Chị N.T.B.N (47 tuổi, ở TP.HCM) mỗi ngày ăn 1 – 2 bữa, điều đáng nói, lượng dinh dưỡng trong mỗi bữa lại không dồi dào và cân bằng.
“2 năm gần đây, tôi bắt đầu thấy chán ăn. Sáng ly cà phê sữa, buổi trưa chỉ ăn vài trái chuối luộc, ổ bánh mì hoặc món có nước nước để húp cho lẹ rồi thôi, chiều tối có đói nhưng cũng không muốn ăn thêm”, chị N. nói.
Chị Đ.B.N (27 tuổi, ở TP.HCM) cũng bày tỏ lo lắng: “Ông bà tôi năm nay đều ngoài 70 tuổi. So với khoảng 10 năm trước, tôi thấy ông bà ăn ít đi nhiều, kể cả những món trước đây rất thích. Mỗi lần đi ăn ngoài, ông bà thường chỉ ăn rau, gần như không đụng đến thịt và khẩu phần cũng rất ít. Tôi lo việc ăn uống như vậy sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, nhất là khi gặp bệnh vặt hoặc lúc cơ thể cần hồi phục”.
Bác sĩ Nguyễn Võ Trà Mi, Viện Nghiên cứu và Tư vấn dinh dưỡng NERCI (TP.HCM) cho biết, có vài nguyên nhân thường gặp dẫn tới kén ăn ở người lớn tuổi:
Sự suy giảm hormone (Estrogen ở nữ, Testosterone ở nam) sau tuổi 40: Làm chậm quá trình trao đổi chất cơ bản, cộng với việc suy giảm khối cơ làm cơ thể tiêu hao năng lượng ít hơn, cảm giác đói giảm.
Thay đổi nội tiết và tín hiệu no – đói: Quá trình lão hóa có thể làm thay đổi các hormone liên quan đến cảm giác đói và no.
Giảm vị giác, khứu giác, sức nhai: Khiến ăn kém ngon, nhanh ngán; đặc biệt nếu có bệnh răng miệng, khô miệng, trào ngược dạ dày.
Áp lực công việc, mất ngủ, stress, lo âu, trầm cảm nhẹ: Cảm giác thèm ăn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi môi trường và tâm trạng. Do đó, nhiều thay đổi về tâm lý và xã hội xảy ra ở độ tuổi này dễ ảnh hưởng đến cảm giác thèm ăn.
Bệnh mạn tính hoặc thuốc đang dùng: Từ 40 tuổi trở lên, tỷ lệ mắc các bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, suy tim, suy thận, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính tăng cao; làm trầm trọng thêm tình trạng chán ăn.
Theo bác sĩ Trà Mi, biếng ăn kéo dài không chỉ là “ăn ít đi”, mà có thể dẫn tới thiếu năng lượng, thiếu protein và vi chất. Các hệ quả đáng chú ý gồm:
Biếng ăn hoặc sụt cân không chủ ý đôi khi có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý tiềm ẩn như bệnh tiêu hóa, nội tiết, thần kinh hoặc ung thư.
Để cải thiện tình trạng chán ăn này, bác sĩ Trà Mi cho hay cần áp dụng nguyên tắc chung về dinh dưỡng là ăn ít nhưng phải “chất lượng”.
Testosterone là một hormone steroid, được sản xuất chủ yếu ở tinh hoàn và buồng trứng. Tuyến thượng thận cũng tạo ra một lượng nhỏ hormone này. Trong giai đoạn dậy thì, testosterone là một trong những yếu tố chính thúc đẩy các thay đổi về thể chất ở nam giới như phát triển cơ bắp, thay đổi giọng nói và mọc tóc.
Duy trì testosterone ở mức khỏe mạnh rất quan trọng đối với sức khỏe tổng thể, chức năng tình dục và sức mạnh cơ bắp. Dưới đây là 7 cách giúp tăng testosterone tự nhiên.
Tập thể dục và nâng tạ
Tập thể dục là một trong những cách hiệu quả để phòng ngừa nhiều bệnh liên quan đến lối sống. Không chỉ vậy, nó còn có thể tăng cường mức testosterone.
Vận động tác động đến mức testosterone khác nhau tùy thuộc vào một số yếu tố, bao gồm loại bài tập và cường độ tập luyện. Tập luyện sức mạnh như nâng tạ làm tăng mức testosterone trong ngắn hạn. Tập luyện cường độ cao ngắt quãng (HIIT) cũng có thể mang đến hiệu quả ở mức độ nhất định.
Ăn thực phẩm giàu protein, chất béo và carbohydrate
Thực phẩm bạn ăn có thể ảnh hưởng đến mức testosterone cũng như các hormone khác. Ăn đủ protein có thể giúp duy trì mức testosterone khỏe mạnh đồng thời hỗ trợ giảm mỡ. Mặc khác, ăn kiêng liên tục hoặc ăn quá nhiều có thể làm rối loạn mức testosterone.
Nam giới nên duy trì chế độ ăn uống cân bằng, đầy đủ chất dinh dưỡng, chủ yếu dựa trên thực phẩm nguyên chất. Sự cân bằng lành mạnh giữa protein, chất béo và carbohydrate có thể giúp tối ưu hóa mức độ hormone, hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Một số nhóm thực phẩm có thể hỗ trợ duy trì mức testosterone tự nhiên, bao gồm trái cây và rau củ nhiều màu sắc, các loại hạt, hàu, cá béo, quả bơ... Hạn chế tiêu thụ thịt đỏ, đường tinh luyện, thực phẩm chế biến sẵn vì chúng có thể làm tăng tích tụ mỡ và thúc đẩy sản xuất enzyme aromatase - loại enzyme chuyển testosterone thành estrogen.
Giảm căng thẳng và mức độ cortisol
Căng thẳng kéo dài có thể làm gia tăng hormone cortisol, từ đó giảm nồng độ testosterone trong cơ thể. Hai loại hormone này thường có mối quan hệ đối nghịch, nghĩa là khi cortisol tăng cao, testosterone có xu hướng giảm xuống.
Ngoài ra, mức cortisol cao còn có thể khiến bạn ăn nhiều hơn, dễ tăng cân và tích tụ mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến chuyển hóa mà còn tác động tiêu cực đến nồng độ testosterone. Để duy trì sức khỏe tổng thể, cân bằng hormone cần kiểm soát căng thẳng hiệu quả bằng cách vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và áp dụng các phương pháp thư giãn...
Ngủ đủ giấc, chất lượng
Chất lượng giấc ngủ cũng có thể ảnh hưởng lớn đến nồng độ testosterone. Ngủ không đủ giấc có thể liên quan đến nồng độ testosterone thấp hơn. Người trưởng thành đặt mục tiêu ngủ 7-9 giờ mỗi đêm, ưu tiên thiền, hít thở sâu và tránh uống đồ uống chứa caffeine gần giờ đi ngủ.
Tránh các hóa chất giống estrogen
Một số yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ hormone trong cơ thể. Tiếp xúc nhiều với các hóa chất giống estrogen cũng có thể ảnh hưởng đến nồng độ testosterone như bisphenol-A (BPA), paraben và các hóa chất khác có trong một số loại nhựa.
Tăng lượng vitamin D
Vitamin D là một vi chất dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong nhiều khía cạnh của sức khỏe. Mức vitamin D thấp có thể liên quan đến mức testosterone thấp hơn. Ở người thiếu hụt, bổ sung vitamin D làm tăng mức testosterone đồng thời hỗ trợ cải thiện tình trạng rối loạn cương dương.
Để duy trì mức vitamin D khỏe mạnh, nam giới nên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời buổi sáng thường xuyên hoặc cân nhắc bổ sung vitamin D3 theo chỉ dẫn của chuyên gia chăm sóc sức khỏe.
Hạn chế rượu
Uống quá nhiều rượu có thể làm giảm nồng độ testosterone. Nồng độ testosterone có thể giảm nhanh chóng chỉ sau 30 phút khi rượu vào cơ thể. Uống nhiều rượu còn có nguy cơ dẫn đến giảm chức năng tinh hoàn và teo tinh hoàn.
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch, kết quả chẩn đoán hình ảnh ghi nhận ông bị chấn thương sọ não, vỡ khung chậu phải và gãy nhiều xương sườn. Trong đó, các mảnh xương sườn di lệch đã đâm thủng nhu mô phổi, gây tràn khí, tràn máu màng phổi và xẹp phổi. Vùng mặt bệnh nhân cũng bị tổn thương nặng do gãy xương gò má và cung tiếp bên phải.
Ngay khi tiếp nhận, hội đồng chuyên môn hội chẩn đa chuyên khoa để xây dựng chiến lược cấp cứu toàn diện. Các bác sĩ ưu tiên xử lý những tổn thương đe dọa tính mạng trước, nhằm ổn định thể trạng để chuẩn bị cho ca đại phẫu phục hồi hàm mặt.
Khi các chỉ số sinh tồn nằm trong tầm kiểm soát, khoa Răng Hàm Mặt tiến hành đánh giá chuyên sâu. Lúc này, khuôn mặt bệnh nhân đã mất cân đối, hạn chế khả năng há miệng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng ăn nhai do gãy phức hợp gò má - hàm trên bên phải.
PGS.TS Nguyễn Xuân Thực, Phó Trưởng khoa Răng Hàm Mặt, nhận định gãy phức hợp gò má là tổn thương thường gặp sau va chạm mạnh. Nếu bác sĩ không can thiệp kịp thời và đúng kỹ thuật, người bệnh dễ gánh chịu di chứng biến dạng khuôn mặt vĩnh viễn. Đối với ca bệnh đa chấn thương này, việc chọn đúng thời điểm mổ quyết định trực tiếp đến độ an toàn và khả năng phục hồi thẩm mỹ.
Êkíp phẫu thuật đã sử dụng hệ thống nẹp vít hợp kim để nắn chỉnh các mảnh xương gãy về đúng vị trí giải phẫu. Việc cố định này giúp tái lập cấu trúc xương gò má - cung tiếp, từ đó phục hồi hình thể khuôn mặt và chức năng cơ bản cho bệnh nhân.
Sau ca mổ, sức khỏe người bệnh tiến triển thuận lợi. Khuôn mặt dần cân đối trở lại, khớp cắn ổn định và chức năng há miệng cải thiện rõ rệt. Hiện bệnh nhân tiếp tục tập phục hồi chức năng theo phác đồ để sớm trở lại sinh hoạt bình thường.
Theo PGS Thực, thành công của ca bệnh khẳng định vai trò của việc phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên khoa. Việc đánh giá toàn diện, lựa chọn thời điểm can thiệp chính xác đã giúp người bệnh vượt qua cơn nguy kịch và đạt hiệu quả phục hồi tối ưu.
Ngày 5-5, Bệnh viện Thống Nhất (TP.HCM) cho hay đã cứu sống một bệnh nhân bị vết thương xuyên tim nguy kịch.
Cụ thể người bệnh D.C.T. (38 tuổi, TP.HCM) là tài xế xe ôm công nghệ được đưa vào cấp cứu vào tối 23-4, trong tình trạng mất máu nhiều do vết thương ngực trái dài khoảng 3cm, bờ sắc gọn, chảy máu liên tục. Trước đó, do mâu thuẫn, bệnh nhân bị một vật sắc đâm vào vùng ngực.
Qua thăm khám và siêu âm tại khoa cấp cứu, các bác sĩ ghi nhận tình trạng tràn máu màng tim và tràn máu màng phổi trái. Huyết áp người bệnh giảm dần, tri giác nhanh chóng xấu đi.
Các bác sĩ lập tức kích hoạt báo động đỏ toàn viện, chuyển bệnh nhân lên khoa phẫu thuật gây mê hồi sức để triển khai phẫu thuật khẩn cấp, đồng thời hoàn tất thủ tục hành chính sau.
Sau đó bệnh nhân được mổ ngực khẩn cấp, các bác sĩ vừa phẫu thuật vừa hồi sức tích cực, bù lượng máu mất để duy trì huyết áp.
Ghi nhận có khoảng 800ml máu trong màng tim gây chèn ép tim và khoảng 1.800ml máu cục lẫn máu loãng trong khoang màng phổi trái.
Sau khi hút sạch máu trong khoang ngực, ê kíp phát hiện nhiều tổn thương nghiêm trọng: vết thương thủng thất phải dài khoảng 6-7cm, vết rách màng tim trái và tổn thương thùy dưới phổi trái dài khoảng 6cm.
Quá trình xử trí gặp nhiều thách thức do người bệnh có tiền sử bỏng nặng 60% cơ thể cách đây 6 năm, để lại sẹo co rút vùng ngực, cổ và miệng, gây khó khăn trong gây mê và đặt nội khí quản. Biến dạng da và thành ngực do bỏng cũ cũng làm phức tạp thêm cuộc mổ.
TS Trương Nguyễn Hoài Linh - khoa ngoại tim mạch - lồng ngực, Bệnh viện Thống Nhất - cho biết: "Người bệnh bị vết thương thủng thất phải dài khoảng 6-7cm, nằm giữa hai động mạch vành lớn.
Đây là vị trí đặc biệt nguy hiểm, đòi hỏi kỹ thuật khâu vá chính xác tuyệt đối. Nếu khâu quá chặt có thể gây tắc động mạch vành dẫn đến nhồi máu cơ tim, trong khi khâu không kín sẽ có nguy cơ chảy máu sau mổ.
Đây là ca khó nhất tôi đã từng cứu sống vì bệnh nhân vừa thủng tim phải và phổi trái. Vết thương tim rất rộng 6-7cm, bệnh nhân còn có sẹo bỏng diện rộng ngực và cổ, rất khó khăn trong việc đặt nội khí quản và mở ngực đường giữa".
Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên khoa, vết thương tim đã được xử trí thành công, kiểm soát tốt tình trạng chảy máu và bảo tồn chức năng tim.
Sau điều trị tích cực, sức khỏe người bệnh hiện đã ổn định, dự kiến xuất viện trong vài ngày tới. Trường hợp này tiếp tục cho thấy hiệu quả của quy trình báo động đỏ, cùng năng lực chuyên môn và khả năng phối hợp nhanh chóng của đội ngũ y bác sĩ trong việc giành lại sự sống cho người bệnh.
