10h30 ngày 31/3, ông Diệp Trung Hải, 60 tuổi, chất ba túi dứa cỡ lớn lên chiếc xe Dream cũ, chạy đến trước cổng Bệnh viện Lê Văn Thịnh, phường Bình Trưng Tây. Dựng xe sát lề đường, ông mở túi, xếp 50 hộp cơm chay, 80 ổ bánh mì và bốn nải chuối lên yên xe. Nắng chưa lên tới đỉnh đầu nhưng hàng chục bệnh nhân và người nhà đã đứng chờ sẵn.
Mồ hôi ướt đẫm lưng áo, người đàn ông 60 tuổi hỏi thăm khoa, phòng điều trị của từng người. Ông ưu tiên phần ăn cho bệnh nhân trước rồi mới đến người đi chăm bệnh. “5 năm trước, tôi từng đứng xếp hàng ở đây nhận cơm từ thiện giống họ”, ông vừa phát cơm vừa nói.
Khoảng một tiếng sau, khi phần ăn cuối cùng được trao, ông vội vã quay về căn nhà trọ ở phường Bình Trưng cách đó 3 km. Tại đây, người mẹ 90 tuổi đang chờ ông về giúp thay tã, tắm rửa, đút cơm. Xong xuôi việc nhà, ông nhận 200 tờ vé số, tiếp tục buổi bán chiều.
Ông từng làm tài xế nhưng sau nhiều biến cố gia đình và tai nạn làm suy giảm sức lao động nên chuyển về sống dựa vào nghề bán vé số và nhặt ve chai. Hơn 20 năm trước, sau khi vợ chồng ly thân, con theo vợ, ông chuyển về sống cùng mẹ ở phường Bình Trưng.
Cuối năm 2021, mẹ ông phải nằm viện hơn hai tháng vì bệnh tim và ngã gãy chân. Hai mẹ con cạn kiệt tài chính. Nhiều ngày, ông sống nhờ những hộp cơm từ thiện xin ở cổng bệnh viện. “Cầm hộp cơm trên tay lúc ngặt nghèo, tôi thấy quý vô cùng nên tự hứa với lòng sau này khá hơn một chút, sẽ quay lại đây để trả ơn”, ông nói.
Giữa năm 2022, khi sức khỏe mẹ đã ổn định, ông Hải bắt đầu thực hiện lời hứa trả ơn đời của mình. Ban đầu, ông chọn những hôm bán đắt hàng, trích ra 150.000 đồng mua chừng 10 suất cơm chay mang vào viện phát. Khoảng nửa năm sau, số suất ăn mỗi lần phát tăng lên khi ông xen kẽ thêm bánh mì.
Chị Minh Thư, nhân viên tiệm bánh mỳ ở phường Bình Trưng Đông kể năm đó để ý có người đàn ông tóc bạc ngày nào cũng ghé mua một số lượng bánh cố định nên hỏi thăm. Khi biết ông mua để phát từ thiện, chủ tiệm lập tức giảm giá cho ông còn 1.000 đồng một ổ thay vì 3.000 đồng, thỉnh thoảng gửi thêm bánh bao, giò chả. “Chúng tôi xúc động trước câu chuyện của ông nên cũng muốn góp thêm một chút”, chị Thư nói.
Thời gian sau, một sư thầy ở ngôi chùa phường Bình Trưng Tây biết chuyện ông đi phát cơm miễn phí cho bệnh nhân cũng quyết định góp thêm hàng chục suất cơm chay mỗi lần.
Bốn năm qua, ông Hải luân phiên đi dọc các Khoa Nội, Ngoại để phân đều khẩu phần ăn.
Chị Mai, 40 tuổi, đang chăm người nhà chạy thận trong bệnh viện cho biết thường xuyên xin cơm chay của ông Hải rồi chia đôi với cháu gái. “Cơm của ông thường còn nóng, dễ ăn. Với người điều trị dài ngày, bớt được khoản nào hay khoản đó”, chị nói.
Đại diện Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Lê Văn Thịnh cho biết đơn vị ghi nhận tấm lòng của ông Hải. Bệnh viện luôn phân công lực lượng bảo vệ hướng dẫn, nhắc nhở để các đợt phát cơm của ông diễn ra trật tự, đảm bảo quy định an toàn vệ sinh thực phẩm và không gian điều trị.
Năm ngoái, đang chạy xe trên đường, ông Hải bất ngờ được một phụ nữ chặn lại hỏi thăm. Chị gửi ông hai triệu đồng để góp quỹ nấu ăn và nói mình từng nhận cơm của ông trong những ngày nuôi mẹ ở viện. Dù nay mẹ đã mất, chị muốn tiếp nối sự tử tế ấy.
Cầm số tiền trên tay, người đàn ông 60 tuổi hiểu rằng vòng tròn “trả ơn đời” của mình không chỉ đi một chiều.
Sàn nhà vương vãi vỏ bánh kẹo, đồ uống dở. Trên giường, quần áo chưa giặt để lẫn cùng sách vở. Trong nhà vệ sinh, đồ chơi và truyện tranh ướt sũng nằm cạnh cống thoát nước. Mùi cơ thể của cậu bé đang tuổi dậy thì trên quần áo trộn với mùi giày và thức ăn khiến căn phòng ngột ngạt, khó thở.
"Tôi yêu cầu con nếu không dọn thì đóng chặt phòng lại để mùi khỏi tràn ra không gian chung nhưng nó chưa bao giờ nghe lời", chị Vân, 43 tuổi, ở Hà Nội nói.
Người mẹ cho biết đã dùng đủ cách, từ nhắc nhở nhẹ nhàng, tịch thu điện thoại đến đòn roi nhưng thói quen sinh hoạt của con không thay đổi. Do con trai học năm cuối cấp, lịch học dày nên thi thoảng chị nhượng bộ, dọn giúp con. Những ngày chị bận, căn phòng trở lại trạng thái "như cái chuồng lợn".
Với bà mẹ có con gái 16 tuổi như chị Nguyễn Thu Hằng, tình trạng cũng không khá hơn. Bàn trang điểm trong phòng của cô bé có hàng chục loại son môi, phấn mắt lăn lóc. Nhiều lần chị vừa mở cửa tủ, quần áo sạch, bẩn, mới cũ lẫn lộn, tràn ra ngoài.
Góc giường, quần áo bẩn chất đầy hai giỏ. Thấy phòng có mùi, chị mang quần áo vào máy giặt và dặn con phơi. Chiều về, đồ vẫn nằm trong máy. Bị mẹ nhắc, người con đáp đó là không gian riêng, không gây hại đến ai và yêu cầu mẹ không can thiệp. "Càng nhắc, con càng tỏ thái độ bất cần", chị Hằng, 42 tuổi, kể.
Cơn đau đầu vì chuyện con cái "ở bẩn", luộm thuộm đang hiện diện ở nhiều gia đình. Cuối tháng 5, mạng xã hội ở Việt Nam lan truyền bức ảnh chụp căn phòng ngổn ngang của một nữ sinh cấp ba do người mẹ tại Trung Quốc đăng tải. Bài đăng thu hút hơn 12.000 lượt thích. Nhiều phụ huynh cho biết họ nhìn thấy hình ảnh của con mình trong đó. ''Theo quan sát của tôi, 10 đứa tuổi teen thì 9 đứa ở bẩn như vậy", một phụ huynh bình luận và nhận nhiều lượt "like" thể hiện sự đồng tình.
Trên các diễn đàn nuôi dạy con, chủ đề "con tuổi teen niên bừa bộn" thu hút hàng nghìn ý kiến thảo luận. Nhiều phụ huynh thừa nhận căng thẳng khi không thể tìm tiếng nói chung với những đứa con về vấn đề vệ sinh cá nhân.
Bà Trần Thị Thùy Trang, Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam, cho rằng các phụ huynh quá khắt khe và chưa thấu hiểu con cái trong chuyện này. Hành vi bừa bộn ở lứa tuổi vị thành niên xuất phát từ nguyên nhân khách quan. Vùng vỏ não trước trán phụ trách lập kế hoạch và kiểm soát hành vi của trẻ chưa hoàn thiện, khiến các em gặp khó khăn trong việc duy trì sự ngăn nắp và chưa nhận thức đầy đủ hậu quả của sự bừa bộn.
Bên cạnh đó, hormone điều hòa nhịp sinh học tiết ra muộn khiến trẻ thức khuya, dậy muộn và không có thời gian dọn dẹp. Sự gia tăng hormone tăng trưởng cũng khiến trẻ ưu tiên năng lượng cho các hoạt động kết nối bạn bè, mạng xã hội. "Ở tuổi này, việc dọn dẹp thường bị xem là không quan trọng, thậm chí vô nghĩa đối với trẻ", chuyên gia nói.
Đồng quan điểm, bà Hồng Hương, Hội Bảo vệ quyền lợi trẻ em, cho biết thiếu niên thích khẳng định cái tôi, nhưng phòng cá nhân không phải nơi chứng tỏ với bạn bè nên không được ưu tiên. "Đó là lý do nhiều thiếu niên ra ngoài quần áo gọn gàng nhưng không quan tâm phòng ngủ bừa bộn", bà cho biết.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý cha mẹ cần phân biệt hành vi bình thường và dấu hiệu cảnh báo tâm lý. Nếu trẻ mất ngủ, bỏ ăn, tích trữ đồ ăn thừa, xả rác hoặc thu mình, cha mẹ cần đặc biệt lưu tâm.
Bà Thùy Trang cho rằng cha mẹ nên để trẻ tự đối mặt với hệ quả từ thói quen bừa bộn, như việc không có quần áo mặc. Dù vậy, không phải phụ huynh nào cũng áp dụng cách này.
Chị Trúc Quỳnh, 37 tuổi, ở Ninh Bình chọn cách cứng rắn với con trai 15 tuổi. "Quần áo mặc xong không cho vào máy giặt, tôi vứt thùng rác hoặc làm giẻ lau. Sách vở lộn xộn tôi đem bán đồng nát", chị kể. Biện pháp này giúp phòng gọn hơn nhưng hố sâu ngăn cách mẹ - con lớn dần.
Bà Trang nhận định sai lầm của chị Quỳnh trong trường hợp này là không ưu tiên kết nối cảm xúc trước khi thiết lập quy tắc. Khi cha mẹ dùng quyền lực ép buộc khiến trẻ có xu hướng chống đối thay vì tự nguyện thay đổi.
Chuyên gia Hồng Hương cho biết để thay đổi thói quen của tuổi teen, cha mẹ cần chấp nhận đây là đặc điểm phổ biến ở giai đoạn này.
Trong giai đoạn đầu, cha mẹ cần đồng hành cùng con bằng những hỗ trợ nhỏ thay vì chỉ ra lệnh. Khi con thay đổi theo hướng tích cực, dù nhỏ, hãy khen ngợi, động viên trẻ. "Thói quen ngăn nắp ở tuổi teen thường hình thành rất chậm và cần được lặp lại trong thời gian dài", chuyên gia nói.
Thấu hiểu tầm quan trọng đó, trong tháng 5/2026, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam đã đồng hành cùng nhãn hàng bánh quy sữa D-MAXX Marie triển khai chương trình trao tặng hơn 80.000 phần quà "Bữa xế cao khỏe" đến các em học sinh tiểu học tại 15 điểm trường trên toàn quốc. Hoạt động ý nghĩa nằm trong khuôn khổ chiến dịch cộng đồng "Vì một kỷ nguyên cao khỏe" vì sự phát triển thể chất của trẻ em Việt,
Vai trò của bộ đôi vitamin D và canxi lên sự phát triển xương mẹ nên biết
Chiều cao của trẻ không chỉ phụ thuộc vào di truyền. Theo chia sẻ của TS.BS Trương Hồng Sơn – Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, di truyền chỉ đóng góp một phần, trong khi dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ và môi trường sống là những yếu tố cha mẹ có thể chủ động tác động. Trong đó, vitamin D và canxi là hai vi chất quan trọng đối với sức khỏe xương. Canxi là thành phần cấu tạo xương, còn vitamin D hỗ trợ cơ thể hấp thu và sử dụng canxi hiệu quả hơn. Nếu khẩu phần ăn hằng ngày thiếu hụt các vi chất này, trẻ có thể chưa được cung cấp đầy đủ nền tảng dinh dưỡng cần thiết cho quá trình phát triển thể chất.
Hoạt động "Bữa xế cao khỏe" như một chuông các mẹ về vai trò của canxi và Vitamin D cho sức khoẻ của xương, cũng như cung cấp giải pháp ngay trong phần quà tặng bé mang về - bánh quy sữa DMAXX Marie, chứa vitamin D và canxi, đồng thời được Viện Y học Ứng dụng Việt Nam chứng nhận tốt cho xương. Khi được sử dụng như một phần trong chế độ ăn cân bằng, sản phẩm góp phần giúp bữa xế của trẻ trở nên giàu vi chất hơn, hỗ trợ hành trình phát triển chiều cao một cách khoa học và bền vững.
Giúp phụ huynh thay thế thói quen ăn vặt của con bằng bữa phụ khoa học
Một trong những thách thức phổ biến của cha mẹ là kiểm soát bữa phụ cho con. Trẻ thường thích các món có vị ngọt, giòn, béo hoặc được bày bán gần cổng trường, trong khi phụ huynh bận rộn không phải lúc nào cũng có thời gian chuẩn bị bữa xế cân đối.
"Bữa xế cao khỏe" mang đến một gợi ý thực tế: thay vì để bữa phụ diễn ra ngẫu hứng, cha mẹ có thể chủ động xây dựng bữa xế theo hướng vừa ngon miệng, vừa bổ sung dưỡng chất. Trẻ có thể dùng bánh quy sữa D-MAXX Marie chấm sữa hoặc các thực phẩm lành mạnh khác để tăng sự đa dạng và hứng thú khi ăn.
Kết nối nhà trường và gia đình trong việc chăm sóc chiều cao
Ngoài những chiếc bánh quy đầy dinh dưỡng, hoạt động "Bữa xế cao khỏe" còn cung cấp thêm Cẩm nang Cao Khỏe, bảng nhiệm vụ MAXD, và thước đo chiều cao dán tường giúp cha mẹ dễ dàng theo dõi sự phát triển của con tại nhà, đồng thời hiểu rõ hơn các yếu tố ảnh hưởng đến chiều cao.
Trong chiến dịch "Vì một kỷ nguyên cao khỏe", phụ huynh còn có thể sử dụng công cụ đánh giá chiều cao trực tuyến tại website. Công cụ này giúp theo dõi, đối chiếu chiều cao của trẻ theo chuẩn tăng trưởng, từ đó đưa ra gợi ý phù hợp về dinh dưỡng, vận động và sinh hoạt.
Nhờ đó, thông điệp chăm sóc chiều cao không dừng lại ở sân trường mà tiếp tục được mang về từng gia đình. Mỗi phần quàcũng chính là h một "cầu nối" giúp phụ huynh bắt đầu quan tâm đúng cách, theo dõi đều đặn và đồng hành với con từ những thay đổi nhỏ mỗi ngày.
Khuyến khích trẻ vận động và hình thành lối sống cao khỏe
Dinh dưỡng là nền tảng quan trọng, nhưng để tối ưu chiều cao, trẻ cần kết hợp với vận động, giấc ngủ và vitamin D. Đây cũng là nền tảng khoa học cốt lõi của công thức MAXD được chiến dịch xây dựng và giới thiệu, gồm: Một tiếng vận động mỗi ngày, ăn đủ dinh dưỡng, xây giấc ngủ sâu và duy trì đủ lượng vitamin D.
Trong khuôn khổ hoạt động tại trường học, các em học sinh còn được làm quen với vũ điệu MAXD – bài tập thể dục vui nhộn, dễ nhớ, kết hợp các động tác vươn người, nhảy và vận động toàn thân. Không khí đồng diễn tại sân trường giúp trẻ cảm thấy vận động là một hoạt động vui vẻ, tự nhiên chứ không phải nhiệm vụ bắt buộc.
Khi bữa xế dinh dưỡng đi cùng vận động hằng ngày, trẻ có thêm điều kiện để phát triển toàn diện hơn. Đây cũng là cách chiến dịch lan tỏa thông điệp rằng tăng chiều cao không cần những phương pháp phức tạp, mà cần sự đồng hành đều đặn của gia đình và nhà trường.
Từ một bữa xế nhỏ đến thói quen lớn
Trong bối cảnh chiều cao trung bình của thanh thiếu niên Việt Nam vẫn còn thuộc nhóm thấp so với nhiều quốc gia, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về chăm sóc tầm vóc trẻ em là điều cần thiết.
Vài tuần trước khi nhậm chức ở Tesla năm 2015, Jon McNeill, cựu Chủ tịch mảng Bán hàng và Dịch vụ toàn cầu đã gọi cho CEO Elon Musk để thú nhận một sai lầm.
Trước đó, tại văn phòng SpaceX, Musk tiết lộ Tesla đang chật vật đạt chỉ tiêu doanh số hàng quý. Tìm hiểu sự việc, McNeill phát hiện hàng nghìn khách hàng đã lái thử xe nhưng đội ngũ bán hàng của Tesla lại không liên hệ lại để hỏi thăm hay chốt sale. Đây là một "điểm nghẽn ngớ ngẩn" vì người lái thử là tệp khách hàng có nhu cầu mua xe cao nhất. Dù chưa có thẩm quyền, Jon McNeill vẫn yêu cầu ngừng các buổi lái thử, dồn nhân viên liên hệ lại với khách. Kết quả, doanh số bán hàng tăng vọt.
"Tôi nợ anh một lời xin lỗi", McNeill nói với Musk qua điện thoại. "Tôi đã can thiệp vào công việc kinh doanh của anh, điều tôi không có quyền làm". Sau một khoảng lặng, vị tỷ phú nói: "Anh sẽ hòa nhập rất tốt ở đây".
Về sau, cựu chủ tịch Tesla nhận ra tình huống này là ví dụ rõ nét nhất cho phong cách làm việc của Elon Musk.
Loại bỏ các bước không cần thiết: Thay vì tốn nguồn lực đi tìm người mới để cho lái thử (một quy trình dài và tốn kém), hãy chốt sale ngay với những người đã lái.
Tốc độ và hiệu quả quan trọng hơn thứ bậc hành chính: Tại đế chế của Musk, "sự quan liêu gần như không tồn tại". Musk đánh giá cao những cá nhân nhìn thấy vấn đề, dám đưa ra quyết định nhanh chóng để mang lại kết quả thực tế, hơn là những người chỉ biết làm đúng quy trình, tuân thủ cấp bậc nhưng để lỡ mất cơ hội vàng. Việc McNeill vượt quyền không phải là cái gai trong mắt Musk, mà chứng tỏ McNeill có tốc độ ra quyết định đúng "chuẩn Tesla".
Elon Musk là người khó đoán và thường xuyên sa thải nhân viên. Các công ty do ông điều hành có tỷ lệ biến động nhân sự cấp cao do áp lực công việc. Tuy nhiên, đổi lại là cơ hội hiện thực hóa những mục tiêu tham vọng và khối tài sản lớn nếu trụ lại đủ lâu.
Để làm việc trong hệ sinh thái này, nhân viên cần hiểu nguyên tắc của người đứng đầu. Trong ba năm làm việc trực tiếp với Elon Musk, McNeill nhận ra động lực cao nhất của sếp mình là giải phóng thời gian cá nhân. "Thành công với Elon là khi ông ấy chỉ cần làm việc một ngày mỗi tuần tại Tesla để có thể quay lại với đam mê lớn nhất là tên lửa", McNeill kể.
Tại Tesla và SpaceX, lối suy nghĩ truyền thống bị coi là rào cản. Elon Musk nói lợi thế cạnh tranh của công ty đến từ việc đưa ra quyết định nhanh hơn những nơi khác.
Trong cuốn sách Thuật toán, McNeill đúc kết triết lý quản trị của sếp cũ dựa trên hai nguyên tắc: đặt câu hỏi cho mọi yêu cầu và loại bỏ các bước không cần thiết trong quy trình.
Dù vậy, sự tự do này đi kèm rủi ro. Musk chấp nhận các rủi ro có thể khắc phục, nhưng nếu sai lầm gây thiệt hại nghiêm trọng, ông sẽ hành động quyết liệt.
Làm việc với Musk cũng yêu cầu sự tách biệt rạch ròi giữa cảm xúc và công việc. McNeill kể ông từng thấy khó chấp nhận khi Tesla khai tử một số dòng xe tâm huyết để dồn lực cho các dự án mới. Tuy nhiên với Musk, hoài niệm không có chỗ trong công việc.
"Ông ấy có góc nhìn rất sắc sảo về việc gạt bỏ quá khứ để hướng tới tương lai", McNeill nói.
