Trong buổi đối thoại với lãnh đạo thành phố Đà Nẵng mới đây, một số lao động bày tỏ lo ngại bị robot thay thế.
Bà Lê Thị Hải Châu – công nhân Công ty Dệt may 29/3 Đà Nẵng – nói nhiều người lao động đang thấp thỏm trước nguy cơ robot và AI thay thế con người trong tương lai gần.
“Qua thông tin chúng tôi tìm hiểu thì hiện nay, ở nhiều nước đưa robot, AI vào dây chuyền sản xuất. Chúng tôi lo thời gian tới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc làm, nhất là các ngành điện tử, dệt may, da giày.
Máy móc rồi sẽ dần thay thế con người, nhất là lao động phổ thông. Trong khi nhiều công nhân còn hạn chế kỹ năng công nghệ, khả năng chuyển đổi nghề chưa cao nên rất dễ bị động, không biết phải xoay xở thế nào nếu có thay đổi”, bà Châu nói.
Nhiều lao động lớn tuổi cũng băn khoăn nếu doanh nghiệp cắt giảm nhân sự do tự động hóa thì cơ hội quay lại thị trường lao động sẽ khó khăn hơn.
Trả lời băn khoăn này, ông Nguyễn Quí Quý – Phó giám đốc Sở Nội vụ Đà Nẵng – cho biết sự bùng nổ khoa học công nghệ là xu hướng toàn cầu và tại Đà Nẵng đã có nhiều doanh nghiệp ứng dụng robot vào một số công đoạn trong sản xuất.
Theo ông Quý, thành phố đang thực hiện các chính sách hỗ trợ theo quy định của trung ương dành cho người lao động có nguy cơ mất việc hoặc đã mất việc làm.
Với người lao động có nguy cơ mất việc, Nhà nước có chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, chuyển đổi nghề trong trường hợp doanh nghiệp cắt giảm từ 30% lao động trở lên. Điều kiện là người lao động phải được đóng bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ tối thiểu 12 tháng.
Trong trường hợp đã mất việc, người lao động có thể được hỗ trợ đào tạo nghề, hỗ trợ tiền ăn trong thời gian học nghề để tìm việc làm mới. Phạm vi hỗ trợ được áp dụng theo các điều kiện, đối tượng cụ thể của pháp luật.
Bộ luật Lao động cũng yêu cầu doanh nghiệp phải xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, nâng cao tay nghề thường xuyên cho người lao động, đồng thời bố trí kinh phí thực hiện.
Dù thừa nhận nguy cơ một số vị trí việc làm sẽ bị thay thế, lãnh đạo Sở Nội vụ cho rằng người lao động cần chủ động thích ứng thay vì chỉ lo lắng.
Ông Quý cho hay thời gian qua, Sở đã tổ chức nhiều chương trình kết nối việc làm theo mô hình “người tìm việc – việc tìm người” hỗ trợ hàng trăm lao động tìm được công việc mới.
Theo ông Quý, thị trường lao động tại Đà Nẵng hiện vẫn có nhu cầu tuyển dụng lớn với hàng chục ngàn vị trí ở nhiều ngành nghề, độ tuổi khác nhau.
“Không chỉ sinh viên mới ra trường mà cả lao động lớn tuổi cũng có vị trí việc làm phù hợp. Có những người 40 – 50 tuổi hoặc lao động chưa có tay nghề vẫn có thể tìm được công việc thông qua các ngày hội việc làm”, ông Quý nói.
Ngoài ra, người lao động có thể chủ động tìm kiếm cơ hội thông qua website của trung tâm dịch vụ việc làm, nơi thường xuyên cập nhật nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp.
Theo ông Quý, trung ương hiện cũng có các chương trình cho vay vốn ưu đãi để người lao động khởi nghiệp, tự tạo việc làm. Cơ hội làm việc ở nước ngoài cũng đang mở rộng với nhu cầu tuyển dụng cao ở nhiều thị trường.
Đầu bếp Vũ Nhất Thông, trung tâm nấu ăn Eric Vũ Cooking Class, cho biết dưa muối truyền thống dựa vào vi khuẩn Lactobacillus để chuyển hóa đường tự nhiên thành axit lactic. Quá trình này đòi hỏi 3-5 ngày trong điều kiện 20-25 độ C. Nếu thay đổi nhiệt độ hoặc tác động mạnh, vi khuẩn sẽ ngừng hoạt động hoặc làm hỏng mẻ dưa.
Nhưng có phương pháp "flash pickling" (muối dưa cấp tốc) giúp rút ngắn thời gian làm dưa chua xuống còn 10 phút. Phương pháp này bỏ qua khâu lên men vi sinh, sử dụng nhiệt độ và axit có sẵn để ép gia vị thấm nhanh vào rau củ.
Bí quyết của kỹ thuật này nằm ở mức nhiệt 70-80 độ C. Vách tế bào rau củ chứa pectin - chất keo tự nhiên giúp rau giữ độ giòn. Khi tiếp xúc với nước 70-80 độ C, pectin mềm ra, tạo điều kiện cho áp suất thẩm thấu đẩy dung dịch muối, đường và giấm vào bên trong. Nếu dùng nước sôi 100 độ C, cấu trúc pectin sẽ bị phá vỡ hoàn toàn khiến rau củ nhũn. Ngược lại, nếu nước chưa đủ nóng, gia vị sẽ thấm chậm và chỉ bám ở bề mặt.
Công thức và cách làm
Nguyên liệu rau củ: Dưa leo thái lát dày 3 mm (200 g), cà rốt thái sợi (100 g), củ cải trắng thái sợi (100 g), hành tây thái vòng mỏng (80 g). Có thể chọn một loại hoặc kết hợp. Việc thái độ dày 3 mm giúp rau củ giữ độ giòn và ngấm gia vị đều nhất.
Hỗn hợp ngâm: Nước lọc (200 ml), giấm gạo độ axit 4-5% (100 ml), muối biển (10 g), đường trắng (20 g), gừng thái lát (10 g) và ớt tươi tùy khẩu vị.
Các bước thực hiện:
- Đun hỗn hợp nước, giấm, muối và đường đến 70-80 độ C, đạt mức bốc hơi nhẹ và chưa sôi bùng.
- Xếp rau củ vào hũ thủy tinh hoặc tô chịu nhiệt, thêm gừng và ớt.
- Đổ dung dịch nóng ngập bề mặt rau củ và đậy kín nắp ngay lập tức để giữ nhiệt.
- Để yên trong 5-10 phút. Không khuấy, lắc hay mở nắp trong quá trình này để duy trì nhiệt độ và áp suất thẩm thấu.
- Dưa có thể dùng ngay khi cần gấp hoặc để nguội, bảo quản trong tủ lạnh từ 5 đến 7 ngày.
Dưa chua làm theo phương pháp này giữ được màu sắc nguyên bản, có vị chua sắc của giấm, phù hợp khi cần món ăn kèm tức thời cho đồ nướng hoặc đồ chiên rán.
"Tôi không nghĩ nước lại lên nhanh như thế. Chỉ hơn 1 phút thôi là lũ ập đến, giật tung cửa rồi cuốn luôn chiếc xe máy đi mất", anh Hùng (xã Mường Than, tỉnh Lai Châu) chưa hết bàng hoàng khi kể lại sự việc.
Theo anh Hùng, lúc 8h07 sáng nay, khi thấy nước tràn vào nền nhà, người thân của anh Hùng đã kéo cửa cuốn, tắt điện dự định di chuyển vào vị trí an toàn. Tuy nhiên, dòng nước mạnh đã tạo sức ép lớn làm bật tung cửa cuốn, ào vào nhà.
Vì lũ ập đến quá bất ngờ, gia đình không kịp đưa tài sản đến nơi an toàn. Chiếc xe máy của anh Hùng mua năm 2025 có giá gần 120 triệu đồng và chiếc két sắt cất giấy tờ bị lũ cuốn phăng. Đây là tài sản lớn của gia đình, cũng là phương tiện được anh Hùng sử dụng để phục vụ việc đi lại và làm ăn. Hiện chiếc xe vẫn chưa được tìm thấy.
Theo người đàn ông, căn nhà bị nước lũ cuốn tung cửa là quán của gia đình, nơi ở chính nằm ở khu vực trung tâm nên bảo đảm an toàn hơn.
“Lần đầu khu tôi ở xảy ra lũ lớn như vậy. Nhìn lại hình ảnh qua camera, tôi thấy lũ về rất nhanh. Chỉ trong tích tắc, tình hình đã trở nên nguy hiểm”, anh nói.
Không chỉ gia đình anh Hùng, nhiều hộ dân tại khu vực bản Chít cũng chịu ảnh hưởng bởi trận lũ. Nước lũ kèm theo đất đá, cây cối tràn về. Nhiều tuyến đường trong khu vực bị ảnh hưởng, giao thông bị gián đoạn.
Theo báo cáo nhanh của Công an xã Mường Than (Lai Châu), từ sáng 16 đến ngày 17/7, trên địa bàn xã xảy ra mưa lớn liên tục, gây lũ ống, lũ quét tại các bản Chít, Che Bó, Nậm Sáng, Sắp Ngua và Ngà Phát.
Thiên tai đã ảnh hưởng đến tài sản của người dân, cây trồng và hệ thống giao thông nông thôn trên địa bàn.
Đến 12h30 cùng ngày, địa phương ghi nhận 4 người mất tích, gồm: anh Lò Văn Chương (SN 1995, trú ở bản Chít); chị Phạm Thị Liên (SN 1994, trú ở xã Than Uyên); cháu Phạm Bảo Châm (SN 2015) và cháu Phạm Xuân Trường (SN 2018).
Lực lượng công an, quân sự cùng người dân địa phương đang khẩn trương tổ chức tìm kiếm những người mất tích. Mưa lũ cũng khiến giao thông trên quốc lộ 32, đoạn qua bản Chít, bị ách tắc. Nước lũ dâng cao, đất đá tràn xuống mặt đường khiến các phương tiện tạm thời không thể qua lại.
Trong chiều cùng ngày, UBND tỉnh Lai Châu đã công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai tại xã Mường Than sau khi mưa lớn gây lũ quét, sạt lở đất, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân và hệ thống hạ tầng tại địa phương.
Theo đó, UBND tỉnh Lai Châu yêu cầu huy động lực lượng quân đội, công an, dân quân tự vệ, đoàn viên thanh niên và các đội xung kích khẩn trương sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm; tìm kiếm người mất tích, giải cứu người mắc kẹt và đưa người bị thương đến cơ sở y tế.
Stanislav Krykun, Giám đốc điều hành công ty bao bì DST-Pack (Ba Lan), giải thích theo nguyên lý vật lý, khi người dùng nhấp ngụm đầu tiên, chất lỏng rời khỏi cốc khiến áp suất bên trong giảm xuống. Lỗ nhỏ sẽ cho phép không khí lập tức tràn vào lấp đầy khoảng trống, duy trì dòng chảy liên tục.
"Nếu không có lỗ thông hơi, áp suất bên trong cốc giảm sẽ hình thành lực hút giữ chất lỏng lại. Khi người dùng cố dốc ngược cốc, không khí sẽ tràn mạnh qua lỗ uống, tạo ra sự thay đổi áp suất đột ngột khiến nước trào ra ngoài", ông Krykun giải thích.
Bên cạnh việc giữ dòng chảy ổn định, các nhà thiết kế đặt lỗ nhỏ này đối diện miệng uống để hai luồng khí và nước không cản trở nhau. Lỗ nhỏ cũng cho phép một lượng nhỏ hơi nước thoát ra, giúp giảm nhiệt độ ngụm cà phê đầu tiên để tránh gây bỏng cho khách hàng.
Trước đây, nắp cốc cà phê đầu thế kỷ 20 được thiết kế kín và dễ rò rỉ. Đến thập niên 1970, khi văn hóa đồ uống mang đi phổ biến, nhiều khách hàng tự chọc thủng nắp để uống khi đi bộ hoặc lái xe. Để giải quyết tình trạng tai nạn do bỏng nước sôi, các nhà sản xuất đã cải tiến nắp cốc. Sự ra đời của dòng nắp Solo Traveler vào giữa những năm 1980 với phần miệng nhô cao và lỗ thông hơi nhỏ là một cột mốc quan trọng.
Bên cạnh lỗ thông hơi, nắp cốc hiện đại còn tích hợp vùng rãnh lõm nông quanh mép, đóng vai trò như một hệ thống thoát nước mini. Nếu cà phê sóng sánh, rãnh này sẽ dẫn lượng chất lỏng chảy ngược trở lại vào trong thay vì rớt ra ngoài.
Hiện nay, các nhà sản xuất vẫn duy trì thiết kế vật lý cốt lõi này trên các nắp cốc nhựa hoặc vật liệu sinh học để đảm bảo trải nghiệm an toàn cho người dùng.
