Đức hỗ trợ phục hồi đào tạo nghề chất lượng cao ở miền Trung sau bão

Sáng 24.6 (giờ Việt Nam), tổ chức Times Higher Education (THE) tại Anh chính thức công bố bảng xếp hạng ĐH tác động bền vững nhất thế giới năm 2026 (Sustainability Impact Ratings, trước đây gọi là Impact Rankings). Tổng số ĐH Việt Nam góp mặt là 17, tăng 1 so với năm ngoái, trong đó có 4 gương mặt mới xuất hiện và 3 gương mặt cũ rời đi là ĐH Bách khoa Hà Nội, Trường ĐH Thương mại (Hà Nội) và ĐH Huế.

Các trường mới góp mặt đều ra mắt ở vị trí từ trung bình tới thấp, với ĐH Đà Nẵng giữ thứ hạng cao nhất nhóm này là 401-600. Xếp sau đó, Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM giữ vị trí 801-1.000, còn Trường ĐH Phương Đông (Hà Nội) và Trường ĐH Việt - Đức (TP.HCM) đồng hạng 1.001-1.500 trong số 1.646 trường từ 116 quốc gia, vùng lãnh thổ góp mặt. Năm nay cũng đánh dấu sự quay trở lại của Việt - Đức sau khi vắng mặt vào 2025.

Về thứ hạng chung, dẫn đầu Việt Nam là ĐH Kinh tế TP.HCM ở vị trí 101-200, tăng ít nhất 101 hạng và là thứ hạng tốt nhất trường Việt từng đạt được - tương tự thứ hạng của Trường ĐH Tôn Đức Thắng vào năm 2019. Tuy nhiên, cú nhảy vọt thuộc về Trường ĐH Lạc Hồng (Đồng Nai) và ĐH Phenikaa (Hà Nội), lần lượt leo ít nhất 501 và 401 bậc so với năm ngoái để vào nhóm 801-1.000 và 401-600 thế giới.

Riêng ĐH Kinh tế quốc dân (Hà Nội), Trường ĐH Tôn Đức Thắng (TP.HCM), Trường ĐH Mở TP.HCM vẫn giữ nguyên thứ hạng cũ, lần lượt tại vị trí 301-400, 401-600, 1.001-1.500.

Đây là năm thứ 8 THE xếp hạng ĐH thế giới dựa trên 17 mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc (SDGs). Việt Nam thời gian qua ngày càng có đông đảo trường góp mặt ở bảng xếp hạng này, từ duy nhất Trường ĐH Tôn Đức Thắng vào năm 2019, số lượng trường đã tăng lên 2 (2020), 4 (2021), 7 (2022), 9 (2023), 13 (2024), 16 (2025), và nay là 17, ngày càng tiến gần mốc 20.

Một điểm đáng chú ý khác của bảng xếp hạng ĐH tác động bền vững nhất thế giới là không thuần túy đánh giá các trường dựa trên giảng dạy và nghiên cứu, mà tập trung xem xét mức độ đóng góp vào SDGs dựa trên 4 trụ cột chính là nghiên cứu, giảng dạy, trách nhiệm quản lý (stewardship) và kết nối cộng đồng (outreach).

Điểm tổng một trường ĐH được tính bằng cách kết hợp điểm của trường tại nội dung SDG 17 (quan hệ đối tác vì các mục tiêu) với 3 kết quả tốt nhất trong số 16 SDG còn lại. Cụ thể, SDG 17 chiếm 22% tổng điểm và những SDG còn lại sẽ có trọng số như nhau là 26%. Điều này đồng nghĩa các ĐH khác nhau có thể được đánh giá dựa trên những bộ SDG khác nhau, tùy vào lĩnh vực ưu tiên và thế mạnh từng trường, theo THE.

16 SDG còn lại gồm các nội dung xóa nghèo; không còn nạn đói; sức khỏe và có cuộc sống tốt, giáo dục có chất lượng; bình đẳng giới; nước sạch và vệ sinh; năng lượng sạch với giá thành hợp lý; công việc tốt và tăng trưởng kinh tế; công nghiệp, sáng tạo và phát triển hạ tầng; giảm bất bình đẳng; các thành phố và cộng đồng bền vững; tiêu thụ và sản xuất có trách nhiệm; hành động vì khí hậu; tài nguyên và môi trường biển; tài nguyên và môi trường trên đất liền; hòa bình, công lý và các thể chế mạnh mẽ.

Năm nay, ĐH Manchester (Anh) giữ vị trí số 1 toàn cầu, trong khi ĐH Griffith (Úc) và ĐH Western Sydney (Úc) lần lượt chiếm hạng 2 và 3. Tương tự Úc, Malaysia cùng Canada đều có hai trường trong top 10, trong khi Philippines là quốc gia có đông trường được xếp hạng nhất với 160 đại diện.

THE là một trong số những tổ chức xếp hạng ĐH có uy tín, nhiều năm kinh nghiệm và sức ảnh hưởng lớn nhất toàn cầu bên cạnh bảng xếp hạng của Quacquarelli Symonds (Anh) và ShanghaiRanking Consultancy (Trung Quốc). Đơn vị này bắt đầu xếp hạng các ĐH từ 2004 cùng Quacquarelli Symonds, một năm sau khi thế giới lần đầu bảng xếp hạng ĐH toàn cầu do ĐH Giao thông Thượng Hải (sau này là ShanghaiRanking Consultancy) công bố.

Tin Gốc: Thanh Niên

Kết quả môn ngữ văn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT giai đoạn 2021–2025 cho thấy Hải Phòng và Hà Nội duy trì điểm khá cao, Huế tăng rõ rệt, TP.HCM và Cần Thơ biến động mạnh, trong khi Đà Nẵng thuộc nhóm cuối.

Kết quả đối sánh môn ngữ văn 6 thành phố trước sáp nhập

Trong nhiều năm, đánh giá chất lượng giáo dục Việt Nam chủ yếu dựa vào đối sánh kết quả thi THPT giữa các địa phương với so sánh chung toàn quốc. Cách làm này thiếu công bằng vì điều kiện kinh tế – xã hội, đầu vào học sinh rất khác nhau. Trong bối cảnh đó, đối sánh nhóm trở thành cách tiếp cận phù hợp. Đối sánh nhóm là so sánh kết quả học tập, thi cử giữa các đơn vị tương đồng về điều kiện. Chẳng hạn, với 6 thành phố trực thuộc T.Ư trước và sau khi sáp nhập.

Xét điểm trung bình môn ngữ văn giai đoạn 2021–2025, Hải Phòng dẫn đầu với hơn 7,44 điểm, tiếp đến là Hà Nội trên 7,14 điểm, đều cao hơn mức trung bình của nhóm khoảng 6,75 điểm. Hai địa phương này duy trì chất lượng khá ổn định. Huế đạt mức trung bình, có xu hướng cải thiện trong các năm 2024–2025 gần đây rõ rệt hơn.

Ngược lại, TP.HCM và Cần Thơ thuộc nhóm trung bình thấp, điểm số không quá yếu nhưng thứ hạng biến động mạnh. Đáng chú ý, Sóc Trăng có điểm ngữ văn cao hơn Cần Thơ và Hậu Giang. Điều này phản ánh đặc trưng đô thị lớn, nơi thí sinh đông, phân hóa cao và nhiều học sinh không đặt nặng kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Riêng Đà Nẵng (cũ), điểm trung bình 5 năm chỉ hơn 6 điểm, thấp nhất; thứ hạng hầu như luôn nằm ở nhóm cuối của cả nước, và năm 2025 rơi xuống vị trí 63/63.

Để đảm bảo tính so sánh tương đồng, giá trị trung bình của nhóm được xác định bằng trung bình cộng điểm trung bình môn ngữ văn của 12 địa phương theo từng năm; trong khi đó, trung bình cả nước được tính bằng trung bình cộng điểm trung bình của 63 tỉnh, thành. Dữ liệu điểm thi và thứ hạng môn ngữ văn 12 địa phương thể hiện ở bảng sau.

Bức tranh điểm trung bình và xếp hạng môn ngữ văn năm 2025 của 6 thành phố trực thuộc T.Ư sau sáp nhập cho thấy sự phân hóa khá rõ.

Hà Nội giữ vị trí cao với 7,62 điểm, xếp 3/34, nhờ không thay đổi địa giới, bảo đảm sự ổn định về đội ngũ và cách đánh giá. Cần Thơ sau khi sáp nhập Hậu Giang và Sóc Trăng đạt 7,23 điểm, xếp 5/34; Huế với điểm trung bình 7,18 điểm, xếp 7/34, vẫn phát huy truyền thống dạy – học ngữ văn.

TP.HCM sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu đạt 7,07 điểm, xếp 9/34; Hải Phòng sáp nhập Hải Dương đạt 7,03 điểm, xếp 10/34.

Riêng Đà Nẵng sau khi sáp nhập với Quảng Nam chỉ đạt 6,26 điểm, xếp 33/34. Kết quả này vừa phản ánh sự chênh lệch vùng miền, vừa gợi lại tranh luận về cách chấm ngữ văn ở Đà Nẵng vốn được cho là nghiêm và chặt.

Một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến chất lượng ngữ văn ở các thành phố không cao nằm ở sự thay đổi trong việc ưu tiên trong học tập. Trong nhiều năm, các đô thị lớn tập trung mạnh vào ngành nghề STEM, công nghệ, ngoại ngữ, kỹ năng số và hội nhập quốc tế. Đây là lựa chọn hợp lý trong bối cảnh phát triển kinh tế tri thức, kinh tế số nhưng hệ quả không mong muốn là ngữ văn dần bị đẩy xuống vị trí thứ yếu.

Với không ít học sinh thành phố, ngữ văn trở thành môn chỉ cần "đủ điểm tốt nghiệp", không phải môn quyết định tương lai. Khi động lực học tập không cao, kết quả trung bình khó có thể bứt phá, đặc biệt trong một kỳ thi ngày càng coi trọng năng lực đọc hiểu và nghị luận xã hội, thể hiện ý kiến cá nhân về một vấn đề nào đó.

Với trường hợp Đà Nẵng, thành phố này không chỉ được biết đến với sự quan tâm cho giáo dục mà còn nổi bật bởi văn hóa thi cử nghiêm túc, kỷ cương. Tuy nhiên, điểm thi môn ngữ văn thấp gần đây làm dấy lên nhiều tranh luận. Một số ý kiến cho rằng cách chấm thi còn chặt, thiên về "ý chuẩn", ít linh hoạt với bài viết sáng tạo. Ý kiến khác lại nhìn nhận học sinh chưa đầu tư đúng mức cho môn văn khi xu hướng lựa chọn các ngành STEM ngày càng mạnh.

Những nhận định này cần được nhìn nhận thận trọng nhưng có cơ sở. Đà Nẵng vốn đề cao sự chuẩn mực, rõ ràng trong quản lý – điều phù hợp với các lĩnh vực khoa học, công nghệ. Nhưng với ngữ văn, môn học đòi hỏi tư duy mở và cá tính, cách chấm quá khuôn mẫu có thể khiến những bài viết sáng tạo bị đánh giá thấp.

Từ năm 2025, khi đề thi ngữ văn không còn bám sách giáo khoa, tăng yêu cầu đọc hiểu và bày tỏ chính kiến, hạn chế này càng bộc lộ rõ. Chấm mở không đồng nghĩa với chấm dễ, mà đòi hỏi bản lĩnh nghề nghiệp và sự đổi mới tư duy của giáo viên.

Cũng cần nhấn mạnh rằng điểm thi thấp không đồng nghĩa học sinh Đà Nẵng yếu. Đây là địa phương có tỷ lệ học sinh theo học chương trình chất lượng cao, quốc tế khá lớn, nên ít tập trung vào bài thi ngữ văn theo chuẩn quốc gia. Dù vậy, trong bối cảnh hội nhập, năng lực ngôn ngữ và viết vẫn là nền tảng quan trọng cho học tập và phát triển lâu dài.

Trong khi đó, Hà Nội và Hải Phòng, cũng là những đô thị lớn, nhưng vẫn duy trì được chất lượng ngữ văn khá ổn định.

Huế là ví dụ điển hình cho sự trở lại của "văn hóa học văn". Khi đề thi chuyển sang đánh giá năng lực đọc hiểu, Huế – với truyền thống nhân văn và chiều sâu văn hóa – đã cải thiện thứ hạng rõ rệt năm 2024, 2025. Điều này cho thấy đề thi mới không bất lợi cho đô thị, mà bất lợi cho nơi chưa coi trọng năng lực ngôn ngữ đúng mức.

Để nâng cao chất lượng môn ngữ văn, các thành phố cần thay đổi từ gốc, chứ không chỉ điều chỉnh kỹ thuật ôn thi hay chấm thi.

Trước hết, cần khẳng định ngữ văn là môn học công cụ, nền tảng cho tư duy phản biện, giao tiếp, hợp tác và sáng tạo – những năng lực cốt lõi của công dân toàn cầu. Ngữ văn không đối lập với STEM mà là môi trường để STEM vận hành hiệu quả. Ngữ văn cùng với toán là 2 trụ cột chính trong các tổ hợp tuyển sinh ĐH.

Thứ hai, cần đổi mới cách dạy theo hướng phát triển năng lực đọc – viết – nói – nghe, gắn với các vấn đề đương đại, liên ngành, toàn cầu. Học sinh phải được tranh luận, phản biện, trình bày chính kiến, thay vì chỉ học thuộc văn mẫu và phân tích tác phẩm.

Thứ ba, đổi mới cách chấm và đánh giá. Chấp nhận sự khác biệt có lý lẽ, khuyến khích lập luận độc lập, coi trọng cách diễn đạt sáng tạo. Đây là khâu khó nhất nhưng quyết định thành công của đề thi mở. Riêng Đà Nẵng, giải pháp then chốt là chuyển từ kỷ cương cứng sang kỷ cương mềm trong môn ngữ văn. Nghiêm túc không đồng nghĩa với khép chặt. Thành phố cần đầu tư bồi dưỡng giáo viên ngữ văn theo hướng giáo dục ngôn ngữ hiện đại, giúp họ tự tin đánh giá bài viết sáng tạo mà vẫn công bằng.

Cùng đó, đưa ngữ văn trở lại đúng vị thế trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực: coi năng lực diễn đạt, thuyết phục, phản biện là kỹ năng sống còn của công dân toàn cầu và trái tim bản sắc dân tộc Việt Nam.

Nguồn: https://thanhnien.vn/chat-luong-giao-duc-6-thanh-pho-lon-nghich-ly-mon-ngu-van-185260406095005204.htm

Giáo viên Đỗ Đức Anh, Tổ phó chuyên môn tổ ngữ văn Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành, TP.HCM), nhận xét đề thi ngữ văn của TP.HCM rất hay, rất mở, rất "đương đại", hợp thời nhưng vẫn giữ được hồn văn. Đề thi mang hơi thở của thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) nhưng lại có thể hướng học sinh (HS) quay về khám phá chiều sâu cảm xúc của con người. Đây là lựa chọn rất phù hợp với bối cảnh hiện nay khi AI phát triển mạnh mẽ, nhiều người lo ngại về sự chai sạn cảm xúc của giới trẻ. Đây không chỉ là một đề thi phản ánh đúng tinh thần đổi mới đánh giá năng lực của môn học, đảm bảo chức năng tuyển sinh, mà còn có tính giáo dục cao.

Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân, đánh giá đề thi được xây dựng công phu, có chiều sâu giáo dục, bám sát tinh thần của chương trình và đặc biệt là đánh giá khá đúng năng lực thực chất của HS. Điều đáng quý là đề không áp đặt một khuôn mẫu. HS có thể đồng tình, phản biện hoặc tiếp cận vấn đề từ nhiều góc nhìn khác nhau miễn là có lập luận hợp lý và thuyết phục. Chính sự cởi mở đó tạo cơ hội để các em phát huy năng lực tư duy độc lập, khả năng lập luận và vốn sống của bản thân. Đây cũng là cách ra đề giúp hạn chế tình trạng học thuộc văn mẫu, khuyến khích những bài viết mang dấu ấn cá nhân và những suy nghĩ chân thực của HS.

So sánh với đề thi năm trước, thạc sĩ Nguyễn Phước Bảo Khôi, giảng viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, nhận định đề thi có sự phân hóa rất tốt nhưng vẫn phù hợp với bối cảnh năm đầu sáp nhập địa phương.

So với đề thi năm ngoái, tuy ngữ liệu đọc hiểu văn bản văn học là thể loại truyện nhưng đề năm nay lại "dễ thở" hơn. Thêm vào đó, nội dung các câu hỏi đọc hiểu, các câu lệnh viết đoạn văn và bài văn đều rất tường minh, quen thuộc; dù có đặt ra những lựa chọn nhưng thực chất định hướng lựa chọn phù hợp đã được người ra đề có những gợi ý đầy tinh tế và nhân văn nếu thí sinh chịu khó đọc kỹ đề.

Với môn tiếng Anh, giáo viên Trần Thị Vân, Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành), nhận xét đề thi theo định hướng phát triển năng lực của Chương trình GDPT 2018, các chủ đề không hề xa lạ. Tuy nhiên, để đạt điểm tuyệt đối ở đề này, HS giỏi cần đặc biệt lưu ý các câu đọc hiểu mang tính suy luận. Cô Vân dự đoán phổ điểm đại trà ở mức 6 - 7,5 điểm; HS khá giỏi đạt mức 8 - 9 điểm; mức điểm 9,5 - 10 điểm có thể thuộc về HS xuất sắc dự thi lớp chuyên/tích hợp.

Tương tự, thầy Bảo Khôi nói rằng đề thi có độ vừa sức với số đông nhưng vẫn có khoảng phân hóa rõ ở mức điểm 8 trở lên. Thí sinh nếu nắm chắc kỹ năng làm bài có thể đạt khoảng 6 - 6,5 điểm. Dự báo phổ điểm chung có thể tập trung trong khoảng 6,5 - 7 điểm.

Thầy Đỗ Đức Anh dự đoán phổ điểm môn ngữ văn năm 2026 sẽ có xu hướng nhỉnh hơn một chút so với một số năm gần đây nhưng khó xuất hiện "mưa điểm 9, 10".

Tin Gốc: Thanh Niên