Chiều 15.6, HĐND TP.Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định số lượng, việc thành lập, tổ chức lại, giải thể cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác; số lượng, cơ cấu ủy viên UBND thành phố, ủy viên UBND cấp xã thuộc phạm vi quản lý của TP.Hà Nội.
Theo nghị quyết được phê duyệt, số lượng cơ quan chuyên môn của thành phố là không quá 18 sở, tăng 3 sở (tương ứng tăng 20% số lượng tổ chức so với 15 sở, ngành hiện nay).
Hà Nội hiện đang có 15 sở, ngành, gồm: Y tế, KH-CN, NN-MT, Tài chính, Dân tộc – Tôn giáo, Văn phòng UBND thành phố, VH-TT, Nội vụ, Xây dựng, Tư pháp, GD-ĐT, QH-KT, Du lịch, Công thương, Thanh tra thành phố).
Trong tờ trình của UBND TP.Hà Nội, trước mắt, các cơ quan, đơn vị báo cáo UBND thành phố xem xét các phương án thành lập Sở An toàn thực phẩm. Việc thành lập sở này là phù hợp với chủ trương của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương; đồng thời nhằm thực hiện điểm a khoản 1 điều 14 luật Thủ đô về bảo đảm quản lý nhà nước tập trung, thống nhất, hiệu quả trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, trật tự đô thị của thành phố.
Đối với sở tăng thêm còn lại, thành phố cho biết sẽ thực hiện khi thực sự cần thiết hoặc theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền và phù hợp với mục tiêu, tình hình phát triển của thành phố theo từng giai đoạn.
Đối với các tổ chức hành chính khác, nghị quyết quy định khung tối đa được thành lập không quá 3 tổ chức (tăng 1 đơn vị so với 2 tổ chức hành chính hiện nay, gồm: Trung tâm Phục vụ hành chính công TP.Hà Nội, Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố).
Đối với số lượng tổ chức hành chính cấp xã, nghị quyết quy định số lượng cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã không quá 5 đơn vị và không quá 2 tổ chức hành chính.
Cụ thể, 5 đơn vị chuyên môn được thành lập, gồm: Văn phòng HĐND và UBND cấp xã; 2 phòng chuyên môn thuộc lĩnh vực văn hóa – xã hội; 2 phòng chuyên môn thuộc lĩnh vực kinh tế, hạ tầng và đô thị.
2 tổ chức hành chính khác, gồm: trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã; 1 tổ chức tăng thêm khi thực sự cần thiết, đồng bộ với cấp thành phố và đáp ứng yêu cầu vận hành của mô hình chính quyền 2 cấp.
Nghị quyết cũng quy định số lượng ủy viên UBND TP.Hà Nội không quá 6 ủy viên, gồm: người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố tham mưu lĩnh vực: văn phòng, tài chính, nội vụ, tư pháp; Tư lệnh Bộ Tư lệnh thủ đô Hà Nội; Giám đốc Công an TP.Hà Nội.
Đối với cấp xã, số ủy viên UBND xã, phường là không quá 5 người, gồm: người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã tham mưu lĩnh vực: văn phòng, tài chính, nội vụ, chỉ huy trưởng ban chỉ huy quân sự cấp xã và trưởng công an cấp xã.
Hiện cả nước có TPHCM là địa phương duy nhất thành lập Sở An toàn thực phẩm. Mô hình này chính thức đi vào hoạt động từ năm 2024, thay thế mô hình Ban Quản lý An toàn thực phẩm TP.HCM.
Trong dự phòng sỏi thận, yếu tố cốt lõi cần lưu tâm không chỉ là lượng nước nạp vào, mà chính là thể tích nước tiểu bài tiết mỗi ngày. Theo Hiệp hội Tiết niệu Mỹ, người trưởng thành cần duy trì thể tích nước tiểu đạt ít nhất 2,5 lít một ngày để phòng ngừa sỏi hiệu quả. Để đạt được cột mốc này, lượng chất lỏng tiêu thụ từ các nguồn thường phải dao động 2,5-3 lít.
Các nghiên cứu cho thấy ngay cả với một cá nhân khỏe mạnh bình thường, nếu lượng nước tiểu trong ngày giảm xuống mức 900 ml do thiếu hụt dịch, nguy cơ hình thành sỏi thận sẽ tăng cao. Đặc biệt, ở những trường hợp có cơ địa dễ tạo sỏi, nguy cơ này đã bắt đầu xuất hiện ngay khi thể tích nước tiểu dưới mức 1,6 lít một ngày.
Tuy nhiên, định mức này cần được điều chỉnh linh hoạt theo thời tiết, cường độ vận động và tình trạng sức khỏe. Trong trường hợp chưa thể đo lường định lượng, chuyên gia dinh dưỡng Jessica Clancy-Strawn ở Houston, Mỹ, khuyên người dân có thể quan sát màu sắc để đánh giá sơ bộ. Cụ thể, nước tiểu màu vàng nhạt hoặc trong chứng tỏ cơ thể đã đủ nước; ngược lại, nếu có màu vàng sẫm hoặc đục thì cần phải bổ sung dịch ngay.
Thể tích nước tiểu thấp có thể dẫn đến tình trạng "quá bão hòa" (supersaturation). Đây là trạng thái môi trường nước tiểu không còn khả năng giữ các khoáng chất đã hòa tan ở nồng độ cao, khiến chúng bị lắng đọng và kết tinh thành các hạt tinh thể. Một khi các khoáng chất này đã kết tinh, chúng sẽ bắt đầu liên kết với nhau để hình thành nên sỏi thận.
Ngược lại, khi nạp đủ chất lỏng, thể tích nước tiểu tăng lên sẽ làm loãng nồng độ các khoáng chất này. Dòng nước tiểu nhiều và mạnh khi ấy hoạt động như một dòng nước xối, nhanh chóng cuốn trôi các cặn khoáng ra khỏi thận trước khi chúng kịp kết tụ thành những viên sỏi lớn gây đau đớn.
Bên cạnh thể tích dòng chảy, độ pH (tính axit - kiềm) của nước tiểu cũng là yếu tố môi trường quyết định sự hình thành sỏi. Thạc sĩ Khoa học về Thực phẩm và Dinh dưỡng Whitney Stuart cho biết việc bổ sung đủ nước giúp dòng lưu thông liên tục qua thận, giữ độ pH ổn định, từ đó giảm đáng kể nguy cơ tạo sỏi. Theo chuyên gia về dinh dưỡng thận tại Dallas, sử dụng nước lọc là giải pháp an toàn nhất để giữ nước tiểu ở trạng thái cân bằng lý tưởng, ngăn môi trường nước tiểu trở nên quá axit, tình trạng không chỉ gây kích ứng niêm mạc đường tiết niệu mà còn thúc đẩy tạo sỏi.
Tuy nhiên, không phải loại thức uống nào cũng có tác động giống nhau lên cơ thể. Ví dụ nước ép nam việt quất (cranberry) có thể làm tăng tính axit trong nước tiểu, dễ hình thành sỏi canxi oxalat và sỏi axit uric. Ngược lại, các loại nước ép từ cam, táo, bưởi, nước thể thao như Gatorade hay một số loại nước khoáng lại làm tăng tính kiềm.
Điều này vô tình tạo điều kiện cho các loại sỏi khác phát triển như sỏi canxi photphat, sỏi struvite và sỏi brushite. Vì vậy, nếu có cơ địa dễ mắc một loại sỏi nhất định, người bệnh cần được bác sĩ tư vấn riêng về việc nên bổ sung loại nước có tính kiềm hay tính axit để chủ động phòng ngừa.
Chuyên gia khuyên nên tập thói quen bổ sung 1-2 cốc nước ngay sau khi thức dậy nhằm làm loãng lượng nước tiểu bị cô đặc sau một đêm dài, trước khi dùng trà hoặc cà phê. Việc chủ động theo dõi lượng nước nạp vào bằng bình chia vạch dung tích hoặc các ứng dụng công nghệ giúp kiểm soát mục tiêu trực quan hơn.
Đồng thời, hãy luôn mang theo đồ uống bên mình bằng cách đặt bình nước ở các vị trí dễ thấy như túi xách, ôtô, bàn làm việc hay đầu giường. Để thay đổi khẩu vị, bà Campbell gợi ý thêm chanh, dâu tây, bạc hà hoặc sử dụng các loại trà thảo mộc nhằm tăng trải nghiệm thưởng thức và hỗ trợ điều hòa thân nhiệt theo thời tiết.
Bổ sung nước là chiến lược quan trọng nhưng cần kết hợp đồng bộ với các can thiệp dinh dưỡng khác. Chế độ ăn giàu rau củ quả có khả năng giảm tới 45% nguy cơ mắc sỏi thận nhờ cung cấp hàm lượng kali dồi dào. Tỷ lệ natri trên kali cao trong khẩu phần ăn liên quan trực tiếp đến việc gia tăng nguy cơ hình thành sỏi, do natri kích thích thận tăng bài tiết canxi vào nước tiểu, trong khi kali lại hỗ trợ tăng tái hấp thu khoáng chất này.
Do đó, các chuyên gia khuyến nghị cần giảm lượng natri nạp vào mức 1.500 đến 2.300 mg một ngày, đồng thời tăng cường thực phẩm giàu canxi trong bữa ăn để giảm thiểu sỏi canxi oxalat. Nguyên nhân là do canxi từ thực phẩm sẽ chủ động liên kết với oxalat ngay tại đường tiêu hóa, từ đó làm giảm tỷ lệ oxalat hấp thụ vào máu và bài tiết qua nước tiểu.
Do các loại sỏi có đặc tính khác nhau, người bệnh được khuyến nghị nên thực hiện xét nghiệm nước tiểu 24 giờ bằng dụng cụ bô đo chuyên dụng. Kết quả này sẽ giúp xác định chính xác các loại khoáng chất cấu thành sỏi, từ đó hợp tác cùng một chuyên gia dinh dưỡng chuyên sâu về sỏi thận để xây dựng một phác đồ ăn uống, bổ sung dưỡng chất được cá nhân hóa tối ưu nhất.
Chuối là một trong những loại trái cây quen thuộc, được ưa chuộng nhờ tính tiện lợi, dễ ăn và giàu dinh dưỡng. Chuối cung cấp nguồn năng lượng nhanh nhờ hàm lượng carbohydrate cao, phù hợp cho bữa phụ hoặc trước khi vận động.
Một quả chuối cỡ trung bình (khoảng 118 g) chứa khoảng 105 calo, 27g carb và 3 g chất xơ. Nó cũng chứa 27 g carbohydrate (bao gồm đường tự nhiên và tinh bột), đáp ứng khoảng 25% DV nhu cầu vitamin B6 mỗi ngày, 11% DV vitamin C và 9% DV kali. Loại quả này cũng cung cấp mangan và magie, góp phần hỗ trợ xương khớp và quá trình trao đổi chất.
Các hợp chất thực vật và chất chống oxy hóa trong chuối cũng có tác dụng giảm viêm, đẩy lùi căng thẳng và ngăn ngừa các bệnh mạn tính. Mặc dù chuối là thực phẩm lành mạnh và tiện lợi, nhưng không nên vì tốt mà ăn quá nhiều. Cân bằng và đa dạng vẫn là nguyên tắc quan trọng nhất trong dinh dưỡng.
Hạn chế về mặt dinh dưỡng
Dù giàu vitamin, chuối vẫn có hai hạn chế trong thành phần dinh dưỡng là rất ít protein và gần như không chứa chất béo. Trong khi đó, protein cần thiết cho việc xây dựng cơ bắp và hỗ trợ hệ miễn dịch, còn chất béo lành mạnh giúp hấp thụ các vitamin tan trong dầu như A, D, E, K và tham gia sản xuất hormone. Một quả chuối cỡ vừa chỉ cung cấp khoảng 1,29 g protein, khá thấp so với nhu cầu hàng ngày.
Nếu bạn dùng chuối như món ăn nhẹ, hãy kết hợp nó với các thực phẩm khác để cân bằng. Ví dụ ăn cùng bơ đậu phộng, hạt óc chó hoặc một quả trứng luộc sẽ tạo thành một bữa phụ dinh dưỡng.
Nguy cơ tăng cân
Chuối không phải thực phẩm giàu calo nhưng nếu bạn ăn 4-5 quả mỗi ngày ngoài các bữa chính, lượng calo tích lũy có thể khiến cơ thể dư thừa năng lượng, dẫn đến tăng cân không kiểm soát.
Ảnh hưởng đến kiểm soát đường huyết
Hơn 90% calo trong chuối đến từ carbohydrate. Khi chuối chín, tinh bột chuyển hóa thành đường tự nhiên (glucose, fructose và sucrose). Với người bị tiểu đường hoặc tiền tiểu đường, việc nạp quá nhiều carbohydrate từ chuối chín mà không có protein, chất béo lành mạnh đi kèm có thể gây ra hiện tượng tăng đường huyết đột ngột.
Thiếu hụt các vi chất khác
Nếu chuối chiếm quá lớn tỷ trọng trong khẩu phần trái cây hàng ngày, bạn có thể bỏ lỡ các dưỡng chất có trong những loại quả khác như sắt trong các loại đậu, canxi trong bông cải xanh, hay vitamin A trong cà rốt.
Kali rất tốt cho tim mạch nhưng lại là không phù hợp với người bệnh thận. Thận không thể lọc bỏ kali dư thừa có thể gây rối loạn nhịp tim. Người bệnh thận nên tham khảo ý kiến bác sĩ về liều lượng cụ thể.
Cách ăn chuối có lợi
Lượng chuối phù hợp ăn mỗi ngày phụ thuộc vào tổng lượng calo và nhu cầu dinh dưỡng của từng cá nhân. Tuy nhiên, dựa trên các khuyến nghị chung về sức khỏe, người khỏe mạnh có thể ăn 1-2 quả chuối mỗi ngày. Thay vì chỉ ăn chuối, bạn nên áp dụng quy tắc tiêu thụ khoảng 5 phần rau củ quả mỗi ngày, trong đó chuối chỉ nên chiếm 1-2 phần. Các phần còn lại có thể thay bằng táo, cam, dâu tây hoặc các loại rau xanh giàu dinh dưỡng khác.
Xôi được làm chủ yếu từ gạo nếp, loại gạo có hàm lượng tinh bột cao. Một gói xôi mặn với chà bông, lạp xưởng, pate hoặc thịt chả kèm theo đã có thể cung cấp lượng calo tương đương một bữa ăn chính, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Ngoài phần gạo nếp, nhiều loại xôi còn được thêm dầu mỡ, hành phi hoặc bơ. Điều này khiến tổng lượng calo cao hơn nhiều người nghĩ.
Trong khi đó, bánh mì có kết cấu xốp hơn nên nếu chỉ tính riêng phần bánh, lượng tinh bột trong cùng một thể tích thường thấp hơn xôi. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa bánh mì luôn ít calo hơn. Một ổ bánh mì kèm pate, thịt nguội, xúc xích, bơ và sốt mayonnaise vẫn có thể chứa lượng calo rất cao.
Nói cách khác, nếu so sánh theo khẩu phần phổ biến ngoài thực tế, xôi thường nhiều calo hơn, đặc biệt khi ăn phần xôi lớn hoặc thêm nhiều topping.
Một yếu tố quan trọng liên quan đến tăng cân là tốc độ làm tăng đường huyết sau ăn. Những thực phẩm có chỉ số đường huyết cao thường khiến cơ thể tiết nhiều hoóc môn insulin hơn để đưa đường từ máu vào tế bào. Khi đường huyết tăng rồi giảm nhanh, cảm giác đói có thể quay trở lại sớm hơn.
Cả xôi và bánh mì đều nằm trong nhóm thực phẩm có chỉ số đường huyết cao. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa cứ ăn xôi hay bánh mì là sẽ tăng cân. Tốc độ hấp thu đường còn phụ thuộc vào thực phẩm ăn kèm. Nếu bữa sáng có thêm protein như trứng, thịt nạc hoặc thực phẩm giàu chất xơ như rau, tốc độ tăng đường huyết có thể chậm hơn và giúp no lâu hơn.
Trên thực tế, không có món ăn nào tự động gây tăng cân nếu tổng lượng calo trong ngày vẫn phù hợp với nhu cầu cơ thể. Điều quan trọng nhất là cách ăn và tần suất ăn.
Một phần xôi nhỏ ăn cùng trứng và ít topping dầu mỡ có thể hợp lý hơn một ổ bánh mì trắng kèm nhiều sốt béo. Ngược lại, bánh mì nguyên cám với rau, trứng, thịt nạc thường sẽ phù hợp hơn cho người muốn kiểm soát cân nặng so với xôi mặn nhiều thịt mỡ.
Ngoài món chính, đồ uống đi kèm cũng ảnh hưởng lớn đến tổng năng lượng. Nhiều người ăn sáng với xôi hoặc bánh mì rồi uống thêm trà sữa, cà phê sữa hoặc nước ngọt. Chính lượng đường và calo từ thức uống khiến tăng cân nhanh hơn.
Nếu muốn hạn chế nguy cơ tăng cân khi ăn sáng, mọi người nên ưu tiên khẩu phần vừa phải, tăng rau và protein, hạn chế topping nhiều dầu mỡ và tránh dùng quá nhiều đồ uống có đường, theo Verywell Health.
