“Tuyên giáo Chiết Giang” – tài khoản mạng xã hội thuộc Ban Tuyên giáo tỉnh ủy Chiết Giang, miền đông Trung Quốc, ngày 3/7 đăng bài cảnh báo người hâm mộ bóng đá nước này “nên có giới hạn” khi cổ vũ cho đội tuyển Nhật Bản.
Ý kiến được đưa ra khi báo chí đưa tin một số cổ động viên ở Thượng Hải đã mặc áo thi đấu của đội Nhật Bản để cổ vũ trong trận đấu với Tunisia ở World Cup ngày 21/6 tại một quán bar thể thao.
Theo AFP, nhiều cổ động viên Trung Quốc đã hò reo ăn mừng các bàn thắng của đội tuyển Nhật Bản và sau trận đấu còn cầm cờ đội tuyển Nhật Bản để chụp ảnh lưu niệm.
“Thế hệ 9x chúng tôi hầu như đều lớn lên cùng bộ truyện tranh Tsubasa – Giấc mơ sân cỏ. Quan trọng hơn là chúng ta đều thuộc châu Á, có thể nói đội tuyển Nhật Bản hiện đang đại diện cho vinh quang của bóng đá châu Á, hy vọng chúng ta có thể ủng hộ họ nhiều hơn một chút”, Fan, người tổ chức hoạt động này, chia sẻ.
Theo bài đăng của Ban tuyên giáo Chiết Giang, cảnh tượng này đã khơi mào làn sóng tranh cãi khắp Trung Quốc, một số người lập luận rằng đó là vấn đề tự do cá nhân, trong khi nhiều người khác cảm thấy đó là sự xúc phạm đến lòng tự tôn dân tộc.
“Tranh cãi hiện tại cho thấy nhiều người ở Trung Quốc vẫn chấp nhận việc hâm mộ các đội bóng quốc tế xuất sắc khác, nhưng sự cổ vũ đó nên có giới hạn và không được dùng làm công cụ để công kích lòng tự tôn dân tộc”, bài đăng có đoạn.
Ban tuyên giáo Chiết Giang nói rằng một số tài khoản mạng xã hội đã sử dụng thành công của Nhật Bản để “tấn công ác ý” nền bóng đá Trung Quốc.
Đối với nhiều cổ động viên bóng đá Trung Quốc, sự trỗi dậy của đội tuyển Nhật Bản từ lâu vừa là một hình mẫu để noi theo, vừa là một sự tương phản cay đắng. Nhật Bản đã có lần thứ 8 liên tiếp tham dự World Cup. Năm nay, họ vượt qua vòng bảng trước khi dừng bước ở vòng 1/16. Họ lần đầu tiên vượt qua vòng loại vào năm 1998 và đã xây dựng được một trong những đội tuyển quốc gia thành công nhất châu Á.
Trung Quốc vượt qua vòng loại một lần vào năm 2002, nơi họ để thua cả ba trận và không ghi được bàn thắng. Đội tuyển nước này không lọt vào World Cup trong 24 năm qua.
Bài đăng cho rằng hệ thống bóng đá Nhật Bản có những ưu điểm đáng để học hỏi, nhưng một số bình luận đã “đi quá xa”, không còn dừng lại ở phân tích chuyên môn hay chiến thuật đơn thuần.
“Các tài khoản này, dưới danh nghĩa ủng hộ bóng đá Nhật Bản, thực chất đang hủy hoại lòng tự tôn dân tộc của Trung Quốc”, bài viết nêu. “Bóng đá không có biên giới, nhưng người hâm mộ có tổ quốc. Người hâm mộ nên có ý thức duy trì sự cân bằng giữa lập trường dân tộc và thưởng thức thể thao”.
Hiệp hội Bóng đá Thượng Hải cũng kêu gọi người hâm mộ xem các trận đấu một cách lý trí, chú ý đến trang phục và hành vi của mình ở những nơi công cộng để tránh gây ra những hiểu lầm hoặc xung đột xã hội.
Một số quán bar ở Thượng Hải nhận được cảnh báo từ cảnh sát vào tuần trước, yêu cầu không được trưng bày áo đấu của đội tuyển quốc gia Nhật Bản bên trong quán.
Quan hệ Trung – Nhật đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm, từ khi Thủ tướng Sanae Takaichi phát biểu về vấn đề Đài Loan hồi tháng 11/2025. Bà Takaichi khi đó cảnh báo Nhật Bản có thể tiến hành động thái quân sự trong trường hợp đảo Đài Loan bị tấn công. Đảo Đài Loan cách hòn đảo gần nhất của Nhật Bản 100 km.
Thủ tướng Nhật Bản sau đó xuống giọng nhằm xoa dịu căng thẳng, song Trung Quốc không chấp nhận và tiếp tục yêu cầu bà rút lại phát biểu. Bà Takaichi từ chối làm điều này, đồng thời tuyên bố Nhật Bản sẽ tăng cường năng lực phòng vệ. Bắc Kinh nhiều lần cáo buộc Tokyo đang tìm cách khôi phục chủ nghĩa quân phiệt trong khi Nhật Bản luôn bác bỏ.
Theo Hãng tin Reuters ngày 30-6, các đội cứu hộ từ Ecuador và Mỹ đã kết thúc chiến dịch tìm kiếm tại thị trấn Macuto, bang La Guaira - khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất trong trận động đất xảy ra ngày 24-6 - sau hơn 40 giờ làm việc liên tục.
Quyết định được đưa ra sau khi lực lượng cứu hộ không còn nhận được bất kỳ phản hồi nào từ một người mẹ cùng ba người con bị mắc kẹt dưới tòa nhà chín tầng bị sập.
"Chúng tôi tin rằng khoảng thời gian để có thể tìm thấy người sống sót đã qua. Những gì còn lại lúc này có lẽ chỉ là những thi thể", thiếu tá Jorge Montanero, trưởng đội cứu hộ EQ11 của Ecuador, nói.
Ông chia sẻ các nhân viên cứu hộ đã phải cắt xuyên qua bốn lớp bê tông của tòa nhà để cố tiếp cận các nạn nhân, song nỗ lực này không mang lại kết quả.
Tại một nhà xác tạm được dựng trong khu cảng ở bang La Guaira, nhân viên cho biết các gia đình phải trực tiếp nhận dạng thi thể trước khi được cấp giấy chứng tử và giấy phép hỏa táng. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thống kê về số thi thể đã được bàn giao hay số trường hợp còn chờ xác minh danh tính.
Theo ước tính của NASA, trận động đất kép có độ lớn 7,2 và 7,5 xảy ra chỉ cách nhau vài giây hôm 24-6 đã làm khoảng 59.000 công trình bị hư hại hoặc phá hủy. Mức độ tàn phá lớn đến mức có thể quan sát từ không gian.
Tại nhiều khu vực bị ảnh hưởng, không phải mọi tòa nhà đổ sập đều có đội cứu hộ chuyên nghiệp tiếp cận. Người thân và hàng xóm vẫn đang tự đào bới đống đổ nát để tìm kiếm người còn sống hoặc đưa thi thể các nạn nhân ra ngoài.
Ông Gianluca Rampolla, điều phối viên thường trú của Liên hợp quốc tại Venezuela, nhận định số người thiệt mạng thực tế nhiều khả năng sẽ còn cao hơn con số chính thức.
"Chúng tôi đang chuẩn bị khoảng 10.000 túi đựng thi thể theo thống nhất với chính quyền địa phương", ông cho biết.
Ước tính ít nhất 1.750 người đã thiệt mạng, hàng nghìn người bị thương và khoảng 16.000 người mất nhà cửa sau thảm họa.
Trong cuộc tập trận hôm 10.6, các bệ phóng HIMARS được triển khai ở cả hai bên cửa sông Đại Giáp gần thành phố Đài Trung trên bờ biển phía tây của vùng lãnh thổ Đài Loan.
Cuộc tập trận mô phỏng việc lực lượng đối phương tiến vào miền bắc Đài Loan, với các bệ phóng HIMARS được triển khai ở miền trung Đài Loan để tăng viện nhanh chóng và thực hiện các cuộc tấn công chính xác.
Các quan chức quân sự sau đó cho hay 4 trong số 36 quả rốc két thuộc HIMARS (do Mỹ sản xuất) được sử dụng trong cuộc tập trận đã không phóng được.
Lực lượng phòng vệ Đài Loan khẳng định cuộc diễn tập đã chứng minh khả năng di chuyển bệ phóng HIMARS đến vị trí, phóng rốc két và nhanh chóng di chuyển bệ phóng đến vị trí khác trước khi lực lượng đối phương có thể phản ứng. Chiến thuật "khai hỏa và di chuyển nhanh" này đã trở thành đặc điểm nổi bật trong cách sử dụng HIMARS.
Cho đến nay, Trung Quốc vẫn chưa có thông tin phản ứng về việc Đài Loan phóng HIMARS về phía tây, hướng ra eo biển Đài Loan trong cuộc tập trận ngày 10.6.
Trong khi đó, các nhà phân tích cho rằng ý nghĩa của cuộc tập trận nằm ở việc nó hé lộ kế hoạch sử dụng một trong những loại vũ khí mới quan trọng nhất của Đài Loan trong một cuộc xung đột tiềm tàng, theo tờ South China Morning Post (SCMP).
Họ nhận định việc này cho thấy chiến lược phòng thủ của đảo Đài Loan đang chuyển sang sử dụng các loại vũ khí tấn công cơ động để ngăn chặn trước khi cuộc tấn công bắt đầu xảy ra ở bờ biển Đài Loan.
Cuộc diễn tập còn phản ánh sự chuyển dịch rộng hơn của Đài Loan hướng tới chiến lược phòng thủ bất đối xứng tập trung vào tính cơ động, khả năng sống sót và hỏa lực chính xác hơn là cố gắng so kè vũ khí, theo các nhà phân tích.
Cựu thư ký báo chí của Cơ quan Phòng vệ Đài Loan Lô Đức Duẫn cho rằng một bệ phóng HIMARS gắn trên xe tải có thể dừng lại, nhắm mục tiêu và phóng 6 tên lửa trong vòng chưa đầy 3 phút trước khi rời khỏi bãi phóng trong vòng chưa đầy 60 giây. "Những đặc điểm này mang lại lợi thế chiến thuật đáng kể đã được chứng minh đầy đủ trên chiến trường ở Ukraine", ông Lỗ bình luận.
Tham gia cuộc tập trận hôm 10.6 còn có hệ thống rốc két phóng loạt Thunderbolt-2000 do Đài Loan sản xuất, máy bay không người lái và pháo binh thông thường. Giới phân tích nhận định đây là một dấu hiệu cho thấy HIMARS sẽ được sử dụng cùng với các loại vũ khí này để tạo ra một hệ thống nhiều lớp nhắm mục tiêu tấn công từ biển. Hệ thống này cũng mở rộng khả năng tấn công của Đài Loan ra ngoài chiến trường trực tiếp.
Được triển khai từ miền trung Đài Loan, các đơn vị HIMARS có thể hỗ trợ các hoạt động trên phần lớn hòn đảo mà không cần di chuyển quãng đường xa, tránh bị đối phương theo dõi và tấn công. Các bệ phóng HIMARS có thể phóng rốc két GMLRS (có tầm bắn hơn 70 km) hoặc tên lửa ATACMS (có thể tấn công mục tiêu cách xa tới 300 km).
"Hệ thống này có thể nhắm mục tiêu vào các lực lượng vượt qua eo biển Đài Loan, các đơn vị đổ bộ đang cố gắng thiết lập đầu cầu và lực lượng tiếp viện", ông Lỗ nhận định. Ông còn cho rằng hệ thống HIMARS được trang bị tên lửa ATACMS cũng có thể tấn công các cảng, sân bay, trung tâm hậu cần và các đơn vị tên lửa ở bên kia eo biển.
HIMARS dường như đã thu hút sự chú ý của Bắc Kinh, theo SCMP. Vào tháng 12.2025, Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) đã phát đoạn phim về một cuộc tập trận của PLA xung quanh Đài Loan, trong đó có một cuộc tấn công tầm xa mô phỏng nhắm vào các bệ phóng HIMARS.
Lực lượng Hải cảnh Trung Quốc cũng đã công bố hình ảnh cho thấy một trong những tàu của họ chặn một lô hàng HIMARS đang hướng đến Đài Loan.
Nhà phân tích quân sự Đài Loan Tô Tử Vân bình luận rằng sự tập trung bất thường này cho thấy Bắc Kinh xem HIMARS quan trọng như thế nào. "HIMARS là một vũ khí chính xác phù hợp cho các cuộc phản công tầm xa. Nó có thể được sử dụng để chống lại một cuộc đổ bộ đường biển của PLA nhằm tấn công các tuyến liên lạc phía sau tiền tuyến, có khả năng khiến cuộc tấn công thất bại", ông Tô nhận định.
Ông còn cho rằng Bắc Kinh có lẽ lo ngại về việc Washington phê duyệt gói vũ khí trị giá 11,1 tỉ USD vào tháng 12.2025, bao gồm 82 bệ phóng HIMARS và 420 tên lửa ATACMS bổ sung. Thỏa thuận này sẽ nâng số bệ phóng HIMARS của Đài Loan lên 111 và tăng kho ATACMS lên hơn 5 lần. Đài Loan đang vận hành 11 HIMARS với 18 hệ thống khác dự kiến sẽ được giao vào cuối năm nay.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng HIMARS tự nó không phải là yếu tố thay đổi cuộc chơi. Trong đó, ông Dương Thái Nguyên, Chủ tịch của tổ chức tư vấn Secure Taiwan Associate Corporation (Đài Loan), nhận định hiệu quả của HIMARS phụ thuộc rất nhiều vào khả năng ngụy trang.
"Nếu PLA thực sự có được thông tin về các địa điểm triển khai HIMARS ở Đài Loan, điều đó có thể cho thấy một hoặc nhiều địa điểm hoạt động đã bị lộ. Đài Loan cũng nên tăng cường các biện pháp ngụy trang để giảm nguy cơ bị vệ tinh Trung Quốc phát hiện", ông Dương bình luận, theo SCMP.
Tàu ngầm không tháp chỉ huy của Trung Quốc lần đầu xuất hiện trong ảnh vệ tinh hôm 1/6, khi neo đậu ở cầu cảng tại nhà máy đóng tàu Giang Nam thuộc thành phố Thượng Hải. Chuyên trang hải quân Naval News nhận định chiến hạm có mặt ở vị trí hiện tại từ cuối tháng 5.
Chưa rõ nhiệm vụ và hệ thống động lực của tàu ngầm này, cũng như liệu nó có người lái hay không.
H. I. Sutton, chuyên gia về hải quân, ước tính tàu ngầm mới của Trung Quốc có chiều dài khoảng 120 m và rộng 10-11 m, lớn hơn các tàu ngầm diesel-điện và thậm chí dài hơn một số mẫu tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Để so sánh, tàu ngầm hạt nhân tấn công lớp Type-093 Trung Quốc có chiều dài 108-110 m và rộng 11 m, trong khi lớp Virginia của Mỹ dài khoảng 115 m và rộng hơn 10 m.
Tàu ngầm không tháp chỉ huy có thể dùng hệ thống đẩy phản lực dòng nước (pump-jet). Thiết kế này có nhiều ưu điểm như tốc độ cao và độ ồn thấp hơn so với chân vịt, tăng khả năng ẩn mình của tàu ngầm, đạt hiệu quả cao hơn ở mọi dải tốc độ, mang lại nhiều lợi ích khi hoạt động ở những vùng biển nông hoặc gần bờ.
Tuy nhiên, pump-jet thường nặng nề, phức tạp và tốn kém hơn nhiều so với động cơ chân vịt truyền thống.
Phương tiện dường như có cánh lái đuôi hình chữ X, thiết kế lần đầu xuất hiện trên tàu ngầm Trung Quốc vào năm 2024.
"Kiểu bố trí này giúp tàu có độ cơ động và hiệu quả cao, an toàn hơn so với thiết kế cánh lái chữ thập truyền thống. Cánh lái đuôi hình chữ X là đặc điểm liên quan đến tàu ngầm hạt nhân tấn công thế hệ mới của Trung Quốc, được đặt biệt danh Type-095", Joseph Trevithick, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận xét.
Trevithick đánh giá không có tháp chỉ huy là yếu tố đáng chú ý nhất của tàu ngầm Trung Quốc, khi thiết kế tổng thể được tối ưu hóa đáng kể nhờ loại bỏ cấu trúc lớn nhô khỏi thân tàu.
"Điều này triệt tiêu tối đa lực cản, tăng tốc độ và khả năng cơ động khi lặn, giúp tàu ngầm hoạt động êm và khó bị phát hiện hơn, ngay cả khi di chuyển với tốc độ cao. Đây là tính năng đặc biệt hữu ích khi con tàu phải đối mặt với nhiều mối đe dọa", Trevithick cho biết.
Tuy nhiên, thiếu tháp chỉ huy cũng dẫn tới một số hạn chế. Trên tàu ngầm truyền thống, đây là nơi lắp kính tiềm vọng, cảm biến, ăng-ten và ống thở để phương tiện có thể thông khí mà không cần nổi lên.
Khi di chuyển ở trạng thái nổi, tháp chỉ huy cũng giúp thủy thủ đoàn định hướng và quan sát xung quanh, hỗ trợ bảo vệ lực lượng tại chỗ và nhận hàng tiếp tế. Một số tàu ngầm của Nga và Mỹ có tháp chỉ huy được gia cố để xuyên thủng lớp băng dày nhiều mét, cho phép nổi lên ở vùng cực.
"Tàu ngầm mới xuất hiện ở Trung Quốc dường như tập trung vào hoạt động trong lòng biển và cách xa mặt nước, nơi tháp chỉ huy và các bộ phận liên quan ít cần thiết hơn. Thiết kế của con tàu cũng tập trung vào cải thiện hiệu suất, trong đó có khả năng di chuyển nhanh nhất có thể", Trevithick cho hay.
Một tàu ngầm không tháp chỉ huy, có chiều dài 45 m, rộng khoảng 4,5 m và cánh đuôi hình chữ thập truyền thống, từng xuất hiện tại nhà máy Giang Nam hồi năm 2018. Trung Quốc dường như chế tạo con tàu để thử nghiệm và đánh giá về thiết kế mới.
Tại triển lãm hàng không ở thành phố Chu Hải năm 2024, Tập đoàn Đóng tàu Nhà nước Trung Quốc (CSSC) cũng trưng bày mô hình tàu ngầm không người lái dùng động cơ diesel-điện với kích thước lớn chưa từng có. Thiết kế tổng thể của mô hình có nhiều điểm tương đồng với nguyên mẫu ở nhà máy Giang Nam.
Theo CSSC, tàu ngầm không người lái (UUV) có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ như tấn công chiến hạm đối phương, rải thủy lôi, hỗ trợ lực lượng đặc nhiệm và phóng UUV nhỏ hơn.
Các nhà máy đóng tàu trên thế giới và hải quân nhiều nước từng nghiên cứu thiết kế tàu ngầm với tháp chỉ huy thấp trong quá khứ, song chúng thường chỉ dừng lại trên lý thuyết hoặc trải qua thử nghiệm hạn chế.
