Từ ngày 28 đến 30-4, tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã tổ chức phiên thảo luận mở cấp cao về “Tình hình Trung Đông và vấn đề Palestine” dưới sự chủ trì của Ngoại trưởng Bahrain – nước Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an từ tháng 4-2026.
Phiên họp có sự tham gia của Trợ lý Tổng thư ký Liên hợp quốc phụ trách Trung Đông, châu Âu, châu Mỹ, châu Á – Thái Bình Dương Mohamed Khaled Khiari, Ngoại trưởng Na Uy Espen Barth Eide, trên cương vị Chủ tịch Ủy ban Liên lạc Đặc biệt về Viện trợ cho người Palestine và cựu Thủ tướng Anh Tony Blair – thành viên Ban Điều hành Hội đồng Hòa bình.
Trong phiên họp, các nước đã tập trung thảo luận về những diễn biến phức tạp ở Trung Đông thời gian gần đây, bao gồm Dải Gaza, Bờ Tây, Nam Lebanon và eo biển Hormuz.
Hầu hết ý kiến kêu gọi các bên thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế, Hiến chương và các nghị quyết liên quan của Liên hợp quốc, tuân thủ các thỏa thuận ngừng bắn, tiếp tục nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột và đạt được hòa bình bền vững.
Liên quan đến eo biển Hormuz, các nước nhấn mạnh tính cấp thiết của việc bảo đảm tự do và an ninh hàng hải, hạn chế tác động tiêu cực đối với thương mại quốc tế, an ninh năng lượng, lương thực và tình hình nhân đạo toàn cầu.
Phát biểu tại phiên họp, Công sứ Nguyễn Hoàng Nguyên đã bày tỏ quan ngại về tình hình phức tạp tại nhiều điểm nóng ở Trung Đông.
Theo đó, Việt Nam phản đối các cuộc tấn công quân sự vào các quốc gia có chủ quyền, nhất là những nước đã tuyên bố không liên quan đến xung đột, đồng thời lên án các hành động thù địch nhằm vào nhân sự và cơ sở của Liên hợp quốc.
Ngoài ra ông Nguyễn Hoàng Nguyên cũng chia buồn với Liên hợp quốc, các chính phủ và gia đình của các nhân viên gìn giữ hòa bình thiệt mạng trong các vụ tấn công vào phái bộ Lực lượng lâm thời Liên hợp quốc tại Lebanon (UNIFIL) gần đây.
Đại diện Việt Nam khẳng định dân thường và hạ tầng dân sự thiết yếu phải được bảo vệ trong mọi tình huống theo Nghị quyết 2573 (2021) của Hội đồng Bảo an.
Việt Nam nhấn mạnh an toàn, an ninh, tự do hàng hải và hàng không phải được bảo đảm theo luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.
Nhân dịp này, Phó trưởng Phái đoàn Việt Nam kêu gọi cộng đồng quốc tế không để các diễn biến gần đây tại Trung Đông làm lu mờ vấn đề Palestine, qua đó tái khẳng định Việt Nam kiên định ủng hộ quyền tự quyết của người dân Palestine, ủng hộ Nhà nước Palestine trở thành thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc.
Ông Nguyễn Hoàng Nguyên khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục ủng hộ giải pháp hai Nhà nước trên cơ sở đường biên giới trước năm 1967, phù hợp với luật pháp quốc tế và các nghị quyết liên quan của Liên hợp quốc.
Ngày 20.5, WHO tổ chức họp báo để thông tin về tình hình dịch Ebola đang diễn ra tại Cộng hòa Dân chủ Congo.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết đến nay đã có 600 ca nghi nhiễm, 139 ca tử vong nghi mắc Ebola và dự báo con số có thể tăng thêm do virus đã lan truyền trong một thời gian trước khi dịch được phát hiện, theo Reuters.
Ủy ban Khẩn cấp WHO đã nhóm họp trong ngày 19.5 tại Geneva (Thụy Sĩ) và xác nhận rằng đợt dịch liên quan chủng virus hiếm gặp Bundibugyo lần này là tình trạng khẩn cấp sức khỏe cộng đồng gây quan ngại quốc tế nhưng chưa phải là tình trạng khẩn cấp ở mức đại dịch.
Theo ông Ghebreyesus, WHO đánh giá đợt bùng phát Ebola tại châu Phi có nguy cơ cao ở tầm quốc gia và khu vực nhưng thấp ở mức toàn cầu.
Mặt khác, Tổng giám đốc WHO có ý kiến phản bác về việc Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chỉ trích tổ chức này phản ứng chậm đối với đợt dịch tại quốc gia châu Phi, theo AFP. "Có lẽ điều mà ngoại trưởng nói xuất phát từ việc thiếu hiểu biết về cách thức hoạt động của các quy định y tế quốc tế và trách nhiệm của WHO cùng các bên liên quan", ông Ghebreyesus nói.
Cũng tại cuộc họp báo, quan chức WHO về các bệnh sốt xuất huyết do virus Anais Legand cho biết đợt dịch có thể đã bùng phát từ vài tháng trước. "Các cuộc điều tra đang diễn ra và ưu tiên của chúng tôi là cắt chuỗi lây nhiễm bằng cách thực hiện truy vết, cô lập và chăm sóc cho toàn bộ ca nghi nhiễm cũng như đã được xác nhận nhiễm bệnh", bà Legand nói.
Phát ngôn viên hải quân Mỹ ngày 24/5 cho biết quân chủng này đang thực hiện chiến lược đa hướng nhằm đảm bảo nguồn cung điện ổn định, liên tục cho các căn cứ, qua đó duy trì khả năng khôi phục nguồn năng lượng và duy trì nhiệm vụ.
"Một trong những nỗ lực trong chiến lược này là sử dụng tàu sân bay hạt nhân lớp Ford để cấp điện cho cơ sở trên bờ, nhằm chứng minh năng lực đáp ứng nhu cầu cấp thiết và quan trọng cho nhiệm vụ. Cuộc thử nghiệm dự kiến diễn ra tại quân cảng Norfolk", người này cho hay.
Kế hoạch được quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao trình bày trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ ngày 14/5. Ông cho biết một tàu sân bay sẽ cung cấp điện cho căn cứ hải quân Norfolk "vào mùa hè này", song không tiết lộ thông tin về chiến hạm cụ thể.
USS Gerald R. Ford là chiếc duy nhất thuộc lớp tàu sân bay Ford trong biên chế hải quân Mỹ, chiếc thứ hai là USS John F. Kennedy đang thử nghiệm trên biển và chưa được bàn giao. USS Gerald R. Ford trở về căn cứ Norfolk hồi giữa tháng sau 326 ngày làm nhiệm vụ, kết thúc đợt triển khai dài nhất của một tàu sân bay Mỹ trong hàng chục năm qua.
"Các siêu tàu sân bay Mỹ thực chất là những thành phố nổi với hàng nghìn thành viên thủy thủ đoàn và các phi đoàn phối thuộc. Chúng có nhu cầu tiêu thụ điện khổng lồ", biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho biết.
Mỗi tàu sân bay lớp Ford có hai lò phản ứng hạt nhân A1B với công suất được giữ bí mật, ước tính mạnh hơn 25% so với lò A4W trên lớp Nimitz. Trevithick nhận định hai lò A1B có tổng công suất 1.400 MW, chỉ bằng một phần nhỏ công suất của lò phản ứng trong các nhà máy điện hạt nhân ở Mỹ.
"Biến chiến hạm Ford và các tàu sân bay khác trong tương lai thành nhà máy điện hạt nhân nổi, phục vụ căn cứ lớn như Norfolk có thể trở thành phương án dự phòng hữu ích, đề phòng trường hợp nguồn điện bị gián đoạn", Trevithick nhận định.
Năng lực này có thể mở ra những phương án tác chiến mới, khi quân đội Mỹ tập trung vào khái niệm phân tán lực lượng trên khu vực rộng lớn. Theo đó, nhiều đơn vị có thể được triển khai đến tiền tuyến, những nơi có hạ tầng cấp điện hạn chế.
Ngoài ra, biến tàu sân bay thành nhà máy điện nổi sẽ trở nên hữu ích trong các hoạt động phi tác chiến ở trong nước và nước ngoài, trong đó có nhiệm vụ cứu trợ thiên tai. Khôi phục nguồn điện thường là yếu tố quan trọng trong hoạt động này, giúp tái lập dịch vụ y tế và phục vụ nhu cầu thiết yếu khác.
Tuy nhiên, ý tưởng biến tàu sân bay thành nhà máy điện nổi cũng đối mặt nhiều thách thức về tính khả thi, trong đó có vấn đề chiến hạm neo đậu tại cảng dễ tổn thương hơn khi hoạt động ngoài khơi.
"Tàu sân bay là mục tiêu giá trị cao trong mọi cuộc xung đột. Cần có lực lượng bảo vệ đáng kể khi dùng các chiến hạm này thay thế nguồn cung điện truyền thống, đặc biệt là với những cơ sở đã hoặc đang bị tấn công", Trevithick giải thích.
Ngoài ra, kế hoạch còn có thể ảnh hưởng đến năng lực triển khai của hải quân Mỹ, khi họ phải chật vật đáp ứng yêu cầu duy trì hoạt động với 11 siêu tàu sân bay.
Nga là quốc gia duy nhất trên thế giới đang vận hành nhà máy điện hạt nhân nổi. Cơ sở này có tên Viện sĩ Lomonosov, được hạ thủy tháng 6/2010, hoàn thiện năm 2018 và bắt đầu vận hành sau đó hai năm. Hàn Quốc đang nghiên cứu thiết kế nhà máy tương tự cơ sở của Nga.
Sự việc xảy ra trưa 21/5 khi Victor Hugo Febre, 44 tuổi, thị trưởng quận Veintiseis de Octubre thuộc vùng Piura, đang lái ôtô từ nhà mẹ đến nơi làm việc. Đây là quan chức cấp địa phương thứ ba của Peru bị ám sát kể từ đầu năm, đều có khả năng liên quan đến các băng nhóm tội phạm.
Cảnh sát cho biết hai tay súng đội mũ bảo hiểm che kín mặt đã phục kích và truy sát ông Febre bằng xe máy. Một số nguồn tin mô tả tài xế của thị trưởng đã cố chạy xe đến đồn cảnh sát San Sebastian nhưng không kịp cầu cứu.
"Chiếc xe bán tải lao tới với tốc độ cao. Một người đàn ông hét lên 'cứu với, cứu với', cậu ấy bị bắn vào lưng nhưng muốn mọi người cứu thị trưởng thay vì bản thân mình. Y tá tại trung tâm y tế San Sebastian bảo họ nên đưa nạn nhân tới bệnh viện Santa Rosa. Một bác sĩ kiểm tra và xác nhận thị trưởng đã tử vong", nhân chứng kể lại với TV Peru.
Các nguồn tin địa phương cho biết ông Febre qua đời trên đường đến bệnh viện. Thi thể nạn nhân có 5 vết đạn, trong khi 6 vỏ đạn được tìm thấy ở hiện trường.
Tài xế của ông Febre cũng bị trúng đạn ở vùng bụng và được đưa tới bệnh viện Jose Cayetano Heredia điều trị. Giới chức địa phương cho biết người này hiện trong tình trạng ổn định và sẽ được phẫu thuật.
Gia đình Thị trưởng Febre cho biết ông chưa từng nhận được lời đe dọa nào. Một số nguồn tin địa phương cho rằng ông có thể là nạn nhân trong một vụ tống tiền liên quan các dự án xây dựng. Văn phòng công tố đã mở cuộc điều tra về vụ ám sát.
Peru đang trải qua cuộc khủng hoảng an ninh nghiêm trọng nhất kể từ sau xung đột đẫm máu giai đoạn 1980-2000 giữa chính quyền và lực lượng ly khai. Piura là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi tình trạng tống tiền và các vụ ám sát.
Số vụ giết người được ghi nhận tại Peru tăng từ khoảng 1.000 trong năm 2018 lên 2.600 sự việc năm 2025, trong khi số trường hợp tống tiền tăng hơn 8 lần, lên 26.500 vụ.
An ninh là chủ đề trọng tâm trong chiến dịch tranh cử tổng thống. Ứng viên cánh hữu Keiko Fujimori, người dẫn đầu vòng một, cam kết áp dụng biện pháp cứng rắn để trấn áp tội phạm nếu đắc cử. Đối thủ Roberto Sanchez đề xuất cải cách hiến pháp để hỗ trợ lực lượng vũ trang tham gia cuộc chiến chống tội phạm.
