Thời gian qua, liên tục bị các TikToker chê là ngành “vô dụng, không học cũng biết” và thất nghiệp nhưng Ngôn ngữ Anh luôn có điểm chuẩn đầu vào ở nhóm cao tại các trường đại học. Ở một số trường chuyên hàng đầu tại Hà Nội, Ngôn ngữ Anh có tỷ lệ “chọi” cao trong các kỳ thi vào lớp 10 THPT.
Bên lề “Ngày hội kết nối doanh nghiệp”, Trường Đại học Hà Nội tổ chức chiều 14/5, TS Nguyễn Tiến Dũng, Phó Hiệu trưởng Đại học Hà Nội, cho biết với đặc trưng là trường chuyên về các ngành ngoại ngữ, trong 5 năm gần đây, Ngôn ngữ Anh luôn là một trong 3 ngành học có điểm chuẩn cao nhất trường.
Trung bình mỗi môn thi tốt nghiệp THPT phải đạt 8,25-9 điểm mới đỗ. “Điều này chứng tỏ xã hội vẫn cần và rất quan tâm đến ngành Ngôn ngữ Anh”, ông Dũng cho biết.
Cũng theo ông Dũng, ngành Ngôn ngữ Anh có tiềm năng phát triển rất tốt – nhất là khi Việt Nam đang triển khai đề án tiếng Anh là ngoại ngữ thứ 2 trong môi trường học tập và tiến tới cả trong môi trường công việc, sinh hoạt hàng ngày.
“Như vậy, tiếng Anh sẽ tiếp tục là ngôn ngữ có vị thế, xuất hiện trong mọi ngóc ngách của đời sống. Bởi lẽ đó, người học và học giỏi tiếng Anh vẫn luôn có đất dụng võ.
Thậm chí người học tiếng Anh có thể sử dụng ngôn ngữ này để làm tiền đề cho việc học các ngành ngôn ngữ khác”, ông Dũng nói.
Chuyên gia này cho hay, hiện khoảng 3/4 nguồn học liệu liên quan đến tiếng Anh. Do đó, họ có lợi thế trong việc tiếp cận trí tuệ và tiếp thu kiến thức, học tập.
“Ngành này luôn có tiềm năng phát triển và vẫn có mức cạnh tranh cao trong mùa tuyển sinh năm nay”, theo ông Dũng phân tích.
Chia sẻ về thu nhập đối với nhân sự ngành Ngôn ngữ Anh, ông Dũng cho hay: “Về mặt bằng chung, đa phần nhân lực ngôn ngữ Anh trong những năm đầu tiên có thể nhận mức lương 10-12 triệu đồng/tháng, sau đó gia tăng dần tùy thuộc từng vị trí việc làm mà người đó đảm nhận ở doanh nghiệp”.
Trong 3 năm gần đây, qua khảo sát mức độ việc làm của sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh tại Đại học Hà Nội sau khi tốt nghiệp 12 tháng, tỷ lệ có việc làm đạt 95-97%.
Cũng theo ông Dũng, các vị trí được nhà tuyển dụng quan tâm là nhóm ngành ngôn ngữ nước ngoài và các nhóm ngành được đào tạo bằng tiếng Anh, với các ngành thương mại, giáo dục, giảng dạy ngoại ngữ, du lịch, phiên dịch…
Cần thêm nhiều kỹ năng mềm
Ông Đặng Văn Thuận, đại diện đến từ ngân hàng Bắc Á Bank (tại Hà Nội), cho biết sinh viên ngôn ngữ mới ra trường hiện có kiến thức tốt nhưng còn thiếu kỹ năng mềm.
Do vậy, với một số vị trí, doanh nghiệp này cần thời gian để đào tạo thêm, thời gian đào tạo bao lâu tùy từng vị trí.
Cũng dưới góc nhìn này, ông LiuYang, Giám đốc một công ty liên quan đến dịch vụ ăn uống tại Việt Nam, cho biết nhiều sinh viên nhóm ngành ngôn ngữ nói chung lúc mới ra trường còn thiếu kỹ năng mềm. Do đó, doanh nghiệp phải tỉ mỉ đào tạo từng chút để giúp họ đứng vững trong môi trường doanh nghiệp.
Bà Đinh Thị Lan Hương, phòng hành chính nhân sự, Công ty du lịch Indochina Travel Expert, cho biết nhân sự ngành ngôn ngữ Anh tại công ty này có mức lương dao động khoảng 8-30 triệu đồng/tháng, tùy vị trí.
Cụ thể, với nhân sự sau khoảng 6 tháng làm việc, hoàn thành công việc tốt, có thể đạt mức lương 8-15 triệu đồng/tháng.
Những sinh viên nhóm ngôn ngữ, nhất là ngôn ngữ Anh còn thiếu kỹ năng mềm, kỹ năng xử lý vấn đề, xử lý một số phần mềm và doanh nghiệp phải đào tạo thêm trong vòng 4-5 tháng mới thành thạo.
Ông Dũng cũng thừa nhận, vì sự phát triển của AI nên một số ngành ngôn ngữ bị ảnh hưởng.
Quy định này áp dụng cho tất các các kỳ thi riêng do các trường ĐH tổ chức gồm: kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM, ĐH Quốc gia Hà Nội; kỳ thi đánh giá tư duy của ĐH Bách khoa Hà Nội; kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt của Trường ĐH Sư phạm TP.HCM và Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2… Theo quy định của từng trường, ngưỡng điểm sàn nhận hồ sơ cho mỗi kỳ thi cũng khác nhau.
Năm ngoái, thí sinh (TS) sử dụng điểm bài thi đánh giá năng lực để xét tuyển chỉ cần đạt ngưỡng điểm sàn tối thiểu của bài thi theo quy định từng ngành, từng trường. Ví dụ, Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) năm 2025 công bố điểm sàn xét tuyển phương thức kỳ thi đánh giá năng lực các ngành từ mức 600 - 850 điểm (trừ 2 ngành thiết kế vi mạch, ngành công nghệ bán dẫn có quy định riêng về ngưỡng đảm bảo chất lượng).
Năm nay, với quy định mới về nguồn xét tuyển của quy chế tuyển sinh, TS tốt nghiệp THPT còn cần đạt đủ điều kiện để đăng ký xét tuyển chung cho tất cả các phương thức. Cụ thể, TS cần có tổng điểm 3 môn kỳ thi tốt nghiệp THPT (kỳ thi trung học nghề đối với đối tượng trung học nghề) theo tổ hợp xét tuyển (hoặc sử dụng điểm thi môn toán, ngữ văn và một môn thi khác) đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30. Mức điểm này không tính điểm ưu tiên và điểm cộng. Đây là điều kiện để đăng ký xét tuyển với tất cả các phương thức, trong đó có phương thức xét tuyển căn cứ vào điểm kỳ thi đánh giá năng lực và tư duy.
Như vậy, với quy định hiện hành, TS sử dụng điểm kỳ thi riêng để xét tuyển cần đạt tối thiểu 15 điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT năm 2026, đồng thời đáp ứng điều kiện điểm sàn xét tuyển căn cứ trên điểm bài thi đánh giá năng lực cho từng ngành, từng trường.
Chẳng hạn, Học viện Hành chính và quản trị công quy định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào và điều kiện nhận hồ sơ đăng ký xét tuyển phương thức xét tuyển bài thi đánh giá năng lực gồm nhiều tiêu chí. Cụ thể, TS cần đạt từ 650 điểm kết quả thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM và từ 75 điểm thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia Hà Nội; Đồng thời, TS cần đạt tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT (toán, văn và một môn thi tốt nghiệp khác) tối thiểu 15 điểm; Điểm trung bình chung học tập 3 năm THPT đạt từ 7 trở lên. Thông báo của trường lưu ý các điều kiện này là tiêu chí xét tuyển, không dùng để tính điểm trúng tuyển.
Ngoài ra, với những khối ngành đặc thù, TS xét tuyển bằng điểm thi năng lực còn cần đáp ứng thêm các yêu cầu cao hơn về ngưỡng đầu vào chung do Bộ GD-ĐT quy định. Ví dụ, Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) quy định, TS đăng ký xét tuyển vào ngành kỹ thuật hạt nhân, cần có điểm thành phần toán từ 225 điểm trở lên tính theo điểm bài thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM (tổng điểm bài thi này là 1.200)…
Trường ĐH Sư phạm TP.HCM cũng quy định TS sử dụng kết quả học tập THPT kết hợp thi đánh giá năng lực chuyên biệt để xét tuyển cần đạt ngưỡng sàn theo quy định. Phương thức xét tuyển này chỉ áp dụng đối với TS tốt nghiệp THPT năm 2026, tham gia kỳ thi đánh giá năng lực chuyên biệt do Trường ĐH Sư phạm TP.HCM tổ chức trong năm 2025, 2026 hoặc Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 tổ chức năm 2026 và có kết quả môn chính đạt từ 5 điểm trở lên. Đồng thời, TS phải thỏa một trong các điều kiện: Có học lực lớp 12 đạt loại tốt và tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển đạt 18 trở lên hoặc có học lực lớp 12 đạt loại tốt và điểm xét tốt nghiệp THPT đạt 8,5 trở lên; Đáp ứng mức điểm ngưỡng đầu vào được thông báo chính thức sau khi Bộ GD-ĐT xác định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào các ngành đào tạo giáo viên (căn cứ kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026).
Hiện một số trường ĐH đã đưa ra dự kiến điểm sàn xét tuyển bài thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM. Chẳng hạn, Trường ĐH Công nghệ thông tin (ĐH Quốc gia TP.HCM) công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào cho phương thức tổng hợp năm nay. Trong đó, trường quy định với kết quả kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức năm 2026, dự kiến điểm sàn tối thiểu ở mức 600 cho tất cả các ngành. Riêng ngành thiết kế vi mạch, TS phải thuộc nhóm 20% có điểm môn toán trong bài thi đánh giá năng lực cao nhất.
Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm tuyển sinh và truyền thông Trường ĐH Công thương TP.HCM, cho biết trường dự kiến điểm sàn xét tuyển sử dụng kết quả kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức năm 2026 là 600 cho các ngành, trừ nhóm ngành luật. Riêng đối với nhóm ngành pháp luật, ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào có tổng điểm tối thiểu bằng 720, đồng thời thành phần điểm tiếng Việt tối thiểu bằng 180 và thành phần điểm toán tối thiểu bằng 180 điểm. "Việc áp dụng điều kiện riêng cho ngành luật được lý giải là để đảm bảo năng lực ngôn ngữ và tư duy logic - những yếu tố then chốt trong chương trình đào tạo ngành này", thạc sĩ Sơn nói thêm.
Năm nay, Trường ĐH Ngoại thương cũng xét tuyển kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực và đánh giá tư duy trong nước. Theo quy định của trường này, TS cần có kết quả bài thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia Hà Nội năm 2026 đạt từ 100/150 điểm trở lên; hoặc kết quả bài thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2026 đạt từ 850/1.200 điểm trở lên; hoặc kết quả bài thi đánh giá tư duy của ĐH Bách khoa Hà Nội năm 2026 đạt từ 70/100 điểm trở lên.
Tuy nhiên, Trường ĐH Ngoại thương lưu ý TS sử dụng bài thi đánh giá tư duy của ĐH Bách khoa Hà Nội được đăng ký xét tuyển vào các chương trình thuộc ngành khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu. TS sử dụng bài thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM được đăng ký xét tuyển vào các chương trình tiêu chuẩn, tích hợp và các chương trình định hướng nghề nghiệp (trừ các chương trình tích hợp ngôn ngữ thương mại). Trong khi đó, với bài thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia Hà Nội, những TS chọn phần 3 khoa học, bắt buộc chọn 2 lĩnh vực vật lý và hóa học, được xét tuyển vào các chương trình tiêu chuẩn, tích hợp và các chương trình định hướng nghề nghiệp (trừ các chương trình tích hợp ngôn ngữ thương mại); TS chọn phần 3 tiếng Anh được xét tuyển vào tất cả các chương trình tiêu chuẩn, tích hợp và định hướng nghề nghiệp.
Trong khi đó, một số trường ĐH khác cho biết dự kiến không đưa ra ngưỡng điểm sàn tối thiểu với bài thi đánh giá năng lực trong phương thức xét tuyển tổng hợp năm nay như: Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, Trường ĐH Nha Trang… Đây cũng là cách làm của Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) thực hiện với phương thức xét tuyển tổng hợp. PGS-TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo nhà trường, cho biết trường quy định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào áp dụng cho tất cả đối tượng thuộc phương thức xét tuyển tổng hợp từ 50 điểm/thang 100. Trong đó, trường không quy định mức điểm tối thiểu của bài thi đánh giá năng lực. Riêng thiết kế vi mạch thì cần thêm điều kiện theo chuẩn chương trình đào tạo do Bộ GD-ĐT quy định.
Phan Bảo Châu, học sinh lớp 12D4, Trường THPT Đào Duy Từ, là thủ khoa khối D01 tỉnh Quảng Trị tại kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 với tổng điểm 27,75 (toán 9, ngữ văn 9,5, tiếng Anh 9,25).
Là một trong những thí sinh đạt 9,5 điểm ngữ văn, Châu cho rằng đề thi năm nay có sự đổi mới ở cách đặt vấn đề. Theo nữ sinh, câu hỏi "Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?" đòi hỏi học sinh phát huy tư duy, bày tỏ quan điểm và góc nhìn của bản thân.
Khi đọc đề, Châu không cảm thấy bất ngờ hay áp lực bởi những nhân vật được nhắc đến khá quen thuộc. Trong quá trình học tập và tiếp cận thông tin, em biết đến những doanh nhân này có những đóng góp lớn cho sự phát triển của khoa học - công nghệ.
Điều khiến Châu thích nhất ở câu hỏi này là không yêu cầu thí sinh học thuộc hay lặp lại những kiến thức có sẵn mà phải suy nghĩ, phân tích và đưa ra quan điểm của riêng mình.
"Em triển khai bài viết bằng góc nhìn bản thân, nhưng xác định phải có hệ thống luận điểm rõ ràng để bài viết không bị lan man", Châu nói.
Về cách triển khai bài làm, Châu lựa chọn đi thẳng vào trọng tâm câu hỏi thay vì phân tích nhiều về các tỷ phú công nghệ. Theo nữ sinh, để Việt Nam có thêm những Steve Jobs, trước hết mỗi người trẻ phải thay đổi từ chính bản thân mình.
"Em đưa ra luận điểm người trẻ cần có tư duy đột phá, dám nghĩ, dám làm và không sợ thất bại. Mỗi người phải luôn nỗ lực học tập, nuôi dưỡng khát vọng cống hiến cho đất nước, không chỉ vì thành công của bản thân mà còn tạo ra những giá trị cho xã hội.
Em cũng nhấn mạnh việc không ngừng học hỏi, nâng cao năng lực ngoại ngữ, công nghệ và kỹ năng số để bắt kịp sự phát triển của thế giới. Khi người trẻ có đủ năng lực, khát vọng và được sống trong môi trường khuyến khích sáng tạo sẽ có nhiều cơ hội tạo nên những sản phẩm, ý tưởng hữu ích", Châu chia sẻ.
Bên cạnh khả năng lập luận ở phần nghị luận xã hội, Châu còn có thế mạnh trong phân tích, cảm thụ thơ. Vì vậy, việc bài thơ "Những chiếc lá" của Nguyễn Đình Thi xuất hiện trong đề thi cũng giúp nữ sinh phát huy lợi thế và đạt điểm cao.
Dù trở thành thủ khoa khối D01 của tỉnh Quảng Trị, Châu vẫn khiêm tốn cho rằng bản thân còn phải học hỏi rất nhiều. Với Châu, kết quả kỳ thi đến từ quá trình học tập lâu dài chứ không phải ôn luyện trong thời gian ngắn. Em luôn lựa chọn phương pháp học khoa học, không học vẹt, nhồi nhét kiến thức hay học tủ.
Với môn ngữ văn, Châu cho rằng phải đọc nhiều, viết nhiều để có thêm vốn sống, vốn từ và nhiều góc nhìn, biết cách sắp xếp luận điểm, diễn đạt mạch lạc hơn. Ngoài môn ngữ văn, tiếng Anh cũng là thế mạnh của nữ thủ khoa. Châu dự định đăng ký vào ngành sư phạm tiếng Anh để phát huy khả năng của mình. Bên cạnh đó, nữ sinh còn có niềm đam mê với hội họa.
Chị Nguyễn Thị Phương, mẹ của Châu cho biết gia đình chưa bao giờ đặt áp lực về điểm số. Chị luôn động viên con học bằng sự yêu thích và phát huy thế mạnh của mình. "Tôi rất tự hào vì con đã nỗ lực hết sức. Điều khiến tôi vui nhất không chỉ điểm số mà con luôn giữ được tinh thần tự học, tự lập và không ngừng cố gắng", chị Phương tâm sự.
Cô Võ Tố Như, giáo viên chủ nhiệm lớp 12D4, Trường THPT Đào Duy Từ cho hay thầy, cô nhà trường không bất ngờ khi Châu đạt điểm số cao. Bởi những năm THPT, Bảo Châu luôn có thành tích học tập nổi trội.
Theo cô Như, Châu là học sinh chăm ngoan, học đều các môn, nổi bật là tiếng Anh và ngữ văn. Châu rất sáng tạo và có lối hành văn độc đáo, em cũng viết chữ rất đẹp.
