Bài viết Thất nghiệp ở độ tuổi 35-45 rất khó kiếm việc, có phải vậy không? nhận về nhiều ý kiến tranh luận của bạn đọc.
Bạn đọc Chu Ngọc Thực cho biết anh năm nay 42 tuổi, từng làm trong lĩnh vực kỹ thuật, có nhiều kinh nghiệm nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Tuy nhiên, sau một thời gian nghỉ việc vì lý do cá nhân, anh mất nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng gửi CV, rất khó tìm được việc.
Dù được một số doanh nghiệp mời phỏng vấn, anh cho biết hầu hết đều có xu hướng ưu tiên ứng viên trẻ hơn. Cuối cùng, anh phải chuyển sang lĩnh vực xây dựng, dù rất tiếc nuối chuyên môn được đào tạo bài bản và công việc gắn bó nhiều năm.
Trong khi đó, bạn đọc có địa chỉ ngoc**@gmail.com** cho rằng có nhiều nguyên nhân khiến doanh nghiệp không mặn mà với ứng viên từ 40 tuổi trở lên. Một số vị trí không có nhu cầu tuyển lao động lớn tuổi. Ngoài ra, khoảng cách tuổi tác và người ở độ tuổi U40 thường dành nhiều thời gian cho gia đình hơn.
Còn bạn đọc Long Phan than sắp thất nghiệp ở tuổi 56 rồi không biết sẽ làm gì đây. Sau gần 26 năm đi làm, giờ anh nghỉ hưu cũng không được vì chưa đến tuổi. Xin việc mấy tuần nay, anh nộp CV không ai trả lời.
Bạn đọc có địa chỉ hong****@gmail.com so sánh ít năm nữa thì lại giống Nhật, loay hoay đi kéo người lớn tuổi người già đi làm lại vì vấn đề dân số.
Bản chất là hiện nay nhân lực dồi dào, nhân sự trung niên thì lương cao và làm việc có nguyên tắc. Nhân sự trẻ thì chịu cày bất chấp lương thấp, nên lao động trung niên thất thế.
“Xin đừng nói mấy cái công nghệ, khó thích nghi, người trung niên không bằng người trẻ. Kinh nghiệm sống và làm việc giúp lao động trung niên học công nghệ và thích ứng cái mới còn nhanh hơn người trẻ ở vài phương diện”, bạn đọc nói.
Bạn đọc Sao Xẹt cho rằng hãy nhìn nhận thực tế. Trong tập hợp các chi phí, để phân bổ giá thành sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ thì chi phí tiền lương, BHXH, BHYT chiếm tỉ trọng rất lớn, từ 30% đến 35% giá thành. Trong khi tiền lương phải tăng dần theo năm làm việc.
Người làm thuê ở độ tuổi 35 đến 40 trở lên tiền lương cao, sức ỳ lớn, nhiều bệnh tật, nặng gánh gia đình. Câu chuyện sa thải và xin việc khó ở độ tuổi trên là dễ hiểu, trừ chuyên gia có khả năng đặc biệt. Điều này không pháp nhân nào nói cho người làm thuê biết đâu.
Bạn đọc có nickname YK thẳng thắn cho rằng doanh nghiệp ngại trả lương cao cho người có tuổi tác và kinh nghiệm thôi. Thay vì tuyển 1 bạn 35 tuổi, kinh nghiệm vài năm giá trên 25-30 triệu đồng thì doanh nghiệp tuyển các bạn trẻ hơn, thương lượng lương cũng dễ hơn (vì không có kinh nghiệm).
“Chính bản thân mình khi đi nhảy việc ở tuổi 34 cũng đã bị chê già, sợ không hòa nhập được với sếp trẻ hơn, trong khi họ chỉ mới đọc CV mà chưa hề phỏng vấn gì”, bạn đọc này nói.
Bạn đọc Dung nói ở tuổi 35-45, đa số có gia đình, con cái nên áp lực tài chính rất lớn, không thể chấp nhận mức lương thử việc thấp như các bạn trẻ. Chưa kể đi phỏng vấn, gặp người nhỏ tuổi hơn mình, họ rất ngại quản lý người lớn tuổi nên thường tìm lý do loại từ vòng gửi CV.
Bạn đọc có tên Vuonguyen nói không nên mặc định chung chung. Khó kiếm việc do phụ thuộc vào từng ngành nghề thôi.
“Với các ngành công nghệ, lớp trẻ được đào tạo tốt hơn lớp U40. Nhưng các ngành cơ khí, xây dựng, bác sĩ, giáo viên…, U40 mới là đỉnh”, bạn đọc này nói.
Làm nhân sự, bạn đọc Hoài Anh nói thẳng sẽ ưu tiên các anh chị lớn tuổi, có kinh nghiệm và ít nhảy việc.
Còn bạn đọc Phí Linh cho rằng ở độ tuổi đó mà đi xin việc thì cũng khó thật, đặc biệt là những người có chuyên môn, kinh nghiệm dày dặn nhưng không còn phù hợp với xu hướng, nhu cầu hiện nay.
Bạn đọc Huy Trần bày tỏ, với tuổi này, nhiều người có kinh nghiệm cũ rồi, ngại học công nghệ mới, chưa chịu học thêm AI hay kỹ năng trực tuyến thì nên chịu khó thay đổi để thích ứng với thời đại.
Bạn đọc Hữu Đoàn nói ở tuổi 35 – 40, quá trình học vốn dĩ sẽ rất chậm rồi, cộng thêm thị trường thường ít tuyển người trên 35 tuổi và có xu hướng giảm dần độ tuổi thì đây là một điều rất đáng sợ.
Bạn đọc Bá Thanh Trần nói hãy thử nghĩ đến việc tự doanh hoặc chuyển sang làm tự do.
“Với mối quan hệ và kinh nghiệm tích lũy mười mấy năm qua, chúng ta hoàn toàn có thể làm chủ thay vì phải gồng mình mặc sơ mi ngồi chờ email phản hồi”, bạn đọc Thanh nói.
Một người đàn ông sống tại tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) đã phải nhập viện cấp cứu sau khi ăn nửa quả dưa leo (hay còn gọi là dưa chuột) có vị đắng rõ rệt.
Theo tờ China Times, người này trước đó hái dưa leo trồng trong vườn nhà để làm món salad. Ngay khi ăn, anh nhận thấy dưa leo có vị đắng rõ rệt nên chỉ ăn khoảng nửa quả rồi dừng lại.
Tuy nhiên, chỉ khoảng 1 giờ sau, người này bắt đầu xuất hiện hàng loạt triệu chứng như buồn nôn, nôn liên tục, đau bụng và tiêu chảy dữ dội nên được người nhà đưa đi cấp cứu.
Sau khi thăm khám và làm các xét nghiệm, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị ngộ độc cucurbitacin. Tình trạng diễn tiến nghiêm trọng đến mức người bệnh bị biến chứng suy gan cấp và phải điều trị tích cực.
Theo các chuyên gia, dưa leo thuộc họ Cucurbitaceae. Trong quá trình sinh trưởng, nếu cây bị côn trùng cắn phá hoặc chịu các tác động bất lợi từ môi trường, chúng sẽ kích hoạt cơ chế tự vệ bằng cách sản sinh một lượng lớn cucurbitacin. Hợp chất này khiến quả có vị đắng rõ rệt, giúp xua đuổi côn trùng. Tuy nhiên, nếu con người ăn phải những quả dưa leo chứa hàm lượng cucurbitacin cao, nguy cơ bị ngộ độc là hoàn toàn có thể xảy ra.
Chuyên gia dinh dưỡng Lâm Thế Hàng (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết trên trang Good Food Class rằng cucurbitacin có thể xuất hiện ở nhiều loại rau quả thuộc họ bầu bí như dưa chuột, bí ngòi, bí đỏ, dưa leo, mướp hay dưa leo mini. Các giống bán trong siêu thị hoặc chợ hiện nay nhìn chung khá an toàn nhờ quá trình lai tạo lâu dài. Tuy nhiên, nguy cơ vẫn có thể xuất hiện ở những cây trồng tại nhà hoặc các giống phát sinh đột biến khiến hàm lượng cucurbitacin tăng cao.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Lâm Thế Hàng, sau khi ăn phải thực phẩm chứa hàm lượng cucurbitacin cao, người bệnh thường xuất hiện triệu chứng chỉ sau vài phút đến vài giờ. Các biểu hiện thường gặp gồm: Buồn nôn, nôn nhiều lần, đau quặn bụng, tiêu chảy
Phần lớn trường hợp sẽ hồi phục sau vài ngày nếu được bù đủ nước, điện giải và nghỉ ngơi. Tuy nhiên, ở những người nhạy cảm hoặc bị ngộ độc nặng, tình trạng tiêu chảy nghiêm trọng có thể gây mất nước, viêm ruột xuất huyết, tổn thương gan và các biến chứng nguy hiểm khác.
Chuyên gia nhấn mạnh vị đắng chính là dấu hiệu cảnh báo quan trọng nhất. Nếu khi ăn dưa leo hoặc bất kỳ loại rau họ bầu bí nào thấy có vị đắng bất thường, người dân không nên cố ăn tiếp, cũng không nên cắt bỏ phần đắng để dùng phần còn lại. Cách an toàn nhất là vứt bỏ cả quả nhằm tránh nguy cơ ngộ độc. Ngoài ra, nếu sau khi ăn dưa leo hoặc các loại rau họ bầu bí xuất hiện các triệu chứng như nôn nhiều, đau bụng dữ dội hoặc tiêu chảy liên tục, người bệnh cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được theo dõi và điều trị kịp thời.
Cách nhận biết dưa chuột bị đắng thông qua màu sắc và kết cấu
-Quan sát màu sắc:
Màu xanh đậm đồng nhất: Những quả dưa chuột ngon, được tưới tiêu đầy đủ thường có màu xanh đậm, đều màu từ đầu đến cuối.
Tránh các mảng màu vàng: Nếu thấy quả dưa xuất hiện các đốm vàng hoặc màu sắc xỉn đi, đó là dấu hiệu dưa đã quá già hoặc bị hỏng. Những quả dưa "lão hóa" này thường chứa hàm lượng chất đắng rất cao.
Lớp vỏ căng bóng: Hãy chọn những quả có lớp vỏ ngoài săn chắc, không có nếp nhăn. Vỏ nhăn nheo là dấu hiệu dưa đã bị mất nước và để lâu ngày, vị đắng là điều khó tránh khỏi.
-Kiểm tra hình dáng và kích thước của dưa chuột:
Hình dáng của dưa chuột tiết lộ rất nhiều về độ phát triển của hạt và nồng độ chất đắng bên trong.
Dáng thẳng, thon dài: Những quả dưa có dáng thẳng, kích thước trung bình thường có vị ngọt và giòn nhất.
Tránh quả quá to hoặc biến dạng: Những quả dưa chuột quá dày, phình to ở giữa hoặc có hình dạng bất thường thường có hạt rất to và cứng. Khi hạt phát triển quá mức, nồng độ cucurbitacin cũng tăng theo, khiến quả dưa trở nên đắng hơn.
Độ dài lý tưởng: Nên chọn những quả dài khoảng 15 - 20 cm. Những quả quá dài thường dễ bị già, còn quá ngắn đôi khi chưa đủ độ chín để đạt vị ngọt chuẩn.
-Đừng ngần ngại cầm dưa chuột lên và cảm nhận:
Cảm nhận độ săn chắc: Hãy dùng ngón tay ấn nhẹ vào quả dưa. Một quả dưa chuẩn phải săn chắc nhưng vẫn có độ đàn hồi.
Quá mềm: Dưa đã bắt đầu thối rữa hoặc nẫu bên trong.
Quá cứng và đanh: Dưa đã già, xơ nhiều và rất dễ đắng.
Sử dụng khứu giác: Một quả dưa chuột tươi sẽ có mùi thơm nhẹ, thanh khiết đặc trưng của nước và thiên nhiên. Nếu ngửi thấy mùi chua, nồng hoặc mùi lạ, tuyệt đối không nên mua vì đó là dấu hiệu của sự lên men hoặc nhiễm hóa chất.
Sáng 28/3, không khí tại thôn Đại Phan Gia, huyện Tuy Khê, tỉnh An Huy trở nên náo nhiệt. Dẫn đầu đoàn rước dâu, bên cạnh những chiếc xe hạng sang như Land Rover, Mercedes, là sự xuất hiện của 9 chiếc xe bồn hút bể phốt màu vàng.
Toàn bộ dàn xe chuyên dụng đều được rửa sạch sẽ, kết hoa tươi ở mũi xe và dán chữ Hỷ. Trên thân xe căng tấm băng rôn đỏ với dòng chữ: "Đồng nghiệp chúc Vua hầm cầu Haonan tân hôn vui vẻ".
Chú rể Pan Haonan, 30 tuổi, làm nghề dịch vụ hút bể phốt và xử lý vệ sinh môi trường. Nửa tháng trước ngày trọng đại, anh nảy ra ý tưởng lên mạng kêu gọi đồng nghiệp mang xe chuyên dụng đến rước dâu. Bất ngờ, có tới hơn 50 chủ xe hưởng ứng. Vì đường làng nhỏ hẹp, anh chỉ dám chốt danh sách 9 chiếc. Đoàn xe từ các tỉnh Sơn Đông, Hồ Bắc và TP Hợp Phì đã tề tựu về An Huy ngay trước ngày cưới.
Tuy nhiên, đằng sau màn rước dâu rình rang là cả một câu chuyện vượt lên định kiến. Gia đình cô dâu Li Yaqing ban đầu không mấy thiện cảm với công việc của con rể tương lai. Thậm chí, khi biết chị gái yêu một thợ dọn vệ sinh, em trai của Yaqing đã khóc ròng suốt một giờ vì thấy xấu hổ.
Bỏ ngoài tai mọi lời dị nghị, Yaqing vẫn giữ vững quyết định. Cô gái trẻ từ bỏ công việc giáo viên ổn định, chuyển về phụ giúp gia đình chồng tương lai. Thỉnh thoảng, người ta vẫn thấy cô ngồi trên cabin, theo người yêu rong ruổi trên các tuyến đường thu gom chất thải.
"Lao động chân tay, kiếm tiền trong sạch là điều tôi coi trọng nhất. Khi anh ấy đề xuất dùng xe hút bể phốt làm xe cưới, tôi đồng ý ngay vì thấy điều đó mang nét lãng mạn riêng", Yaqing chia sẻ.
Thực tế, công việc mang tiếng "kém sang" này lại đem đến nguồn thu nhập đáng mơ ước. Bản thân Haonan từng tốt nghiệp chuyên ngành biên đạo điện ảnh tại Thành Đô. Sau 6 năm gò bó với công việc văn phòng, năm 2023, anh quyết định về quê nối nghiệp gia đình - những người đã bám trụ với nghề vệ sinh môi trường suốt 20 năm.
Hiện tại, công ty của gia đình anh vận hành 3 xe chuyên dụng cùng 6 công nhân. Lợi nhuận từ nghề giúp họ mua được nhà sang, tậu xe Mercedes và Audi để đi lại. Nhờ tư duy của một người làm truyền thông, Haonan còn quay video công việc hàng ngày đăng lên mạng, thu hút hơn 60.000 người theo dõi.
"Công việc này rất vất vả, nhưng nếu trụ lại được, mức lương 10.000 tệ (khoảng 35 triệu đồng) mỗi tháng ở các thành phố nhỏ là chuyện rất bình thường", chú rể Haonan tiết lộ.
Đó cũng là lý do đám cưới của Haonan quy tụ rất nhiều người thành đạt trong nghề. Trong dàn xe đi rước dâu hôm đó, có chiếc Land Rover của Zhang Guozheng, 36 tuổi, người đang điều hành một doanh nghiệp kiểm tra đường ống tại Hàng Châu, hay chiếc Maserati của Yu Baoguang - giám đốc sở hữu hơn 20 xe hút bể phốt tại Hợp Phì. Đám cưới tình cờ trở thành ngày hội giao lưu của những người làm nghề giữ gìn môi trường.
Khoa công tác xã hội - nhân học - xã hội học (Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM) phối hợp tổ chức với Dự án Vượt Sóng (thuộc Nhà văn hóa Thanh niên.
PGS.TS Lê Minh Công (Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM) nói người khuyết tật có tỉ lệ trầm cảm, lo âu cao gấp 2-3 lần, do tác động của nghèo đói, thất nghiệp và hạn chế trong tiếp cận dịch vụ.
Người khuyết tật chịu gánh nặng về sức khỏe tâm thần như trầm cảm, lo âu, rối loạn giấc ngủ và căng thẳng. Tuy nhiên chỉ 27,8% được sàng lọc, tầm soát có hệ thống. Ngoài ra thiếu nhân sự tâm lý và công tác xã hội, hạn chế ngân sách và kỳ thị.
Ông Công đề xuất mô hình can thiệp theo hướng phân tầng. Tầng 1 tập trung vào phòng ngừa và sàng lọc sớm tại cộng đồng, thông qua trạm y tế, Đoàn Thanh niên… kết hợp truyền thông để giảm kỳ thị.
Tầng 2-3 triển khai các can thiệp tâm lý - xã hội tại phòng chức năng, phòng khám và cơ sở tâm lý thông qua tư vấn cá nhân và can thiệp gia đình. Tầng 4 là điều trị chuyên khoa tại bệnh viện tâm thần như chẩn đoán, điều trị bằng thuốc và các liệu pháp tâm lý chuyên sâu.
ThS Lê Thị Hương Giang (Đại học RMIT) đề xuất xây dựng dịch vụ hỗ trợ tiếp cận giáo dục đại học cho sinh viên khuyết tật, điển hình tại Đại học RMIT được hỗ trợ của Phòng Thúc đẩy bình đẳng và Tiếp cận giáo dục.
Năm 2025, có 286 sinh viên khuyết tật được hỗ trợ, tăng 25%. Nhóm cao nhất là vấn đề sức khỏe tinh thần và đa dạng thần kinh (56,3%) trải đều các chương trình và khoa/ngành học, từ đó nhu cầu hỗ trợ học tập đa dạng, cơ hội thực tập và việc làm.
Đại học RMIT hỗ trợ sinh viên thông qua các biện pháp cá nhân hóa, cụ thể là bản kế hoạch học tập cá nhân cho sinh viên khuyết tật. Bản này sẽ mô tả tình trạng sức khỏe và mức độ ảnh hưởng đến việc học tập, từ đó đưa ra các điều chỉnh phù hợp trong dạy và học. Kế hoạch được cập nhật mỗi học kỳ và chia sẻ đến các giảng viên phụ trách giảng dạy sinh viên đó.
Ngoài ra trong suốt quá trình học, sinh viên còn được hỗ trợ bởi các chuyên viên như tư vấn cho giảng viên về cách áp dụng kế hoạch học tập, cung cấp tài liệu cần thiết, cũng như hỗ trợ trực tiếp trong lớp học, thực hành, thi cử và các hoạt động thực địa thông qua Student Aid Program.
Trường cũng thúc đẩy hợp tác liên đơn vị, như giới thiệu và chuyển gửi sinh viên giữa các bộ phận tham vấn tâm lý, tuyển sinh, học bổng… Đồng thời tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức như workshop, tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm.
Giáo dục người khuyết tật dù khó khăn cũng phải tiên tiến, có chuẩn riêng và tích hợp công nghệ
Cô Nguyễn Thị Thân, Hiệu trưởng Trường khiếm thính Hy vọng Bình Thạnh, nói học sinh khiếm thính cần được hỗ trợ sử dụng ngôn ngữ ký hiệu, hình ảnh trực quan và thiết bị trợ thính trong lớp học, thay vì chỉ tập trung vào phát triển ngôn ngữ nói.
Cô Thân nói thêm việc giảng dạy cần cá nhân hóa, với giáo trình được điều chỉnh phù hợp với khả năng nhận thức và ngôn ngữ của từng em. Lớp học hòa nhập cần có sĩ số hợp lý, đủ ánh sáng để đọc hình miệng, đồng thời các thiết bị công nghệ hỗ trợ.
Đối với giáo viên dạy học sinh hòa nhập, yêu cầu đặt ra là phải có kiến thức về giáo dục đặc biệt, có giáo viên trợ giảng, đồng thời cần sự kiên nhẫn, thấu cảm trong quá trình giảng dạy. Những học sinh còn khả năng nghe thông qua thiết bị trợ thính có thể phát triển ngôn ngữ tốt hơn nếu được hỗ trợ phù hợp.
Ngoài ra các em cần được rèn luyện sự tự tin trong giao tiếp và nhận được sự đồng hành từ gia đình, tài liệu học tập cũng cần được điều chỉnh theo năng lực của từng học sinh.
Ông Cao Tiền Vị - người sáng lập ASIF Foundation - nói dù đã có luật, việc triển khai và hướng dẫn thực hiện còn nhiều bất cập, cần tiếp tục hoàn thiện. Ví dụ việc cấp thẻ chứng nhận khuyết tật còn phức tạp, cần ứng dụng công nghệ để đơn giản hóa thủ tục.
Đồng thời các quy định về công trình công cộng, y tế, vệ sinh… cần được thiết kế phù hợp. Một ưu tiên cấp bách khác là đào tạo nghề và tạo việc làm cho người khuyết tật.
Phó chủ tịch Hội Bảo trợ trẻ em TP.HCM Nguyễn Văn Tính nói cần thay đổi nhận thức và cách tiếp cận, chuyển từ cách nhìn mang tính từ thiện, thương hại sang tiếp cận dựa trên quyền con người. Hỗ trợ người khuyết tật không chỉ dừng ở lòng tốt cá nhân, mà phải đảm bảo họ có đủ các quyền và chính sách đáng được hưởng.
Bên cạnh đó, cách hiểu về các mức độ khuyết tật (nhẹ, nặng, đặc biệt nặng) còn chưa thống nhất. Nhiều nơi vẫn cho rằng “đặc biệt nặng” là phải liệt hoàn toàn, trong khi pháp luật đã quy định rõ, gây ảnh hưởng quyền lợi và chế độ của người khuyết tật.
Hiện nay, giáo dục chuyên biệt chủ yếu chỉ dừng ở cấp tiểu học, nên khi lên THCS, học sinh buộc phải chuyển sang môi trường hòa nhập. Tuy nhiên nhiều em chưa được chuẩn bị đầy đủ về kỹ năng, tâm lý và định hướng, dẫn đến khó khăn trong học tập, hòa nhập và gây lúng túng cho cả giáo viên lẫn học sinh.
