chính quyền địa phương tuần tra, kiểm tra hằng ngày tại các khu vực thường xuyên họp chợ tự phát. Mục tiêu là phát hiện sớm, xử lý ngay từ đầu, không để hình thành điểm kéo dài.
Đồng thời xử lý nghiêm cả hành vi dừng, đỗ xe trái quy định để mua hàng, vì muốn giải quyết tận gốc phải tác động cả người bán lẫn người mua.
* Vai trò của chính quyền địa phương trong vấn đề này ra sao, theo ông?
- Việc bảo đảm hành lang an toàn giao thông là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, không riêng lực lượng công an. Trong đó chính quyền địa phương giữ vai trò then chốt vì trực tiếp quản lý địa bàn, quy hoạch và tổ chức hệ thống chợ.
Muốn xử lý tận gốc tình trạng “chợ chồm hổm” ven quốc lộ không thể chỉ trông chờ vào lực lượng công an, mà cần sự vào cuộc mạnh mẽ của chính quyền địa phương trong quy hoạch, quản lý và tạo điều kiện để người dân có nơi kinh doanh hợp pháp.
Hiện UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành kế hoạch phát triển chợ đến năm 2030, tạo hành lang pháp lý cho việc phát triển hệ thống chợ an toàn. Vấn đề hiện nay là tổ chức thực hiện cần quyết liệt, đồng bộ và sát thực tế hơn.
Trong chuyên án bí số VN10 liên quan đến 4 nữ tiếp viên hàng không xách ma túy từ Pháp về Việt Nam, Viện KSND TP.HCM đã truy tố 227 bị can, trong đó Nguyễn Đỗ Trúc Phương (32 tuổi, hay còn gọi là "cô tiên từ thiện") bị truy tố về tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy", theo khoản 2 điều 255 bộ luật Hình sự.
Theo hồ sơ, Nguyễn Đỗ Trúc Phương và Vũ Hải Anh có mối quan hệ sống chung với nhau như vợ chồng từ năm 2021.
Ngày 15.3.2024, Phương và Hải Anh dự định tổ chức sinh nhật cho bạn tại chỗ ở của mình nên rủ hội bạn đến nhà.
Trong lúc ăn uống, Phương và Hải Anh chuẩn bị thêm các bình khí cười và các chất ma túy là Ketamine, nước vui và thuốc lắc để cho cả nhóm sử dụng.
Quá trình điều tra vụ án, Nguyễn Đỗ Trúc Phương khai 2 lần nhờ bạn là Phạm Văn Duy Bảo mua ma túy để sử dụng.
Cụ thể, ngày 14.3.2024, Phương nhắn tin nhờ Bảo mua 2 gói ma túy dạng nước vui, vị nho (không xác định được loại và khối lượng); 5 viên MDMA (không xác định được khối lượng) và 2,5 gam Ketamine, giá 9,9 triệu đồng.
Lần 2, ngày 16.3.2024, Phương nhắn tin nhờ Bảo mua 2 gói ma túy dạng nước vui, hiệu Chali (không xác định được loại và khối lượng), nhưng chưa trả tiền mua ma túy cho Bảo.
Ngoài ra, cuối năm 2021, Phương đã nhiều lần đặt mua ma túy, loại MDMA, nước vui và Ketamine của Trần Thành Trung, để sử dụng, nhưng không xác định được số lượng, do thời gian đã lâu. Phương đã chuyển khoản trả tiền mua ma túy cho Trung.
Riêng Vũ Hải Anh không khai nhận đã cùng với Phương thực hiện hành vi “tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” vào ngày 16.3.2024. Tuy nhiên từ lời khai của các bị can, tài liệu khác, cơ quan tiến hành tố tụng xác định Vũ Hải Anh có vai trò đồng phạm với Trúc Phương.
Như vậy, quá trình điều tra xác định Nguyễn Đỗ Trúc Phương và Vũ Hải Anh có hành vi cung cấp địa điểm, ma túy và kẻ đường ma túy cho các đối tượng Vĩ, Đạt, Nhi, Đan Anh sử dụng vào ngày 16.3.2024. Do vậy, Trúc Phương và Vũ Hải Anh phải chịu trách nhiệm hình sự về tội "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”.
Nguyễn Đỗ Trúc Phương sinh ra trong một gia đình khá giả ở quận 1 (cũ), TP.HCM. Điều kiện kinh tế vững vàng khiến cô không cần bận tâm đến cơm áo gạo tiền. Sau 10 năm du học ở Úc, cuối năm 2019, Phương trở về gia đình quản lý công việc kinh doanh.
Sau đó, Trúc Phương bén duyên với công việc thiện nguyện khi thấy nhiều hoàn cảnh khó khăn. Lúc đầu, cô chỉ chia sẻ bằng tiền của mình, sau đó kêu gọi người thân, bạn bè cùng chung tay. Sau đó, Phương cho rằng, việc làm thiện nguyện một mình không giúp được cho nhiều người, do đó cô chia sẻ hoàn cảnh nhân vật cụ thể lên mạng xã hội, để kêu gọi sự chung tay của mọi người. Từ đó, mạng xã hội hay gọi Trúc Phương với cái tên "cô tiên từ thiện".
Nhiều năm nay, hàng trăm học sinh tại 2 trường tiểu học Kim Đồng và Lê Văn Tám (xã Nghĩa Trung, thành phố Đồng Nai) đang phải học trong những lớp học xuống cấp, phòng học tạm, hay nhà văn hóa thôn vì thiếu phòng học nhưng không thể sửa chữa hay xây mới bởi vướng quy hoạch bô xít.
Hình thành từ năm 1998, sau gần 30 năm hoạt động, Trường tiểu học Kim Đồng (xã Nghĩa Trung) hiện có 1 cơ sở chính và 6 điểm lẻ với 26 lớp học, 952 học sinh. Do đã đưa vào sử dụng nhiều năm, nhiều phòng học đã xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho cả thầy cô và học sinh.
Nhiều vết nứt xuất hiện trên tường phòng học tại Trường tiểu học Kim Đồng
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Dẫn phóng viên Thanh Niên đến các lớp học trong điểm trường chính, thầy Phạm Viết Phan, Hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Đồng, chỉ tay lên những vết nứt lớn trên tường, cột trụ, bàn ghế... đều đã xuống cấp, hư hỏng.
Thầy Phạm Viết Phan cho biết bàn ghế đã sử dụng hơn 20 năm nay, nhưng nhà trường vẫn cố gắng sửa chữa, chắp vá tạm cho các em học sinh học
"Các phòng học bị lún, tường thì nứt, hệ thống gạch nền, mái ngói đều hư hỏng, ảnh hưởng rất lớn đến công tác giảng dạy cũng như chất lượng giáo dục của nhà trường. Dù cơ sở vật chất xuống cấp, nhưng do nằm trong vùng quy hoạch bô xít, nên hiện nay chưa có phương án đầu tư, sửa chữa khiến nhà trường hết sức lo lắng", thầy Phan chia sẻ.
Trụ mái hiên của phòng học bất ngờ bị đổ sập đã được thay thế tạm bằng cột sắt
Đáng chú ý, tại điểm trường thôn 5, xã Nghĩa Trung của Trường tiểu học Kim Đồng, một sự cố nguy hiểm đã xảy ra vào tháng 9.2025, khi một cột trụ ngoài hiên lớp học bất ngờ đổ sập.
"May hôm đấy các cháu không đi học, nếu không chắc sẽ gây tai nạn. Giáo viên, học sinh giờ đi dạy và học trong môi trường không an toàn, thiếu thốn về cơ sở vật chất, thiếu ánh sáng. Rất mong các cấp lãnh đạo, cơ quan ban ngành sớm quan tâm để các cháu được học như các trường bạn", thầy Phan kiến nghị.
Cũng do tình trạng thiếu phòng học, 3 năm qua, Trường tiểu học Kim Đồng buộc phải mượn 6 nhà văn hóa thôn để tổ chức dạy và học.
"Mỗi khi thôn có việc, phải lấy hội trường để làm việc, các cháu học sinh lại phải nghỉ. Cô, trò phải sắp xếp dọn dẹp bàn ghế, trả lại không gian cho thôn, sau đó tự sắp xếp lại để học. Việc nghỉ học cũng có thể xảy ra bất cứ ngày nào trong tuần, sau đó các cháu phải học bù vào thứ bảy hoặc chủ nhật", thầy Phan nêu những khó khăn.
Tình trạng thiếu phòng học, phòng học xuống cấp cũng diễn ra tại Trường tiểu học Lê Văn Tám (xã Nghĩa Trung). Ngôi trường này cũng được xây dựng và đi vào hoạt động từ năm 1997, đến nay trường có 1 điểm trường chính, 4 điểm lẻ với 22 lớp học với 645 học sinh. Do mái ngói nhiều phòng học bị hư hỏng, từ nhiều năm trước, nhà trường đã xin thay thế tạm bằng mái tôn, trong thời gian chờ xin chủ trương xây trường mới.
Theo kế hoạch, dự án xây dựng Trường tiểu học Lê Văn Tám đã được cấp có thẩm quyền đưa vào kế hoạch đầu tư trung hạn 2021 - 2025 (thời điểm tỉnh Bình Phước cũ) với tổng mức đầu tư 27 tỉ đồng. Tuy nhiên, đầu năm 2024, dự án này và cả dự án xây mới Trường tiểu học Kim Đồng đều không thể xây dựng do nằm trong vùng quy hoạch bô xít.
Hiện nay, các phòng học tốt nhất của nhà trường đều được Ban giám hiệu sắp xếp, nhường cho học sinh học, và tận dụng các nhà kho, phòng học cũ hơn, ngăn ra làm nơi làm việc cho cán bộ, nhân viên trong trường. Dù vậy, do thiếu phòng học, nhà trường vẫn phải dựng thêm 1 phòng học tạm bằng tôn để đảm bảo đủ lớp.
"Phòng học của các em rất tạm bợ, trời nắng thì nóng bức, trời mưa thì tiếng ồn do mái tôn, các em không tập trung học được. Sân trường cũng hư hỏng, mùa nắng thì bụi, mùa mưa thì nước lênh láng, các em không có chỗ vui chơi", cô Đường Thị Dung, giáo viên Trường tiểu học Lê Văn Tám, chia sẻ.
Cô Phạm Thị Loan, Hiệu trưởng Trường tiểu học Lê Văn Tám, cho biết nhà trường đã chủ động dặm vá những chỗ dột, trát lại những vết nứt nhỏ để đảm bảo an toàn cho giáo viên và học sinh. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, nhà trường cũng đã nhiều lần kiến nghị lên UBND xã.
"Trước mắt, để chuẩn bị cho năm học tới (2026 - 2027) và đảm bảo an toàn, chúng tôi tiếp tục kiến nghị cấp trên cho phép xây dựng các phòng học theo hình thức nhà lắp ghép, nhà tiền chế. Về lâu dài, nhà trường rất mong sớm có phương án điều chỉnh quy hoạch hoặc bố trí quỹ đất mới để đầu tư xây dựng một ngôi trường khang trang, kiên cố hơn, giúp thầy cô và học sinh yên tâm giảng dạy, học tập", cô Loan mong muốn.
Trao đổi với phóng viên Thanh Niên, ông Phan Minh Lâm, Phó chủ tịch UBND xã Nghĩa Trung, xác nhận thực trạng cơ sở vật chất xuống cấp ở 2 ngôi trường này.
Ông Lâm cho biết xã cũng đã kiến nghị tỉnh cho nâng cấp sửa chữa các phòng học hư hỏng, tuy nhiên hiện vẫn thiếu rất nhiều phòng học. Xã cũng đã có kế hoạch đưa vào đầu tư công năm 2026, làm bằng hình thức tiền chế, lắp ghép để đảm bảo việc dạy học trong thời gian ngắn hạn của các trường, do địa bàn xã đang vướng quy hoạch bô xít.
"Về lâu dài, xã đã có kiến nghị tỉnh và hiện nay tỉnh cũng có văn bản gửi Chính phủ để xem xét điều chỉnh quy hoạch 866 ra khỏi những vùng chưa khai thác, để địa phương có thể quy hoạch và xây dựng các trường này đảm bảo trong thời gian tới", ông Lâm nói.
