Một đám cưới diễn ra tại tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc) đang thu hút sự chú ý lớn của cộng đồng mạng. Nguyên nhân là bởi mẹ chú rể xuất hiện với trang phục cưới nổi bật không kém cô dâu, thậm chí còn chiếm trọn sự chú ý trong buổi lễ.
Theo những đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội, hôn lễ diễn ra tại một khách sạn sang trọng, không gian cưới sang trọng, lộng lẫy. Tuy nhiên, điều khiến quan khách chú ý là hình ảnh 2 người phụ nữ cùng diện trang phục cưới đứng trên sân khấu.
Trong khi cô dâu diện váy cưới trắng nhẹ nhàng, thanh lịch thì mẹ chú rể lại chọn bộ lễ phục đỏ kiểu truyền thống được thêu rồng phượng cầu kỳ. Không chỉ vậy, bà còn trang điểm đậm, đeo phụ kiện nổi bật, liên tục xuất hiện ở vị trí trung tâm buổi lễ.
Nhiều cư dân mạng cho biết họ nhầm tưởng đây là “2 cô dâu” trong cùng một đám cưới. Một số bình luận đặt câu hỏi: “Rốt cuộc ai mới là nhân vật chính của hôn lễ?” hay “Tại sao mẹ chú rể lại mặc trang phục nổi bật hơn cả cô dâu?”.
Theo thông tin được chia sẻ, mẹ chú rể sinh năm 1978. Thay vì lựa chọn trang phục nhã nhặn phù hợp với vai trò phụ huynh, bà lại diện lễ phục cưới đỏ truyền thống vốn thường dành cho cô dâu. Không những vậy, người phụ nữ này còn nhiều lần cầm micro hát trên sân khấu, liên tục tương tác thân mật với con trai và thu hút toàn bộ ánh nhìn của khách mời.
Trong một số khoảnh khắc được ghi lại, chú rể thậm chí xúc động bật khóc khi nhìn mẹ, còn cô dâu tỏ ra khá gượng gạo.
Sự việc nhanh chóng tạo nên làn sóng tranh cãi trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều ý kiến cho rằng mẹ chú rể đã đi quá giới hạn và vô tình biến ngày trọng đại của con trai thành “sân khấu cá nhân”.
Một tài khoản bình luận: “Cô dâu mới là người đáng lẽ phải được chú ý nhất trong đám cưới. Việc mẹ chồng ăn mặc nổi bật và xuất hiện quá nhiều khiến mọi thứ trở nên khó xử”. Trong khi đó, một số người khác cho rằng chú rể cũng bị chỉ trích vì không có động thái bảo vệ cảm xúc của vợ trong ngày cưới.
Trước đó, một đám cưới ở tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) cũng “nổi như cồn” trên mạng xã hội vì màn biểu diễn có một không hai của mẹ chú rể.
Theo đoạn video lan truyền, trong ngày vui của con trai, người mẹ mặc sườn xám đỏ bước lên sân khấu với tinh thần vui vẻ, hạnh phúc. Nhưng thay vì chúc phúc hay khiêu vũ nhẹ nhàng, bà bất ngờ ở giữa sân khấu biểu diễn màn trồng chuối từ đầu đến cuối sân khấu.
Hành động của mẹ chú rể khiến quan khách “ngượng chín mặt” vì bà đang mặc váy. Có người phải lập tức chạy đến giữ váy cho bà. Sắc mặt cô dâu tối sầm, chú rể và cô dâu đều “đơ như tượng”, không biết nói gì, thông tin từ Sohu.
Tuy nhiên, cũng có một số khách mời thích thú với màn biểu diễn của bà. Nhiều người cười nghiêng ngả, thậm chí còn cổ vũ bà biểu diễn tiếp. Được đà, mẹ chú rể mời thêm 2 người bạn lên sân khấu, cùng đồng diễn, tạo nên khung cảnh khác biệt trong các đám cưới.
Cô dâu, chú rể chỉ có thể cười gượng hoàn thành nghi thức. Nhiều khách mời chăm chú quay video màn biểu diễn của bà mẹ chồng, hoàn toàn quên mất hôm đó ai mới là nhân vật chính.
Đoạn video sau khi lan truyền lập tức gây tranh cãi gay gắt. Nhiều người chỉ trích mẹ chú rể quá thiếu tế nhị, làm hỏng không khí trang trọng của hôn lễ. Có người bình luận: “Đây là đám cưới hay show diễn riêng của mẹ chồng vậy. Nếu tôi là khách, chắc chắn đã bỏ về giữa chừng”.
Khi tham gia sản xuất sản phẩm thủ công tại Doanh nghiệp xã hội Chạm Vào Xanh và được khuyến khích đưa sản phẩm ra thị trường, chị bắt đầu có thu nhập và dần xây dựng sự tự tin.
Việc có thể đóng góp vào kinh tế gia đình giúp chị chuyển từ vị thế phụ thuộc sang một người có vai trò, có tiếng nói. Sự chủ động về tài chính cũng mở ra những thay đổi rõ rệt trong cách chị tham gia vào đời sống xã hội.
"Trời cho" nhiều năng khiếu tạo ra sản phẩm đẹp
Người khuyết tật ở Việt Nam không thiếu năng lực lao động. Điều họ thiếu là cơ hội để tham gia vào thị trường một cách phù hợp và bền vững.
Một sản phẩm thủ công nhỏ có thể không thay đổi nền kinh tế, nhưng có thể thay đổi cuộc đời của một con người. Khi nghệ thuật trở thành sinh kế, nó mở ra một cách nhìn khác về hòa nhập cho người khuyết tật.
Dù các chính sách hỗ trợ đã có những bước tiến nhất định, một khoảng trống lớn vẫn tồn tại: làm thế nào để người khuyết tật có thể sống bằng chính năng lực của mình, thay vì phụ thuộc vào trợ cấp hoặc gia đình.
Thực tế cho thấy nhiều chương trình đào tạo nghề hiện nay chưa gắn với nhu cầu thị trường. Người học có kỹ năng nhưng không có đầu ra ổn định. Việc làm, nếu có, thường thu nhập thấp và thiếu bền vững. Vấn đề không nằm ở khả năng của người khuyết tật, mà ở cách xã hội thiết kế cơ hội cho họ.
Một hướng tiếp cận khác đang dần được chứng minh trong thực tế: sử dụng nghệ thuật và lao động sáng tạo như một con đường tạo sinh kế.
Câu chuyện này không phải là cá biệt. Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp xã hội như Chạm Vào Xanh, Vụn Arts hay Kym Viet đang cho thấy một hướng đi khả thi: khi có tổ chức phù hợp làm cầu nối, kỹ năng sáng tạo của người khuyết tật có thể trở thành sản phẩm có giá trị trên thị trường.
Những mô hình này đặt ra một cách nhìn khác: nghệ thuật không chỉ là công cụ trị liệu, mà có thể trở thành một ngành kinh tế vi mô nếu được tổ chức đúng cách.
Tại Nhật Bản, hướng tiếp cận này đã được phát triển từ sớm. Các sản phẩm do người khuyết tật tạo ra được thiết kế, đóng gói và phân phối như hàng hóa thực thụ, với sự tham gia của cả khu vực công và tư. Điều này cho thấy khi có cơ chế phù hợp, lao động sáng tạo của người khuyết tật hoàn toàn có thể trở thành một phần của nền kinh tế.
Việt Nam vẫn thiếu những cơ chế để đưa sản phẩm của người khuyết tật ra thị trường một cách bền vững. Nhiều mô hình hiện nay hoạt động trong điều kiện hạn chế, phụ thuộc vào nguồn lực ngắn hạn và chưa có sự kết nối thị trường mang tính hệ thống.
Đáng chú ý, các doanh nghiệp xã hội - dù đóng vai trò cầu nối quan trọng - vẫn chưa tiếp cận được các chính sách ưu đãi tương xứng. Việc tìm kiếm đầu ra cho sản phẩm phần lớn dựa vào nỗ lực cá nhân và các mối quan hệ của người quản lý, thay vì được hỗ trợ bởi các cơ chế kết nối chính thức. Điều này khiến nhiều mô hình hiệu quả khó mở rộng, và những giải pháp đã được kiểm chứng khó trở thành quy mô lớn.
Nếu coi đây là một hướng đi nghiêm túc, chính sách cần có những điều chỉnh tương ứng.
Trước hết, cần xây dựng cơ chế ưu đãi rõ ràng hơn cho các doanh nghiệp xã hội trong lĩnh vực này, đặc biệt về thuế và tiếp cận tài chính, nhằm khuyến khích các mô hình tạo tác động dài hạn.
Thứ hai, cần phát triển các chương trình kết nối thị trường mang tính hệ thống, trong đó Nhà nước đóng vai trò trung gian, giúp đưa sản phẩm của người khuyết tật vào các chuỗi giá trị hiện có, bao gồm cả mua sắm công.
Thứ ba, giáo dục nghề cần mở rộng theo hướng linh hoạt hơn, đưa nghệ thuật ứng dụng và sáng tạo vào như một lựa chọn thực chất, thay vì chỉ giới hạn trong một số ngành nghề truyền thống.
Xóa bỏ rào cản cho người khuyết tật không chỉ là cải thiện hạ tầng, mà là thiết kế lại cách họ tham gia vào đời sống kinh tế - xã hội. Khi cơ hội được tổ chức đúng cách, người khuyết tật không cần được "hỗ trợ" để tồn tại, mà có thể tự tạo ra giá trị và khẳng định vị trí của mình.
Và trong hành trình đó, nghệ thuật - nếu được nhìn nhận đúng - có thể không chỉ thay đổi một cuộc đời, mà còn góp phần thay đổi cách xã hội vận hành.
Ali Rosli hiện quản lý bộ phận tài chính tại một doanh nghiệp ở London (Anh). Trong 7 năm qua, anh đã hai lần nghỉ hưu ngắn hạn. Kỳ đầu tiên kéo dài hai tháng vào năm 2019. Kỳ thứ hai diễn ra trong bốn tháng, bắt đầu từ tháng 11/2025.
Quyết định này bắt nguồn từ thời gian anh làm trợ lý giám đốc kiểm toán tại Malaysia, phải làm việc 80 giờ mỗi tuần đến mức kiệt sức. "Tôi quyết định xách balo đi du lịch dài ngày để suy nghĩ về con đường sự nghiệp", anh kể.
Năm 2019, Rosli nhận mức lương 14.000 bảng (19.000 USD) một năm. Bằng việc tiết kiệm 20-40% thu nhập mỗi tháng, anh có tài chính để thực hiện chuyến đi đường bộ từ Bắc Kinh (Trung Quốc), qua Nga và đến châu Âu.
Sau thời gian nghỉ ngơi, Rosli trở về London và đảm nhận vị trí quản lý cấp cao tại một công ty tài chính. Mức lương của anh tăng gần 6 lần, đạt 85.000 bảng Anh (114.000 USD) một năm.
Cuối năm 2025, Rosli chọn nghỉ ngơi lần hai cùng vợ tại quê nhà Malaysia trong 4 tháng. Trong khoảng thời gian này, anh tìm kiếm các dự án làm từ xa. Khi quay lại London, anh làm nhà thầu độc lập, đồng thời làm chuyên gia tư vấn và sáng tạo nội dung trên mạng xã hội.
"Kinh nghiệm cá nhân tôi chứng minh các quãng nghỉ ngắn hạn mang lại đà bứt phá cho tương lai", Rosli nói và cho biết có kế hoạch thực hiện thêm các đợt nghỉ ngắn hạn sau mỗi 4-5 năm làm việc.
Theo Báo cáo Chất lượng Cuộc sống năm 2025 của Ngân hàng quốc tế HSBC, Gen Z (sinh năm 1997-2012) và thế hệ Y (sinh năm 1980-1996) đang thay đổi quan điểm về lao động. Họ không coi nghỉ hưu là sự kết thúc mà xem đây như một chuỗi các kỳ nghỉ ngơi có kế hoạch.
Kelly Renner, chuyên gia hoạch định tài chính tại Life Strategies Financial Partners (Mỹ), cho biết việc tạm nghỉ không gây rủi ro đối với những người tiết kiệm đều đặn, chi tiêu hợp lý và có quỹ dự phòng đủ cho vài tháng nghỉ việc. Tuy nhiên, nữ chuyên gia cảnh báo những đợt nghỉ này có thể gây rủi ro tài chính nếu cá nhân không có thói quen quản lý ngân sách. Khoảng thời gian trống trong sơ yếu lý lịch cũng có thể ảnh hưởng đến hồ sơ xin việc.
Chuyên gia phân tích trường hợp của Ali Rosli, hai đợt nghỉ hưu ngắn hạn đóng vai trò tái tạo chiến lược. Chúng giúp Rosli tạo đà thăng tiến. Kỳ nghỉ đầu tiên mang lại cho anh định hướng chuyển từ Malaysia đến London. Kỳ nghỉ thứ hai hỗ trợ anh chuyển sang điều hành doanh nghiệp riêng thay vì làm thuê.
Để tối ưu hóa chi phí trong kỳ nghỉ thứ hai, vợ chồng Rosli trả lại nhà thuê ở London, gửi đồ đạc vào kho và về Malaysia. Việc chủ động cắt giảm chi phí sinh hoạt tại quê nhà giúp họ duy trì kỳ nghỉ dài hơn.
Gạo chứa hai thành phần tinh bột chính là amylose và amylopectin. Khi nấu với nước, các hạt tinh bột hút nước, trương nở và xảy ra quá trình hồ hóa. Lúc này, amylose có xu hướng tách ra khỏi hạt và khuếch tán ra môi trường xung quanh.
Chính lớp tinh bột "tự do" này tạo nên độ dính giữa các hạt cơm. Nếu lượng amylose thoát ra nhiều, cơm sẽ có xu hướng bết và kết dính thành mảng, đặc biệt khi nấu dư nước hoặc khuấy trộn nhiều.
Giấm là dung dịch axit nhẹ (chủ yếu là axit acetic). Khi thêm một lượng nhỏ vào nước nấu cơm, môi trường hơi axit sẽ tác động đến cấu trúc tinh bột theo hai cách:
Hạn chế sự trương nở quá mức của tinh bột: Axit làm giảm tốc độ hồ hóa, giúp hạt gạo giữ được hình dạng tốt hơn thay vì "nở bung" và vỡ bề mặt.
Giảm lượng amylose rò rỉ ra ngoài: Khi lớp ngoài của hạt gạo ổn định hơn, lượng tinh bột tự do trong nước giảm, từ đó hạn chế hiện tượng kết dính giữa các hạt.
Kết quả là cơm sau khi chín có xu hướng tơi, hạt rời hơn so với cách nấu thông thường. Ngoài ra, môi trường axit nhẹ còn làm chậm quá trình oxy hóa, giúp cơm giữ màu trắng sáng hơn. Đây cũng là lý do một số nhà hàng sử dụng giấm trong nấu cơm hoặc chế biến các món từ gạo.
Một số sai lầm quen thuộc khiến cơm dễ bết
Không ít thói quen nội trợ vô tình làm tăng lượng tinh bột tự do, khiến cơm dính hơn: Vo gạo quá mạnh hoặc quá lâu: làm trầy xước bề mặt hạt, giải phóng nhiều tinh bột. Khuấy (đảo) cơm trong quá trình nấu: phá vỡ cấu trúc hạt đang hồ hóa. Cho dư nước tạo môi trường thuận lợi để tinh bột khuếch tán ra ngoài.
Trong những trường hợp này, việc thêm một chút giấm có thể phần nào cân bằng lại cấu trúc tinh bột, nhưng không hoàn toàn thay thế được thao tác nấu đúng.
Cách sử dụng giấm hiệu quả khi nấu cơm
Thêm khoảng một thìa cà phê giấm cho 1-2 cốc gạo. Cho giấm vào ngay từ đầu, cùng với nước trước khi nấu. Không cần tăng thêm lượng nước. Sau khi cơm chín, mở nắp để hơi nước thoát bớt rồi xới nhẹ. Ở lượng nhỏ, giấm gần như không để lại vị chua mà chỉ làm nổi bật nhẹ vị ngọt tự nhiên của gạo.
Chú ý không dùng nhiều axit có thể làm thay đổi mùi vị và kết cấu, khiến hạt cơm bị cứng nhẹ. Vì vậy, lượng sử dụng nên được kiểm soát ở mức vừa phải.
