Một số nước trên thế giới đã có quy định cấm dùng mạng xã hội với người từ 16 tuổi trở xuống hoặc dùng các biện pháp kỹ thuật để hạn chế.
Từ trong nước, nhiều câu chuyện, vụ việc đau lòng xuất phát do mâu thuẫn từ mạng xã hội bước ra đời thực cho thấy đến lúc chúng ta phải có cách nhìn và xử lý đúng vấn nạn này. Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Nguyễn Thị Mai Thoa – đại biểu Quốc hội chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội – chia sẻ thêm một số góc nhìn.
* Thưa bà, thời gian qua tình trạng trẻ em bị xâm hại trên mạng với nhiều hình thức tinh vi như bắt cóc online, bạo lực, bắt nạt và bị lôi kéo vào nhiều hội/nhóm xấu… khiến dư luận lo ngại, bức xúc. Từ thực tế theo dõi, bà đánh giá thế nào về thực trạng này?
– Khi công nghệ phát triển và có sức hút lớn thì việc trẻ em tiếp cận mạng xã hội từ rất sớm như là một xu hướng của sự phát triển. Không thể phủ nhận Internet mang lại rất nhiều lợi ích và trở thành một phần không thể thiếu được trong cuộc sống hằng ngày của trẻ em.
Tuy nhiên thời gian qua tình trạng trẻ em bị xâm hại trên mạng như đã nêu diễn ra khá thường xuyên, phức tạp.
Đồng thời gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất, tâm thần cũng như cuộc sống và sự phát triển bình thường của trẻ em, hơn thế với các hình thức tinh vi dẫn đến khó quản lý và điều chỉnh.
Các số liệu từ cơ quan chức năng cho thấy các tội phạm công nghệ đang tập trung nhằm vào giới trẻ, đặc biệt là học sinh, sinh viên, những người thiếu kỹ năng sống và dễ bị thao túng tâm lý, đặt ra yêu cầu cấp bách về tăng cường công tác quản lý nhà nước với việc bảo vệ trẻ em trên mạng.
Vấn đề này cũng đã được Việt Nam khởi xướng tại lễ mở ký Công ước Hà Nội về phòng chống tội phạm mạng tại Hà Nội vào tháng 10-2025.
Ngay sau đó, ngày 23-3-2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 468 phê duyệt chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 – 2030”, tiếp tục khẳng định cam kết và nỗ lực của Việt Nam trong công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.
* Khi thảo luận tổ, bà đã đề nghị cần nghiên cứu giải pháp hạn chế, thậm chí cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội. Xin bà chia sẻ thêm về lý do đưa ra đề xuất này?
– Như tôi đã nêu ở trên, những năm gần đây trẻ em Việt Nam sử dụng mạng xã hội có xu hướng tăng mạnh, trong đó có một bộ phận đáng kể dành nhiều thời gian mỗi ngày cho các nền tảng trực tuyến, thậm chí “nghiện”.
Điều này khiến trẻ em dễ trở thành mục tiêu của những nguy cơ mới trên môi trường số, đặc biệt là xâm hại tình dục, lừa đảo, tống tiền, bạo lực, bắt cóc trực tuyến. Thực tế không phải trẻ em nào cũng được hướng dẫn sử dụng mạng an toàn, cách thức báo cáo nguy cơ hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp những rủi ro trực tuyến.
Bên cạnh đó nhiều cha mẹ chưa có nhận thức đầy đủ về nguy cơ, rủi ro trên mạng nên điện thoại hay máy tính bảng được xem như một công cụ trông trẻ, cứ “giao” trẻ cho mạng xã hội, tạo nên sự lệ thuộc của trẻ em vào thiết bị và mạng xã hội ngay từ khi còn nhỏ.
Phần lớn cha mẹ không nắm rõ các quy định của pháp luật về bảo vệ trẻ em trên mạng, chưa biết cách sử dụng các công cụ phù hợp thiết lập chế độ an toàn, giới hạn nội dung, quản lý thời gian… với trẻ em khi sử dụng mạng xã hội.
Hiện nay nội dung giáo dục an toàn mạng và kỹ năng số đã được đưa vào một số chương trình ngoại khóa. Đã có những trường học hạn chế hoặc cấm học sinh sử dụng điện thoại trong giờ học.
Tuy nhiên nội dung giáo dục an toàn mạng chưa mang tính bắt buộc, đồng thời thiếu cơ chế phối hợp thường xuyên giữa nhà trường với gia đình trong việc giám sát và hỗ trợ trẻ em khi phát hiện dấu hiệu nguy cơ đối với trẻ em trên môi trường mạng.
Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, ban hành nhiều quy định mới về bảo vệ trẻ em khi sử dụng mạng xã hội.
Tuy nhiên môi trường số thay đổi nhanh chóng và phức tạp, rất cần sự chủ động, tích cực, trách nhiệm của cơ quan quản lý, tổ chức, gia đình, cá nhân và chính trẻ em trong việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Trên thế giới, một số nước cũng đã áp dụng biện pháp cấm hoặc hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội.
Xem xét, tính toán giữa được và mất khi trẻ em dùng mạng xã hội, tôi đã đề nghị nghiên cứu giải pháp cấm hoặc hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội với một số nền tảng mạng xã hội phổ biến kèm theo những điều kiện, giải pháp cụ thể liên quan khác.
* Để có thể thực hiện được đề xuất đưa ra, theo bà đâu sẽ là các điều kiện và giải pháp quan trọng nhất?
– Từ thực tế nghiên cứu sơ bộ, tôi thấy cần chú trọng một số điểm. Đầu tiên là phải có nền tảng pháp lý cần thiết để các chủ thể liên quan bắt buộc tuân thủ, cũng như có chế tài nếu vi phạm.
Trường hợp chỉ quy định “hạn chế thời gian sử dụng mạng xã hội” cần thiết lập, vận hành công cụ lọc, tắt các tính năng có nội dung độc hại đối với trẻ em, kiểm soát thời gian, báo cáo tình hình trẻ em sử dụng Internet, mạng xã hội thông qua thiết lập chế độ tự động giới hạn thời gian. Kèm theo đó có các giải pháp để chặn truy cập vào ban đêm, vô hiệu hóa các chức năng trò chuyện với người lạ, tham gia nhóm kín… để giúp quản lý, giám sát trẻ em sử dụng mạng xã hội.
Bên cạnh đó cần phát triển, phổ cập các giải pháp an ninh mạng hỗ trợ bảo vệ trẻ em trên mạng và giải pháp giáo dục kỹ năng số cho trẻ em, cha mẹ, giáo viên. Từ đó hướng tới hình thành hệ sinh thái, kho ứng dụng số chọn lọc dành cho trẻ em Việt Nam. Đồng thời tăng cường rà soát, truy quét, xóa gỡ các hội/nhóm, video độc hại, không phù hợp với trẻ em trên các nền tảng mạng xã hội.
Một nội dung khác là phải tiếp tục tăng cường công tác truyền thông nâng cao nhận thức xã hội về trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.
Nâng cao năng lực cho lực lượng chuyên trách, phòng ngừa, ngăn chặn các mối nguy hại, rủi ro và đấu tranh, tăng chế tài, xử lý nghiêm minh các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng.
* Thực tế nhiều phụ huynh băn khoăn khi giáo viên giao bài qua nhóm Facebook, Zalo…, việc này liệu có bị ảnh hưởng nếu cấm, hạn chế dùng mạng xã hội với trẻ em?
– Tôi nghĩ vấn đề vẫn là nên hướng tới việc dạy trẻ cách sử dụng Internet như một công cụ học tập, giải trí và nghiên cứu lành mạnh, đồng thời thống nhất sử dụng các kênh liên lạc chính thống. Theo tôi, quan trọng nhất là chúng ta xây dựng một môi trường số an toàn, bao trùm và phù hợp với sự phát triển của trẻ như thế nào.
Cần phát huy tốt hơn công cụ sổ liên lạc điện tử đang được sử dụng khá phổ biến nhưng chưa thực sự hiệu quả hiện nay, mở rộng sử dụng nhóm thảo luận trong các công cụ này thay thế cho các mạng xã hội dùng chung. Có thể cho phép học sinh sử dụng một hoặc một số ứng dụng của sổ liên lạc điện tử để trao đổi với thầy cô giáo và bạn bè…
Vụ việc đau lòng xảy ra tại Trung Quốc. Anh Hậu (33 tuổi, sống ở Sơn Đông) vì mặc cảm ngoại hình đã quyết tâm giảm cân để có diện mạo ưng ý trước ngày đính hôn. Thế nhưng, chỉ 72 giờ sau khi bắt đầu chương trình, người đàn ông này bất ngờ tử vong.
Khi đoạn camera giám sát (CCTV) được công bố, gia đình và dư luận không khỏi bàng hoàng trước những gì diễn ra trong căn phòng ký túc xá mở toang cửa suốt đêm.
Theo truyền thông địa phương, thời điểm đăng ký huấn luyện, anh Hậu nặng 104kg. Anh đã chi hơn 2.000 Nhân dân tệ để tham gia trại giảm cân tại Tai’an Meilai, với mong muốn "lột xác" trước dấu mốc quan trọng của cuộc đời.
Đáng nói, đây không phải lần đầu anh tìm đến trung tâm này. Chỉ khoảng một tháng trước, anh từng giảm thành công hơn 15kg nhờ chương trình huấn luyện tại đây.
Trước ngày đính hôn không xa, người nhà phát hiện anh Hậu tử vong liền đặt ra nghi vấn về mức độ liên quan và trách nhiệm của trung tâm giảm huấn luyện giảm cân này. Do tập luyện quá sức và ăn uống quá kham khổ nên anh Hậu không chịu được và tìm đến nhà bếp xin một miếng củ cải vì đầy hơi, đau bụng dữ dội. Đến 4h chiều, anh nhắn tin cầu cứu vì gặp khó khăn khi đại tiện. Đến 9h sáng hôm sau, nhân viên mới tá hỏa phát hiện anh đã tử vong trên giường.
Được biết, phía trại giảm cân đổ lỗi cho việc nạn nhân tự ý từ chối đi cấp cứu. Nhưng dư luận đặt câu hỏi: Một tổ chức thu tiền để quản lý sức khỏe, tại sao lại phó mặc tính mạng học viên cho sự "tự đánh giá" của một người đang suy kiệt? Việc bỏ mặc một người nặng hơn một tạ nhịn ăn và đau đớn suốt đêm trong căn phòng mở cửa là minh chứng cho sự tắc trách không thể chối cãi.
Sự việc hiện đang tiếp tục được điều tra và gặp bế tắc do khi gia đình từ chối khám nghiệm tử thi do phong tục. Tuy nhiên, đây là bài học xương máu cho bất kỳ ai đang có ý định giảm cân cấp tốc.
Theo Sohu trong quá trình ở trại, anh Hậu được ghi nhận là đã bỏ lỡ nhiều bữa ăn do quá mệt mỏi và đau đớn. Trong khi việc nhịn ăn cực đoan ở một người có thể trạng lớn gây ra sự sụt giảm đường huyết đột ngột và rối loạn điện giải. Khi cơ thể thiếu hụt các dưỡng chất thiết yếu, khả năng vận chuyển oxy đến các cơ quan bị đình trệ, đẩy trái tim vào trạng thái quá tải.
- Nên uống nước trước bữa ăn: Theo Healthline, nghiên cứu ghi nhận uống khoảng 500ml nước lọc trước bữa ăn 30 phút có thể giúp giảm cân cho người lớn béo phì. Sau 12 tuần, những người uống nhiều nước trước cả ba bữa ăn chính giảm trung bình 4 kg. Uống nước thường xuyên còn tăng cường năng lượng, có làn da đẹp.
- Biết cách giảm lượng đường và tinh bột: Một cách để giảm cân nhanh là cắt giảm lượng đường, tinh bột (carb) và thay thế bằng ngũ cốc nguyên hạt. Khi đó, bạn sẽ bớt cảm thấy đói, ăn ít calo hơn. Với kế hoạch này, bạn sẽ đốt cháy chất béo dự trữ để lấy năng lượng. Nếu chọn ăn ngũ cốc nguyên hạt cùng với sự thâm hụt calo, bạn sẽ hấp thụ nhiều chất xơ hơn, dẫn tới tiêu hóa chậm, có cảm giác no lâu hơn.
- Bổ sung chất xơ, tăng cường rau củ quả: Bạn hãy thưởng thức những đĩa đầy ắp loại rau xanh nhiều lá. Chúng chứa nhiều chất dinh dưỡng và bạn có thể ăn một lượng rất lớn mà không làm tăng nhiều calo và carb. Một số loại rau cho kế hoạch ăn ít carb, ít calo: bông cải xanh, súp lơ, rau chân vịt, cải, bắp cải, rau diếp, dưa chuột, cà chua…
- Nên ăn chậm nhai kỹ: Các bác sĩ thường khuyên bạn hãy ăn từ tốn, càng chậm càng tốt. Nhờ vậy, bạn sẽ không có cảm giác đầy bụng khó chịu, không nạp quá nhiều calorie vào cơ thể gây béo phì.
- Ngủ đúng giờ, đủ giấc: Nếu duy trì giấc ngủ ngon khoảng 8 tiếng/ngày, lượng calo hấp thụ sẽ giảm, giúp trọng lượng giữ ở mức khỏe mạnh.
- Hãy tập thể dục thể thao: Các chuyên gia khuyên rằng bạn nên dành ít nhất 150 phút tập luyện vừa phải mỗi tuần hoặc 75 phút cường độ cao. Các hướng dẫn khuyên bạn nên phân bố thời gian vận động trải dài trong cả tuần, không dồn dập. Một số môn thể thao tốt như đi bộ, chạy bộ, đạp xe, tập thể hình, bơi lội, yoga, pilate.
Con trai vừa bước vào kỳ nghỉ hè, chị Thu Hà (Hà Đông, Hà Nội) đã nhanh chóng đăng ký học bơi cho con. Đọc tin tức thấy nhiều vụ đuối nước thương tâm thời gian qua, chị quyết tâm phải cho con học bơi càng sớm càng tốt.
Sau vài buổi đi bơi về, con trai chị kể với mẹ có tiếng lùng bùng và cảm giác khó chịu trong tai. Chị đã dùng tăm bông và thậm chí là máy sấy tóc để hong khô cho con vì nghĩ còn nước trong tai. Thế nhưng, sau vài ngày thì bé bị sốt, đau tai nên chị đã đưa con tới gặp bác sĩ để thăm khám. Kết quả cho thấy bé bị viêm tai giữa cấp.
Cũng giống như chị Hà là trường hợp con của anh Tuấn (Phường Tương Mai, Hà Nội). Vợ chồng anh Tuấn tranh thủ kỳ nghỉ hè cho con về quê ở.
Thế nhưng, chỉ một tuần sau cậu bé lớp 4 đã được đưa lên Hà Nội khám khi liên tục kêu đau tai, ù tai và bị sốt. Những triệu chứng trên xuất hiện sau 3 buổi cậu bé được chú đưa ra ao gần nhà để bơi. Đây là ao khá rộng nhưng nước tù nên không đảm bảo yếu tố vệ sinh.
Trao đổi với Người Đưa Tin, PGS.TS Nguyễn Thị Hoài An - Giám đốc Bệnh viện đa khoa An Việt, bơi lội là môn thể thao rất được yêu thích trong những ngày hè.
Ngoài việc giúp giảm nhiệt, vui vẻ thì nhiều bậc phụ huynh cũng muốn con học bơi để giảm nguy cơ gặp phải những điều không may liên quan tới sông nước nếu có gặp phải. Thế nhưng, đây cũng là môn thể thao tiềm ẩn nguy cơ viêm tai giữa cho trẻ.
Tại những ao hồ, sông suối, việc nguồn nước đảm bảo chất lượng là điều không ai có thể đảm bảo được. Đặc biệt ở những ao tù, những nơi nguồn nước bị ô nhiễm. Không chỉ tại sông, hồ, ao, suối thì ngay cả những bể bơi hiện đại cũng tiềm ẩn những nguy cơ.
Nhiều bể bơi sử dụng hoá chất khử trùng gây kích ứng tai mũ họng có bé chảy mũi đặc 2, 3 tháng kéo dài không khỏi được và nguyên nhân của những trường hợp này do hoá chất nhiều hơn là do nhiễm khuẩn.
Viêm tai giữa là bệnh lý tai mũi họng phổ biến bậc nhất ở trẻ, đặc biệt là trẻ nhỏ. Với những trẻ đi bơi thường xuyên thì nguy cơ này còn cao hơn. Bệnh có thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm tới sức khỏe của trẻ. Vì thế, phụ huynh khi muốn cho con đi bơi cần chủ động bảo vệ sức khỏe cho trẻ.
Khi đi bơi cần trang bị kính bơi, bịt tai và đặc biệt không được dùng que bông kể cả bông ngoáy tai đã diệt khuẩn lau, ngoáy ống tai vì các hạt cát sẽ gây xước và nhiễm khuẩn thêm.
Sau khi bơi, chỉ cần nhỏ tai với dung dịch cloramphenicol hay dexclor (có bán ở các cửa hàng thuốc) ngày vài lần, mỗi lần trên 5 giọt cho chảy tràn qua lỗ tai. Dùng nước muối sinh lý để nhỏ mắt.
Nếu có nước đọng trong ống tai, nên nghiêng đầu ngay sang một bên, day nhẹ nắp ống tai để nước tự chảy ra. Khi có những triệu chứng bất thường cần tới gặp bác sĩ để được thăm khám, điều trị tránh để tình trạng nặng hơn.
Phụ huynh cũng nên tránh cho trẻ bơi ở những nơi không đảm bảo vệ sinh, nguồn nước ô nhiễm... vì có thể ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe của trẻ.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo người dân cần ghi nhớ "5 không" khi đi bơi trong mùa nắng nóng để hạn chế tối đa nguy cơ mắc bệnh ngoài da.
Không xuống hồ bơi khi da đang có vết thương hở, có bệnh lý hoặc đang viêm. Những yếu tố này làm suy giảm hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể, nếu xuống bể bơi sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Không mặc đồ bơi ướt quá lâu sau khi lên bờ. Môi trường ẩm kéo dài là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển, đặc biệt ở vùng da bị che phủ.
Không bỏ qua bước tắm tráng, đây là bước rất quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ. Sau bơi cần tắm lại ngay bằng nước sạch (trong vòng 5-10 phút) để loại bỏ Clo, muối và vi sinh vật. Nếu để lâu, các chất này tiếp tục gây kích ứng và phá vỡ pH da.
Không ngâm lâu trong hồ bơi hay biển: Mỗi lần bơi chỉ khuyến nghị từ 45-60 phút vì tiếp xúc nước kéo dài sẽ phá vỡ lipid lớp sừng và tăng mất nước qua da. Chưa kể, việc ngâm lâu sẽ làm tăng thời gian da tiếp xúc hóa chất/muối.
Một du khách người Đức 57 tuổi đã tử vong thương tâm sau khi bị rắn hổ mang cắn trong lúc tham gia một buổi biểu diễn tại khách sạn ở Ai Cập.
Sự việc xảy ra tại một khách sạn ở Hurghada, khu nghỉ dưỡng ven Biển Đỏ, khi nạn nhân đang đi nghỉ cùng hai người thân. Trong buổi biểu diễn rắn do khách sạn tổ chức, du khách được cho phép tiếp cận và chạm vào rắn ở cự ly gần, thậm chí có loài còn quấn quanh cổ người xem.
Tuy nhiên, một con rắn hổ mang bất ngờ bò vào quần của người đàn ông và cắn vào chân ông, gây ra tình trạng nguy kịch. Dù lực lượng cấp cứu đã nhanh chóng sơ cứu và đưa nạn nhân đến bệnh viện, người này không qua khỏi.
Hiện cơ quan chức năng của Đức và Ai Cập đang phối hợp điều tra nguyên nhân vụ việc, đồng thời chờ kết quả xét nghiệm độc tố. Chưa có cáo buộc nào được đưa ra đối với người biểu diễn trong buổi trình diễn.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có hàng chục nghìn người trên thế giới tử vong do rắn cắn, cho thấy mức độ nguy hiểm tiềm ẩn từ các hoạt động tiếp xúc gần với động vật có nọc độc.
Vụ việc được xem là lời cảnh báo đối với du khách khi tham gia các hoạt động trải nghiệm mạo hiểm trong khu du lịch.
Trước đó cũng có một trường hợp ở Ấn Độ khiến nhiều người xôn xao. Cụ thể công nhân đường sắt Santosh Lohar, 35 tuổi, đang làm việc tại một vùng rừng gần thành phố Nawada ở Bihar (Ấn Độ). Tường thuật lại vụ việc xảy ra vào tối, ông Lohar chuẩn bị đi ngủ, thì con rắn đột nhiên tấn công ông. Phản ứng lại, ông Lohar nhanh chóng tóm lấy con rắn và cắn nó 2 lần. Con rắn chết ngay sau đó.
Sau vụ việc, ông Lohar được các đồng nghiệp đưa đến bệnh viện. Ông đã được tiêm huyết thanh kháng nọc độc và đáp ứng tốt với phương pháp điều trị. Ông Lohar được xuất viện vào ngày hôm sau, tờ Times of India đưa tin.
