10h30 ngày 31/3, ông Diệp Trung Hải, 60 tuổi, chất ba túi dứa cỡ lớn lên chiếc xe Dream cũ, chạy đến trước cổng Bệnh viện Lê Văn Thịnh, phường Bình Trưng Tây. Dựng xe sát lề đường, ông mở túi, xếp 50 hộp cơm chay, 80 ổ bánh mì và bốn nải chuối lên yên xe. Nắng chưa lên tới đỉnh đầu nhưng hàng chục bệnh nhân và người nhà đã đứng chờ sẵn.
Mồ hôi ướt đẫm lưng áo, người đàn ông 60 tuổi hỏi thăm khoa, phòng điều trị của từng người. Ông ưu tiên phần ăn cho bệnh nhân trước rồi mới đến người đi chăm bệnh. “5 năm trước, tôi từng đứng xếp hàng ở đây nhận cơm từ thiện giống họ”, ông vừa phát cơm vừa nói.
Khoảng một tiếng sau, khi phần ăn cuối cùng được trao, ông vội vã quay về căn nhà trọ ở phường Bình Trưng cách đó 3 km. Tại đây, người mẹ 90 tuổi đang chờ ông về giúp thay tã, tắm rửa, đút cơm. Xong xuôi việc nhà, ông nhận 200 tờ vé số, tiếp tục buổi bán chiều.
Ông từng làm tài xế nhưng sau nhiều biến cố gia đình và tai nạn làm suy giảm sức lao động nên chuyển về sống dựa vào nghề bán vé số và nhặt ve chai. Hơn 20 năm trước, sau khi vợ chồng ly thân, con theo vợ, ông chuyển về sống cùng mẹ ở phường Bình Trưng.
Cuối năm 2021, mẹ ông phải nằm viện hơn hai tháng vì bệnh tim và ngã gãy chân. Hai mẹ con cạn kiệt tài chính. Nhiều ngày, ông sống nhờ những hộp cơm từ thiện xin ở cổng bệnh viện. “Cầm hộp cơm trên tay lúc ngặt nghèo, tôi thấy quý vô cùng nên tự hứa với lòng sau này khá hơn một chút, sẽ quay lại đây để trả ơn”, ông nói.
Giữa năm 2022, khi sức khỏe mẹ đã ổn định, ông Hải bắt đầu thực hiện lời hứa trả ơn đời của mình. Ban đầu, ông chọn những hôm bán đắt hàng, trích ra 150.000 đồng mua chừng 10 suất cơm chay mang vào viện phát. Khoảng nửa năm sau, số suất ăn mỗi lần phát tăng lên khi ông xen kẽ thêm bánh mì.
Chị Minh Thư, nhân viên tiệm bánh mỳ ở phường Bình Trưng Đông kể năm đó để ý có người đàn ông tóc bạc ngày nào cũng ghé mua một số lượng bánh cố định nên hỏi thăm. Khi biết ông mua để phát từ thiện, chủ tiệm lập tức giảm giá cho ông còn 1.000 đồng một ổ thay vì 3.000 đồng, thỉnh thoảng gửi thêm bánh bao, giò chả. “Chúng tôi xúc động trước câu chuyện của ông nên cũng muốn góp thêm một chút”, chị Thư nói.
Thời gian sau, một sư thầy ở ngôi chùa phường Bình Trưng Tây biết chuyện ông đi phát cơm miễn phí cho bệnh nhân cũng quyết định góp thêm hàng chục suất cơm chay mỗi lần.
Bốn năm qua, ông Hải luân phiên đi dọc các Khoa Nội, Ngoại để phân đều khẩu phần ăn.
Chị Mai, 40 tuổi, đang chăm người nhà chạy thận trong bệnh viện cho biết thường xuyên xin cơm chay của ông Hải rồi chia đôi với cháu gái. “Cơm của ông thường còn nóng, dễ ăn. Với người điều trị dài ngày, bớt được khoản nào hay khoản đó”, chị nói.
Đại diện Phòng Công tác xã hội Bệnh viện Lê Văn Thịnh cho biết đơn vị ghi nhận tấm lòng của ông Hải. Bệnh viện luôn phân công lực lượng bảo vệ hướng dẫn, nhắc nhở để các đợt phát cơm của ông diễn ra trật tự, đảm bảo quy định an toàn vệ sinh thực phẩm và không gian điều trị.
Năm ngoái, đang chạy xe trên đường, ông Hải bất ngờ được một phụ nữ chặn lại hỏi thăm. Chị gửi ông hai triệu đồng để góp quỹ nấu ăn và nói mình từng nhận cơm của ông trong những ngày nuôi mẹ ở viện. Dù nay mẹ đã mất, chị muốn tiếp nối sự tử tế ấy.
Giáo sư Juan Antonio Madrid từ Đại học Murcia (Tây Ban Nha) cho biết con người thường bị giảm mức độ tỉnh táo vào khoảng 6 đến 8 tiếng sau khi thức dậy. Dựa trên hiện tượng sinh lý này, năm 2023, Hiệp hội Bác sĩ Liên bang thuộc Sở Y tế Công cộng Đức đã khuyến nghị người dân chợp mắt vào mùa hè để tránh nóng và tăng hiệu suất làm việc.
Tuy nhiên, việc ngủ trưa kéo dài không mang lại lợi ích, ngoại trừ những trường hợp đặc thù như người làm ca đêm cần ngủ bù.
Theo các chuyên gia, ngủ trưa quá lâu làm tăng hiện tượng "sleep inertia" (quán tính giấc ngủ). Tiến sĩ sinh lý học María José Martínez Madrid, Giám đốc trung tâm tư vấn giấc ngủ Kronohealth (Tây Ban Nha), cho biết trạng thái này khiến cơ thể uể oải, giảm tập trung, dễ cáu kỉnh trong 15 đến 60 phút sau khi thức dậy. Tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ tai nạn lao động hoặc tai nạn giao thông nếu người ngủ thức dậy và làm việc ngay.
Bác sĩ Ainhoa Álvarez, Chủ tịch Hiệp hội Giấc ngủ Tây Ban Nha (SES), cho biết ngủ trưa dài còn làm giảm áp lực buồn ngủ vào ban đêm, khiến mọi người khó chìm vào giấc ngủ đúng giờ hoặc hay bị tỉnh giấc. Bà ví thói quen này tương tự việc "uống caffeine vào buổi chiều".
Nhiều nghiên cứu quan sát cũng ghi nhận mối liên hệ giữa việc ngủ trưa dài với nguy cơ tim mạch và tỷ lệ tử vong cao. Tuy nhiên, bà Martínez Madrid lưu ý rằng đây có thể là quan hệ nhân quả đảo ngược. Những người có sẵn bệnh nền hoặc chất lượng giấc ngủ ban đêm kém thường dễ mệt mỏi và có xu hướng ngủ trưa dài hơn, chứ không hẳn việc ngủ trưa là nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh.
Thay vì ngủ dài, các chuyên gia ủng hộ phương pháp "power nap" (ngủ ngắn). Đây là giấc ngủ kéo dài 10 đến 20 phút, tối đa không quá 30 phút, diễn ra vào đầu buổi chiều (từ 13h đến 15h). Trong khoảng thời gian này, cơ thể chỉ bước vào trạng thái ngủ nông. Việc thức dậy trước khi tiến vào giai đoạn ngủ sâu giúp cải thiện sự tỉnh táo, tốc độ phản ứng, tâm trạng mà không ảnh hưởng tới giấc ngủ ban đêm.
Một giải pháp khác đang được quan tâm là "coffee nap". Người thực hiện sẽ uống một tách cà phê ngay trước khi chợp mắt. Do caffeine cần 20 đến 30 phút để phát huy tác dụng, chất này sẽ kích thích não bộ đúng vào lúc người ngủ thức dậy, giúp nhân đôi sự tỉnh táo. Dù vậy, phương pháp này được khuyến cáo không phù hợp với những người nhạy cảm với caffeine.
Các chuyên gia nhấn mạnh mỗi cá nhân cần tự điều chỉnh thói quen ngủ trưa cho phù hợp với thể trạng. Trẻ em, người cao tuổi và những người bị thiếu ngủ có thể duy trì thói quen này, miễn là không ngủ quá muộn vào buổi chiều. Ngược lại, với những bệnh nhân mất ngủ, việc ngủ trưa dài có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn: mất ngủ ban đêm dẫn đến buồn ngủ ban ngày, và việc cố ngủ bù ban ngày lại tiếp tục phá hỏng giấc ngủ đêm.
Đó cũng chính là lý do khiến ông Lương Dũng Nhân cùng nhóm học trò của tiến sĩ Lê Nguyên Phương tổ chức Ngày hội An lạc miễn phí dành cho mọi người từ tháng 11- 2024 đến nay. 5 Ngày hội An lạc đã được tổ chức tại TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng.
Ngày hội An lạc lần thứ 5 được tổ chức tại Hà Nội ngày 18-4, với sự tham dự của hàng trăm bạn trẻ bao gồm cả nam lẫn nữ, một số phụ nữ trung niên.
Giữa hai nhịp hướng dẫn người tham gia Ngày hội An lạc lắng nghe mình và kết nối với những người xung quanh, ông Lương Dũng Nhân chia sẻ những câu chuyện gợi suy nghĩ ông nhận được từ 5 lần tổ chức ở ba miền đất nước.
Đầu tiên, ông đã gặp nhiều người trẻ mang cùng một câu chuyện: Công việc tốt, lương đủ, điện thoại đầy danh bạ, mạng xã hội hàng trăm bạn bè, nhưng khi cảm thấy đau khổ trào dâng vào một buổi tối bất kỳ, không có cái tên nào họ dám gọi.
Thậm chí nhiều bạn trẻ chia sẻ chính gia đình cũng là một nơi chốn không mang đến cảm giác an toàn cho họ.
Vậy mà ở những Ngày hội An lạc, ông đã chứng kiến những người tham dự, có cả học sinh, sinh viên, người đi làm ba mươi tuổi, phụ huynh năm mươi tuổi, ngồi xuống và bật khóc ngay trong vài phút đầu tiên.
Họ nói rằng lần đầu tiên sau rất lâu, họ được cảm thấy mình không phải gồng lên để "ổn".
Lần đầu tiên họ nhận ra cái mỏi trong vai mình đã ở đó suốt nhiều năm mà họ chưa bao giờ dám thả lỏng xuống.
Bởi vì Ngày hội An lạc thiết kế một không gian đủ yên tĩnh, đủ ấm áp, đủ an toàn, nơi những người tham dự được hướng dẫn quay về với cảm giác đang diễn ra ngay trên cơ thể mình.
Ở đó, những người hướng dẫn thực hiện nghiêm ngặt nguyên tắc không đưa ra lời khuyên, không phân tích, không đánh giá, không đi tìm lời giải hộ người tham dự.
Bởi điều những người đang mỏi mệt cần nhất là một không gian tràn đầy sự hiện diện thật sự và quan tâm trọn vẹn của người khác một cách trực tiếp, không qua màn hình.
Trở lại câu chuyện các học viên của Ngày hội An lạc lập tức cởi bỏ “áo giáp”, bật khóc ngay vài phút đầu tiên tham dự ngày hội, ông Dũng Nhân nói là bởi không gian ấy tạo cho người tham gia cảm giác an toàn.
Con người chỉ thực sự được chữa lành khi hệ thần kinh ở trạng thái an toàn. Khi ấy cơ thể chuyển sang chế độ kết nối xã hội, biểu cảm khuôn mặt mềm lại, giọng nói dịu xuống, khả năng học hỏi và phục hồi mới khởi sinh.
Ngược lại, khi hệ thần kinh đang ở chế độ cảnh giác liên tục, thì dù có nghe bao nhiêu lời khuyên đúng đắn cũng không thấm vào được. Đáng tiếc, điện thoại và mạng xã hội, với thiết kế kích thích liên tục, đang đẩy hệ thần kinh của người trẻ về phía cảnh giác.
Ông Lương Dũng Nhân cho biết nhiều học viên chia sẻ với ông trước đây, mỗi khi buồn, họ mở điện thoại.
Sau khi trở về Ngày hội An lạc, họ bắt đầu làm một việc khác: bước ra khỏi phòng, đi bộ xuống sân, ngồi trên ghế đá và thở. Đôi khi gặp một người hàng xóm ra tưới cây thì cười và chào một câu. Chỉ vậy thôi, nhưng cảm giác đó khác hẳn với ba tiếng lướt Facebook.
Ông Dũng Nhân nói trong mỗi chúng ta đều có một phần biết rất rõ rằng thứ khiến mỗi chúng ta được chữa lành, được làm dịu cơn đau không nằm trong màn hình, mà phải là sự kết nối trực tiếp giữa người với người.
Trải qua 85 năm hình thành và phát triển, Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh luôn giữ vai trò là tổ chức nòng cốt trong công tác giáo dục, rèn luyện thiếu nhi. Nhiều hoạt động ý nghĩa đã được triển khai rộng khắp, tạo môi trường để đội viên học tập, vui chơi, rèn luyện kỹ năng, lan tỏa tinh thần đoàn kết, sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng.
Phát biểu tại chương trình, chị Trịnh Thị Hiền Trân, Phó bí thư Thành Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội TP.HCM, đã ôn lại chặng đường hình thành và phát triển của tổ chức Đội, đồng thời ghi nhận những kết quả nổi bật của đội viên, thiếu nhi TP.HCM trong thời gian qua.
"Chào mừng kỷ niệm 85 năm ngày thành lập Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, các liên đội đã chăm lo cho hơn 10.300 đội viên thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, thực hiện phong trào kế hoạch nhỏ, xây dựng các không gian Bác Hồ với thiếu nhi… Có hơn 37.200 em được kết nạp mới vào Đội, hơn 6.200 em đội viên được kết nạp vào Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh", chị Trân nhấn mạnh.
Chị Trân kỳ vọng đội viên thiếu nhi thành phố sẽ tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của tổ chức Đội, tích cực học tập, rèn luyện, sống nhân ái, nghĩa tình, thi đua thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy để xứng đáng là Cháu ngoan Bác Hồ, xứng đáng là những chủ nhân tương lai của thành phố Hồ Chí Minh văn minh, hiện đại, nghĩa tình.
Bà Văn Thị Bạch Tuyết, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM, đánh giá cao tập thể Ban Thường vụ Thành Đoàn, Hội đồng Đội thành phố đã lãnh đạo, trực tiếp dìu dắt tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh thành phố ngày càng lớn mạnh, phối hợp tốt với các ngành có liên quan trong tham mưu, đề xuất lãnh đạo thành phố những nội dung thiết thực trong công tác xây dựng Đội.
Bà Tuyết nhấn mạnh việc tiếp tục tập trung các hoạt động giáo dục lòng yêu nước, trang bị kỹ năng thực hành xã hội, kỹ năng ứng xử văn hóa, xây dựng thói quen tốt, hình thành lối sống tốt đẹp, biết đoàn kết, nhân ái, sẻ chia với mọi người, có ý thức tôn trọng các giá trị truyền thống của dân tộc, giá trị yêu thương của gia đình.
Em Lê Hoàng Phương Linh, học sinh lớp 7/6 Trường THCS Lê Văn Tám, phường Bình Thạnh, Chủ tịch Hội đồng Trẻ em Thành phố, cho biết em cảm thấy vui và xúc động khi tham dự chương trình kỷ niệm 85 năm Ngày thành lập Đội TNTP Hồ Chí Minh.
"Qua nhiều thế hệ, Đội TNTP Hồ Chí Minh đã đồng hành cùng thiếu nhi cả nước nói chung và thiếu nhi TP.HCM nói riêng. Trong bối cảnh đất nước phát triển mạnh về công nghệ số, các hoạt động Đội đang tiếp tục tạo môi trường để chúng em rèn luyện kỹ năng, sự tự tin, khả năng làm việc nhóm và xử lý tình huống, góp phần giáo dục thiếu nhi tinh thần yêu quê hương, đất nước và gắn kết với bạn bè xung quanh", Linh cho biết.
Trong khi đó, Phan Minh Quang, học sinh lớp 9A2, Liên đội trưởng Liên đội THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm, xã Dầu Tiếng, đồng thời là Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng trẻ em TP, cho biết các hoạt động Đội đã giúp em rèn luyện sự tự tin, tinh thần trách nhiệm, kỹ năng làm việc nhóm và biết quan tâm, sẻ chia với mọi người xung quanh.
"Em nhận ra rằng khi dám thử sức và bước ra khỏi vùng an toàn, bản thân sẽ học hỏi thêm nhiều điều mới mẻ. Trong thời gian tới, em mong hoạt động Đội của thành phố tiếp tục được nâng cao chất lượng, tăng thêm các chương trình sáng tạo, hoạt động trải nghiệm thực tế, hoạt động vì cộng đồng và các diễn đàn để thiếu nhi có cơ hội bày tỏ tiếng nói của mình", Quang nói.
