Những ngày nghỉ lễ hay mùa hè, nhiều gia đình đưa trẻ đi du lịch xa. Không ít phụ huynh mua miếng dán chống say tàu xe chứa scopolamine với suy nghĩ “dán cho khỏe, khỏi ói”.
Tuy nhiên, đây không phải sản phẩm vô hại. Với trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 8 tuổi, việc dùng sai, quá liều có thể dẫn đến những phản ứng nguy hiểm.
Scopolamine là hoạt chất có nguồn gốc từ nhóm cây cà độc dược. Thuốc tác động lên hệ thần kinh bằng cách ức chế chất dẫn truyền acetylcholine – một chất tham gia điều khiển nhiều hoạt động của não bộ và hệ tiền đình.
Thuốc scopolamine chặn bớt hoạt động dẫn truyền thần kinh, giảm triệu chứng say xe. Ở người lớn, thuốc có thể có hiệu quả nếu dùng đúng chỉ định.
Nhưng ở trẻ em, đặc biệt trẻ nhỏ, hệ thần kinh còn non nớt nên phản ứng với thuốc rất khó lường.
Điều nguy hiểm là scopolamine không chỉ tác động lên vùng chống say xe mà còn ảnh hưởng nhiều cơ quan khác. Khi chất dẫn truyền thần kinh này bị ức chế quá mức, trẻ có thể khô miệng, bí tiểu, táo bón, tim đập nhanh, sốt cao hoặc rối loạn thần kinh.
Nhiều phụ huynh lầm tưởng trẻ “ngủ ngon” sau khi dán thuốc. Thực ra, buồn ngủ quá mức, lừ đừ hay kích thích bất thường có thể là dấu hiệu thuốc đang ảnh hưởng lên não.
Ngoài ra, bé còn dễ bị quá liều vì da mỏng, cân nặng thấp và khả năng chuyển hóa thuốc chưa hoàn chỉnh. Chỉ cần dùng miếng dán không phù hợp hoặc vô tình chạm tay vào thuốc rồi dụi mắt, trẻ đã có thể bị giãn đồng tử, nhìn mờ hoặc kích động.
Đáng lo hơn, một số trường hợp trẻ xuất hiện ảo giác, la hét, nói nhảm khiến gia đình tưởng “trúng gió” hay “sốt cao co giật”. Thực chất đó có thể là phản ứng không mong muốn của hệ thần kinh do scopolamine.
Vì vậy phụ huynh không nên tự ý mua miếng dán chống say xe cho trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 8 tuổi, nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
Phòng ngừa say tàu xe cho trẻ thế nào là an toàn nhất?
1. Trước khi lên xe khoảng 1-2 giờ nên cho trẻ ăn nhẹ, tránh quá no nhưng cũng không để bụng đói.
2. Khi đi xe nên cho trẻ ngồi vị trí ít rung lắc như giữa xe, gần cánh máy bay hoặc khoang giữa tàu.
3. Không nên để trẻ nhìn điện thoại, đọc sách hoặc chơi game liên tục vì mắt phải tập trung gần sẽ làm não dễ rối loạn cảm giác hơn.
4. Nếu trẻ có tiền sử say xe nặng, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để bác sĩ tư vấn loại thuốc phù hợp theo tuổi và cân nặng thay vì tự mua theo truyền miệng.
Ngày 9-5, Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ phối hợp Hội Nhi khoa Việt Nam tổ chức Hội nghị khoa học nhi khoa khu vực Đồng bằng sông Cửu Long mở rộng lần thứ 10.
Tham dự và chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực nhi khoa có GS.TS Phạm Nhật An - Phó chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam, cùng hơn 700 thầy thuốc đến từ các bệnh viện, trường đại học, cao đẳng chuyên ngành nhi trên cả nước.
Tại hội nghị, đề tài "Cập nhật gánh nặng bệnh tật và vắc xin phòng bệnh tay chân miệng" của TS.BS Lê Nguyễn Thanh Nhàn - Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) thu hút sự quan tâm của nhiều người.
Theo báo cáo, tình hình dịch tay chân miệng ở trẻ em năm nay đang rất "nóng" tại các tỉnh phía Nam với trên 18.000 ca mắc, đã có 8 trường hợp tử vong tại khu vực này.
Để giảm gánh nặng bệnh tật và nguy cơ tử vong của bệnh tay chân miệng, theo báo cáo hiện nay nhiều nước lân cận đang sử dụng vắc xin phòng tay chân miệng đạt hiệu quả phòng bệnh và an toàn.
Theo nhà sản xuất, vắc xin này được đánh giá bảo vệ 100% đối với chủng EV - A71 và hiệu quả miễn dịch kéo dài 5 năm. Trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 2 tuổi theo khuyến cáo nên tiêm 3 mũi; trẻ từ 2 tuổi đến dưới 6 tuổi tiêm 2 mũi.
Theo tiến sĩ Nhàn, tại Việt Nam, vào tháng 3-2026, Bộ Y tế đã cấp phép lưu hành đối với vắc xin B4 (Envacgen), đây cũng là vắc xin được Hội Sơ sinh Đài Loan khuyến cáo sử dụng phòng bệnh tay chân miệng cho trẻ em.
Tại hội nghị còn có nhiều bài báo cáo khoa học chuyên sâu của các chuyên gia nhi khoa đến từ Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh, thành khu vực phía Nam. Trong đó có các báo cáo khoa học đề cập đến những vấn đề "nóng" trong lĩnh vực nhi khoa: sốt xuất huyết, vắc xin phòng bệnh, tăng huyết áp ở trẻ sơ sinh, viêm phổi, chăm sóc toàn diện trẻ sinh non...
Bác sĩ chuyên khoa II Ông Huy Thanh - Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ, chia sẻ đây là cơ hội để các đồng nghiệp miền Tây Nam Bộ chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm từ các chuyên gia lĩnh vực nhi khoa từ Hà Nội, TP.HCM. Vì vậy dù khó khăn, thách thức nhưng qua 10 lần tổ chức, hội nghị vẫn nhận được sự quan tâm của các thầy thuốc của cộng đồng nhi khoa.
Ngày 4/6, đại diện Bệnh viện Nhân dân 115 TPHCM cho biết, hôm qua (3/6), các bác sĩ nơi này đã phối hợp cùng Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, Bệnh viện Trung ương Huế triển khai phẫu thuật hiến ghép mô tạng thành công từ người cho chết não.
Người hiến tạng là anh N.P.M.N. (32 tuổi), nhập viện sáng 2/6 với chẩn đoán xuất huyết não lượng lớn, không còn khả năng điều trị. Nén nỗi đau, gia đình bày tỏ nguyện vọng được hiến mô tạng của anh để cứu chữa cho những người bệnh khác.
Từ sự vào cuộc của Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, các chuyên gia của Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM và Bệnh viện Trung ương Huế đã khẩn trương phối hợp thực hiện đúng theo quy trình, quy định sau khi người bệnh được xác định chết não.
Ngay trong đêm, ê-kíp phẫu thuật của Bệnh viện Nhân dân 115 đã ghép thận thành công cho 2 người bệnh suy thận giai đoạn cuối. Trong khi đó, ê-kíp phẫu thuật của Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM đã ghép tim thành công cho 1 bệnh nhi được chẩn đoán bệnh cơ tim giãn nở giai đoạn cuối.
Tình trạng những bệnh nhân sau ghép hiện ổn định, đang tiếp tục được theo dõi và điều trị tích cực. Đây cũng là trường hợp ghép tạng từ người cho chết não thứ 4 được thực hiện thành công tại Bệnh viện Nhân dân 115.
"Quyết định hiến tặng mô tạng của người thân không chỉ cứu giúp được nhiều người mà còn lan tỏa thông điệp yêu thương, sẻ chia lòng nhân ái và trách nhiệm với cộng đồng. Thay mặt các bệnh viện và người được ghép tạng, chúng tôi xin tri ân người hiến và gia đình vì nghĩa cử cao đẹp này", phía Bệnh viện Nhân dân 115 chia sẻ.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), chế độ ăn giàu kali có thể giúp giảm tác động của natri - yếu tố chính làm tăng huyết áp - đồng thời hỗ trợ điều hòa hoạt động của mạch máu.
Chuối là một trong những nguồn cung cấp kali tự nhiên dồi dào và dễ hấp thu. Một quả chuối cỡ trung bình chứa khoảng 400 - 450 mg kali, tương đương khoảng 10% nhu cầu hằng ngày của cơ thể.
Giáo sư Frank Hu, chuyên gia dinh dưỡng tại Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan (Mỹ), cho biết việc tăng cường thực phẩm giàu kali từ trái cây và rau củ có thể góp phần làm giảm nguy cơ tăng huyết áp và các bệnh tim mạch.
Kali đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng điện giải và duy trì huyết áp ổn định. Khi chế độ ăn chứa quá nhiều natri - thường đến từ muối và thực phẩm chế biến - cơ thể có xu hướng giữ nước, làm tăng áp lực lên thành mạch.
Kali giúp trung hòa tác động này bằng cách thúc đẩy đào thải natri qua nước tiểu, đồng thời hỗ trợ giãn mạch, giúp máu lưu thông dễ dàng hơn. Đây là lý do vì sao chế độ ăn giàu kali thường được khuyến nghị cho người bị tăng huyết áp.
Không chỉ vậy, chuối còn cung cấp chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa, góp phần giảm viêm và cải thiện sức khỏe tim mạch tổng thể.
Tiến sĩ Penny Kris-Etherton, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Penn State (Mỹ), cho biết chế độ ăn giàu trái cây và rau củ không chỉ giúp kiểm soát huyết áp mà còn làm giảm nguy cơ đột quỵ và bệnh tim.
Chuối có thể dễ dàng đưa vào bữa sáng hoặc bữa phụ. Bạn có thể ăn trực tiếp hoặc kết hợp với yến mạch, sữa chua, các loại hạt để tăng giá trị dinh dưỡng và kéo dài cảm giác no.
Một bữa sáng cân bằng với chuối, chất đạm và chất béo lành mạnh không chỉ giúp ổn định huyết áp mà còn hỗ trợ kiểm soát đường huyết và cân nặng.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý không nên lạm dụng. Người mắc bệnh thận hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng đến kali cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng lượng thực phẩm giàu khoáng chất này.
Dù mang lại nhiều lợi ích, chuối không phải “giải pháp duy nhất” cho huyết áp cao. Hiệu quả kiểm soát huyết áp phụ thuộc vào tổng thể chế độ sống, bao gồm ăn uống cân bằng, giảm muối, duy trì cân nặng hợp lý và vận động thường xuyên, theo AHA.
Chuối là lựa chọn đơn giản, dễ thực hiện và chi phí thấp nhưng có thể mang lại lợi ích rõ rệt cho việc hỗ trợ kiểm soát huyết áp nếu được sử dụng hợp lý trong chế độ ăn hằng ngày.
