Gia đình Bộ trưởng Quốc phòng Mali Sadio Camara và một quan chức nước này hôm nay cho biết ông Camara, người vợ thứ hai và hai cháu đã thiệt mạng sau vụ đánh bom xe vào nhà riêng của ông ở Kati, một thành trì của chính quyền quân sự và là “cửa ngõ” của thủ đô Bamako.
Vụ đánh bom xe vào nhà Bộ trưởng Quốc phòng Camara diễn ra trong bối cảnh các nhóm phiến quân Mali đồng loạt phát động nhiều cuộc tấn công trên khắp cả nước nhắm vào chính quyền quân sự.
Giao tranh bùng phát từ ngày 25/4, khi phiến quân Tuareg thuộc liên minh Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA) phối hợp với nhóm vũ trang Hỗ trợ Hồi giáo và Tín đồ Hồi giáo (JNIM) tiến hành các cuộc tấn công bất ngờ, nhắm vào nhiều khu vực trên khắp Mali.
Các cuộc đụng độ hôm 25/4 đã khiến 16 dân thường và binh sĩ bị thương, gây thiệt hại vật chất không đáng kể, theo chính phủ Mali. Họ cũng khẳng định “tình hình hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát tại tất cả các địa điểm bị tấn công”.
Đụng độ giữa quân đội Mali và phiến quân tiếp diễn trong ngày 26/4 tại nhiều nơi. Tại thủ đô Bamako, lối vào các cơ sở quân sự bị phong tỏa bằng rào chắn và lốp xe.
Trong khi đó, phiến quân Tuareg thông báo đạt được một thỏa thuận cho phép lực lượng Nga hậu thuẫn quân đội Mali rút khỏi thành phố Kidal ở miền bắc, nơi họ tuyên bố đã “hoàn toàn” kiểm soát.
“Một đoàn xe quân sự đã rời đi, nhưng chúng tôi không rõ chi tiết những gì đang diễn ra. Các nhóm vũ trang đã kiểm soát đường phố”, một người dân Kidal cho biết.
Quân đội Mali từng giành lại Kidal, thành trì của Tuareg, vào tháng 11/2023 với sự hỗ trợ của tập đoàn quân sự tư nhân Nga Wagner, chấm dứt hơn một thập kỷ nằm dưới sự kiểm soát của phiến quân.
Hơn một thập kỷ qua, Mali đã bị tàn phá hơn bởi xung đột và bạo lực của các nhóm vũ trang Hồi giáo, nhưng cuộc tấn công hôm 25/4 là nghiêm trọng nhất kể từ năm 2020, khi chính quyền quân sự lên nắm quyền.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres lên án “các hành vi bạo lực” tại Mali. “Tổng thư ký kêu gọi phối hợp hỗ trợ quốc tế để đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng của chủ nghĩa cực đoan bạo lực và khủng bố tại vùng Sahel, đồng thời đáp ứng các nhu cầu nhân đạo cấp bách”, người phát ngôn của ông Guterres cho hay.
Sahel là dải đất rộng hơn 3 triệu km2 kéo dài từ bờ biển phía tây đến phía đông châu Phi, là khu vực có vị trí chiến lược ở châu Phi. Liên minh châu Âu cũng lên án các “vụ tấn công khủng bố” tại Mali.
Quân đoàn châu Phi, tổ chức bán quân sự được thành lập dưới sự hậu thuẫn của quân đội Nga, đã thay thế Wagner trong việc hỗ trợ quân đội Mali chống lại các nhóm vũ trang Hồi giáo.
Theo đó, các cuộc không kích mà UAE đã không công khai thừa nhận bao gồm 1 cuộc tấn công vào một nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan của Iran ở Vịnh Ba Tư. Gây ra một đám cháy lớn và khiến nhà máy lọc dầu ở Lavan phải mất nhiều tháng mới có thể khôi phục, vụ tấn công này được cho là xảy ra đầu tháng 4, nằm trong khoảng thời gian Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ngừng bắn với Iran.
Đại diện Iran cho biết vào thời điểm đó rằng nhà máy lọc dầu đã bị tấn công trong một cuộc tấn công, nên Tehran đã tung ra một loạt các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) nhằm vào UAE và Kuwait để đáp trả. Còn một nguồn tin khác cho biết chẳng những không khó chịu về cuộc tấn công, Mỹ còn âm thầm hoan nghênh sự tham gia của UAE và bất kỳ quốc gia vùng Vịnh nào khác muốn tham gia vào cuộc chiến.
Bộ Ngoại giao UAE từ chối bình luận về các cuộc không kích nhưng chỉ ra các tuyên bố trước đó của nước này có khẳng định quyền đáp trả - bao gồm cả quân sự - đối với các hành động thù địch. Lầu Năm Góc lẫn Nhà Trắng cũng từ chối bình luận về thông tin UAE tham chiến.
Kể từ khi xung đột Iran bùng nổ, nước này đã đáp trả Mỹ và Israel bằng cách tập kích cả vào cơ sở hạ tầng của một số nước trong khu vực, đặc biệt là các đồng minh của Washington như: Ả Rập Xê Út, UAE, Kuwait, Bahrain. Trong đó, Iran tập trung phần lớn hỏa lực vào UAE, khi phóng hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác, bao gồm cả Israel.
Tại các nước vùng Vịnh bị Tehran tấn công, thì thiệt hại không chỉ là các cơ sở khai thác, chế biến dầu khí, mà còn có cả hạ tầng khác như các nhà máy khử mặn để biến nước biển thành nước uống. Tại vùng Vịnh, việc khử mặn để biến nước biển thành nước uống đóng vai trò quan trọng trong nguồn cung nước sạch tại nhiều quốc gia. Điển hình, tỷ lệ nguồn cung này ở UAE chiếm đến 42%, Ả Rập Xê Út là 70%, Oman, Qatar và Kuwait thì tỷ lệ này gần 90%.
Thế nhưng, sau hơn 2 tháng bùng nổ chiến sự, về mặt công khai thì các đồng minh trên của Mỹ được cho là không tham chiến, chỉ Washington và Tel Aviv tấn công Iran. Chính vì thế, nếu thông tin UAE tấn công Iran là chính xác, thì chiến sự Iran rõ ràng phức tạp hơn.
Suy đoán về sự tham gia của UAE vào cuộc chiến đã lan truyền kể từ giữa tháng 3, khi một chiến đấu cơ được cho là không thuộc về Mỹ lẫn Israel, đã xuất hiện trên bầu trời Iran.
Khi xung đột Iran mới nổ ra, UAE lẫn Ả Rập Xê Út không muốn cuộc chiến này kéo dài vì những tổn thất kinh tế. Nhưng quan điểm này được cho là dần thay đổi.
Theo chuyên gia Hussein Ibish (thuộc Viện Nghiên cứu các chính phủ Ả Rập vùng Vịnh), kể từ khi Iran giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz, Ả Rập Xê Út và UAE đã đặc biệt trở nên lo lắng về viễn cảnh Tổng thống Trump rời khỏi cuộc chiến và để mọi thứ như trước đây. UAE đã thường xuyên lên tiếng khẳng định rằng chiến tranh không thể kết thúc cho đến khi Iran bị hạn chế về năng lực tên lửa cũng như nguồn lực hỗ trợ các lực lượng quân sự ở khu vực. UAE cũng đã đóng cửa các hoạt động thương mại và các tổ chức khác của Iran trên lãnh thổ UAE, đồng thời đe dọa đóng băng hàng tỉ USD tài sản của Tehran.
Nếu như Iran chủ yếu là dòng Hồi giáo Shia thì UAE lẫn Ả Rập Xê Út lại là dòng Hồi giáo Sunni. Từ hàng chục năm qua, UAE lẫn Ả Rập Xê Út đều bất hòa với Iran. Nên nếu cuộc chiến lần này kết thúc mà Iran không hề thay đổi chế độ và vẫn giữ được chương trình hạt nhân cũng như tên lửa, thì Tehran có thể sẽ đẩy nhanh năng lực hạt nhân lẫn tên lửa. Khi đó, Iran là mối họa tiềm ẩn đối với UAE lẫn Ả Rập Xê Út. Hơn thế nữa, việc Tehran phong tỏa eo biển Hormuz cho thấy Ả Rập Xê Út và UAE có thể trở thành "con tin" của Iran về nguồn cung dầu khí bất cứ lúc nào.
Chính vì thế, với hai nước này thì kịch bản tốt nhất là thà "một lần đau" khi chấp nhận thiệt hại về kinh tế do cuộc chiến kéo dài, nhưng chế độ Iran sụp đổ hoặc mất đi phần lớn năng lực quân sự.
Một đoạn video ghi lại cảnh một máy bay hạ cánh xuống sân bay ở Nepal ngày 11-5 trong tình trạng bốc cháy ở càng đáp - Nguồn: Scope Report
Theo Hãng tin AP, sáng 11-5 (giờ địa phương), một máy bay của Hãng hàng không Turkish Airlines đã bốc cháy ở càng đáp phải khi hạ cánh xuống sân bay quốc tế Tribhuvan tại Kathmandu (Nepal), buộc sân bay phải tạm đóng cửa, toàn bộ hành khách và phi hành đoàn đều an toàn.
Theo giới chức hàng không Nepal, chuyến bay TK726 từ Istanbul chở 277 hành khách cùng 11 thành viên phi hành đoàn trên chiếc Airbus A330. Ngọn lửa bùng phát ở lốp phía sau bên phải của máy bay ngay sau khi tiếp đất.
Lực lượng cứu hỏa sân bay sau đó nhanh chóng khống chế đám cháy, trong khi toàn bộ hành khách được sơ tán qua các cửa thoát hiểm. Không có trường hợp thương vong nào được ghi nhận.
Ông Gyanendra Bhul, người phát ngôn Cơ quan Hàng không dân dụng Nepal, cho biết chiếc máy bay đã được kéo vào đường lăn và hiện phải tạm ngừng khai thác để phục vụ điều tra kỹ thuật.
Phía Turkish Airlines cho biết khói được phát hiện ở khu vực càng đáp trong lúc máy bay di chuyển trên đường lăn.
Theo đánh giá ban đầu, sự cố có thể bắt nguồn từ trục trặc kỹ thuật ở một đường ống thủy lực. Hãng cũng đã bố trí thêm chuyến bay để hỗ trợ hành khách.
Vụ việc khiến sân bay quốc tế duy nhất của Kathmandu phải đóng cửa khoảng một tiếng, đồng thời làm gián đoạn nhiều chuyến bay đến Nepal trong thời gian lực lượng chức năng xử lý hiện trường và kiểm tra đường băng.
Nepal được xem là một trong những quốc gia có điều kiện hàng không phức tạp do địa hình núi non hiểm trở và thời tiết thay đổi thất thường.
Trước đó hồi năm 2015, một máy bay khác của Hãng Turkish Airlines cũng từng trượt khỏi đường băng tại Kathmandu trong điều kiện sương mù dày đặc, khiến sân bay phải đóng cửa nhiều ngày. Không có ai thiệt mạng trong sự cố khi đó.
Fox News ngày 4/5 dẫn lời các quan chức cấp cao Mỹ giấu tên cho biết quyết định nối lại chiến dịch quân sự quy mô lớn hay không sẽ tùy thuộc vào Tổng thống Donald Trump và ban lãnh đạo Iran. Tuy nhiên, họ cảnh báo rằng Washington đang tiến gần đến phương án tiếp tục tấn công, nhất là sau khi Iran tập kích chiến hạm Mỹ và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Hiện chưa bên nào đưa ra quyết định chấm dứt lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4. Quân đội Mỹ cũng chưa nhận lệnh không kích Iran, thay vào đó đang tập trung tiến hành chiến dịch "Dự án Tự do" được Tổng thống Trump phát động nhằm dẫn đường cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Giới chức UAE ngày 4/5 cho biết Iran phóng 4 tên lửa hành trình cùng loạt UAV nhằm vào nước này, khiến 6 người bị thương và gây ra hỏa hoạn tại một cơ sở dầu mỏ. Giới chức Anh cũng thông báo hai tàu chở hàng bốc cháy ngoài khơi UAE.
Quân đội Mỹ cùng ngày tuyên bố đã phá hủy 6-7 xuồng cao tốc Iran tại eo biển Hormuz. Iran cáo buộc Mỹ tấn công hai thuyền dân sự cỡ nhỏ "đang chở dân thường di chuyển từ thị trấn Khasab của Oman về phía bờ biển Iran", khiến 5 người thiệt mạng.
Một quan chức Mỹ cho biết các chỉ huy nước này tại Trung Đông "có toàn quyền hành động" để bảo vệ lực lượng và vận tải thương mại. "Họ được phép ra lệnh tấn công nếu phát hiện bệ phóng đang di chuyển hoặc tên lửa đã triển khai. Chúng tôi có thể tập kích mối đe dọa đã biết, không cần đợi tới lúc Iran nổ súng trước", người này nói.
Nhà Trắng và giới chức Iran chưa bình luận về thông tin trên.
Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia "thân thiện", trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4.
Mỹ ngày 3/5 khởi động Dự án Tự do để hướng dẫn tàu thuyền mắc kẹt tại vùng Vịnh đi qua eo biển Hormuz. Chiến hạm Mỹ ngày 4/5 đi qua eo biển Hormuz và hộ tống hai tàu hàng treo cờ nước này rời khu vực.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho biết khoảng 15.000 binh sĩ, 100 máy bay cùng nhiều chiến hạm, phương tiện không người lái tham gia hoạt động này.
