Ăn trứng luộc bổ hơn trứng rán?

Tăng huyết áp ngày càng trẻ hóa

Nhân Ngày Tăng huyết áp thế giới 17/5 năm nay, các chuyên gia tim mạch tiếp tục cảnh báo về một nghịch lý đáng lo ngại: tăng huyết áp là bệnh rất dễ phát hiện, có nhiều phương pháp điều trị hiệu quả, nhưng tỷ lệ người bệnh được chẩn đoán và kiểm soát huyết áp đạt mục tiêu vẫn còn thấp.

Đến nay, tăng huyết áp vẫn âm thầm là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và suy thận tại Việt Nam cũng như trên toàn cầu.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tăng huyết áp được xem là “kẻ giết người thầm lặng” bởi đa số người bệnh gần như không có triệu chứng rõ ràng trong nhiều năm.

Hiện toàn thế giới có khoảng 1,3 tỷ người trưởng thành mắc tăng huyết áp, nhưng gần một nửa trong số đó không biết mình mắc bệnh. Tăng huyết áp gây ra hơn 10 triệu ca tử vong mỗi năm và là yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh tim mạch và đột quỵ.

Tại Việt Nam, tỷ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành hiện dao động khoảng 25-30%, tương đương hàng chục triệu người mắc bệnh. Đáng lưu ý, tăng huyết áp hiện không còn là bệnh của người cao tuổi. Áp lực công việc, stress kéo dài, béo phì, ăn mặn, ít vận động và lạm dụng rượu bia khiến bệnh ngày càng trẻ hóa.

Điều đáng nói là đây lại là một trong những bệnh lý dễ phát hiện nhất. Chỉ với một máy đo huyết áp đạt chuẩn và vài phút thực hiện đúng kỹ thuật, người dân hoàn toàn có thể phát hiện sớm bệnh ngay tại nhà hoặc tại các cơ sở y tế ban đầu.

Tuy nhiên, trên thực tế, tỷ lệ bỏ sót chẩn đoán vẫn rất cao. Nhiều khảo sát dịch tễ tại Việt Nam cho thấy còn một tỷ lệ lớn người trưởng thành bị tăng huyết áp nhưng chưa từng được chẩn đoán hoặc không biết mình mắc bệnh.

Các chuyên gia tim mạch cho rằng nguyên nhân lớn nhất là tâm lý chủ quan. Không ít người chỉ đi khám khi đã xuất hiện biến chứng như đau ngực, khó thở, suy tim hoặc nghiêm trọng hơn là đột quỵ não.

“Rất nhiều bệnh nhân nhập viện vì tai biến mạch máu não mới lần đầu biết mình bị tăng huyết áp. Đây là điều đáng tiếc bởi nếu được phát hiện sớm, phần lớn biến chứng hoàn toàn có thể phòng tránh”, chuyên gia tim mạch thông tin.

Sai lầm bỏ thuốc điều trị

Hội Tim mạch học Việt Nam cho biết phần lớn bệnh nhân có thể kiểm soát huyết áp tốt nếu được điều trị đúng và tuân thủ đầy đủ.

Trong những năm gần đây, điều trị tăng huyết áp đã có nhiều thay đổi đáng kể. Các thuốc phối hợp liều cố định giúp người bệnh uống ít viên hơn nhưng hiệu quả cao hơn. Các thiết bị đo huyết áp điện tử ngày càng chính xác và thuận tiện. Nhiều mô hình quản lý bệnh mạn tính từ xa cũng bắt đầu được triển khai.

Đặc biệt, với các trường hợp tăng huyết áp khó kiểm soát hoặc kháng trị, thế giới hiện đã có thêm những kỹ thuật can thiệp mới như triệt đốt thần kinh giao cảm động mạch thận (renal denervation), mở ra thêm hy vọng cho người bệnh.

Tuy nhiên, theo WHO, tỷ lệ người bệnh đạt huyết áp mục tiêu an toàn trên toàn cầu vẫn chưa cao. Tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, số bệnh nhân kiểm soát huyết áp tốt còn thấp hơn kỳ vọng dù khả năng tiếp cận điều trị đã cải thiện đáng kể.

Các chuyên gia nhận định khoảng cách lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ hay thuốc men mà nằm ở nhận thức cộng đồng và sự tuân thủ điều trị.

Nhiều người bệnh vẫn chỉ đo huyết áp khi thấy khó chịu trong người. Một số khác điều trị theo “kinh nghiệm truyền miệng”, tự đổi thuốc hoặc bỏ tái khám định kỳ. Điều này khiến việc kiểm soát huyết áp trở nên khó khăn hơn nhiều so với khả năng thực tế mà y học hiện đại có thể đạt được.

Nhiều bệnh nhân cho rằng khi huyết áp trở về bình thường thì có thể ngưng thuốc. Một số khác lo sợ việc dùng thuốc kéo dài sẽ “hại gan, hại thận”, trong khi thực tế chính tăng huyết áp không kiểm soát mới là nguyên nhân gây tổn thương tim, não và thận nghiêm trọng hơn.

Các bác sĩ cho biết điều trị tăng huyết áp là quá trình lâu dài, đòi hỏi người bệnh phải duy trì thuốc đều đặn kết hợp thay đổi lối sống. Việc uống thuốc thất thường khiến huyết áp dao động liên tục và làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch nguy hiểm.

Ngoài thuốc, các biện pháp như giảm muối, bỏ thuốc lá, kiểm soát cân nặng, tăng vận động thể lực và hạn chế rượu bia đóng vai trò rất quan trọng trong kiểm soát huyết áp.

Chuyên gia chỉ thực trạng vì sao uống 3-4 loại thuốc mà huyết áp vẫn không hạ?

Trước đó, tại chương trình hưởng ứng Ngày Tăng huyết áp thế giới 2026 tổ chức tại Trung tâm Y tế phường Từ Liêm (Hà Nội), do Hội Tim Mạch Học Việt Nam phối hợp cùng Quỹ Tim Mạch Việt Nam và Viện Tim Mạch, Bệnh viện 19-8 tổ chức, các bác sĩ đã khám, đo huyết áp, tư vấn sức khỏe tim mạch miễn phí cho khoảng 400 người dân cao tuổi, gia đình chính sách.

GS.TS Phạm Mạnh Hùng chỉ ra thực tế, nhiều bệnh nhân nghĩ uống tăng liều thuốc, uống 3-4 loại thuốc để kiểm soát huyết áp, nhưng huyết áp vẫn không hạ.

“Không phải cứ tăng liều thuốc là huyết áp sẽ giảm. Có những bệnh nhân uống rất nhiều thuốc nhưng huyết áp vẫn cao vì phía sau đó có thể là một bệnh lý tiềm ẩn chưa được phát hiện”, ông nói.

Theo GS Hùng, phần lớn trường hợp huyết áp khó kiểm soát trước hết cần xem lại việc đo huyết áp và tuân thủ điều trị.

“Có bệnh nhân đo huyết áp sai cách, uống thuốc không đều, tự ý bỏ thuốc hoặc ăn quá mặn nên huyết áp luôn dao động cao. Đây là nguyên nhân rất thường gặp”, ông cho biết.

Tuy nhiên, nếu bệnh nhân đã tuân thủ đầy đủ chế độ điều trị, thay đổi lối sống hợp lý, sử dụng phối hợp nhiều thuốc đúng phác đồ mà huyết áp vẫn cao kéo dài, các bác sĩ cần nghĩ tới nguyên nhân tăng huyết áp thứ phát hoặc tăng huyết áp kháng trị.

Nhân Ngày Tăng huyết áp thế giới 17/5, các chuyên gia tim mạch khuyến cáo người dân nên hình thành thói quen đo huyết áp định kỳ, đặc biệt sau tuổi 30 hoặc ở những người có yếu tố nguy cơ như béo phì, đái tháo đường, hút thuốc lá, stress kéo dài hay có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.

Theo các bác sĩ, tăng huyết áp hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách.

GS Hùng nhấn mạnh: "Đo huyết áp định kỳ là biện pháp đơn giản, hiệu quả và ít tốn kém nhất để phát hiện sớm bệnh tăng huyết áp. Mỗi người trưởng thành nên “nhớ số đo huyết áp như nhớ số tuổi của mình. Bởi chỉ khi biết huyết áp của bản thân ở mức nào, người dân mới có thể phát hiện sớm nguy cơ và điều trị kịp thời trước khi xảy ra biến chứng".

Tại sự kiện, các bác sĩ đã trực tiếp hướng dẫn người dân cách đo huyết áp đúng, nhận biết các dấu hiệu nguy hiểm của bệnh tim mạch, đồng thời tư vấn các biện pháp dự phòng hiệu quả như: Giảm muối trong khẩu phần ăn; tăng cường vận động thể lực; duy trì cân nặng hợp lý; bỏ thuốc lá; hạn chế rượu bia; kiểm tra huyết áp định kỳ và tuân thủ điều trị.

Tin Gốc: Dân Trí

Rau xanh là một phần không thể thiếu để duy trì sức khỏe. Theo TS.BS Steven Gundry, cựu phẫu thuật viên tim mạch kiêm chuyên gia sức khỏe đường ruột người Mỹ, đường ruột chính là chìa khóa quan trọng ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, chức năng não bộ và tuổi thọ.

Một trong những phương pháp hiệu quả nhất để giúp đường ruột khỏe mạnh chính là ăn đúng loại rau. Những loại rau có mật độ dinh dưỡng cao thường sở hữu hai đặc điểm lớn: "giàu polyphenol" và "có vị đắng". Các hợp chất này giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh vật đường ruột, giảm phản ứng viêm, thậm chí hỗ trợ nâng cao chức năng nhận thức.

Bác sĩ Gundry đã chỉ ra 5 loại rau ông luôn ăn mỗi ngày và không bao giờ thiếu trong thực đơn.

Rau họ cải

Nhóm này bao gồm bông cải xanh (súp lơ xanh), cải Brussels (bắp cải tí hon), bắp cải, bông cải trắng (súp lơ trắng), rau cải xoăn arugula, cải rổ... Bác sĩ Gundry nhận định, loại rau này xứng đáng là "siêu anh hùng của đường ruột". Chúng thúc đẩy vi khuẩn đường ruột lên men để tạo ra các postbiotics (hậu sinh học), giúp điều hòa chức năng miễn dịch, đồng thời hỗ trợ hoạt động của ty thể, giúp các tế bào sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, rau họ cải chứa hàm lượng hợp chất lưu huỳnh phong phú, giúp duy trì sức khỏe mạch máu. Lời khuyên là nên cắt nhỏ rau trước khi chế biến để kích hoạt enzyme myrosinase, từ đó tăng cường tiềm năng chống ung thư.

Atiso

Bác sĩ Gundry cho biết, atiso là nguyên liệu quan trọng trong chế độ ăn Địa Trung Hải. Loại hoa này chứa nhiều dưỡng chất như kali, vitamin C, magie và axit folic. Hàm lượng inulin dồi dào trong atiso thuộc loại chất xơ prebiotic (tiền sinh học), có tác dụng nuôi dưỡng các lợi khuẩn trong đường ruột.

Khi chế biến, không nên tùy tiện vứt bỏ phần thân, bởi phần này thực tế chứa rất nhiều chất xơ. Bạn chỉ cần gọt bỏ lớp vỏ cứng bên ngoài là có thể nấu chín và thưởng thức.

Các loại rau củ rễ

Bác sĩ Gundry lưu ý rằng không phải tất cả các loại củ rễ đều có giá trị dinh dưỡng như nhau. Ông đặc biệt đề xuất củ cải, hành tây, tỏi, củ hồi và củ đậu (củ sắn) - những loại củ rất giàu prebiotic giúp nuôi dưỡng hệ vi sinh vật đường ruột.

Riêng đối với cà rốt và củ cải đường, ông khuyến nghị tránh ăn quá nhiều khi đã nấu chín, vì quá trình chế biến có thể làm giải phóng nhiều đường hơn.

Rau cúc đắng và các loại rau lá xanh có vị đắng

Chuyên gia tim mạch chỉ ra, những loại rau mang vị đắng thường chứa nồng độ polyphenol cao hơn, mang lại khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ. Trong đó, rau cúc đắng đỏ (cải đắng Radicchio) rất giàu chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ cơ thể khỏi sự tổn hại của các gốc tự do.

Nấm hương

Bác sĩ Gundry chia sẻ, nấm hương chứa beta-glucan. Loại polysaccharide này không chỉ có lợi cho sức khỏe đường ruột mà còn hỗ trợ giảm cholesterol xấu, đồng thời bảo vệ hệ tiêu hóa. Bản thân ông thường thêm nấm hương vào các món xào hoặc món súp. Tuy nhiên, một số loại nấm có thể chứa độc tố tự nhiên, vì vậy chuyên gia khuyến cáo tuyệt đối không nên ăn sống.

Bác sĩ Gundry đúc kết, sức khỏe nằm ngay trong những lựa chọn ăn uống mỗi ngày của chúng ta. Dù vậy, thể trạng của mỗi người là khác nhau. Nếu bạn có ý định thay đổi lớn trong thói quen ăn uống, hãy tham khảo ý kiến của các nhân viên y tế trước khi thực hiện.

Tin Gốc: Vnexpress

Cục An toàn thực phẩm yêu cầu ngành y tế địa phương chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh tập trung nguồn lực điều trị cho các trường hợp nghi ngộ độc, không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng người bệnh.

Cục cũng đề nghị tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi gây ngộ độc; đồng thời lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm, làm rõ nguyên nhân. Trường hợp phát hiện vi phạm về an toàn thực phẩm sẽ xử lý nghiêm theo quy định.

Ngoài ra, Sở Y tế được đề nghị phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học, đặc biệt với các bếp ăn tập thể; nâng cao trách nhiệm của hiệu trưởng trong công tác này.

Như Tuổi Trẻ Online đã thông tin, sáng 24-4, bếp ăn "0 đồng" do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau tổ chức phát suất ăn miễn phí cho học sinh Trường tiểu học Nhụy Cầm. Khoảng 2 giờ sau khi ăn, nhiều em có biểu hiện mệt mỏi, nôn ói kèm đau bụng. Nhà trường đã thông báo cho phụ huynh và cơ quan chức năng.

Tổng cộng 46 học sinh được đưa đến Trung tâm Y tế để thăm khám, theo dõi sức khỏe.

Một lãnh đạo xã Vĩnh Lộc cho biết bếp ăn "0 đồng" do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã chủ trì, với sự tham gia của giáo viên và hội viên, đã duy trì trong thời gian dài nhằm hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Kinh phí chủ yếu từ sự đóng góp của các cá nhân hảo tâm.

"Thường ngày các suất ăn do lực lượng tại chỗ tự nấu. Tuy nhiên những ngày gần đây do bận việc, bếp ăn đặt mua các phần gồm bánh bao, bánh mì, bún, cơm từ bên ngoài. Trong ngày, có nhiều suất ăn được phát, nhưng chỉ một số học sinh xuất hiện triệu chứng nên chưa xác định được nguyên nhân từ món ăn nào", lãnh đạo xã Vĩnh Lộc thông tin.

Hiện sức khỏe các em đã ổn định, nhiều trường hợp được xuất viện về nhà. Bước đầu nghi các em bị ngộ độc thực phẩm, song nguyên nhân cụ thể vẫn chờ kết luận từ cơ quan chức năng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ