Từ ngày 28 đến 30-4, tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã tổ chức phiên thảo luận mở cấp cao về “Tình hình Trung Đông và vấn đề Palestine” dưới sự chủ trì của Ngoại trưởng Bahrain – nước Chủ tịch luân phiên Hội đồng Bảo an từ tháng 4-2026.
Phiên họp có sự tham gia của Trợ lý Tổng thư ký Liên hợp quốc phụ trách Trung Đông, châu Âu, châu Mỹ, châu Á – Thái Bình Dương Mohamed Khaled Khiari, Ngoại trưởng Na Uy Espen Barth Eide, trên cương vị Chủ tịch Ủy ban Liên lạc Đặc biệt về Viện trợ cho người Palestine và cựu Thủ tướng Anh Tony Blair – thành viên Ban Điều hành Hội đồng Hòa bình.
Trong phiên họp, các nước đã tập trung thảo luận về những diễn biến phức tạp ở Trung Đông thời gian gần đây, bao gồm Dải Gaza, Bờ Tây, Nam Lebanon và eo biển Hormuz.
Hầu hết ý kiến kêu gọi các bên thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế, Hiến chương và các nghị quyết liên quan của Liên hợp quốc, tuân thủ các thỏa thuận ngừng bắn, tiếp tục nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột và đạt được hòa bình bền vững.
Liên quan đến eo biển Hormuz, các nước nhấn mạnh tính cấp thiết của việc bảo đảm tự do và an ninh hàng hải, hạn chế tác động tiêu cực đối với thương mại quốc tế, an ninh năng lượng, lương thực và tình hình nhân đạo toàn cầu.
Phát biểu tại phiên họp, Công sứ Nguyễn Hoàng Nguyên đã bày tỏ quan ngại về tình hình phức tạp tại nhiều điểm nóng ở Trung Đông.
Theo đó, Việt Nam phản đối các cuộc tấn công quân sự vào các quốc gia có chủ quyền, nhất là những nước đã tuyên bố không liên quan đến xung đột, đồng thời lên án các hành động thù địch nhằm vào nhân sự và cơ sở của Liên hợp quốc.
Ngoài ra ông Nguyễn Hoàng Nguyên cũng chia buồn với Liên hợp quốc, các chính phủ và gia đình của các nhân viên gìn giữ hòa bình thiệt mạng trong các vụ tấn công vào phái bộ Lực lượng lâm thời Liên hợp quốc tại Lebanon (UNIFIL) gần đây.
Đại diện Việt Nam khẳng định dân thường và hạ tầng dân sự thiết yếu phải được bảo vệ trong mọi tình huống theo Nghị quyết 2573 (2021) của Hội đồng Bảo an.
Việt Nam nhấn mạnh an toàn, an ninh, tự do hàng hải và hàng không phải được bảo đảm theo luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.
Nhân dịp này, Phó trưởng Phái đoàn Việt Nam kêu gọi cộng đồng quốc tế không để các diễn biến gần đây tại Trung Đông làm lu mờ vấn đề Palestine, qua đó tái khẳng định Việt Nam kiên định ủng hộ quyền tự quyết của người dân Palestine, ủng hộ Nhà nước Palestine trở thành thành viên đầy đủ của Liên hợp quốc.
Ông Nguyễn Hoàng Nguyên khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục ủng hộ giải pháp hai Nhà nước trên cơ sở đường biên giới trước năm 1967, phù hợp với luật pháp quốc tế và các nghị quyết liên quan của Liên hợp quốc.
Theo Hãng tin AFP ngày 2-4, trong một đoạn video ghi lại bữa trưa riêng tư diễn ra một ngày trước đó - vốn được đăng trên kênh YouTube của Nhà Trắng trước khi bị gỡ - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công kích cá nhân ông Macron và chỉ trích Pháp vì không tham gia chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel phát động chống lại Iran.
"Chúng tôi không cần họ, nhưng tôi vẫn hỏi", ông Trump nói, kể lại việc đã gọi điện đề nghị Paris hỗ trợ triển khai lực lượng tại vùng Vịnh.
Từ đây, ông Trump tiếp tục chỉ trích Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), cho rằng liên minh này sẽ không đứng về phía Mỹ trong cuộc xung đột lớn nào. Ông cũng nói NATO là "con hổ giấy".
Hôm 31-3, ông Trump đã đăng tải bài viết trên nền tảng Truth Social, nêu rõ việc Pháp từ chối cho phép các máy bay chở vật tư quân sự tới Israel bay qua không phận nước này, gọi đây là hành động "rất thiếu hợp tác" và cảnh báo Mỹ sẽ "ghi nhớ".
Tuy nhiên phía Pháp nhanh chóng bác bỏ các chỉ trích này và tái khẳng định lập trường không thay đổi.
Phát biểu ngày 1-4, Tổng thống Macron cho biết Paris sẽ không tham gia chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel, không quên nhấn mạnh việc Pháp chưa được tham vấn trước khi Mỹ phát động cuộc chiến.
"Điều hoàn toàn đúng là Pháp, nước không được tham vấn và cũng không tham gia vào chiến dịch quân sự do Mỹ và Israel phát động, sẽ không tham gia vào chiến dịch này", ông Macron nói trong cuộc phỏng vấn với Đài NHK của Nhật Bản trong chuyến thăm Tokyo, đồng thời nhấn mạnh đây là lập trường của Pháp ngay từ "ngày đầu" của cuộc chiến.
Paris trước đó đã phản đối các chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, cho rằng những hành động này nằm ngoài khuôn khổ luật pháp quốc tế.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin đã xảy ra các vụ nổ tại các thành phố cảng Bandar Abbas và Sirik, cũng như trên đảo Qeshm, theo Reuters.
Các cuộc tấn công diễn ra trong lúc Iran đang tổ chức lễ tang cho cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Tuần trước, Tehran đã cảnh báo Mỹ và Israel không tiến hành bất kỳ cuộc tấn công nào trong suốt sự kiện kéo dài nhiều ngày này.
Đài IRIB của Iran đưa tin Tổng thống Masoud Pezeshkian đã từ Iraq về nước trong rạng sáng 8.7 sau khi vụ tấn công xảy ra. Trước đó, ông Pezeshkian sang nước láng giềng để dự lễ tang ông Ali Khamenei vì linh cữu vị cố lãnh tụ tối cao được đưa sang thành phố Najaf của Iraq trong ngày 7.7.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo đã bắt đầu tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran để đáp trả các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại gần eo biển Hormuz. Theo một quan chức Mỹ, Iran đã nổ súng vào 3 tàu thương mại trong vùng lãnh hải của Oman gần eo biển Hormuz vào ngày 7.7. Quan chức này mô tả hành động đó là "một sự vi phạm nghiêm trọng" đối với Bản ghi nhớ thỏa thuận giữa Mỹ và Iran.
Một quan chức Mỹ nói với CNN rằng các cuộc không kích của quân đội Mỹ đang diễn ra nhằm vào các mục tiêu ở Iran "không mang tính tương xứng", khi Washington tìm cách đáp trả các cuộc tấn công gần đây của Iran nhằm vào các tàu chở hàng gần eo biển Hormuz.
"Đây là hành động trừng phạt. Và nó sẽ chưa kết thúc trong một thời gian", vị quan chức nói.
Ngay sau đó, Mỹ thông báo sẽ tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran để đáp trả các vụ tấn công. Giá dầu Brent giao sau đã tăng hơn 5% trong ngày. Động thái này đồng nghĩa với việc Washington hủy bỏ một trong những nhượng bộ quan trọng nhất từng dành cho Tehran để đổi lấy việc Iran mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz.
Iran đã lên án việc Mỹ tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của nước này, gọi đây là "một sự vi phạm trắng trợn" đối với Bản ghi nhớ thỏa thuận mà hai nước đạt được vào tháng trước.
Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố trong một thông cáo: "Chúng tôi quy trách nhiệm cho chính phủ Mỹ về mọi hậu quả phát sinh từ hành động vi phạm cam kết này".
Theo Đài KTLA, Tập đoàn công nghệ Google đang xin phép chính quyền liên bang để thả 32 triệu con muỗi đã qua xử lý đặc biệt tại hai bang California và Florida (Mỹ) trong hai năm tới.
Nằm trong khuôn khổ chương trình Debug của Google, dự án hoạt động với mục đích "dùng côn trùng tốt để diệt côn trùng xấu", thông qua việc thả hàng triệu con muỗi vô sinh vào môi trường nhằm triệt tiêu các quần thể muỗi mang mầm bệnh.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ, muỗi là loài động vật nguy hiểm nhất thế giới. Trong số hơn 3.500 loài muỗi, riêng muỗi vằn đã là trung gian lây truyền nhiều bệnh nguy hiểm như sốt xuất huyết, zika và chikungunya, khiến hàng trăm triệu người mắc bệnh mỗi năm.
Nhóm phát triển chương trình Debug cho biết phần lớn các bệnh do muỗi truyền hiện vẫn chưa có vắc xin hoặc phương pháp điều trị hiệu quả.
"Biện pháp phun thuốc trừ sâu không mang tính bền vững vì muỗi đang dần kháng thuốc, chưa kể hóa chất này có thể gây độc hại. Trong khi đó việc khơi thông các vũng nước đọng cũng là chưa đủ, bởi không thể xác định hết mọi nơi muỗi chọn làm ổ đẻ trứng", nhóm này chia sẻ.
Giải pháp mà nhóm nghiên cứu đưa ra là sử dụng muỗi đực nhiễm một loại vi khuẩn tự nhiên mang tên Wolbachia.
Khi những con muỗi đực này giao phối với muỗi cái, trứng sẽ không thể nở, từ đó dần triệt tiêu quần thể muỗi theo thời gian.
Vì chỉ có muỗi cái mới đốt người, các chuyên gia khẳng định việc thả muỗi đực sẽ không làm gia tăng nguy cơ bị muỗi đốt trong khu vực.
"Kỹ thuật này sử dụng vi khuẩn có sẵn trong tự nhiên, hoàn toàn không dùng đến hóa chất, chất độc và không can thiệp biến đổi gene", các nhà nghiên cứu thuộc dự án Debug nhấn mạnh.
Theo báo New York Post, hiện đề xuất của Google đang được Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ thẩm định.
Cơ quan này sẽ tiếp nhận ý kiến đóng góp của công chúng cho đến hết ngày 5-6, trước khi quyết định có cấp phép thử nghiệm hay không. Địa điểm cụ thể tiến hành thả muỗi vẫn chưa được công bố.
Phía Google cho biết sẽ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống robot để nhân giống, phân loại và thả muỗi ở quy mô đủ lớn, nhằm bảo đảm kế hoạch đạt hiệu quả tối ưu.
