Đây là một trong những nội dung quan trọng được chia sẻ tại chương trình tư vấn trực tuyến do Báo Thanh Niên tổ chức chiều 21.4 với chủ đề “Chiến thuật tăng cơ hội trúng tuyển vào nguyện vọng (NV) yêu thích”.
Chương trình được truyền hình trực tuyến ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, kênh YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, nhận định nếu chọn môn thi tự chọn không đúng, không phù hợp với tổ hợp môn xét tuyển ĐH thì thí sinh (TS) sẽ gặp khó khăn và có thể mất đi nhiều lợi thế trong xét tuyển sau này.
“Về mặt kỹ thuật, khi đăng ký xét tuyển ĐH trên hệ thống, các em không cần đăng ký tổ hợp môn và phương thức xét tuyển, hệ thống sẽ tự động lựa chọn các tổ hợp môn và phương thức mà TS có điểm cao nhất. Điều này sẽ khiến nhiều em chủ quan cho rằng thi môn nào cũng được xét. Thực tế các môn thi mà các em có điểm phải nằm trong tổ hợp môn của ngành mà các em định đăng ký thì mới được xét tuyển”, tiến sĩ Hải cho hay.
“Ngoài toán và văn là 2 môn bắt buộc, các em phải chọn 2 môn mà mình có năng lực học tốt nhất và 2 môn này phải xuất hiện trong tổ hợp xét tuyển của ngành đó”, tiến sĩ Hải lưu ý.
Thạc sĩ Trương Thị Ngọc Bích, Giám đốc Trung tâm thông tin – truyền thông Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM (UEF), cũng cho rằng TS cần chọn môn thi phù hợp với tổ hợp ngành học của phương thức tại trường mình muốn xét tuyển. “Mỗi ngành có nhiều tổ hợp môn khác nhau. Có những tổ hợp môn sử dụng ngoại ngữ là môn cốt lõi. Vì thế các em phải đọc thật kỹ thông tin tuyển sinh của trường, ngành mình muốn xét tuyển. Sau đó lựa chọn môn nào có trong các tổ hợp mà mình có khả năng học tốt nhất”, thạc sĩ Bích chia sẻ.
Thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, nhấn mạnh: “Chọn đúng môn mình có thế mạnh và môn đó nên có trong nhiều tổ hợp để gia tăng cơ hội trúng tuyển”.
Tại chương trình tư vấn, đại diện các trường ĐH cho biết kinh nghiệm tuyển sinh nhiều năm qua cho thấy tuy được đăng ký rất nhiều NV nhưng nhiều TS vẫn bị trượt oan dù mức điểm TS đạt được hoàn toàn có thể trúng tuyển vào một trường ĐH.
Năm nay, quy định mới của Bộ GD-ĐT cho phép mỗi TS được đăng ký tối đa 15 NV (thay vì không giới hạn NV như các năm trước). Theo các chuyên gia, nếu không có chiến thuật sắp xếp NV thông minh thì TS vẫn không trúng tuyển được đúng ngành, trường mình yêu thích.
Tiến sĩ Lê Sĩ Hải, Giám đốc điều hành Trường ĐH Văn Hiến, đưa ra lời khuyên: “Trong số 15 NV, TS có thể chia thành 3 nhóm: nhóm những NV mơ ước, nhóm NV vừa sức và nhóm NV an toàn. Một trong những tiêu chí TS cần quan tâm khi phân bổ các nhóm NV này chính là cần tìm hiểu điểm trúng tuyển năm trước và điểm sàn xét tuyển năm nay”.
Cùng quan điểm, thạc sĩ Nguyễn Xuân Luyện, Phó giám đốc Trung tâm tư vấn tuyển sinh Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho rằng khi đặt NV, TS có thể chia thành nhóm mơ ước, với mức độ cạnh tranh cao ở 1 – 3 NV đầu tiên. Nhóm phù hợp nên đặt từ NV 4 – 10. Cuối cùng là nhóm an toàn, có khả năng trúng tuyển cao.
Thạc sĩ Trần Văn Trắng, Phó phòng Tuyển sinh Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, nhấn mạnh thuật toán xét tuyển và trúng tuyển theo quy định của Bộ GD-ĐT là TS trúng tuyển NV trước thì không được xét tiếp NV sau. “Có những trường hợp rớt oan là do chủ quan, đánh giá chưa thực sự đúng năng lực bản thân so với độ “hot” của ngành học. Lời khuyên quan trọng với TS là tìm hiểu thông tin thật kỹ về trường, ngành mình muốn học nhất. Biết mình, hiểu hệ thống, chọn đúng cách thì sẽ có cơ hội trúng tuyển vào ngành, trường mình yêu thích”, thạc sĩ Trắng nhận định.
Năm 2026 Trường ĐH Nguyễn Tất Thành sử dụng 5 phương thức xét tuyển: xét điểm thi tốt nghiệp; xét học bạ; xét điểm thi đánh giá năng lực của 2 ĐH Quốc gia, điểm V-SAT và điểm thi của Trường ĐH Sư phạm TP.HCM; xét tổng hợp (điểm thi tốt nghiệp + điểm học bạ + điểm đánh giá năng lực) và xét tuyển thẳng.
Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM xét 4 phương thức cho 42 ngành đào tạo, trong đó 38 ngành song ngữ, 4 ngành thuộc chương trình tài năng, gồm xét điểm thi tốt nghiệp THPT; xét học bạ; xét điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM và xét điểm V-SAT.
Ngoài xét tuyển thẳng, TS có thể sử dụng các phương thức để xét tuyển vào ĐH Duy Tân: xét học bạ; xét điểm thi tốt nghiệp THPT; xét điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM, xét điểm V-SAT và thi tuyển kết hợp xét tuyển vào các ngành năng khiếu.
Tiến sĩ Lê Sĩ Hải cho hay năm nay Trường ĐH Văn Hiến tuyển sinh 53 ngành, mỗi ngành sử dụng 8 tổ hợp. Các phương thức gồm: xét điểm thi tốt nghiệp THPT; xét học bạ; xét kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM; thi và xét tuyển các môn năng khiếu, xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ GD-ĐT.
Trong khi đó Trường ĐH Công nghệ TP.HCM tuyển sinh 61 ngành và 4 chương trình đào tạo, với 4 phương thức: xét điểm thi tốt nghiệp THPT; điểm kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM, kỳ thi V-SAT; xét học bạ; xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ.
Tại Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, TS có thể sử dụng các phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT; xét học bạ và xét điểm kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM. Mỗi ngành của trường đều sử dụng 6 tổ hợp môn.
Đây là dự án nghiên cứu của của nhóm bạn Nguyễn Gia Phú và Mạch Phú Hưng (học sinh lớp 11 Trường THPT chuyên Nguyễn Thị Minh Khai, phường Sóc Trăng, TP Cần Thơ).
Đề tài đã giành giải nhất tại cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp TP học sinh trung học năm học 2025-2026 (lĩnh vực robot và máy thông minh).
Gia Phú cho biết ý tưởng xuất phát từ mong muốn có thể sáng tạo ra thiết bị hỗ trợ tối ưu những người cao tuổi những lúc họ đang ở một mình nhưng không may bị té ngã hay phát bệnh đột ngột mà không có người thân bên cạnh.
Cạnh đó, thiết bị vòng tay thông minh đi kèm với robot giúp đo nhịp tim, đo nồng độ oxy trong máu cũng mang tới tiện ích cho việc theo dõi tình trạng sức khỏe hằng ngày cho người cao tuổi.
"Ý tưởng đề tài cũng bám sát nghị quyết 72 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân của Bộ Chính trị.
Từ đó, em và bạn Phú Hưng quyết định cùng nhau "biến" ý tưởng thành sản phẩm robot thông minh giúp người già dễ dàng thao tác thông qua ứng dụng kỹ thuật công nghệ hiện đại. Chúng em kỳ vọng sản phẩm này sẽ góp phần vào việc hỗ trợ chăm sóc người già tại gia đình và cộng đồng tốt hơn", Gia Phú nói.
Cả hai bắt tay thực hiện cùng với sự hướng dẫn của thầy Nguyễn Thanh Phong. Sau hơn ba tháng, đề tài robot kèm vòng tay thông minh đã thành sản phẩm thực tế. Hưng thông tin robot được thiết kế và mô phỏng trên phần mềm Inventor nhằm đảm bảo tính chính xác về kích thước.
Cấu tạo chính của robot gồm khung sườn, camera tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), cảm biến ra đa, hệ thống bánh xe, mạch điện, loa, cụm điều khiển với tổng trọng lượng robot ước đạt khoảng 30kg.
"Chúng em thiết kế sản phẩm này dựa theo thể trạng cơ thể của người Việt Nam, tức robot có thể hỗ trợ được sức nặng của một người trưởng thành có trọng lượng cơ thể dưới 100kg. Đối tượng hướng đến chủ yếu là ông bà lão niên thường sống một mình hoặc có bệnh nền...", Hưng nói.
Hệ thống robot thiết kế hoạt động dựa trên sự kết nối chặt chẽ giữa ba khối chính là vòng tay sức khỏe, robot trung tâm và nền tảng Telegram Bot. Về nguyên lý hoạt động, người dùng cần đeo vòng tay sức khỏe vào tay để kết nối không dây với robot.
Với chế độ tự động, robot sẽ quét cảm biến ra đa để định vị và bám theo người dùng liên tục với khoảng cách từ 1-2m. Trong trường hợp phát hiện tình trạng bất thường như trượt ngã, mất cân bằng hoặc nhịp tim vượt ngưỡng an toàn, vòng tay sẽ phát tín hiệu khẩn cấp.
Ngay khi nhận tín hiệu này, robot trung tâm tự động điều khiển động cơ di chuyển đến vị trí của người gặp nạn. Đồng thời bệ ngồi của robot cũng sẽ tự động hạ thấp xuống để hỗ trợ người bị nạn ngồi lên và di chuyển.
Lúc này tại nơi xảy ra sự cố, robot kích hoạt camera có tích hợp AI truyền hình ảnh thực tế và gửi cảnh báo khẩn cấp đến người thân thông qua ứng dụng điện thoại Telegram Bot. Khi nhận được tín hiệu khẩn cấp từ robot, người thân có thể kịp thời theo dõi tình hình thực tế tại hiện trường, đánh giá mức độ nguy hiểm và đưa ra phương án xử lý phù hợp như gọi cấp cứu, liên hệ lực lượng chức năng hoặc nhanh chóng di chuyển đến hỗ trợ người gặp sự cố.
Song song, thông qua ứng dụng Telegram Bot, người thân có thể đặt lịch nhắc nhở giờ uống thuốc từ xa cho người già. Ngoài ra, robot được trang bị hệ thống hộp thuốc tự động thông minh. Cụ thể, khi cảm biến vật cản phát hiện bàn tay người ở khoảng cách định sẵn, lúc này hệ thống sẽ tự động mở nắp hộp thuốc.
Tháng 11-2025, "Hệ thống robot chăm sóc và giám sát sức khỏe người già dựa trên cảm biến ra đa và vòng tay thông minh" đã được thử nghiệm thực tế tại Bệnh viện Đa khoa Sóc Trăng (TP Cần Thơ). Đơn vị này đánh giá cao sự nỗ lực và kết quả nghiên cứu của nhóm học sinh thực hiện đề tài, nhất là tính ứng dụng thực tế của hệ thống trong việc chăm sóc y tế tại nhà.
Trong suốt 133 năm, Đại học Princeton luôn tự hào về "Bộ quy tắc danh dự" đặc biệt: các kỳ thi không hề có giám thị, diễn ra hoàn toàn dựa trên cam kết không gian lận của sinh viên.
Kỷ nguyên đó đã kết thúc vào đầu tuần này, khi các giảng viên cùng bỏ phiếu để khôi phục quy định tổ chức thi có giám thị, bắt đầu từ kỳ hè tới, đảo ngược chính sách được thiết lập từ năm 1893.
Theo Giáo sư Michael Gordin, Hiệu trưởng trường thành viên của Princeton, thay đổi được đưa ra sau khi một lượng lớn sinh viên và giảng viên bày tỏ lo ngại rằng tình trạng gian lận đang trở nên phổ biến.
Ông Gordin nhấn mạnh AI khiến sinh viên dễ gian lận hơn nhưng lại khó bị phát hiện hơn. Bên cạnh đó, sinh viên thường ngại tố cáo bạn học vì sợ bị "tấn công" trên mạng xã hội. Những người báo cáo thường chọn ẩn danh, gây khó khăn cho quá trình điều tra của trường.
Trước đó, Princeton là một trong số ít đại học cho phép sinh viên làm bài thi mà không cần giáo viên túc trực. Dù thay đổi quy định, sinh viên vẫn phải viết lời thề không vi phạm "Bộ quy tắc danh dự" trong kỳ thi.
Việc tổ chức thi dựa hoàn toàn vào sự trung thực của sinh viên đã ăn sâu vào văn hóa của Princeton, là niềm tự hào lâu đời của trường. Theo tờ báo sinh viên của Princeton, truyền thống bắt đầu từ chính sinh viên, khi họ kiến nghị bãi bỏ giám thị trong phòng thi.
Nadia Makuc, sinh viên năm cuối kiêm chủ tịch Ủy ban Danh dự của Princeton, cho biết đa số ủng hộ quy định mới vì được trút bỏ áp lực phải "theo dõi" bạn học. Trong năm qua, ủy ban tiếp nhận khoảng 60 trường hợp vi phạm, nhưng cô tin rằng phần lớn kẻ gian lận vẫn nằm trong bóng tối.
"Nếu thi trên máy tính, người ta chỉ cần chuyển tab. Nếu thi trên giấy, họ có thể lén dùng điện thoại dưới gầm bàn hoặc vào nhà vệ sinh để tra cứu", Makuc nói.
Một cuộc khảo sát với hơn 500 sinh viên năm cuối vào năm ngoái cho thấy 30% thừa nhận từng gian lận trong bài tập hoặc bài thi. Gần một nửa biết về các hành vi vi phạm quy tắc danh dự, nhưng chưa đầy 1% chọn báo cáo.
Động thái của Princeton cho thấy thách thức khổng lồ mà các đại học đang đối mặt khi các công cụ AI tạo sinh phổ biến. Christian Moriarty, giáo sư môn Đạo đức và luật tại Đại học St. Petersburg, nói khoảng 1/3 sinh viên thừa nhận dùng AI để hoàn thành toàn bộ bài tập, theo các nghiên cứu trên toàn quốc.
Để đối phó, giảng viên khắp nước Mỹ đang quay lại với các phương pháp truyền thống như thi vấn đáp, viết giấy tay hoặc dùng phần mềm quét AI. Ngược lại, sinh viên cũng bắt đầu dùng chính các phần mềm này để "kiểm tra ngược" bài luận của mình trước khi nộp nhằm qua mặt giáo viên.
Theo ông Moriarty, tâm lý "ai cũng gian lận" khiến sinh viên cảm thấy việc này là chấp nhận được, thậm chí là bắt buộc để có thể cạnh tranh. Vòng xoáy này đang đe dọa trực tiếp đến giá trị của bằng cấp và nền tảng của giáo dục đại học.
"Thứ chúng ta đang đánh cược không chỉ là cái hồn của giáo dục, mà còn là khả năng tư duy phản biện thực sự của con người. Liệu bạn có muốn khám một bác sĩ từng dùng AI suốt thời trường y, hay thuê một luật sư từng dùng AI để vượt qua kỳ thi sát hạch?", ông Moriarty đặt câu hỏi.
Đại học Princeton hiện đứng thứ nhất Mỹ theo xếp hạng của U.S.News, nằm trong nhóm Ivy League danh giá của nước này. Trường hiện có khoảng 5.800 sinh viên, với tỷ lệ chấp thuận chỉ 4-5%.
Thông tin trên được ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và Kiểm định chất lượng (Sở GD-ĐT Hà Nội), chia sẻ tại hội nghị hướng dẫn tuyển sinh lớp 10 và thi tốt nghiệp THPT 2026 do Sở GD-ĐT tổ chức sáng nay 2.4.
Một trong những điểm mới đáng chú ý năm nay là đăng ký dự thi lớp 10 theo hình thức trực tuyến theo một cổng duy nhất là Cổng thông tin tuyển sinh đầu cấp của thành phố. Ông Bình cho hay, chỉ những trường hợp đặc biệt, bất khả kháng mới đăng ký trực tiếp vào "đơn xanh" như những năm trước.
Học sinh có thể tự đăng ký nhưng bắt buộc các em phải có VNeID mức 2. Tuy nhiên, giáo viên và người thân có thể đăng ký giúp cho học sinh thông qua xác thực VNeID mức 2 của người đăng ký hộ (nhưng phải thêm bước xác nhận tài khoản, mật khẩu của học sinh).
Theo lịch, từ ngày 4 - 6.4, học sinh có thể đăng ký thử nghiệm; từ ngày 10.4 đến 24 giờ ngày 17.4, học sinh sẽ đăng ký chính thức. Trong thời gian này, các em có thể điều chỉnh nguyện vọng.
Hình thức đăng ký trực tuyến cho phép học sinh có thể theo dõi "tỷ lệ chọi" của từng nguyện vọng 1, 2, 3 theo thời gian thực. Mỗi học sinh sẽ xem được tối đa "tỷ lệ chọi" của 10 trường THPT công lập không chuyên và 4 trường THPT chuyên. Qua đó, học sinh có thể cân nhắc thay đổi nguyện vọng trong quá trình đăng ký trực tuyến.
"Trước khi học sinh thay đổi nguyện vọng, chúng tôi cũng khuyến cáo, việc điều chỉnh này phải đăng ký vào năng lực học tập của học sinh, vào điều kiện thực tiễn và điều kiện đi lại. Để tránh việc chọn nguyện vọng quá an toàn nhưng khi trúng tuyển lại không theo học gây lãng phí, ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh chung cũng như của chính học sinh", ông Bình lưu ý.
Ông Bình đề nghị các nhà trường phân công giáo viên chủ nhiệm rà soát dữ liệu của học sinh lớp 9 trước thời gian đăng ký trực tuyến vì giáo viên phải rà soát xong học sinh mới đăng ký được. Các trường cũng phải rà soát kỹ để đảm bảo các chế độ ưu tiên, khuyến khích của học sinh (nếu có); điều kiện về nơi cư trú kèm theo minh chứng để hệ thống đối chiếu.
Sau khi giáo viên rà soát xong thì tài khoản đăng ký trực tuyến của học sinh mới được kích hoạt và tiến hành đăng ký trên hệ thống được. Do đó, nếu em nào vào cổng đăng ký tuyển sinh mà không đăng nhập và đăng ký được cần báo ngay cho giáo viên chủ nhiệm vì có thể dữ liệu của học sinh đó chưa được rà soát xong.
Đại diện Sở GD-ĐT nhấn mạnh yêu cầu rà soát các chế độ ưu tiên của học sinh, tránh tình trạng như các năm trước đăng ký xong rồi mới bổ sung các trường hợp ưu tiên.
Cũng theo ông Bình, khi vào đăng ký dự thi, học sinh chỉ có thể điền các thông tin về nguyện vọng mà không thể tác động các dữ liệu khác liên quan đến điều kiện cư trú hay chế độ ưu tiên, khuyến khích vì các dữ liệu này đã được "khóa cứng".
Sắp tới, hệ thống sẽ bổ sung thêm gợi ý về khoảng cách từ nơi cư trú của học sinh đến trường mà học sinh dự kiến lựa chọn để các em có thêm căn cứ lựa chọn cho phù hợp.
Ông Nghiêm Văn Bình nhấn mạnh, học sinh và các nhà trường cần rà soát kỹ việc đăng ký môn thi như môn ngoại ngữ và môn chuyên trong thời gian đăng ký trực tuyến.
Quy chế cho phép học sinh được thi ngoại ngữ khác với ngoại ngữ mà các em học tại trường THCS nên các năm trước đã dẫn đến hiện tượng nhầm lẫn: nhiều năm có trường hợp học sinh đăng ký ngoại ngữ là tiếng Nhật, tiếng Hàn, khi vào phòng thi ngoại ngữ nhận đề thi của môn tiếng Nhật hoặc tiếng Hàn trong khi mình không biết gì về ngoại ngữ này mới biết đã đăng ký nhầm môn thi ngoại ngữ.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra với môn chuyên. Do vậy, trước khi "chốt" đăng ký, học sinh và giáo viên cần rà soát kỹ để tránh tình trạng đáng tiếc như trên.
Năm nay, học sinh được đăng ký 3 nguyện vọng và không yêu cầu căn cứ theo khu vực tuyển sinh, xếp theo thứ tự ưu tiên cao nhất là nguyện vọng 1. Khi học sinh không trúng tuyển nguyện vọng 1, các em sẽ được xét tuyển đến nguyện vọng 2, khi không trúng tuyển nguyện vọng 2 sẽ được xét tuyển đến nguyện vọng 3. Việc xét tuyển là bình đẳng giữa các nguyện vọng, chỉ chênh lệch về mức điểm.
Năm nay, mức chênh lệch điểm chuẩn giữa các nguyện vọng đã giảm từ 1 điểm xuống còn 0,5 điểm đối với nguyện vọng 2 và từ 2 điểm xuống còn 1 điểm đối với nguyện vọng 3. Điều này giúp các em có nhiều cơ hội hơn trong lựa chọn đăng ký nguyện vọng và tăng cơ hội trúng tuyển ở các nguyện vọng 2, nguyện vọng 3.
