Gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện không ít quan điểm cho rằng mỡ bò “tự nhiên nên tốt hơn dầu thực vật”, thậm chí được xem như lựa chọn “lành mạnh” cho chế độ ăn hiện đại. Tuy nhiên các nghiên cứu khoa học cho thấy vấn đề phức tạp hơn nhiều.
Các chuyên gia dinh dưỡng nhận định, tác động của mỡ bò đến sức khỏe không chỉ phụ thuộc vào bản thân loại chất béo này, mà còn liên quan đến cách sử dụng, lượng tiêu thụ và toàn bộ mô hình ăn uống của mỗi người.
Mỡ bò là phần chất béo được tách và tinh chế từ mô mỡ của bò bằng cách đun nóng để loại bỏ nước và tạp chất. Thành phần chính của mỡ bò là chất béo bão hòa, đặc biệt gồm axit palmitic và axit stearic. Ngoài ra mỡ bò cũng chứa một phần chất béo không bão hòa đơn như axit oleic, loại chất béo cũng có trong dầu ô liu.
Trong thực tế nấu ăn, mỡ bò thường được dùng để chiên, áp chảo hoặc chế biến các món cần nhiệt độ cao nhờ khả năng chịu nhiệt tốt và ít bị oxy hóa hơn một số loại dầu thực vật giàu chất béo không bão hòa đa.
Một số món ăn phổ biến sử dụng mỡ bò gồm khoai tây chiên, bít tết áp chảo, bánh nướng, hamburger hoặc các món quay kiểu Âu. Trong ẩm thực truyền thống, mỡ bò cũng từng được dùng để xào rau, chiên trứng hoặc làm nhân bánh.
Ngoài chất béo, mỡ bò còn chứa một lượng nhỏ cholesterol và một số hợp chất sinh học như CLA (axit linoleic liên hợp). Một số nghiên cứu từng cho rằng CLA có thể liên quan đến tác dụng chống viêm hoặc hỗ trợ chuyển hóa, nhưng bằng chứng trên người hiện vẫn chưa đủ mạnh để khẳng định lợi ích rõ ràng.
Nguyên nhân lớn nhất khiến mỡ bò bị đặt dấu hỏi là hàm lượng chất béo bão hòa khá cao. Trong nhiều thập kỷ, chất béo bão hòa được xem là yếu tố có thể làm tăng cholesterol LDL, còn gọi là “cholesterol xấu”, vốn liên quan đến nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch.
Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy khi tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa, đặc biệt thay thế cho các nguồn chất béo tốt, mức LDL cholesterol có xu hướng tăng lên.
Ví dụ, một chế độ ăn thường xuyên gồm thịt đỏ nhiều mỡ, khoai tây chiên bằng mỡ động vật, xúc xích, thức ăn nhanh và ít rau xanh có thể làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu theo thời gian.
Tuy nhiên khoa học hiện đại cũng cho thấy không phải mọi chất béo bão hòa đều tác động giống nhau. Axit stearic, một loại axit béo có nhiều trong mỡ bò, dường như có ảnh hưởng ít tiêu cực hơn đến cholesterol LDL so với một số loại chất béo bão hòa khác.
Điều này khiến các nhà khoa học hiện nay có xu hướng nhìn nhận linh hoạt hơn: nguy cơ sức khỏe không chỉ đến từ “một loại thực phẩm”, mà phụ thuộc vào toàn bộ chế độ ăn và lối sống.
Đây là câu hỏi gây tranh luận nhiều nhất hiện nay. Các bằng chứng khoa học lớn vẫn cho thấy chất béo không bão hòa từ dầu thực vật như dầu ô liu, dầu đậu nành, dầu cải hoặc dầu hướng dương có lợi hơn cho tim mạch khi sử dụng hợp lý. Những loại dầu này giúp cải thiện hồ sơ lipid máu, hỗ trợ giảm LDL cholesterol và có liên quan đến nguy cơ bệnh tim mạch thấp hơn.
Ngược lại, nếu chế độ ăn chứa quá nhiều chất béo bão hòa từ mỡ động vật, bơ hoặc thực phẩm siêu chế biến, nguy cơ tim mạch nhìn chung vẫn cao hơn.
Tuy vậy các chuyên gia cũng lưu ý rằng việc thay thế chất béo bão hòa bằng carbohydrate tinh chế như bánh ngọt, trà sữa, nước ngọt hoặc bánh mì trắng không giúp cải thiện sức khỏe tim mạch đáng kể.
Nói cách khác, vấn đề không nằm ở việc “mỡ bò hay dầu thực vật tốt tuyệt đối”, mà là tổng thể khẩu phần ăn có cân bằng hay không.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng mỡ bò không phải “thực phẩm độc hại” nếu dùng với lượng vừa phải trong chế độ ăn cân bằng.
Ví dụ, sử dụng một lượng nhỏ mỡ bò để áp chảo thịt, làm món hầm hoặc chế biến thỉnh thoảng thường không phải vấn đề lớn đối với người khỏe mạnh. Tuy nhiên nếu dùng thường xuyên với lượng lớn, đặc biệt kết hợp lối sống ít vận động, hút thuốc hoặc thừa cân, nguy cơ sức khỏe có thể tăng lên.
Để ăn uống lành mạnh hơn, nhiều chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên: Ăn đa dạng nguồn chất béo, kết hợp dầu thực vật, cá béo, các loại hạt và quả bơ. Hạn chế thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh và thịt chế biến sẵn. Tăng rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ. Kiểm soát tổng lượng calo thay vì chỉ tập trung vào một loại chất béo đơn lẻ.
Hiện nay, phần lớn hướng dẫn dinh dưỡng quốc tế vẫn khuyến khích hạn chế chất béo bão hòa và ưu tiên chất béo không bão hòa để bảo vệ tim mạch lâu dài.
Như vậy, có thể hiểu rằng mỡ bò không hoàn toàn “xấu” nhưng cũng không phải “siêu thực phẩm”. Điều quan trọng nhất vẫn là cách sử dụng và bức tranh tổng thể của chế độ ăn hằng ngày. Một khẩu phần cân bằng, đa dạng và ít thực phẩm siêu chế biến vẫn là nền tảng quan trọng nhất cho sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.
Sáng sớm là khoảng thời gian hệ tim mạch phải hoạt động bận rộn và dễ bị tổn thương nhất. Việc duy trì những thói quen xấu ngay khi thức dậy có thể vô tình đặt áp lực cực lớn lên trái tim của bạn.
Bác sĩ Sanjay Bhojraj, chuyên gia tim mạch người Mỹ với hơn 20 năm kinh nghiệm lâm sàng, cho biết buổi sáng là thời điểm hệ tuần hoàn phải làm việc căng thẳng và tương đối nhạy cảm.
Theo báo cáo từ tờ CNBC, trong vài giờ đầu sau khi thức dậy, nồng độ cortisol và huyết áp trong cơ thể người sẽ tăng dần, trong khi chỉ số biến thiên nhịp tim (HRV) lại giảm xuống.
Lúc này, cơ thể đang chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang chế độ hoạt động, và đây cũng chính là khoảng thời gian ghi nhận tỷ lệ xảy ra các biến cố tim mạch cao hơn.
Chính vì lý do này, bác sĩ Bhojraj đã chia sẻ 5 việc mà bản thân ông tuyệt đối không bao giờ làm trước 9 giờ sáng để bảo vệ trái tim:
Tránh uống cà phê chứa nhiều đường
Bác sĩ Bhojraj cho biết, nhiều người có thói quen bắt đầu ngày mới bằng một ly latte thêm đường hoặc các loại cà phê có hương vị khác. Tuy nhiên, một ly cà phê nhiều đường như vậy có thể khiến bạn nạp vào cơ thể từ 30-50 g đường ngay cả khi chưa ăn sáng. Điều này dễ làm lượng đường trong máu tăng vọt, từ đó kích thích tuyến tụy tiết ra một lượng lớn insulin.
Quá trình này không chỉ làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho cơ thể, mà còn khiến cảm giác no không duy trì được lâu, làm bạn nhanh chóng cảm thấy đói lại trong thời gian ngắn.
Không ăn đồ ngọt thay cho bữa sáng
Các lựa chọn bữa sáng như bánh sừng bò (croissant), bánh muffin hay bánh donut dù rất tiện lợi nhưng hầu hết đều là sự kết hợp giữa carbohydrate tinh chế và chất béo bão hòa. Bác sĩ Bhojraj chỉ ra rằng loại thực phẩm này thường thiếu hụt lượng chất xơ và protein cần thiết để ổn định đường huyết. Chúng khiến đường máu tăng nhanh rồi lại giảm sâu đột ngột, tạo ra sự biến động lớn trong cơ thể, và tình trạng này hoàn toàn không có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Hạn chế ăn thịt chế biến sẵn
Thịt xông khói, giăm bông và xúc xích là những món ăn sáng phổ biến nhưng lại nằm trong danh sách khuyến cáo nên tránh ăn thường xuyên của bác sĩ Bhojraj. Ông phân tích, các loại thịt chế biến sẵn này thường chứa hàm lượng natri (muối) và chất béo bão hòa rất cao, một số sản phẩm còn được thêm chất bảo quản như nitrate. Nếu tiêu thụ lượng lớn trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.
Dù vậy, ông cũng nói thêm rằng thỉnh thoảng ăn một chút thì không phải là vấn đề lớn, điều thực sự cần lưu ý là thói quen ăn chúng hằng ngày.
Không uống nước tăng lực
Trong số những điều cấm kỵ được bác sĩ Bhojraj liệt kê, nước tăng lực là loại đồ uống ông cho rằng tuyệt đối không nên chạm vào. Chuyên gia này giải thích, nước tăng lực thường chứa lượng lớn caffeine, đường và các thành phần kích thích, rất dễ làm tăng gánh nặng cho hệ tim mạch, có thể dẫn đến tim đập nhanh, tăng huyết áp, thậm chí là tăng nguy cơ loạn nhịp tim.
Đặc biệt là khi vừa ngủ dậy, cơ thể vốn đang trong giai đoạn kích hoạt dần dần, việc nạp thêm các thức uống có tính kích thích cao vào thời điểm này có nguy cơ gây áp lực lớn hơn nữa cho trái tim.
Để cơ thể rơi vào trạng thái áp lực cao khi bụng rỗng
Bác sĩ Bhojraj lưu ý rằng, nếu việc nhịn ăn gián đoạn được lên kế hoạch và thực hiện đúng cách, đi kèm với việc bổ sung đủ nước và vận động vừa phải thì sẽ không gây ra vấn đề gì nghiêm trọng cho cơ thể. Thế nhưng, nhiều người không phải đang nhịn ăn một cách khoa học, mà họ lại uống cà phê khi bụng rỗng, vội vã xử lý công việc, thậm chí uống thuốc khi chưa ăn gì, rồi dựa dẫm vào adrenaline trong thời gian dài để duy trì sự tỉnh táo.
Khi bước vào khoảng thời gian buổi sáng, hệ thần kinh dễ bị hưng phấn quá mức, và lượng đường trong máu cũng có khả năng biến động dữ dội.
Bác sĩ Bhojraj nhấn mạnh, khi tuổi tác ngày một lớn, khả năng điều hòa sự thay đổi đường huyết, huyết áp và hormone của cơ thể sẽ giảm dần. Do đó, việc xây dựng một thói quen buổi sáng lành mạnh là vô cùng quan trọng.
Ông khuyên mọi người sau khi thức dậy nên bổ sung nước trước, nạp đầy đủ chất dinh dưỡng phù hợp, đồng thời dành cho bản thân một khoảng thời gian đệm để cơ thể từng bước thích nghi và bước vào trạng thái làm việc. Điều này sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho hệ tim mạch và duy trì một trạng thái sức khỏe ổn định hơn.
Nam giới quan hệ tình dục từ 2 lần mỗi tuần trở lên có thể giảm 45-50% nguy cơ mắc bệnh tim so với những người sinh hoạt ít hơn một lần mỗi tháng. Thông tin được bác sĩ Lã Cẩn Hanh, Giám đốc Phòng khám Tiết niệu Dịch An, thành phố Đài Trung, chia sẻ trong một bài viết trên trang cá nhân mới đây, dựa trên nghiên cứu từ Tạp chí Tim mạch Mỹ, theo Liberty Times Net.
Ông Lã, hiện là bác sĩ khoa Tiết niệu tại Bệnh viện Cheng Ching, cho hay việc duy trì đời sống tình dục đều đặn và tần suất xuất tinh phù hợp không chỉ gắn kết tình cảm đôi lứa mà còn liên quan mật thiết đến sức khỏe tim mạch, tuyến tiền liệt và tuổi thọ. Đối với nam giới, hoạt động tình dục giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người "yêu" trên hai lần một tuần có tỷ lệ mắc bệnh tim nghiêm trọng thấp hơn gần một nửa so với nhóm chỉ quan hệ dưới một lần mỗi tháng.
Một nghiên cứu quy mô lớn tại Mỹ cũng cho thấy những bệnh nhân tim mạch có "tần suất quan hệ thấp" (dưới một lần một tháng) có tỷ lệ tử vong chung cao hơn nhiều so với những người chỉ mắc bệnh tim mạch đơn thuần. Ngoài ra, tình dục còn là một hình thức vận động tuyệt vời khi đốt cháy trung bình khoảng 60 calo mỗi lần, tương đương với bài tập thể dục nhẹ. Quá trình này cũng giải phóng endorphin giúp giảm căng thẳng và tăng cường hệ miễn dịch.
Theo nghiên cứu kéo dài 18 năm của Đại học Harvard, nam giới duy trì tần suất xuất tinh trên 21 lần mỗi tháng có thể giảm nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt từ 19% đến 33% so với những người chỉ thực hiện 4-7 lần. Bác sĩ Lã giải thích xuất tinh đều đặn giúp tuyến tiền liệt đào thải độc tố, điều hòa nội tiết tố và tăng cường lưu thông máu vùng chậu. Tuy nhiên, nam giới nên điều chỉnh tần suất phù hợp với sức khỏe theo từng độ tuổi: nhóm 40 tuổi nên duy trì khoảng 12-18 lần mỗi tháng, nhóm 50 tuổi khoảng 8-12 lần, và trên 60 tuổi là 6-10 lần. Quan trọng nhất vẫn là lắng nghe cơ thể để điều chỉnh cho vừa sức.
Chuyên gia cho hay chức năng tình dục thực chất là một trong những chỉ dấu quan trọng về sức khỏe. Tình trạng rối loạn cương dương thường liên quan mật thiết đến xơ cứng động mạch, bệnh tim mạch hay thậm chí là nguy cơ đột quỵ, thay vì chỉ là vấn đề về khả năng sinh lý.
Vì vậy, khi gặp các dấu hiệu bất thường, nam giới cần thăm khám sớm để tìm ra nguyên nhân. Đồng thời, việc duy trì thói quen lành mạnh như hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, cắt giảm chất béo, tập thể dục và cai thuốc lá là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe từ gốc.
Sáng 12/7, đại diện Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM) cho biết, đơn vị đang khẩn trương phối hợp hỗ trợ, cấp cứu các nạn nhân trong vụ lật ca nô ở đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang), gây hậu quả nghiêm trọng.
Theo đó, ngay khi tiếp nhận thông tin về vụ tàu chở khách nước ngoài tham quan bị chìm ở khu vực biển An Thới (đặc khu Phú Quốc), các ê-kíp của đơn vị đã khẩn trương phối hợp hỗ trợ chuyên môn cấp cứu, hồi sức tích cực cho các nạn nhân, dưới sự chỉ đạo của BSCK2 Phạm Thanh Việt, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy.
Cụ thể, các y bác sĩ, điều dưỡng khoa hồi sức cấp cứu (ICU), cấp cứu của Bệnh viện Chợ Rẫy đang thường trực hỗ trợ chuyên môn cho đơn vị y tế ở Phú Quốc đã được điều động ngay đến Bệnh viện Mặt trời Phú Quốc để phối hợp cùng đội ngũ y tế nơi này can thiệp cho 2 bệnh nhân nặng.
Bệnh viện Chợ Rẫy cũng mở ngay kênh trực tuyến hội chẩn với các lãnh đạo khoa Hồi sức cấp cứu, Tim mạch can thiệp, Nội thần kinh cho đội ngũ tại hiện trường.
Song song đó, một chuyến bay vào lúc 5h ngày chủ nhật (12/7) được đăng ký, để ê-kíp phản ứng nhanh của Bệnh viện Chợ Rẫy (gồm BSCK2 Trần Thanh Linh, Trưởng khoa Hồi sức Cấp cứu; BSCK2 Lý Ích Trung, Trưởng khoa Tim mạch can Thiệp; cử nhân điều dưỡng Nguyễn Đức Trung) mang theo trang thiết bị ra Phú Quốc hỗ trợ bệnh nhân.
Thông qua hội chẩn, ê-kip xác định những trang thiết bị cần mang theo gồm máy ECMO và các dụng cụ để thiết lập ECMO, bơm tiêm thuốc, dụng cụ hút huyết khối, bóng phủ thuốc để can thiệp mạch vành, máy thở và máy hút đàm chuyên dụng để vận chuyển bệnh nhân, cùng các thuốc kháng sinh đặc hiệu để điều trị nhiễm trùng.
Đồng thời, phối hợp Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang chuyển máu và các vật tư y tế cần thiết khác đến Phú Quốc để sẵn sàng khi cần thiết.
Bên cạnh công tác cứu người, Bệnh viện Chợ Rẫy cũng thống nhất với lãnh đạo Sở Y tế tỉnh An Giang nhận lưu giữ 10 thi thể người tử nạn tại phòng lạnh nhà vĩnh biệt của đơn vị, trong thời gian các cơ quan chức năng giải quyết sự việc.
Như đã thông tin, khoảng 13h ngày 11/7, tại vùng biển cách Hòn Mây Rút, An Thới (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) khoảng 200m đã xảy ra vụ lật ca nô chở khách mang số hiệu AG-26751.
Thời điểm xảy ra tai nạn, phương tiện chở 32 du khách quốc tịch Ấn Độ cùng 3 thuyền viên gồm người điều khiển, thợ máy và nhân viên phục vụ, trên hành trình từ Hòn Mây Rút về cảng An Thới. Vụ tai nạn khiến 15 người tử vong.
Theo báo cáo, hiện tại có 2 trường hợp bệnh nặng đang hồi sức tích cực tại Bệnh viện Mặt trời Phú Quốc trong sự việc nêu trên. Trường hợp thứ nhất là một bệnh nhân nam sinh năm 1987, hiện tỉnh táo, tiếp xúc được, sinh hiệu ổn nhưng còn phải hỗ trợ hô hấp, thở oxy qua cannula mũi.
Trường hợp còn lại là bệnh nhân nam 45-50 tuổi, chưa xác định được danh tính, vào viện trong tình trạng hôn mê, huyết áp tụt.
Bệnh nhân đã được đặt nội khí quản thở máy và được thực hiện các cận lâm sàng ghi nhận có tình trạng xuất huyết dưới nhện lượng ít, gãy nhiều xương sườn, tổn thương nhu mô phổi vùng đáy phổi, nghi có tình trạng tổn thương mạch vành, tổn thương cơ tim do chấn thương, rối loạn đường huyết, điện giải đi kèm.
