Trong xã hội hiện đại, độ tuổi mắc gan nhiễm mỡ đang có xu hướng trẻ hóa nhanh chóng. Các chuyên gia y tế nhận định, thói quen “nghiện” đồ uống có đường chính là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng này.
Mới đây, chuyên gia an toàn thực phẩm Wayne đã chia sẻ những quan sát lâm sàng của bác sĩ Satoshi Ogata – một chuyên gia phẫu thuật gan mật nổi tiếng tại Nhật Bản. Theo bác sĩ Ogata, nhiều bệnh nhân gan nhiễm mỡ không nhất thiết phải thực hiện chế độ ăn kiêng cực đoan. Thay vào đó, chỉ cần “thay đổi thói quen uống nước”, chỉ số gan của họ đã có sự chuyển biến rõ rệt, thậm chí trở về mức bình thường chỉ trong vòng một tháng.
3 loại “thần dược” cho lá gan
Để giảm bớt gánh nặng cho gan, bác sĩ Ogata nhấn mạnh nhiệm vụ tiên quyết là từ bỏ đồ uống có đường. Ông khuyến khích người dân nên thay thế nguồn cấp nước hàng ngày bằng ba loại đồ uống sau:
Nước lọc hoặc nước khoáng có ga (không đường): Đây là nguồn bổ sung nước tinh khiết nhất, không chứa calo và không gây áp lực cho cơ thể.
Trà không đường: Các loại trà như trà xanh, trà ô long hoặc hồng trà chứa nhiều chất chống oxy hóa, hỗ trợ đắc lực cho việc bảo vệ sức khỏe hàng ngày.
Cà phê đen: Uống cà phê đen với liều lượng vừa phải rất có lợi cho sức khỏe của gan. Tuy nhiên, tuyệt đối không được thêm đường hoặc bột kem béo (creamer).
Nhiều người cố gắng bỏ đường bằng cách chuyển sang đồ uống dành cho người ăn kiêng (chứa đường nhân tạo) hoặc uống quá nhiều sữa, sữa đậu nành. Bác sĩ Ogata cảnh báo rằng dù đường nhân tạo không có calo nhưng vẫn kích thích cảm giác thèm ngọt của não bộ, dẫn đến mất kiểm soát cảm giác thèm ăn.
Riêng với sữa và sữa đậu nành, chúng vẫn chứa đường lactose, đường tự nhiên và một lượng calo nhất định. Nếu uống thay nước lọc với số lượng lớn, tổng lượng calo nạp vào cơ thể vẫn sẽ vượt mức, gây tăng cân và tạo thêm áp lực cho gan.
Quy tắc “ăn nhẹ nhàng” để phục hồi chức năng gan
Bên cạnh việc điều chỉnh đồ uống, bác sĩ Ogata cũng đề xuất 3 nguyên tắc ăn uống đơn giản, dễ thực hiện để cải thiện chức năng đường ruột và giảm áp lực cho gan:
Giảm một nửa lượng tinh bột: Giảm khẩu phần cơm, mì hoặc các loại tinh bột chính trong mỗi bữa ăn xuống còn khoảng 100 g.
Rau là chính, tinh bột là phụ: Thay đổi thói quen ăn no bằng cơm/mì truyền thống, chuyển sang lấy rau xanh làm thực phẩm chính để lấp đầy dạ dày.
Nạp đủ 350 g rau mỗi ngày: Việc tiêu thụ lượng lớn rau xanh giúp tăng cường chất xơ, không chỉ thúc đẩy nhu động ruột mà còn làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu.
Bác sĩ Satoshi Ogata khẳng định, phương pháp này không yêu cầu mọi người phải thực hiện chế độ “kiêng tinh bột cực đoan” gây đau khổ. Mục tiêu là đưa thói quen ăn uống mất kiểm soát trở về phạm vi hợp lý.
Chỉ cần duy trì chế độ ăn uống cân bằng và điều độ, thỉnh thoảng bạn vẫn có thể tự thưởng cho mình những món ngon giàu năng lượng mà không gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tổng thể, giúp lá gan dần phục hồi một cách bền vững.
"Chuyển đổi số trong y tế không chỉ là tin học hóa thủ tục hành chính mà phải đi vào 'lõi' của hệ thống khám chữa bệnh, từ quản trị bệnh viện, hồ sơ sức khỏe điện tử đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ điều trị và chăm sóc người dân", Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn nói tại lễ công bố hợp tác ngày 19/5 tại Hà Nội. Sự kiện là một trong những bước cụ thể hóa chủ trương hợp tác toàn diện giữa hai nước trong bối cảnh vừa diễn ra chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản.
Theo Thứ trưởng, ngành y tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, hướng tới hệ thống y tế thông minh hơn, kết nối hơn và lấy người dân làm trung tâm. Trong đó, dữ liệu y tế, hồ sơ bệnh án điện tử, quản trị bệnh viện bằng dữ liệu và AI hỗ trợ quyết định lâm sàng sẽ đóng vai trò nền tảng. Vì vậy, sự kết hợp giữa công nghệ, quản trị và y học sẽ giúp chăm sóc sức khỏe người dân hiệu quả, toàn diện và bền vững.
Trong khuôn khổ hợp tác, FPT và các công ty liên kết được phép sử dụng thương hiệu Tokushukai trong hoạt động chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam. Hai bên đồng thời sẽ phát triển các giải pháp công nghệ thông tin hiện đại cho lĩnh vực y tế tại Việt Nam và Nhật Bản.
Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT, cho hay là tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam, FPT đã chuyển đổi số và chuyển đổi AI cho nhiều tổ chức, doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực trên phạm vi toàn cầu, trong đó có lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe. FPT hướng tới xây dựng hệ sinh thái y tế số toàn diện, cung cấp dịch vụ nhanh chóng thuận tiện đến các cơ quan quản lý, các cơ sở khám chữa bệnh, công ty dược phẩm, nhà thuốc và người dân.
Trong hành trình 20 năm đồng hành cùng ngành y tế, hệ sinh thái y tế số của FPT đang vận hành tại hơn 300 bệnh viện và cơ sở y tế trên toàn quốc. FPT là đối tác chiến lược của các tập đoàn y tế hàng đầu tại Mỹ, Nhật Bản và châu Âu.
"Công nghệ phải phục vụ hạnh phúc của con người, trong đó, sức khỏe là nền tảng quan trọng nhất. Chúng tôi mong muốn ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, để có thể chăm sóc sức khỏe cho từng cá nhân một cách tốt hơn", ông Bình nói.
Còn ông Higashiue Shinichi, Chủ tịch Tập đoàn Y tế Tokushukai - hệ thống y tế tư nhân lớn nhất Nhật Bản, cho hay hiện tập đoàn hiện vận hành khoảng 92 bệnh viện cùng hàng trăm cơ sở y tế trên toàn Nhật Bản, cung cấp dịch vụ y tế toàn diện, từ khám chữa bệnh, phục hồi chức năng, đến viện dưỡng lão, hợp tác quốc tế với các trường đại học, bệnh viện, đào tạo nhân lực y tế... Vì vậy, với hệ sinh thái của mình, ông mong muốn đóng góp vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe, mang đến những dịch vụ tốt nhất cho người dân Việt Nam.
Việt Nam, Nhật Bản thời gian qua đã tăng cường hợp tác toàn diện trên nhiều lĩnh vực chiến lược như an ninh quốc phòng, kinh tế, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo.
Các chuyên gia đánh giá hợp tác y tế cũng là một trong những điểm sáng trong quan hệ hai nước, thể hiện qua chương trình hợp tác trong lĩnh vực y tế dự phòng, số hóa y tế, chăm sóc người cao tuổi, hướng tới một hệ thống y tế hiệu quả và bền vững hơn.
Ngày 6/4, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết sau lần khám hôm 7/4, 4.206 người được theo dõi, quản lý ngay tại trạm y tế gần nhà, 4.578 người cần được chuyển tuyến đến bệnh viện để chẩn đoán, điều trị chuyên sâu.
Kết quả khám cho thấy nhóm bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường,... chiếm tỷ trọng lớn. Đây là những bệnh dễ bị bỏ sót nếu không tầm soát. Ngoài ra, chương trình cũng phát hiện nhiều vấn đề khác như 341 người có dấu hiệu nghi ngờ ung thư cần chuyển viện, hàng trăm trường hợp bệnh mắt, tim mạch, phụ khoa và các bệnh về da, hô hấp, tiêu hóa, răng miệng... Ở lĩnh vực nhi khoa, nhiều trẻ phát hiện bệnh tim bẩm sinh, béo phì.
"Kết quả không quá bất ngờ, bởi nhiều người tham gia đợt khám là những người đã có dấu hiệu sức khỏe bất thường nên chủ động đến tầm soát", người đứng đầu Sở Y tế nói.
Chương trình lần này được tổ chức nhân Ngày Sức khỏe toàn dân (7/4), với sự tham gia của 58 bệnh viện và trung tâm y tế, triển khai tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm. Tại điểm khám, người dân được thăm khám, đồng thời đánh giá nguy cơ, tư vấn và lập hồ sơ quản lý sức khỏe. Sau khám, mỗi người đều được hướng dẫn cụ thể, theo dõi tại trạm y tế gần nhà hoặc chuyển viện nếu cần.
Chiến lược này giúp người dân phát hiện sớm các bệnh lý mạn tính tiềm ẩn và chủ động lập hồ sơ theo dõi sức khỏe liên tục, giảm gánh nặng điều trị cho gia đình cũng như hệ thống y tế.
Trước đó, trong chương trình khám sức khỏe miễn phí định kỳ mà TP HCM triển khai thí điểm từ năm 2023 và mở rộng toàn thành phố từ 2024 cho người từ 60 tuổi, hàng nghìn người đã được phát hiện tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính... được đưa vào theo dõi, quản lý sức khỏe thường xuyên, liên tục. Theo ông Thượng, việc đưa bác sĩ và kỹ thuật chuyên sâu về tuyến cơ sở nhằm tăng khả năng phát hiện sớm bệnh, đồng thời từng bước chuyển từ khám chữa bệnh thụ động sang chủ động quản lý sức khỏe.
TP HCM cũng đang triển khai mô hình thí điểm bác sĩ mang túi y tế thông minh đến tận nhà người dân khám bệnh, tại các xã điểm Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ và Hiệp Phước. Nơi này đặt mục tiêu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân sẽ được khám sức khỏe miễn phí ít nhất một lần, và có thể đi khám ở bất kỳ cơ sở y tế nào mà không cần phụ thuộc nơi cư trú.
Ban đêm là thời điểm huyết áp sẽ giảm xuống để cơ thể nghỉ ngơi, phục hồi. Nếu huyết áp không giảm hoặc thậm chí tăng lên khi ngủ, nguy cơ tổn thương tim mạch sẽ cao hơn, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Các dấu hiệu dưới đây không đủ để khẳng định một người bị huyết áp cao. Tuy nhiên, nếu chúng xuất hiện thường xuyên thì người mắc nên theo dõi sức khỏe và kiểm tra huyết áp để phát hiện sớm bất thường.
Một số người thỉnh thoảng sẽ thức dậy giữa đêm hay vào sáng hôm sau với cơn nhức đầu. Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên thì đó có thể là tín hiệu đáng lưu ý. Huyết áp tăng cao trong khi ngủ có thể làm tăng áp lực lên hệ tuần hoàn, từ đó gây cảm giác nặng đầu hoặc nhức đầu khi thức dậy.
Đôi khi chúng ta đột ngột tỉnh giấc vào ban đêm và cảm thấy tim đập mạnh, hồi hộp hoặc bồn chồn. Nguyên nhân có thể do căng thẳng, lo âu hoặc nạp nhiều caffeine. Tuy nhiên, biểu hiện này cũng có thể là dấu hiệu huyết áp đang biến động bất thường trong khi ngủ.
Khi huyết áp tăng hoặc cơ thể gặp tình trạng thiếu ô xy do ngưng thở khi ngủ, hệ thần kinh giao cảm sẽ bị kích hoạt mạnh hơn. Hệ quả là làm nhịp tim tăng nhanh và tạo cảm giác hồi hộp khi thức giấc.
Thỉnh thoảng cảm thấy hơi choáng váng khi vừa thức dậy là điều bình thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày thì không nên chủ quan.
Chóng mặt buổi sáng có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như mất nước, hạ đường huyết, rối loạn tiền đình hoặc tác dụng phụ của thuốc. Trong một số trường hợp, những biến động bất thường của huyết áp trong lúc ngủ cũng có thể góp phần gây ra cảm giác choáng váng khi thức dậy, bác sĩ tim mạch dự phòng Luke Laffin thuộc trung tâm y tế phi lợi nhuận Cleveland Clinic (Mỹ) cho biết.
Khi xuất hiện một hay một vài trong số các dấu hiệu trên thì không có nghĩa chắc chắn bị huyết áp cao. Tuy nhiên, nếu chúng xuất hiện thường xuyên, đặc biệt người mắc có các yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, tiểu đường, bệnh thận hoặc tiền sử gia đình mắc huyết áp cao, thì nên chủ động kiểm tra sức khỏe.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi huyết áp liên tục trong 24 giờ để đánh giá xem huyết áp có tăng bất thường vào ban đêm hay không. Phương pháp này sẽ giúp phát hiện những trường hợp huyết áp cao về đêm mà đo huyết áp thông thường vào ban ngày có thể bỏ sót, theo Medical News Today.
