Ngày 5-5, ông Nguyễn Việt Đức – Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa (Quảng Trị) – cho hay từ ngày 1-4 đến 3-5, đơn vị tiếp nhận 9 bệnh nhân bị ngộ độc ve sầu, độ tuổi từ 17 đến 86. Các ca bệnh đến từ các xã Hướng Phùng, Lìa, Tân Lập, Khe Sanh.
Theo ông Đức, phần lớn bệnh nhân bắt ve sầu ngoài tự nhiên về chiên với dầu, mỡ để ăn. Sau khi ăn, người bệnh xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, sốt, tiêu chảy, nôn, nổi mẩn đỏ; trường hợp nặng có thể khó thở, sốc phản vệ, đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
“Thông thường, bệnh nhân phải điều trị từ 5-7 ngày mới ổn định sức khỏe”, ông Đức thông tin.
Phác đồ điều trị chủ yếu gồm truyền dịch, bù điện giải bằng oresol, sử dụng kháng sinh, thuốc chống sốc phản vệ và men tiêu hóa.
Dù ngành y tế địa phương và các trạm y tế đã nhiều lần khuyến cáo, song tập quán ăn ve sầu vẫn phổ biến tại khu vực miền núi Hướng Hóa. Mỗi năm bệnh viện ghi nhận trên 10 ca nhập viện do ngộ độc, tập trung vào mùa hè.
Nguyên nhân được xác định là do ve sầu sinh sống dưới lòng đất, dễ nhiễm các loại nấm độc và mầm bệnh. Khi gặp điều kiện thuận lợi, các bào tử nấm phát triển mạnh, xâm nhập vào cơ thể ấu trùng.
Ngoài ra, protein trong ve sầu cũng có thể gây dị ứng nghiêm trọng, dẫn đến sốc phản vệ ở một số người có cơ địa nhạy cảm.
Ngành y tế khuyến cáo người dân không nên sử dụng ve sầu làm thực phẩm để tránh nguy cơ ngộ độc, đặc biệt trong thời điểm nắng nóng hiện nay.
Cảnh báo mới đây của chuyên gia dinh dưỡng Đài Loan Hsu Tien-wei về nguy cơ tích tụ vi nhựa từ thớt nhựa và "hóa chất vĩnh cửu" PFAS từ chảo chống dính đang thu hút sự chú ý của dư luận. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khuyến cáo người tiêu dùng cần hiểu đúng bản chất khoa học của các mối nguy này để có cách ứng xử phù hợp, tránh tâm lý hoang mang cực đoan dẫn đến những sai lầm khác trong an toàn vệ sinh thực phẩm.
Theo bà Hsu, hoạt động băm chặt thực phẩm hàng ngày trên thớt nhựa tạo ra lực ma sát mạnh, làm mài mòn bề mặt và giải phóng hàng triệu hạt vi nhựa siêu nhỏ bám vào thức ăn. Việc dung nạp vi nhựa qua đường tiêu hóa trong thời gian dài có thể liên quan các phản ứng viêm hệ thống, béo phì, hoặc tổn thương thần kinh. Dù vậy, dưới góc độ kiểm soát nhiễm khuẩn, giới chuyên môn y tế nhận định thớt nhựa vẫn có ưu điểm vượt trội là bề mặt không xốp, dễ khử trùng và hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn chéo từ thịt sống như Salmonella hay E. coli – tác nhân gây ngộ độc cấp tính.
Do đó, thay vì tẩy chay hoàn toàn, người tiêu dùng nên phân chia công năng rõ ràng dùng thớt nhựa chuyên biệt cho thực phẩm sống và thay mới ngay khi bề mặt xuất hiện các vết xước sâu.
Đối với thớt gỗ dùng cho thực phẩm chín, người dùng cần vệ sinh kỹ bằng muối hạt kết hợp chanh để khử mùi nhẹ, hoặc dùng bột baking soda phun thêm giấm trắng để tạo bọt khử trùng sâu, sau đó phơi thật khô để tránh ẩm mốc.
Đối với chảo chống dính, mối lo ngại về "hóa chất vĩnh cửu" PFAS cũng cần được nhìn nhận khách quan. Thực tế, chất gây ung thư PFOA đã bị cấm sử dụng trong quy trình sản xuất đồ nhà bếp từ hơn một thập kỷ trước. Lớp phủ chống dính hiện đại (chất PTFE) là một polymer trơ, chỉ giải phóng các khí độc hại khi bị đun quá nhiệt trên.
Để đảm bảo an toàn, người nội trợ không nên làm nóng chảo khô ở nhiệt độ cao, tuyệt đối không dùng dụng cụ kim loại chà xát làm trầy xước bề mặt chảo và chủ động thay thế khi lớp chống dính bắt đầu bong tróc. Các chất liệu thay thế như chảo gang, inox hoặc gốm sứ là những lựa chọn bền vững, an toàn hơn cho các món ăn đòi hỏi nhiệt lượng lớn.
Bên cạnh đồ dùng nhà bếp, nguồn phát thải vi nhựa và hóa chất chống thấm còn đến từ nhiều sản phẩm thông dụng khác như trang phục sợi tổng hợp (polyester, nylon), quần áo đi mưa hay thảm trải sàn.
Việc loại bỏ hoàn toàn các vật liệu nhân tạo khỏi đời sống hiện đại là điều không thể. Thay vào đó, người tiêu dùng thông thái nên chủ động giảm thiểu rủi ro bằng cách ưu tiên trang phục sợi tự nhiên, hạn chế đồ nhựa dùng một lần và tuân thủ nguyên tắc sử dụng đồ gia dụng đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
Ngày 9/7, BS.CK2 Lê Thanh Lâm, Khoa Phẫu thuật Đầu Cổ, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP HCM, cho biết niêm mạc của bệnh nhân sung huyết, nội soi và chụp CT cho thấy viêm phù nề sụn phễu thanh nhiệt. Bệnh nhân điều trị bằng thuốc kháng sinh, kháng viêm và giảm đau nhằm hạn chế bội nhiễm, chống phù nề đường thở.
Theo bác sĩ Lâm, tổn thương nhiệt ở khoang miệng, hầu họng do thức ăn hoặc đồ uống quá nóng là tình trạng khá phổ biến, thường xảy ra khi ăn uống quá nhanh ngay sau khi thức ăn vừa chế biến. Mức độ tổn thương phụ thuộc vào nhiệt độ và thời gian tiếp xúc của thức ăn với niêm mạc.
Trường hợp nhẹ có thể chỉ gây đau rát và viêm niêm mạc. Tổn thương sâu, người bệnh có thể bị phù nề thanh quản, loét niêm mạc, tăng nguy cơ khó thở. Nặng hơn, bỏng có thể để lại sẹo gây hẹp đường thở.
Bác sĩ khuyến cáo không nên ăn hoặc uống ngay khi thức ăn còn quá nóng. Trước khi sử dụng, cần kiểm tra nhiệt độ để tránh gây bỏng niêm mạc miệng và họng. Sau khi ăn hoặc uống đồ nóng xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, thở rít, đau họng tăng dần, sốt cao, nuốt khó, vùng họng có vết loét lớn, sưng đỏ, chảy máu hoặc mưng mủ - cần đến bệnh viện khám và điều trị.
