Được phát hiện vào 7h15 ngày 21/4, Nguyễn Tuấn Anh còn đủ tỉnh táo để đáp lại tiếng gọi của lực lượng cứu hộ. Âm thanh phát ra từ ven suối, giữa rừng sâu phủ sương, đã trở thành tín hiệu giúp các tổ tìm kiếm xác định vị trí.
Hành trình khám phá Tam Đảo của nam sinh 19 tuổi, sinh viên Đại học Đại Nam, bắt đầu sáng 19/4. Tuấn Anh cùng người bạn leo núi theo hình thức tự túc. Tại dốc Rít, chân núi thuộc thôn Vĩnh Ninh (xã Đạo Trù, tỉnh Phú Thọ), hai người gặp nhóm đông hơn, có người dẫn đường nên nhập đoàn. Họ leo cung đường mới, địa hình phức tạp, chủ yếu dành cho người có kinh nghiệm, trong khi Tuấn Anh chưa từng leo núi.
Khoảng 6h, cả đoàn xuất phát. Ngay từ những chặng đầu, cả nhóm khoảng 10 người phải vượt qua con dốc gần như dựng đứng, mặt đất phủ lá mục ẩm ướt, rất dễ trượt ngã. Có những đoạn phải cúi thấp người để luồn qua tán cây rậm sà xuống sát mặt đất; có đoạn buộc phải bám vào rễ, thân cây để đu mình lên.
Ở một số vị trí dốc cao, người đi trước phải thả dây xuống để những người phía sau lần theo mới có thể vượt qua. Không ít đoạn đi ngang sườn dốc, một bên là vách đất, một bên là vực sâu, chỉ cần trượt chân có thể ngã xuống vực.
Sau hơn 7 giờ leo liên tục, đến khoảng 13h40 ngày 19/4, cả nhóm lên tới đỉnh Tam Đảo Bắc, cao khoảng 1.592 m. Nghỉ ngơi ngắm cảnh vài chục phút, đến 14h cả nhóm bắt đầu xuống núi để kịp lúc trời còn sáng. Tuy nhiên, đường lên đã khó, đường xuống còn khó hơn do dốc, trơn, sơ sẩy là ngã.
Mệt, mồ hôi ướt đẫm áo, tóc bết vào trán, Tuấn Anh quyết định tách đoàn. Nam sinh suy nghĩ đơn giản “cả quả núi này chỉ có một đường xuống” nên ngồi lại nghỉ và dự định xuống sau. Khi tiếp tục di chuyển, sương mù dày lên, tầm nhìn giảm nhanh, các lối mòn nhỏ dần trở nên khó phân biệt.
Vài chục phút sau, Tuấn Anh nhận ra mình bị lạc. Điện thoại không có sóng, không có thiết bị định vị, không bản đồ, xung quanh chỉ là rừng rậm và những lối mòn chằng chịt. Sau phút hoảng hốt, cậu trấn tĩnh, quyết định men theo con suối vì “cứ đi theo suối thì sẽ xuống được chân núi”.
Địa hình ven suối gập ghềnh hơn so với lối mòn. Nhiều đoạn đá trơn, dốc và bị chắn bởi cây rừng. Có đoạn đất ướt, chân lún sâu xuống bùn, buộc Tuấn Anh phải bám vào cây, dò từng bước để tránh trượt ngã. Nhiều lần cậu bị trượt chân, áo mưa rách, quần áo ướt, cái lạnh thấm vào cơ thể. Khi trời tối, nhiệt độ giảm nhanh, sương xuống dày khiến cậu càng lạnh hơn.
Nhận thấy không thể tiếp tục đi khi trời tối, Tuấn Anh tìm hốc đá ven suối trú tạm qua đêm. Cậu thu mình trong không gian hẹp để giữ ấm, dùng chai nhựa mang theo hứng nước suối uống dần. Thức ăn chỉ còn vài chiếc bánh chocopie, cậu chủ động chia nhỏ khẩu phần để cầm cự. Khi được tìm thấy, Tuấn Anh vẫn còn 4 chiếc bánh, dự tính sử dụng trong hai ngày tiếp theo.
Dù bị cô lập hoàn toàn giữa rừng, mất liên lạc, thiếu ăn và chịu lạnh trong hai đêm, Tuấn Anh cho biết không hoảng loạn. “Em khá tự tin, nghĩ rằng mình sẽ tìm được đường xuống”, cậu nói. Ban đêm, cậu dừng lại nghỉ; ban ngày tiếp tục men theo suối, kiên định một hướng di chuyển.
Trong khi đó, khoảng 18h ngày 19/4, khi không thấy Tuấn Anh trở lại và không thể liên lạc, nhóm đi cùng đã trình báo chính quyền địa phương. Ngay trong đêm, trạm cứu hộ được thiết lập tại chân núi, hàng trăm người gồm công an, quân đội, dân quân tự vệ, kiểm lâm và người dân được huy động tham gia tìm kiếm.
8 tổ tìm kiếm được thành lập. Tại trung tâm chỉ huy, các lực lượng sử dụng bản đồ vệ tinh để xác định khu vực nghi vấn, phân chia phạm vi và thống nhất phương án. Các tổ mang theo bộ đàm, đèn pin, thiết bị y tế, lương thực và sử dụng flycam gắn camera nhiệt để rà soát diện rộng. Hướng tìm kiếm chủ yếu được triển khai từ độ cao khoảng 1.600 m đổ xuống, bám theo khe suối, lối mòn.
Chị Thanh Loan, thành viên một đội tìm kiếm, cho biết nhóm chị gồm 8 người xuất phát từ Mê Linh (Hà Nội) lúc 0h ngày 20/4, di chuyển gần 50 km xuyên đêm để kịp tham gia cứu hộ. Khi đến nơi, họ tập trung tại trung tâm chỉ huy, nhận nhiệm vụ rồi vào rừng ngay trong đêm.
Suốt đêm 20/4, các tổ tìm kiếm tỏa đi trong rừng, vừa di chuyển vừa phát loa gọi tên nạn nhân. Đến 7h15 ngày 21/4, khi một tổ tìm kiếm đang men theo suối và phát loa, Tuấn Anh lúc này đang đi theo dòng nước nghe thấy và lập tức đáp lại. Nhờ tín hiệu này, lực lượng cứu hộ nhanh chóng xác định vị trí và tiếp cận.
Nam sinh được tìm thấy trong trạng thái tỉnh táo nhưng kiệt sức sau hơn 37 giờ lạc trong rừng.
Công an tỉnh Phú Thọ cho biết địa hình xã Đạo Trù dưới chân dãy Tam Đảo phức tạp, nhiều khe suối, độ dốc lớn, tiềm ẩn nguy cơ trượt ngã, lũ quét, sạt lở hoặc đuối nước, đặc biệt với những người thiếu kinh nghiệm.
Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không tự ý vào các khu vực nguy hiểm, không tham gia các tour tự phát, cần chuẩn bị đầy đủ kỹ năng, trang thiết bị và tuân thủ quy định an toàn khi tham gia hoạt động ngoài trời.
Cục Thống kê ghi nhận ba tháng đầu năm, cả nước có 1,6 triệu thanh niên độ tuổi 15- 24 không có việc làm, không tham gia học tập, đào tạo (NEET), tăng gần 173.000 người so với quý IV/2025 và tăng 212.500 người so với cùng kỳ năm trước, chiếm 11,4% tổng dân số thanh niên cùng độ tuổi.
Gần 70% nhóm này tập trung ở nông thôn và hơn một nửa là nữ; 87% chưa từng được đào tạo chuyên môn kỹ thuật (1,39 triệu) và hơn một nửa trong số này chưa tốt nghiệp trung học phổ thông; chỉ 13% đã được đào tạo từ sơ cấp trở lên; khoảng 32% trong nhóm này có nhu cầu tìm việc.
Nhóm thanh niên "ba không" là chỉ tiêu do Tổ chức Lao động quốc tế ILO xây dựng phương pháp tính và khuyến nghị các nước thu thập, công bố. Chỉ tiêu này phản ánh nhóm thanh niên 15-24 tuổi hiện không có việc làm, bao gồm cả thất nghiệp và không tham gia lực lượng lao động; không tham gia bất kỳ hình thức giáo dục chính quy nào trong hệ thống; không tham gia các chương trình đạo tạo nghề, bồi dưỡng kỹ năng.
Về bản chất, nhóm này phản ánh mức độ tách rời của một bộ phận thanh niên khỏi thị trường lao động và hệ thống giáo dục đào tạo, đồng nghĩa chưa tham gia hiệu quả vào cả hai hệ thống trên.
Thanh niên rơi vào tình trạng "ba không" ngoài lý do thị trường lao động còn do khoảng trống về trình độ học vấn; chênh lệch cơ hội tiếp cận việc làm giữa thành thị và nông thôn cùng khác biệt về điều kiện kinh tế xã hội.
Số lượng tăng - giảm từng quý phản ánh mức độ hấp thụ lao động của nền kinh tế, khả năng tiếp tục tham gia đào tạo và độ ổn định trong quá trình chuyển tiếp từ học tập sang làm việc. Quý tăng cho thấy một bộ phận gặp khó hơn trong tiếp cận việc làm hoặc tiếp tục học tập, đào tạo; ngược lại thời điểm giảm thể hiện sự cải thiện trong kết nối với thị trường và học tập, phát triển kỹ năng.
Khi tỷ lệ "ba không" cao bất thường hoặc duy trì cao hơn mặt bằng chung của thế giới trong thời gian dài, nền kinh tế có thể bị lãng phí nguồn nhân lực trẻ, suy giảm năng suất lao động, gia tăng bất bình đẳng và tạo áp lực lớn hơn đối với hệ thống an sinh xã hội. Tình trạng kéo dài có thể giảm khả năng tận dụng lợi thế cơ cấu dân số vàng của Việt Nam.
Riêng năm 2025, tỷ lệ thanh niên "ba không" của Việt Nam chiếm trên 10%, thấp hơn đáng kể so với 20% mặt bằng chung thế giới. Tỷ lệ trên cũng thấp hơn so với nhiều nước cùng khu vực như Banglades hơn 15%, Thái Lan gần 13%, mức trung bình của ASEAN hơn 16%; gần tương đương nhóm G7 là 10,6%. Rủi ro tổng thể chưa ở mức cao song cần theo dõi và có hỗ trợ kịp thời với các nhóm dễ tổn thương, theo Cục Thống kê.
Ngày 19-4, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành kế hoạch triển khai đề án "Thông tin, tuyên truyền về phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử phục vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn đến năm 2035".
Kế hoạch đặt mục tiêu nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành, doanh nghiệp và người dân về vai trò của năng lượng nguyên tử trong đời sống hiện đại.
Đồng thời thúc đẩy ứng dụng hiệu quả công nghệ bức xạ và đồng vị phóng xạ trong các lĩnh vực thiết yếu như y tế, nông nghiệp, công nghiệp, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.
Theo lộ trình, đến năm 2030, 100% sở, ban ngành và địa phương liên quan phải xây dựng kế hoạch triển khai; ít nhất 70% cán bộ, công chức được trang bị kiến thức; khoảng 50% người dân và doanh nghiệp được tiếp cận thông tin về năng lượng nguyên tử.
Đáng chú ý, khoảng 60% học sinh THPT và sinh viên sẽ được tham gia các hoạt động ngoại khóa, góp phần hình thành nhận thức sớm trong thế hệ trẻ.
Giai đoạn đến năm 2035, tỉnh hướng tới mục tiêu trên 80% người dân và thế hệ trẻ có nhận thức đúng đắn về lợi ích cũng như mức độ an toàn của năng lượng nguyên tử; bảo đảm 100% cán bộ liên quan được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên sâu.
Cùng với đó là xây dựng và vận hành hiệu quả hệ sinh thái truyền thông số, tích hợp các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo để nâng cao hiệu quả tuyên truyền.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào chủ trương, chính sách; định hướng phát triển điện hạt nhân; ứng dụng bức xạ trong chẩn đoán, điều trị y tế, chọn tạo giống trong nông nghiệp; cũng như các kiến thức về an toàn, an ninh hạt nhân.
Phương thức triển khai được thực hiện linh hoạt, kết hợp giữa các hình thức trực tiếp như hội thảo, tập huấn với truyền thông qua báo chí, truyền hình, nền tảng số và mạng xã hội.
Đồng thời tăng cường sản xuất các sản phẩm truyền thông hiện đại như infographic, video ngắn để tiếp cận rộng rãi công chúng.
UBND tỉnh Quảng Ngãi giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các sở, ngành như tài chính, y tế, giáo dục, nông nghiệp… và các địa phương tổ chức triển khai theo chức năng, nhiệm vụ, bảo đảm kế hoạch được thực hiện đồng bộ, hiệu quả.
Yêu cầu này được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đưa ra trong cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội sáng 18/5, về tình hình triển khai các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 cũng như định hướng nhiệm vụ cho cả nhiệm kỳ.
Luật đã ban hành phải có nghị định, thông tư hướng dẫn
Theo Chủ tịch Quốc hội, Ủy ban đã hoàn thành các nhiệm vụ lập pháp được giao trong nhiệm kỳ 2021-2026, trong đó có nhiều dự án Luật có tính chất phức tạp, tác động lớn đến đời sống xã hội như Luật Điện ảnh, Luật Quảng cáo, Luật Nhà giáo, Luật Báo chí, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Khám chữa bệnh…
Ủy ban cũng đã rất khẩn trương, phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thể chế hóa Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị; thẩm tra, trình Quốc hội thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam.
Chủ tịch Quốc hội cũng đặc biệt ghi nhận việc Ủy ban đã triển khai nhiều hoạt động giám sát, giải trình có tác động sâu sắc đến quản lý Nhà nước và quản trị xã hội.
Trong đó, nhiều vấn đề nóng, nhạy cảm đã được Ủy ban đưa ra giải trình, giám sát như: chính sách đối với giáo viên mầm non, giáo viên phổ thông; thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; phòng, chống tác hại thuốc lá; thực phẩm giả; sách giáo khoa; chính sách pháp luật về y tế cơ sở, y tế dự phòng…
Trong nhiệm kỳ mới, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh hoàn thiện thể chế là “đột phá của đột phá” nên Ủy ban phải đổi mới cách nghĩ, cách làm, không làm theo lối mòn, không làm hình thức, mà phải thực chất, hiệu quả, chất lượng.
Theo Chủ tịch Quốc hội, khối lượng công việc, nhiệm vụ của Ủy ban rất lớn và cần hoàn thành trong thời gian ngắn. Trong kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, Ủy ban chủ trì thẩm tra 10 luật, tham gia phối hợp thẩm tra 36 luật, nghị quyết; chủ trì tham mưu Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và nhiều hoạt động giám sát, khảo sát của Ủy ban.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Ủy ban tập trung triển khai thực hiện tốt một số nhiệm vụ thời gian tới.
Trong công tác lập pháp, Chủ tịch Quốc hội lưu ý Ủy ban cần tập trung tham mưu hoàn thiện pháp luật trong các lĩnh vực phụ trách, chuẩn bị thật tốt 10 dự án luật dự kiến trình Quốc hội xem xét tại các kỳ họp thứ hai.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội cũng cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành ngay từ giai đoạn xây dựng chính sách; phối hợp thẩm tra các dự án luật, nghị quyết bảo đảm đúng quy trình, quy định, đáp ứng yêu cầu chất lượng và tiến độ.
Nhấn mạnh vai trò của Quốc hội là khâu kiểm soát cuối cùng trước khi luật, nghị quyết được thông qua, Chủ tịch Quốc hội quán triệt dù cơ quan nào chủ trì soạn thảo, các cơ quan của Quốc hội, trong đó có Ủy ban Văn hóa và Xã hội, phải theo sát đến cùng, kịp thời phát hiện, kiến nghị những vấn đề chưa đúng, chưa trúng.
“Không được để tình trạng văn bản trình ra nhưng chưa bảo đảm chất lượng, chưa đủ hồ sơ, chưa đúng quy trình mà vẫn thông qua”, Chủ tịch Quốc hội lưu ý.
Ủy ban cũng được yêu cầu tăng cường giám sát việc ban hành văn bản hướng dẫn thi hành luật. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh luật đã ban hành phải có nghị định, thông tư hướng dẫn kịp thời, đúng tinh thần của luật, không để tình trạng “luật một đường, nghị định một nẻo, thông tư một kiểu”.
Không để bộ máy đông nhưng hiệu quả chưa tương xứng
Cho biết Đảng và Nhà nước có nhiều chủ trương, chính sách mới về văn hóa mang tính đột phá, Chủ tịch Quốc hội nói điều đó đòi hỏi Ủy ban phải có cách làm mới, suy nghĩ mới, hành động mới, quyết tâm mới và sản phẩm mới. “Nếu vẫn làm theo cách truyền thống, cách làm cũ thì khó có thể tạo được chuyển biến nổi bật”, Chủ tịch Quốc hội nêu quan điểm.
Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban quán triệt phương châm "giám sát thực chất"; giám sát thường xuyên, thiết thực, hiệu quả, xác định rõ trách nhiệm và tăng cường theo dõi sau giám sát.
Về quyết định các vấn đề quan trọng, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban tiếp tục phát huy vai trò tại các diễn đàn, hội thảo lớn. Chủ tịch Quốc hội thống nhất với chủ trương tổ chức Hội thảo “Thể chế, chính sách về nguồn lực phát triển giáo dục và đào tạo”, đồng thời đề nghị Ủy ban phối hợp triển khai hiệu quả, thiết thực.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội đặc biệt yêu cầu Ủy ban đổi mới trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức công việc; quan tâm đào tạo nâng cao chất lượng cán bộ, công chức.
Đi kèm với nhiệm vụ này, theo Chủ tịch Quốc hội, cần tiếp tục nghiên cứu, kiện toàn tổ chức, sắp xếp mô hình tổ chức; phân công, phân nhiệm hợp lý, "một người có thể làm nhiều việc", phát huy tối đa sở trường của từng cán bộ.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh làm việc phải có sản phẩm, có sáng kiến, có đề xuất cụ thể; không để tình trạng bộ máy đông nhưng hiệu quả chưa tương xứng.
Ủy ban Văn hóa và Xã hội khóa XVI có 66 Ủy viên, gồm: 1 Chủ nhiệm Ủy ban, 6 Phó Chủ nhiệm, 16 Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách và 43 Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động kiêm nhiệm.
Về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, trong công tác lập pháp, Ủy ban Văn hóa và Xã hội chủ trì thẩm tra 7 dự án luật, nghị quyết đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội phân công và 3 dự án luật, pháp lệnh phát sinh mới theo đề nghị của Chính phủ.
