Bí quyết muối dưa ăn ngay trong 10 phút

Sắp đến kỳ thi, trong một lần lướt TikTok, Nguyễn Hoàng Yến xem được quảng cáo về bộ tài liệu ôn thi, tập hợp các dạng đề của môn tiếng Anh, ngữ văn, toán. Khi bấm vào hỏi thông tin, lập tức có người chuyển hướng liên hệ qua Zalo để tư vấn và nhanh chóng chốt đơn với số tiền gần 300.000 đồng.

Vài ngày sau, hàng được giao tới nhưng mở ra Yến nhận thấy chất lượng giấy và mực in rất dỏm. Luyện thử một đề, sau đó cô bạn mở những trang cuối để đối chiếu đáp án thì phát hiện không hề có bất cứ trang đáp án như quảng cáo. Liên hệ lại với người bán, Yến không còn nhận được phản hồi niềm nở như trước mà bị cắt liên lạc. "Mất tiền oan, tức gì đâu", cô bé tấm tức.

Những trường hợp như Hoàng Yến là khá phổ biến. Theo ghi nhận, một số bạn trẻ khác, cả thanh thiếu niên cũng bị ăn quả đắng khi mua điện thoại iPhone qua mấy quảng cáo trên các trang bán hàng các nền tảng mạng xã hội.

Có bạn tin lời tưởng mua được iPhone 16 Pro Max thanh lý với giá chỉ 500.000 đồng nhưng thực tế nhận hàng chỉ là một cục pin không rõ dùng cho dòng máy nào. Không ít người khác cũng mua được iPhone 15 Pro Max gắn mác hàng "tuồn" từ Hàn Quốc về với giá khoảng 4 triệu đồng. Bên ngoài nhìn khá giống sản phẩm chính hãng song khi mở khóa thì máy liên tục bị đứng, không thể dùng được.

Thực trạng giới trẻ, đặc biệt là trẻ dưới 16 tuổi, bị lừa đảo khi mua sắm trực tuyến không còn là cá biệt mà diễn ra ở nhiều nhóm hàng như sách vở, đồ dùng học tập, thời trang, sản phẩm công nghệ... Vì sợ bị phụ huynh la nên không ít bạn đã chọn cách im lặng sau khi rơi vào bẫy lừa đảo.

Thực tế nêu trên được ThS Nguyễn Phạm Hoàng Huy, Chủ nhiệm bộ môn Digital Marketing (FPT Polytechnic - HCM), phân tích: "Trẻ dưới 16 tuổi chưa hoàn thiện khả năng đánh giá rủi ro, dễ bị tác động bởi cảm xúc, hình ảnh hấp dẫn hay những người có tầm ảnh hưởng quảng cáo (KOL, thần tượng...) nên dễ mắc bẫy".

Chưa kể các bạn nhỏ hầu như chưa va chạm thực tế với các hành vi lừa đảo nên khó nhận biết dấu hiệu bất thường như giá rẻ một cách bất ngờ, nhận xét ảo về sản phẩm hay các chương trình giả khuyến mãi chớp nhoáng... nên càng dễ trở thành nạn nhân.

Thực tế là thuật toán của các nền tảng mạng xã hội mua bán hàng trực tuyến luôn tối ưu cho chuyển đổi (mua hàng, giữ chân người xem) chứ chưa chú trọng đến sự an toàn về nhận thức. Do đó trẻ em gần như không có khả năng tự phòng vệ nếu không được hướng dẫn.

Từ thực tế này, ThS Hoàng Huy cho rằng các hệ lụy về tài chính là điều dễ xảy ra như mất tiền khi mua phải hàng giả hoặc không nhận được hàng, bị dụ nạp tiền qua game, ứng dụng hay hình thức cộng tác viên online, thậm chí có thể sử dụng tài khoản của cha mẹ để thanh toán mà không kiểm soát.

Về tâm lý, các bạn nhỏ cảm giác xấu hổ, tự trách mình khi bị lừa, đôi lúc hình thành nhận thức sai lệch, xem mua sắm là cách giải tỏa cảm xúc hoặc chịu áp lực phải sở hữu đồ giống người nổi tiếng. Bàn giải pháp bảo vệ trẻ trước những điều này, theo chuyên gia, cần sự đồng bộ.

Với gia đình, phụ huynh cần hướng dẫn con biết đọc đánh giá, kiểm tra uy tín cửa hàng, nhận diện những ưu đãi bỗng dưng quá hấp dẫn. Về kỹ thuật, nên bật kiểm soát thanh toán và không lưu thông tin thẻ tự động. Đồng thời xem giáo dục kỹ năng số là việc bắt buộc cho trẻ trong bối cảnh hiện nay.

"Sự phát triển của mạng xã hội và thương mại điện tử không sai. Có chăng trẻ em đang bị "ném" vào một hệ sinh thái được thiết kế cho người lớn. Nếu không có cơ chế bảo vệ phù hợp, các em sẽ không chỉ là người tiêu dùng non nớt mà còn có nguy cơ trở thành tài nguyên bị khai thác ngay trên không gian số", ông Huy phân tích.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Câu chuyện ấy không lạ, thậm chí ngày càng phổ biến trong nhịp sống hiện đại - nơi người trẻ tất bật với công việc, còn người già lặng lẽ học cách sống không phiền ai.

Từ lâu, câu “trẻ cậy cha, già cậy con” như một quy luật tự nhiên của đời sống gia đình Việt. Trẻ nhỏ cần sự chở che, người già cần điểm tựa. Nhưng quy luật ấy đang chịu nhiều thách thức khi xã hội chuyển động nhanh hơn, khi mỗi cá nhân phải chạy đua với cơm áo, với áp lực nghề nghiệp và cả những kỳ vọng thành công.

Trong guồng quay ấy, thời gian dành cho cha mẹ già - thứ tưởng như hiển nhiên - lại trở thành điều xa xỉ.

Không khó bắt gặp những gia đình con cái sống xa nhà, thậm chí ở nước ngoài. Khoảng cách địa lý kéo theo khoảng cách chăm sóc. Những cuộc gọi vội vã thay cho những bữa cơm chung. Những khoản tiền gửi về thay cho sự hiện diện.

Vật chất có thể đủ đầy hơn, nhưng sự cô đơn của người già lại khó đo đếm. Họ không thiếu tiền, nhưng thiếu người trò chuyện. Không thiếu thuốc men, nhưng thiếu cảm giác được quan tâm.

Ở chiều ngược lại, cũng cần nhìn nhận công bằng rằng người trẻ hôm nay không hề vô tâm. Họ đang gánh trên vai nhiều áp lực hơn thế hệ trước: chi phí sinh hoạt tăng cao, cạnh tranh nghề nghiệp khốc liệt, trách nhiệm với gia đình nhỏ của chính mình.

Có những người con muốn ở gần cha mẹ, nhưng công việc không cho phép. Có những người muốn dành thời gian, nhưng quỹ thời gian lại quá hạn hẹp. Giữa hai chữ “hiếu” và “sống”, họ nhiều khi phải lựa chọn trong day dứt.

Vấn đề vì thế không thể giải quyết bằng việc quy trách nhiệm cho một phía. Điều cần thiết hơn là tìm ra cách để người già không bị bỏ lại phía sau, ngay cả khi con cái không thể ở bên thường xuyên.

Trước hết, chính người cao tuổi cũng cần được trao cơ hội để “tự chủ” nhiều hơn trong đời sống. Sự phụ thuộc hoàn toàn vào con cái, trong bối cảnh xã hội thay đổi, có thể khiến họ dễ rơi vào trạng thái bị động và tổn thương.

Những mô hình câu lạc bộ người cao tuổi, các hoạt động cộng đồng, lớp học kỹ năng, thậm chí là việc tiếp cận công nghệ - như sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội - có thể giúp họ mở rộng thế giới của mình. Khi có bạn bè, có hoạt động, có kết nối, cảm giác cô đơn sẽ giảm đi đáng kể.

Bên cạnh đó, hệ thống an sinh xã hội cần đóng vai trò mạnh mẽ hơn. Dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, trung tâm dưỡng lão, y tế cộng đồng… không nên bị nhìn nhận như “giải pháp cuối cùng” hay “biểu hiện của sự bất hiếu”, mà cần được xem là một phần tất yếu của xã hội hiện đại.

Ở nhiều quốc gia, việc người già sống tại các cơ sở chăm sóc chuyên nghiệp là lựa chọn bình thường, thậm chí tích cực, vì họ được chăm sóc tốt hơn và có môi trường giao lưu phù hợp.

Tuy nhiên, dù xã hội có phát triển đến đâu, vai trò của gia đình vẫn không thể thay thế. Một cuộc gọi hỏi thăm, một chuyến về thăm nhà, một bữa cơm sum họp - những điều tưởng nhỏ bé ấy lại có giá trị tinh thần rất lớn đối với người già.

Sự quan tâm không nhất thiết phải là những điều lớn lao, mà nằm ở sự đều đặn và chân thành. Đôi khi, chỉ cần người già cảm nhận mình vẫn là một phần quan trọng trong cuộc sống của con cái, họ đã thấy đủ ấm lòng.

Câu hỏi “người già nương vào đâu khi con bận rộn?” vì thế không có một đáp án duy nhất. Đó phải là sự kết hợp của nhiều yếu tố: sự thích nghi của chính người cao tuổi, sự hỗ trợ của xã hội, và trên hết là sự kết nối bền chặt trong gia đình. Khi mỗi yếu tố đều được quan tâm đúng mức, người già sẽ không còn cảm thấy bị bỏ rơi, dù con cái không thể lúc nào cũng ở bên.

Xã hội hiện đại có thể thay đổi nhiều giá trị, nhưng nhu cầu được yêu thương và quan tâm của con người thì không đổi. Người trẻ hôm nay rồi cũng sẽ già đi. Cách họ đối xử với cha mẹ hôm nay, phần nào sẽ là cách họ được đối xử trong tương lai. Đó không phải là sự "trả giá”, mà là một vòng tuần hoàn của tình cảm và trách nhiệm.

Để rồi, một ngày nào đó, câu hỏi “già cậy ai?” sẽ không còn là nỗi lo canh cánh, mà trở thành một lời nhắc nhẹ nhàng rằng: mỗi người dù ở độ tuổi nào đều xứng đáng có một điểm tựa - không chỉ từ gia đình, mà từ cả một xã hội biết quan tâm và sẻ chia.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Theo thông tin ban đầu trên Sức khỏe & Đời sống, con chó mắc bệnh là vật nuôi của gia đình ông Đặng Xuân Biên, xóm Thanh Nho, xã Tân Châu, Nghệ An. Đáng chú ý, chỉ sau 4 ngày được tiêm vắc-xin phòng bệnh dại, con vật có biểu hiện bất thường, sau đó chết. Trước khi chết, con chó này chạy rông và tấn công nhiều con chó khác trong xóm. Gia đình chỉ phát hiện sự việc khi con vật đã chết. "Vợ chồng đi làm về vẫn thấy bình thường, vài ngày sau nó chết đột ngột, không rõ nguyên nhân", ông Biên cho hay.

Con chó này đã chạy điên cuồng và lao vào cắn 12 con chó khác trong xóm. Hiện các hộ dân chủ động nuôi nhốt, xích giữ toàn bộ số chó này cũng như những con chó còn lại để hạn chế nguy cơ lây lan. Ngay sau khi có kết quả xác định con chó dương tính với virus dại, chính quyền địa phương triển khai các biện pháp khoanh vùng, xử lý ổ dịch như rắc vôi bột, phun tiêu độc khử trùng hằng ngày. Tuy nhiên, tâm lý lo lắng vẫn bao trùm xóm Thanh Nho, nhất là khi chưa có phương án cụ thể đối với 12 con chó bị tấn công.

Nhiều người dân bày tỏ mong muốn có lực lượng chức năng hỗ trợ tiêu hủy số chó có nguy cơ cao, song cũng không khỏi băn khoăn vì đây đều là vật nuôi trong gia đình. "Dân thì rất lo nhưng cũng xót, không biết xử lý ra sao, mong có hướng dẫn cụ thể để yên tâm", một người dân chia sẻ.

Sau khi nắm được thông tin, chính quyền xã Tân Châu, ngoài việc cử cán bộ thú y giám sát chặt chẽ tình hình, địa phương cũng đẩy mạnh tuyên truyền, đồng thời tổ chức tiêm phòng đồng loạt cho các xóm còn lại. Đối với 12 con chó đã tiếp xúc với con chó dại, người dân được yêu cầu nuôi nhốt tuyệt đối, hạn chế tiếp xúc và thực hiện các biện pháp an toàn khi chăm sóc.

Trước đó, ngày 14/4 vừa qua, tại phường Vinh Lộc, một con chó hung dữ bất ngờ xuất hiện và tấn công người dân đang đi bộ buổi sáng. Theo thông tin ban đầu, bà N.T.N. bị cắn vào tay, ngã xuống đường và phải nhập viện Quân y 4 điều trị. Hai phụ nữ khác cũng bị tấn công, trong đó một người bị thương phải nhập viện.

Bệnh dại là một trong những bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm, có thể gặp ở mọi lứa tuổi và gần như luôn dẫn đến tử vong khi đã phát bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, đến nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh dại; một khi vi rút dại xâm nhập và người bệnh xuất hiện triệu chứng lâm sàng, tỷ lệ tử vong là 100%.

Theo thống kê của Bộ Y tế, bệnh dại tại Việt Nam những năm gần đây có xu hướng gia tăng. Năm 2023, cả nước ghi nhận 82 ca tử vong; năm 2024 tăng lên 84 ca tại 32 tỉnh, thành phố. Riêng năm 2025, ghi nhận gần 60 trường hợp tử vong tại 18 tỉnh, thành phố. Bước sang năm 2026, từ đầu năm đến nay đã có 10 trường hợp tử vong tại 8 tỉnh, thành phố; đồng thời phát hiện 42 ổ bệnh dại trên động vật tại 26 xã thuộc 9 tỉnh, thành phố. Những con số này cho thấy mầm bệnh vẫn đang lưu hành rộng trong cộng đồng và tiềm ẩn nguy cơ bùng phát. Đáng lo ngại, phần lớn các trường hợp tử vong đều không tiêm vắc xin phòng dại sau khi bị chó, mèo cắn hoặc không xử trí kịp thời sau phơi nhiễm.

Đặc biệt, khi thời tiết chuyển sang mùa hè, nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ bùng phát bệnh dại. Nhiệt độ cao khiến đàn chó, mèo dễ bị kích động, trở nên hung dữ hơn, làm tăng nguy cơ cắn người; trong khi đó, việc quản lý và tiêm phòng vật nuôi ở một số nơi còn hạn chế, tạo điều kiện cho vi rút dại tiếp tục lưu hành và lây lan. Đây là thời điểm cần hết sức cảnh giác, bởi chỉ một vết cắn hoặc tiếp xúc với nước bọt của động vật nghi dại cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Bệnh dại lây từ nước bọt của động vật nuôi như chó, mèo bị dại lây qua vết cắn, liếm hoặc tiếp xúc với nước bọt của chó, mèo qua các vết thưng hở. Ngoài ra, vi rút dại cũng được phát hiện ở mèo, chồn, dơi và các động vật có vú khác. Thời gian ủ bệnh ở người thường từ 2 - 8 tuần và có thể kéo dài đến trên 1 năm, thời gian này phụ thuộc vào lượng vi rút xâm nhập vào cơ thể, sự nặng nhẹ của vết thương, khoảng cách từ vết thương đến hệ thần kinh trung ương… Vết thương càng ở gần hệ thần kinh trung ương như mặt, cổ, đầu, ngón tay, cơ quan sinh dục ngoài… thì thời gian ủ bệnh càng ngắn. Tất cả các bệnh nhân lên cơn dại đều bị tử vong.

Thể cuồng: Ngay khi bị nhiễm vi rút, nếu không tiêm vắc xin dại kịp thời, triệu chứng đầu tiên của người bệnh là sốt cao, đau đầu, sốt, mệt mỏi, cảm giác tê và đau ngay tại vết thương.

Khi vi rút xâm nhập sâu vào não bộ, người bệnh bắt đầu có biểu hiện mất ngủ, sợ ánh sáng, sợ tiếng động, sợ gió, hành vi hung hăng, tăng tiết nước bọt, hạ huyết áp, lú lẫn, co thắt cơ bắp, ngưng tim.

Bệnh tiến triển tăng đến mức người bệnh không thể uống nước, không nuốt được, ăn uống trở nên cực kỳ khó khăn. Ở thể này, người bệnh sẽ chết chỉ sau 1 tuần kể từ ngày phát bệnh.

Thể liệt: Ít gặp hơn, thể này khiến người bệnh tê liệt toàn bộ cơ thể, rối loạn tiểu, rối loạn đại tiện, liệt tay, chân. Người bệnh sẽ tử vong ngay nếu liệt lan đến cơ hô hấp. Khi phát dại, bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn cho đến lúc chết.

Mặc dù vậy, bệnh dại hoàn toàn có thể ngăn ngừa được nếu người bị động vật nghi dại cắn được tiêm phòng vắc xin đúng và đầy đủ.

Bệnh dại hiện chưa có thuốc điều trị, do vậy việc tiêm vắc xin là biện pháp dự phòng và cách điều trị duy nhất giúp người bệnh thoát khỏi cửa tử.

Khi bị chó, mèo cắn hoặc nghi ngờ có tiếp xúc với chó, mèo có nhiễm dại, cần:

- Ngay lập tức rửa vết thương với xà phòng và nước trong thời gian khoảng 10-15 phút. Nếu không có xà phòng, có thể rửa bằng nước. Đây là phương pháp sơ cứu hiệu quả nhất để ngăn vi rút dại xâm nhập vào cơ thể qua vết thương.

- Vết thương cần được rửa kỹ với cồn 70% hoặc cồn i-ốt, nếu có.

- Đưa ngay bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để điều trị càng sớm càng tốt.

Lưu ý, tránh sử dụng các chất kích thích vào vết thương như ớt bột, nước ép hoặc nhựa cây, axit hoặc kiềm. Tránh băng bó, đắp thuốc kín vết thương.

Cục Y tế dự phòng khuyến cáo:

- Khi con vật đã được xác định mắc bệnh dại phải tiêu hủy ngay để ngăn chặn sự lây truyền bệnh sang súc vật khác và lây truyền sang người.

- Cách ly, theo dõi những con vật nghi mắc bệnh dại, nhiễm bệnh dại.

- Vệ sinh, khử trùng tiêu độc toàn bộ chuồng, cũi, dụng cụ chăn nuôi, vận chuyển, môi trường thức ăn, chất thải, các vật dụng khác đã tiếp xúc với con vật mắc bệnh.

- Tất cả chó, mèo khỏe mạnh trong ổ dịch phải được nhốt, theo dõi.

- Tiêm bắt buộc cho chó, mèo khỏe mạnh trong ổ dịch và các thôn tiếp giáp, tiêu hủy những con chó, mèo nếu không tiêm.

- Tất cả những người bị chó, mèo cắn, cào, liếm hoặc tiếp xúc phải thực hiện nghiêm ngặt việc xử lý vết thương, khám và điều trị dự phòng; tuyệt đối không được điều trị bằng thuốc nam.

Tin Gốc: Người Đưa Tin