Gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện không ít quan điểm cho rằng mỡ bò “tự nhiên nên tốt hơn dầu thực vật”, thậm chí được xem như lựa chọn “lành mạnh” cho chế độ ăn hiện đại. Tuy nhiên các nghiên cứu khoa học cho thấy vấn đề phức tạp hơn nhiều.
Các chuyên gia dinh dưỡng nhận định, tác động của mỡ bò đến sức khỏe không chỉ phụ thuộc vào bản thân loại chất béo này, mà còn liên quan đến cách sử dụng, lượng tiêu thụ và toàn bộ mô hình ăn uống của mỗi người.
Mỡ bò là phần chất béo được tách và tinh chế từ mô mỡ của bò bằng cách đun nóng để loại bỏ nước và tạp chất. Thành phần chính của mỡ bò là chất béo bão hòa, đặc biệt gồm axit palmitic và axit stearic. Ngoài ra mỡ bò cũng chứa một phần chất béo không bão hòa đơn như axit oleic, loại chất béo cũng có trong dầu ô liu.
Trong thực tế nấu ăn, mỡ bò thường được dùng để chiên, áp chảo hoặc chế biến các món cần nhiệt độ cao nhờ khả năng chịu nhiệt tốt và ít bị oxy hóa hơn một số loại dầu thực vật giàu chất béo không bão hòa đa.
Một số món ăn phổ biến sử dụng mỡ bò gồm khoai tây chiên, bít tết áp chảo, bánh nướng, hamburger hoặc các món quay kiểu Âu. Trong ẩm thực truyền thống, mỡ bò cũng từng được dùng để xào rau, chiên trứng hoặc làm nhân bánh.
Ngoài chất béo, mỡ bò còn chứa một lượng nhỏ cholesterol và một số hợp chất sinh học như CLA (axit linoleic liên hợp). Một số nghiên cứu từng cho rằng CLA có thể liên quan đến tác dụng chống viêm hoặc hỗ trợ chuyển hóa, nhưng bằng chứng trên người hiện vẫn chưa đủ mạnh để khẳng định lợi ích rõ ràng.
Nguyên nhân lớn nhất khiến mỡ bò bị đặt dấu hỏi là hàm lượng chất béo bão hòa khá cao. Trong nhiều thập kỷ, chất béo bão hòa được xem là yếu tố có thể làm tăng cholesterol LDL, còn gọi là “cholesterol xấu”, vốn liên quan đến nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch.
Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy khi tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa, đặc biệt thay thế cho các nguồn chất béo tốt, mức LDL cholesterol có xu hướng tăng lên.
Ví dụ, một chế độ ăn thường xuyên gồm thịt đỏ nhiều mỡ, khoai tây chiên bằng mỡ động vật, xúc xích, thức ăn nhanh và ít rau xanh có thể làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu theo thời gian.
Tuy nhiên khoa học hiện đại cũng cho thấy không phải mọi chất béo bão hòa đều tác động giống nhau. Axit stearic, một loại axit béo có nhiều trong mỡ bò, dường như có ảnh hưởng ít tiêu cực hơn đến cholesterol LDL so với một số loại chất béo bão hòa khác.
Điều này khiến các nhà khoa học hiện nay có xu hướng nhìn nhận linh hoạt hơn: nguy cơ sức khỏe không chỉ đến từ “một loại thực phẩm”, mà phụ thuộc vào toàn bộ chế độ ăn và lối sống.
Đây là câu hỏi gây tranh luận nhiều nhất hiện nay. Các bằng chứng khoa học lớn vẫn cho thấy chất béo không bão hòa từ dầu thực vật như dầu ô liu, dầu đậu nành, dầu cải hoặc dầu hướng dương có lợi hơn cho tim mạch khi sử dụng hợp lý. Những loại dầu này giúp cải thiện hồ sơ lipid máu, hỗ trợ giảm LDL cholesterol và có liên quan đến nguy cơ bệnh tim mạch thấp hơn.
Ngược lại, nếu chế độ ăn chứa quá nhiều chất béo bão hòa từ mỡ động vật, bơ hoặc thực phẩm siêu chế biến, nguy cơ tim mạch nhìn chung vẫn cao hơn.
Tuy vậy các chuyên gia cũng lưu ý rằng việc thay thế chất béo bão hòa bằng carbohydrate tinh chế như bánh ngọt, trà sữa, nước ngọt hoặc bánh mì trắng không giúp cải thiện sức khỏe tim mạch đáng kể.
Nói cách khác, vấn đề không nằm ở việc “mỡ bò hay dầu thực vật tốt tuyệt đối”, mà là tổng thể khẩu phần ăn có cân bằng hay không.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng mỡ bò không phải “thực phẩm độc hại” nếu dùng với lượng vừa phải trong chế độ ăn cân bằng.
Ví dụ, sử dụng một lượng nhỏ mỡ bò để áp chảo thịt, làm món hầm hoặc chế biến thỉnh thoảng thường không phải vấn đề lớn đối với người khỏe mạnh. Tuy nhiên nếu dùng thường xuyên với lượng lớn, đặc biệt kết hợp lối sống ít vận động, hút thuốc hoặc thừa cân, nguy cơ sức khỏe có thể tăng lên.
Để ăn uống lành mạnh hơn, nhiều chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên: Ăn đa dạng nguồn chất béo, kết hợp dầu thực vật, cá béo, các loại hạt và quả bơ. Hạn chế thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh và thịt chế biến sẵn. Tăng rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ. Kiểm soát tổng lượng calo thay vì chỉ tập trung vào một loại chất béo đơn lẻ.
Hiện nay, phần lớn hướng dẫn dinh dưỡng quốc tế vẫn khuyến khích hạn chế chất béo bão hòa và ưu tiên chất béo không bão hòa để bảo vệ tim mạch lâu dài.
Như vậy, có thể hiểu rằng mỡ bò không hoàn toàn “xấu” nhưng cũng không phải “siêu thực phẩm”. Điều quan trọng nhất vẫn là cách sử dụng và bức tranh tổng thể của chế độ ăn hằng ngày. Một khẩu phần cân bằng, đa dạng và ít thực phẩm siêu chế biến vẫn là nền tảng quan trọng nhất cho sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.
Bệnh viện Quân y 121 (Cơ sở khám chữa bệnh đa khoa hạng I trực thuộc Cục Hậu cần - Kỹ thuật, Quân khu 9) đặt tại P.Ninh Kiều (TP.Cần Thơ) gồm khu A (số 01, đường 30/4) rộng 45.100m2 và khu B (Trung tâm Đột quỵ - Lão khoa & Phục hồi chức năng) diện tích 9.349m2 ở số 227 đường 30/4.
Bệnh viện Quân y 121 hiện nay có ngày tiếp nhận trên 2.000 lượt bệnh nhân bảo hiểm y tế đến khám, điều trị. Theo đó nhiều ca bệnh ngặt nghèo được cứu chữa thành công.
Một trong những trường hợp đặc biệt được các bác sĩ Bệnh viện Quân y 121 cứu chữa thành công là cụ ông T.V.M (100 tuổi, ngụ tỉnh Vĩnh Long). Trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng chướng bụng, buồn nôn, bí tiểu, đau nhiều, mệt mỏi.
Ngay sau khi tiếp nhận, các bác sĩ khẩn trương thực hiện các kỹ thuật cận lâm sàng, hội chẩn liên khoa, cho chỉ định phẫu thuật gấp trong đêm do bệnh nhân bị thủng tạng rỗng, cực kỳ nguy hiểm, đe dọa tính mạng. Sau hơn 140 phút căng thẳng, ca phẫu thuật thành công, bệnh nhân qua cơn nguy kịch và tiếp tục được chăm sóc tích cực tại bệnh viện.
Theo ThS-BS Phạm Quốc Toàn, Phó chủ nhiệm phụ trách Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc, Bệnh viện Quân y 121, nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, nguy cơ tử vong đối với bệnh nhân T.V.M là rất cao. Cụ ông 100 tuổi này chỉ là một trong nhiều ca bệnh đặc biệt được bệnh viện cứu sống trong thời gian qua.
Nói đến những ca bệnh để lại dấu ấn đặc biệt về sự nỗ lực của các bác sĩ Bệnh viện Quân y 121, không thể không nhắc đến hành trình giành giật sự sống cho thai phụ T.N.X (ngụ xã U Minh Thượng, tỉnh An Giang) bị rắn hổ mang cực độc cắn khi đang mang thai ở tuần thứ 38.
Đại tá, TTƯT-BS.CK2 Trần Mạnh Hùng, Giám đốc Bệnh viện Quân y 121, nhớ lại thời khắc chạy đua với thời gian để cứu sống thai phụ T.N.X. Tối hôm đó, khi vừa tiếp nhận, bệnh viện lập tức "báo động đỏ", khẩn cấp hội chẩn liên chuyên khoa, cấp tốc cứu người. Huyết thanh kháng nọc cho truyền gấp và thành lập ngay ê kíp mổ cấp cứu nhanh chóng đưa thai nhi sớm rời cơ thể người mẹ, hạn chế tối đa tác động xấu của nọc độc rắn hổ mang. Dưới sự chỉ đạo sát sao của Ban giám đốc bệnh viện cùng sự phối hợp nhịp nhàng của các bác sĩ chuyên sâu, tay nghề cao, bé trai nặng hơn 3,5 kg khỏe khoắn chào đời an toàn trong đêm.
Vừa qua, tại Bệnh viện Quân y 121, đại tá Võ Văn Phương, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Cục Hậu cần - Kỹ thuật (Quân khu 9) đã chủ trì buổi gặp mặt, biểu dương, khen thưởng tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong tham gia cứu sống thai phụ T.N.X. Đại tá Võ Văn Phương khen ngợi và đánh giá cao sự nỗ lực hết mình của đội ngũ thầy thuốc Bệnh viện Quân y 121 vì đã cứu sống kịp thời mẹ con sản phụ T.N.X, mang lại niềm niềm vui và hạnh phúc lớn lao cho gia đình sản phụ.
Bên cạnh cấp cứu, điều trị thành công nhiều ca bệnh khó, Bệnh viện Quân y 121 đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh. Hiện bệnh viện tiếp nhận khám bệnh từ 5 giờ 30 phút hằng ngày (thứ hai đến thứ sáu) và buổi sáng thứ bảy, chủ nhật. Đồng thời, ứng dụng 100% công nghệ thông tin trong quy trình khám chữa bệnh, giúp rút ngắn thời gian chờ đợi, nâng cao hiệu quả quản lý.
Bệnh viện xác định phát triển chuyên môn kỹ thuật chất lượng cao là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng lực điều trị, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe bộ đội và nhân dân. Bệnh viện đặc biệt chú trọng công tác đào tạo, hợp tác với các bệnh viện tuyến cuối; đồng thời tổ chức những hội thảo chuyên ngành lớn nhằm cập nhật kịp thời tiến bộ y học hiện đại vào thực tiễn điều trị.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam; nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng khi đến thăm Bệnh viện Quân y 121 đều ghi nhận, biểu dương, đánh giá rất cao công tác khám chữa bệnh và đề nghị tiếp tục đầu tư, hỗ trợ, nâng cấp để Bệnh viện Quân y 121 vươn lên mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới.
Theo BS.CK2 Trần Mạnh Hùng, thời gian gần đây, nhiều kỹ thuật khám, chữa bệnh mới được áp dụng hiệu quả tại Bệnh viện Quân y 121 như: chỉnh gù vẹo cột sống; phẫu thuật thay khớp gối, khớp háng; phẫu thuật nội soi khớp vai, thay đốt sống cổ; nội soi lấy nhân đệm qua đường liên bản sống; chỉnh hình họng màn hầu lưỡi gà; điều trị tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch; chụp CT động mạch vành, mạch máu; can thiệp mạch vành qua da; nội soi cắt dạ dày; nội soi cắt trực tràng; nội soi lấy sỏi thận qua da bằng đường hầm nhỏ; tầm soát ung thư cổ tử cung; tái tạo dây chằng chéo qua nội soi; lọc máu hấp phụ… "Bệnh viện đã xử lý thành công nhiều ca bệnh khó như liệt tứ chi do tổn thương đĩa đệm sống lưng, sống cổ; vết thương thấu tim do dao đâm; khối u não cực lớn; sốc nhiễm trùng, nhiễm độc; thay khớp háng cho cụ bà 100 tuổi; nội soi cắt 3/4 dạ dày cứu chữa bệnh nhân 61 tuổi bị ung thư….", BS.CK2 Trần Mạnh Hùng thông tin thêm.
Xuất tinh ngoài âm đạo là một biện pháp tránh thai truyền thống nhưng không an toàn bởi khả năng có thai ngoài ý muốn khá cao.
Bác sĩ Lê Duy Thảo, Khoa Nam học, Bệnh viện đa khoa Hồng Ngọc, cho biết một lần xuất tinh, tinh dịch của nam giới có thể chứa trung bình từ 40 đến 200 triệu tinh trùng. Sau khi tinh dịch được phóng thích vào âm đạo, tinh trùng di chuyển vào cổ tử cung và lên tử cung để thụ tinh nếu gặp trứng rụng trong ống dẫn trứng. Tinh trùng di chuyển vào các ống chỉ trong vòng vài phút sau khi xuất tinh.
Do đó, khi tinh dịch đi ra ngoài sau khi vừa phóng xuất nhưng vẫn ở trong âm đạo một vài phút thì khả năng mang thai vẫn rất cao. Ngoài ra, "chỉ cần một lượng nhỏ tinh dịch cũng có rất nhiều tinh trùng khỏe mạnh, có khả năng di chuyển nhanh chóng đến ống dẫn trứng, dẫn đến mang thai ngoài ý muốn", bác sĩ nói.
Nhiều nam giới cho rằng chưa xuất tinh thì không có tinh trùng. Tuy nhiên, dịch trước xuất tinh vẫn có thể chứa tinh trùng, vẫn có thể gây mang thai ngoài ý muốn. Ngay cả khi xuất tinh sát mép ngoài âm đạo, môi trường tại đây vẫn tạo điều kiện cho tinh trùng bơi ngược dòng vào trong.
Theo American College of Obstetricians and Gynecologists, trong điều kiện thực tế, khoảng 22 trên 100 người sẽ có thai trong một năm. Ngay cả khi dùng đúng cách, vẫn có khoảng 4 trên 100 trường hợp mang thai. Nghiên cứu của James Trussell cũng cho thấy tỷ lệ mang thai khoảng 20% trong năm đầu, cho thấy phương pháp này có độ rủi ro đáng kể.
Do đó, "phương pháp này không an toàn tuyệt đối nếu không muốn mang thai ngoài ý muốn", bác sĩ nói.
Xuất tinh ngoài không bảo vệ bạn khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục như HIV hay HPV. Nếu không dùng bao cao su, nguy cơ lây nhiễm vẫn tồn tại đầy đủ. Các vi khuẩn, virus lây qua đường tình dục như lậu, Chlamydia sẽ phá hoại nghiêm trọng hệ thống sinh sản của nam giới như gây viêm mào tinh, tắc ống dẫn tinh, có thể gây vô sinh, ảnh hưởng tới khả năng sinh sản sau này.
Đối với nữ giới, vi khuẩn có thể gây ra tình trạng viêm nhiễm ngược dòng từ âm đạo lên cổ tử cung rồi lan ra 2 vòi trứng, gây viêm tắc vòi trứng. Đây là một trong những nguyên nhân gây ra vô sinh ở nữ giới.
Nếu chưa sẵn sàng có em bé, bạn nên cân nhắc kết hợp hoặc chuyển sang các biện pháp tránh thai có độ tin cậy cao hơn như bao cao su, thuốc tránh thai hàng ngày, cấy que, đặt vòng. Sau quan hệ, bạn nên vệ sinh vùng kín sạch sẽ trước khi quan hệ, tránh các loại bệnh truyền nhiễm. Không nên sử dụng các dụng cụ hỗ trợ hoặc thực hiện các tư thế gây khó chịu, gây tổn thương cho cả hai người đặc biệt là nữ giới. Không thụt rửa âm đạo sau quan hệ.
Nếu nghi ngờ rằng mình đang mang thai có thể mua que thử tại các hiệu thuốc hoặc đến khám để được hướng dẫn và chăm sóc an toàn.
Ngày 5-5, ông Nguyễn Việt Đức - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa (Quảng Trị) - cho hay từ ngày 1-4 đến 3-5, đơn vị tiếp nhận 9 bệnh nhân bị ngộ độc ve sầu, độ tuổi từ 17 đến 86. Các ca bệnh đến từ các xã Hướng Phùng, Lìa, Tân Lập, Khe Sanh.
Theo ông Đức, phần lớn bệnh nhân bắt ve sầu ngoài tự nhiên về chiên với dầu, mỡ để ăn. Sau khi ăn, người bệnh xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, sốt, tiêu chảy, nôn, nổi mẩn đỏ; trường hợp nặng có thể khó thở, sốc phản vệ, đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
"Thông thường, bệnh nhân phải điều trị từ 5-7 ngày mới ổn định sức khỏe", ông Đức thông tin.
Phác đồ điều trị chủ yếu gồm truyền dịch, bù điện giải bằng oresol, sử dụng kháng sinh, thuốc chống sốc phản vệ và men tiêu hóa.
Dù ngành y tế địa phương và các trạm y tế đã nhiều lần khuyến cáo, song tập quán ăn ve sầu vẫn phổ biến tại khu vực miền núi Hướng Hóa. Mỗi năm bệnh viện ghi nhận trên 10 ca nhập viện do ngộ độc, tập trung vào mùa hè.
Nguyên nhân được xác định là do ve sầu sinh sống dưới lòng đất, dễ nhiễm các loại nấm độc và mầm bệnh. Khi gặp điều kiện thuận lợi, các bào tử nấm phát triển mạnh, xâm nhập vào cơ thể ấu trùng.
Ngoài ra, protein trong ve sầu cũng có thể gây dị ứng nghiêm trọng, dẫn đến sốc phản vệ ở một số người có cơ địa nhạy cảm.
Ngành y tế khuyến cáo người dân không nên sử dụng ve sầu làm thực phẩm để tránh nguy cơ ngộ độc, đặc biệt trong thời điểm nắng nóng hiện nay.
