Tuổi Trẻ Online trò chuyện cùng anh Lê Tuấn Anh với thâm niên làm việc trong lĩnh vực tư vấn hướng nghiệp, phát triển sự nghiệp và đào tạo kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên, người trẻ và các tổ chức giáo dục.
* Một cuộc gặp tình cờ có thể thay đổi sự nghiệp, cuộc sống của bạn trẻ ra sao nếu biết cách xây dựng mối quan hệ hiệu quả và chất lượng, thưa anh?
– Cuộc đời của nhiều người thật ra thay đổi không chỉ vì một “cơ hội lớn”, mà từ một cuộc gặp nhỏ đúng thời điểm. Có những người xuất hiện vài tiếng trong cuộc đời nhưng mở ra một hướng đi hoàn toàn mới.
Có bạn sinh viên chỉ vì chủ động bắt chuyện với một diễn giả sau workshop mà vài tháng sau được nhận thực tập. Có người chỉ vì duy trì liên lạc tử tế với đồng nghiệp cũ mà vài năm sau được giới thiệu vào một công việc tốt hơn rất nhiều.
Bản thân tôi cũng có nhiều cơ hội nghề nghiệp, lời mời hợp tác hay diễn thuyết đến từ những mối quan hệ được xây dựng rất tự nhiên qua thời gian, chứ không phải từ việc “đi xin cơ hội”.
Điều thú vị là networking thật sự không hoạt động theo kiểu “mình gặp ai đó hôm nay thì ngày mai nhận được lợi ích”. Nó giống như việc mình gieo hạt, có những mối quan hệ nhiều năm sau mới nở hoa. Nhưng nếu ngày trước mình không chân thành, không tử tế, không để lại cảm giác đáng tin, thì sẽ không có điều gì quay trở lại cả.
* Có kỹ năng xây dựng, duy trì và phát triển các mối quan hệ mạnh trong công việc và cuộc sống sẽ đem lại lợi thế gì?
– Một người trẻ có networking tốt thường không chỉ có “nhiều mối quan hệ”, mà họ có nhiều góc nhìn hơn về cuộc sống.
Các bạn tiếp cận thông tin nhanh hơn, hiểu thị trường lao động sớm hơn, có người hỗ trợ khi gặp khó khăn và có cơ hội thấy nhiều hướng đi mới mà chưa từng biết đến. Nhiều công việc tốt ngoài kia thật ra không nằm trên các trang tuyển dụng, mà ở lời giới thiệu, đề xuất hoặc những cuộc trò chuyện.
Nhưng điều tôi thấy quan trọng hơn là networking giúp một người trưởng thành nhanh hơn. Khi mình tiếp xúc với nhiều kiểu người, nhiều thế hệ, nhiều ngành nghề, mình sẽ học được cách lắng nghe, giao tiếp, đồng cảm và hiểu rằng thế giới rộng hơn rất nhiều so với vòng tròn nhỏ quanh mình.
Có những bạn rất giỏi chuyên môn, nhưng luôn làm mọi thứ một mình nên đi khá chậm. Trong khi những bạn biết kết nối, biết học hỏi từ người khác, biết tạo ra sự tin tưởng thì cơ hội đến nhanh hơn rất nhiều. Không phải vì họ “quan hệ rộng”, mà vì họ tạo được cảm giác khiến người khác muốn đồng hành cùng mình.
* Điều gì là sai lầm phổ biến khi xây dựng quan hệ trong công việc, cuộc sống?
– Sai lầm phổ biến nhất là xem networking như một cách “tìm người có lợi cho mình”.
Nhiều người chỉ nhắn tin khi cần giúp đỡ, cần xin việc, cần kết nối hoặc cần một điều gì đó. Điều đó khiến mối quan hệ trở nên rất nặng tính trao đổi. Người đối diện có thể lịch sự, nhưng họ cảm nhận được liệu mình đang thật sự muốn kết nối hay chỉ đang cần họ.
Một sai lầm khác là nghĩ networking phải thật hướng ngoại, phải nói chuyện giỏi hoặc xuất hiện ở thật nhiều sự kiện. Thật ra có những người networking rất tốt chỉ bằng cách lắng nghe chân thành, giữ lời hứa, làm việc tử tế và phản hồi có trách nhiệm.
* Mới đi làm, các bạn trẻ nên làm những việc gì để xây dựng networking hiệu quả, tránh các sai lầm trên?
– Với các bạn mới đi làm, tôi nghĩ hãy bắt đầu từ những điều nhỏ thôi. Chủ động chào hỏi đồng nghiệp. Giữ liên lạc với bạn học cũ. Cảm ơn người từng giúp mình. Sau workshop hay sự kiện, nếu thật sự học được điều gì đó từ diễn giả, hãy nhắn một lời chia sẻ chân thành thay vì chỉ gửi mỗi câu “em muốn giữ liên lạc”.
Ngoài ra, hãy tập xây dựng hình ảnh cá nhân của mình qua cách làm việc mỗi ngày. Networking hiệu quả không chỉ nằm ở việc “mình biết ai”, mà còn là “người khác nhớ mình là người như thế nào”.
* Làm thế nào để duy trì các mối quan hệ một cách lâu dài và chân thành, thưa anh?
– Theo tôi, các mối quan hệ bền không được giữ bằng kỹ thuật, mà bằng sự hiện diện.
Có những người nhiều năm không gặp nhưng khi nói chuyện lại vẫn rất gần gũi, vì trong khoảng thời gian đó họ vẫn âm thầm quan tâm đến nhau. Một tin nhắn hỏi thăm lúc người khác khó khăn, một lời chúc khi họ đạt được điều gì đó, hay đơn giản là nhớ một điều nhỏ mà người kia từng kể… đôi khi giá trị hơn rất nhiều so với những cuộc gặp xã giao dài hàng tiếng.
Muốn duy trì quan hệ lâu dài thì đừng chỉ xuất hiện lúc mình cần. Hãy học cách cho đi trước, dù chỉ là sự động viên, sự kết nối, một thông tin hữu ích hay một lời giới thiệu phù hợp. Và cũng đừng cố duy trì quá nhiều mối quan hệ một cách hời hợt.
Càng trưởng thành, mình sẽ càng hiểu rằng vài mối quan hệ chất lượng, tin tưởng nhau thật sự đã là rất quý rồi.
* Networking thế nào để không tạo cảm giác đang “lợi dụng mối quan hệ”?
– Tôi nghĩ ranh giới rất rõ: mình đến với một người vì giá trị của họ, hay chỉ vì lợi ích mà họ có thể mang lại cho mình.
Nếu mình chỉ xuất hiện khi cần nhờ vả, chỉ quan tâm đến người có chức vụ, có quyền lực hoặc có thể giúp mình kiếm tiền, thì dù mình nói khéo đến đâu người khác cũng sẽ cảm nhận được.
Networking lành mạnh nên bắt đầu bằng sự tò mò và tôn trọng thật sự dành cho câu chuyện của người khác. Thay vì luôn nghĩ “người này giúp được gì cho mình?”, hãy thử nghĩ “mình học được gì từ họ?” hoặc “mình có thể mang lại điều gì cho cuộc trò chuyện này?”.
Đôi khi giá trị lớn nhất mình cho người khác không phải tiền bạc hay cơ hội, mà là sự tử tế, sự đáng tin và cảm giác dễ chịu khi đồng hành cùng mình. Về lâu dài, người ta thường chọn làm việc với những người khiến họ cảm thấy an tâm, chứ không chỉ với người giỏi nhất.
Đầu bếp Vũ Nhất Thông, sáng lập Trung tâm dạy nấu ăn Eric Vũ Cooking Class, cho biết mỗi loại giấy có đặc tính riêng, phục vụ cho những mục đích nấu nướng khác nhau.
Giấy bạc chịu nhiệt cao, giữ ẩm tốt
Giấy bạc (aluminum foil) là kim loại nhôm cán siêu mỏng, thường được sử dụng khi nướng thực phẩm. Người nội trợ lót giấy bạc dưới đáy khay để phản xạ nhiệt, giúp thực phẩm chín nhanh hơn, đồng thời hứng mỡ thừa giúp khay nướng sạch sẽ.
Vật liệu này phát huy tối đa công năng khi dùng để lót nướng các khối thịt lớn hoặc gà, vịt nguyên con.
Khi cần hấp hoặc hầm trong lò, bọc kín thực phẩm bằng giấy bạc sẽ tạo ra một môi trường tuần hoàn hơi nước khép kín. Giấy bac rất hữu ích cho các món như cá hấp xì dầu. Việc gói chặt cá cùng gừng, hành và nước sốt trong giấy bạc rồi cho vào lò nướng sẽ giúp cá thấm đẫm gia vị, thịt mềm mọng do chín bằng chính hơi nước bên trong.
Giấy bạc còn được dùng làm "lá chắn" để che phủ các vùng dễ bị cháy sém (như vành bánh, ức gà) trong lò nướng, làm chậm quá trình hấp thụ nhiệt của khu vực đó.
Khác với giấy bạc, giấy nến (parchment paper) được làm từ sợi cellulose và phủ một lớp silicone siêu mỏng trên bề mặt. Lớp silicone này tạo ra đặc tính kỵ nước và chống dính gần như tuyệt đối.
Giấy nến là vật liệu không thể thiếu trong nghệ thuật nướng bánh, giúp bánh không bị dính vào đáy khuôn, bề mặt đáy bánh vàng đều.
Giấy nến cũng là vật liệu lý tưởng để nướng rau củ thái miếng đạt độ giòn rụm. Các thử nghiệm từ những chuyên gia ẩm thực cho thấy, bề mặt sáng bóng của giấy bạc làm phản xạ tia nhiệt và giữ lại hơi nước, khiến rau củ dính chặt và bị ỉu (do hấp chín). Ngược lại, bề mặt xốp của giấy nến cho phép hơi nước thoát ra từ từ, duy trì mức truyền nhiệt ổn định giúp đẩy nhanh quá trình caramel hóa.
Ngoài ra, giấy nến loại đục lỗ thường được dùng để lót nồi chiên không dầu hoặc xửng hấp, giúp các món có nước sốt, bánh bao, há cảo không dính chặt và rách vỏ khi lấy ra. Tuy nhiên, giấy nến không dẫn nhiệt tốt như kim loại và có thể bốc cháy nếu mức nhiệt vượt qua ngưỡng cho phép (thường trên 220 độ C).
Những quy tắc cấm kỵ
Theo các chuyên gia hóa học thực phẩm, để bảo đảm an toàn cho sức khỏe và thiết bị nhà bếp, người dùng tuyệt đối không được vi phạm ba quy tắc sau:
Thứ nhất, không dùng giấy bạc bọc các thực phẩm chứa axit (chanh, giấm, cà chua). Môi trường axit sẽ tạo ra phản ứng hóa học hòa tan nhôm, khiến món ăn có vị kim loại và gây hại cho sức khỏe nếu sử dụng lâu dài. Chẳng hạn, nếu dùng giấy bạc bọc món gà sốt chanh để nướng, lượng nhỏ nhôm bị hòa tan có thể khiến món ăn bị ám mùi kim loại rất khó chịu.
Thứ hai, không đặt giấy bạc vào lò vi sóng. Bản chất là kim loại, giấy bạc sẽ phản xạ sóng vi ba, gây ra hiện tượng phóng tia lửa điện và dẫn đến cháy nổ lò.
Thứ ba, không để giấy nến tiếp xúc trực tiếp với ngọn lửa hoặc thanh nhiệt của lò nướng. Dù chịu được nhiệt độ khá cao, giấy nến vẫn có thể bốc cháy nếu dùng cho chế độ lửa trên (broiler) ở nhiệt độ vượt quá giới hạn.
Dữ liệu từ chuỗi siêu thị Waitrose cho thấy phong cách nấu ăn "tận dụng mọi bộ phận của con vật" (nose-to-tail) đang giúp các mặt hàng thực phẩm "bị lãng quên" phục hồi mạnh mẽ.
Doanh số bán tim động vật tăng 91%, gan tăng 33% và thận tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái. Trên các nền tảng trực tuyến, lượt tìm kiếm "gan cừu" tăng 54%, "đuôi bò" tăng 76% và "cổ cừu" tăng 28%.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự thay đổi này là áp lực chi phí sinh hoạt. Trong bối cảnh giá thực phẩm tăng theo lạm phát, nội tạng vốn ít được ưa chuộng nay trở thành lựa chọn tiết kiệm. Theo dữ liệu năm 2025, giá thịt tại Anh tăng trung bình 15,9%, trong đó thịt bò tăng mạnh nhất ở mức 32,3%.
Nội tạng còn được ưa chuộng nhờ giá trị dinh dưỡng cao. Chuyên gia Emer Lowry của Waitrose phân tích, tim, gan và thận cừu là nguồn cung cấp tự nhiên các vi chất như vitamin B12, sắt, giúp bổ sung năng lượng và hỗ trợ hệ miễn dịch. Đây cũng là nguồn protein dồi dào cho những người muốn đa dạng hóa chế độ ăn uống bằng thực phẩm chất lượng cao.
Sự bùng nổ này còn đi kèm phong cách "nấu ăn kiểu bà ngoại" (Granny cooking) - ưu tiên nguyên liệu đơn giản, tận dụng tối đa thực phẩm tạo ra bữa ăn thịnh soạn với chi phí thấp. Cách tiếp cận này gợi nhớ đến các kỹ thuật truyền thống từng phổ biến tại Anh, được các nhà hàng nổi tiếng như St John ở London tích cực đưa vào thực đơn, hay được tài tử Stanley Tucci quảng bá qua các video nấu ăn trên mạng xã hội.
Trên thực tế, nội tạng động vật từng là một phần quen thuộc trong ẩm thực của người Anh. Tuy nhiên, sự phát triển của nền công nghiệp chế biến thịt và xu hướng chuộng các phần thịt cắt sẵn, tiện lợi đã dần đẩy những nguyên liệu này ra khỏi bàn ăn. Ví dụ, khảo sát Thực phẩm Quốc gia Anh chỉ ra lượng tiêu thụ gan trung bình hàng tuần giảm từ 50 gr một người năm 1974 xuống 5 gr năm 2014.
Khi trở lại, thực phẩm từ nội tạng động vật vẫn đối mặt với rào cản tâm lý của những người có khẩu vị nhạy cảm. Các chuyên gia ẩm thực Anh gợi ý người tiêu dùng kết hợp nội tạng băm nhỏ vào những món quen thuộc như mì Ý sốt Bolognese, thịt viên hoặc bánh mì kẹp để làm quen dần.
Để cải thiện hương vị, Paul Gamble, bếp trưởng sáng tạo tại Waitrose, khuyên người tiêu dùng nên ướp nguyên liệu từ hai tiếng đến qua đêm với hỗn hợp dầu ô liu, nước cốt chanh và thảo mộc. Axit tự nhiên sẽ làm mềm các sợi cơ và tăng độ đậm đà, giúp nội tạng có hương vị "chuẩn nhà hàng" ngay tại gia.
Sáng 28/4, tại thị trấn An Bình, huyện Thần Khê, tỉnh Hồ Nam, bà Wang Guilan gặp lại con trai Xiang Mengqian. Sự việc diễn ra dưới sự chứng kiến và hỗ trợ của cảnh sát địa phương cùng các tình nguyện viên. "Gia đình tìm con mấy chục năm, cuối cùng cũng thấy", bà Wang nói.
Theo hồ sơ sự việc, ngày 26/5/1996, Xiang Mengqian, khi đó 4 tuổi, biến mất lúc đang chơi trước cửa nhà. Kẻ chủ mưu được xác định là Liu, bạn trai cũ của em gái bà Wang. Lúc này, em gái bà đi làm ăn xa, chưa báo cho gia đình việc đã chia tay Liu.
Liu đến nhà, nói dối được em gái bà Wang nhờ đưa đứa trẻ đi chơi rồi sẽ gửi về nhà ngoại. Do Liu từng nhiều lần qua lại, bà Wang tin tưởng để anh ta dẫn con đi. Hai ngày sau, khi người nhà ngoại đến hỏi thăm, gia đình mới phát hiện sự việc. Vợ chồng bà Wang tổ chức tìm kiếm nhiều nơi trong suốt 30 năm qua nhưng không có kết quả.
Tháng 3/2026, dưới sự hỗ trợ của cảnh sát, cán bộ thôn và mạng lưới tình nguyện viên của tổ chức "Bảo bối về nhà" (Baobei Huijia) đã tiến hành thu thập mẫu máu. Cơ quan chức năng đã sử dụng phương pháp đối chiếu cơ sở dữ liệu ADN và bất ngờ phát hiện kết quả trùng khớp, qua đó xác nhận danh tính của Xiang Mengqian sau 30 năm.
Điều tra của cảnh sát cho biết, sau khi bị bắt cóc, Xiang Mengqian được một gia đình nhận nuôi, đổi tên thành Zheng Zhixu. Cuộc sống của anh trong 3 thập kỷ qua không suôn sẻ. Từ nhỏ, chị gái nuôi và bà nội nuôi đã tiết lộ anh là trẻ được nhận nuôi do có ngoại hình khác biệt. Lớn lên, cuộc hôn nhân của anh đổ vỡ, con gái đi theo vợ cũ khiến anh thường xuyên phải sống trong cảnh cô độc. Những áp lực và sự thiếu hụt tình cảm về thân thế đã khiến anh mắc bệnh trầm cảm trong một thời gian dài.
Trong buổi nhận thân, chồng bà Wang lấy ra bức ảnh cũ cất giữ 30 năm để đối chiếu với con trai hiện tại. Gia đình cho biết Xiang Mengqian sinh vào rằm tháng Tám, có tên thân mật là "Trung Thu".
"Trước đây tôi không dám đón Tết Trung thu, nhưng nay gia đình đã có một mùa tết trọn vẹn", bà Wang cho biết.
Về phần mình, Xiang Mengqian nói anh sẽ chuyển hộ khẩu về quê để sinh sống gần gia đình.
