Ngày 29/6, Bệnh viện E thông tin về ca cấp cứu thành công nam thanh niên 25 tuổi bị nhồi máu cơ tim.
BSCKII Nguyễn Thế Huy, Phó Trưởng khoa Nội Tim mạch người lớn, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E, cho biết bệnh nhân là nam giới 25 tuổi, có tiền sử hút thuốc lá từ khi 15 tuổi.
3 ngày trước thời điểm nhập viện, người bệnh đã xuất hiện cảm giác nặng ngực, đau ngực nhưng không đi khám vì cho là triệu chứng thông thường.
Khoảng 3 giờ trước khi vào viện, người bệnh đột ngột xuất hiện cơn đau thắt ngực dữ dội, vã mồ hôi nhiều, khó thở tăng dần và được đưa tới bệnh viện địa phương. Nghi ngờ bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp, tuyến dưới đã chuyển khẩn cấp đến Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E.
Theo BS Huy, khi được đưa đến Bệnh viện E, nam thanh niên vẫn đau thắt ngực. Kết quả điện tim và siêu âm tim cho thấy nhiều dấu hiệu gợi ý tình trạng thiếu máu cơ tim cấp tính.
Kết quả chụp động mạch vành cấp cứu khiến các bác sĩ bất ngờ, bởi nam bệnh nhân trẻ bị tắc cấp tính hoàn toàn động mạch liên thất trước ngay từ đoạn gần xuất phát, đồng thời có tổn thương tắc mạn tính động mạch vành phải.
“Đây là tổn thương rất nặng, hiếm gặp ở độ tuổi 25”, BS Huy nói.
Ngay sau đó, ê-kíp đã tiến hành hội chẩn, can thiệp cấp cứu để tái thông động mạch vành. Sau can thiệp, bệnh nhân đã được khôi phục dòng máu nuôi tim, cải thiện nhanh tình trạng đau ngực và ổn định huyết động. Sau hai ngày điều trị, bệnh nhân được xuất viện trong tình trạng ổn định.
Chuyên gia cảnh báo, nhồi máu cơ tim thường gặp ở người trung niên và cao tuổi do quá trình xơ vữa động mạch diễn ra trong nhiều năm. Vì thế, với một bệnh nhân trẻ mới 25 tuổi bị tổn thương động mạch vành nghiêm trọng là trường hợp đặc biệt đáng chú ý.
Thực tế, những năm gần đây, các cơ sở tim mạch ghi nhận ngày càng nhiều trường hợp nhồi máu cơ tim ở người trẻ tuổi. Độ tuổi mắc bệnh đang có xu hướng trẻ hóa, trong đó không ít bệnh nhân dưới 40 tuổi.
Nhận diện dấu hiệu nguy cơ, đến viện sớm
Theo BS Huy, nhồi máu cơ tim là tình trạng động mạch vành bị tắc nghẽn đột ngột khiến cơ tim không được cung cấp oxy và dưỡng chất.
“Mỗi phút trôi qua đều có thêm tế bào cơ tim bị hoại tử. Thời gian chính là cơ tim”, BS Huy nhấn mạnh.
Nếu người bệnh đến muộn hoặc không được cấp cứu kịp thời, nhiều biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra như: rối loạn nhịp dẫn đến đột tử; sốc tim; vỡ tim hoặc thủng vách liên thất; huyết khối trong buồng tim gây đột quỵ hoặc tắc mạch ngoại vi, thậm chí tử vong ngay trong giai đoạn cấp.
“Vì thế, tuyệt đối không chủ quan với các dấu hiệu cảnh báo ban đầu như đau tức ngực, khó thở, mệt bất thường hoặc hồi hộp kéo dài, kể cả ở người trẻ”, BS Huy khuyến cáo.
Đặc biệt, chuyên gia cảnh báo việc hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây nhồi máu cơ tim ở người trẻ.
Như ở trường hợp này, các bác sĩ đánh giá, hút thuốc lá kéo dài là nguy cơ nổi bật nhất.
Bệnh nhân đã hút thuốc lá liên tục suốt 10 năm, từ khi mới 15 tuổi. Đây là khoảng thời gian đủ dài để làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch và hình thành huyết khối.
Bác sĩ đã tư vấn người bệnh thay đổi lối sống, uống thuốc đều đặn, tái khám định kỳ và đặc biệt là cai thuốc lá hoàn toàn.
Theo các chuyên gia, ngoài thuốc lá, các yếu tố như thừa cân, béo phì, ít vận động thể lực, chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa, đồ ăn nhanh, căng thẳng kéo dài, thức khuya thường xuyên và lạm dụng đồ uống có chất kích thích; cùng với các bệnh lý như rối loạn lipid máu, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường không được phát hiện cũng là yếu tố làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim.
Việc duy trì lối sống lành mạnh, không hút thuốc lá, tập thể dục thường xuyên, kiểm soát cân nặng và khám sức khỏe định kỳ là những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh tim mạch từ sớm.
Các nhà khoa học hiện đạt được những bước tiến lớn trong việc giải mã "hỗn hợp hóa học" phức tạp khiến một số cá nhân trở nên hấp dẫn hơn đối với những loài hút máu truyền bệnh này.
"Đó không phải là một quan niệm sai lầm - muỗi thực sự bị thu hút bởi một số người nhiều hơn những người khác", tiến sĩ Frederic Simard từ Viện Nghiên cứu Phát triển Pháp (IRD) chia sẻ với AFP. Tuy nhiên, chuyên gia côn trùng học y tế này cũng bổ sung thêm: "Nhưng không phải tất cả chúng ta đều là 'nam châm' hút muỗi vào mọi thời điểm".
Cách muỗi bị thu hút bởi con người
Một loạt các tín hiệu cảm giác có thể khiến muỗi chọn người này thay vì người kia - chủ yếu là mùi cơ thể, nhiệt lượng tỏa ra và khí carbon dioxide (CO2) mà chúng ta thở ra. Chỉ có muỗi cái mới đốt người, chúng phát hiện các tín hiệu này bằng những thụ thể được tinh chỉnh cực nhạy trước khi quyết định chọn mục tiêu.
"Chúng ta đã biết hơn 100 năm nay rằng muỗi bị thu hút bởi khí CO2 mà chúng ta thở ra - đây là tín hiệu đầu tiên kích hoạt hành vi của chúng khi chúng ở cách xa hàng chục mét", nhà khoa học Thụy Điển Rickard Ignell nói với AFP.
Trong phạm vi khoảng 10 m, muỗi bắt đầu phát hiện mùi cơ thể người. Khi kết hợp với CO2, mùi này càng khiến chúng bị thu hút mạnh mẽ hơn. Khi tiến lại gần hơn nữa, nhiệt độ cơ thể và độ ẩm sẽ biến một số cá nhân trở nên cực kỳ "quyến rũ" trong mắt chúng.
Muỗi thích các nhóm máu hay mùi hương cụ thể hơn?
Một số lý thuyết phổ biến về vấn đề này lại không đứng vững về mặt khoa học. Tiến sĩ Simard khẳng định ý tưởng cho rằng muỗi thích các nhóm máu cụ thể là "không có cơ sở khoa học". "Đã có một số nghiên cứu nhưng chỉ thực hiện trên một nhóm rất ít người", ông nói, thêm rằng nó cũng không liên quan đến màu da, màu mắt hay màu tóc.
Ngược lại, mùi hương lại đóng vai trò tối quan trọng. "Một 'hỗn hợp phân tử' được tạo ra bởi hệ vi sinh vật trên da mỗi người có thể hấp dẫn muỗi ở mức độ khác nhau", tiến sĩ Simard giải thích. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng con người giải phóng từ 300 đến 1.000 hợp chất mùi khác nhau, nhưng các nhà khoa học mới chỉ bắt đầu hiểu được hợp chất nào thực sự thu hút muỗi.
Trong nghiên cứu gần đây của GS Ignell, các nhà khoa học đã thực hiện thí nghiệm trên 42 phụ nữ trong phòng lab với loài muỗi Aedes aegypti - vật trung gian truyền bệnh sốt vàng da và sốt xuất huyết. "Chúng tôi đã chứng minh rằng muỗi sử dụng một hỗn hợp các hợp chất mùi (chúng tôi xác định được 27 loại mà muỗi sẽ phát hiện ra trong số 1.000 hợp chất tiềm năng) để tìm đến chúng ta", ông cho biết.
Những phụ nữ hấp dẫn muỗi nhất - bao gồm cả phụ nữ mang thai trong tam cá nguyệt thứ hai - sản sinh ra hàm lượng cao một hợp chất được tạo ra từ quá trình phân hủy bã nhờn (chất dầu trên da). Giáo sư Ignell nhấn mạnh rằng ngay cả một sự gia tăng nhỏ của hợp chất này cũng tạo ra sự khác biệt, điều này gây bất ngờ lớn cho đội ngũ nghiên cứu.
Uống bia cũng được cho là có liên quan đến việc thu hút muỗi. Theo nhiều nghiên cứu, chất cồn làm tăng nhiệt độ cơ thể, tăng lượng CO2 thở ra và thay đổi mùi da.
Trong một nghiên cứu tiêu chuẩn được thực hiện tại Burkina Faso, các tình nguyện viên đã uống bia và vài ngày sau đó uống nước lọc để so sánh. Kết quả là muỗi Anopheles (vật trung gian truyền bệnh sốt rét) bị thu hút nhiều hơn bởi mùi hương của những người uống bia.
Một nghiên cứu khác năm 2023 tại Hà Lan trên 465 tình nguyện viên cũng cho kết quả tương tự: những người đã uống bia trong vòng 24 giờ trước đó có khả năng thu hút muỗi Anopheles cái cao gấp 1,35 lần.
Việc khám phá ra lý do tại sao muỗi thích những người cụ thể đang trở thành vấn đề cấp bách khi biến đổi khí hậu đang mở rộng phạm vi hoạt động của chúng. Ví dụ, muỗi vằn (truyền virus chikungunya) đang lan sang các khu vực mới. Vào năm 2025, virus này đã lan tới tận vùng Alsace của Pháp lần đầu tiên. "Nguy cơ này đang ảnh hưởng đến ngày càng nhiều người", tiến sĩ Simard cảnh báo.
Tiến sĩ Simard khuyên nên mặc quần áo rộng che kín da, nằm màn và sử dụng thuốc xịt đuổi muỗi. Ngoài ra, ông cũng đưa ra lời khuyên: "Hãy cố gắng ăn các bữa ăn nhẹ nhàng và hạn chế uống rượu bia".
Cơ thể người vận hành theo đồng hồ sinh học 24 giờ, giúp điều chỉnh hoóc môn, cảm giác đói và quá trình trao đổi chất. Buổi sáng thường là thời điểm cơ thể xử lý đường hiệu quả hơn vì độ nhạy insulin cao hơn so với buổi tối, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Khi ăn sáng muộn, thậm chí đến gần trưa mới ăn, cơ thể có thể bị lệch giữa thời gian thức dậy và thời gian nạp năng lượng. Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Nutrients cho thấy ăn muộn hơn trong ngày có liên quan đến nguy cơ rối loạn chuyển hóa cao hơn, trong khi ăn sớm lại phù hợp hơn với nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể.
Ở một số người, tình trạng này kéo dài sẽ làm khó kiểm soát cân nặng hơn. Một nghiên cứu đăng trên chuyên san Appetite đã chia các tình nguyện viên ra 2 nhóm. Nhóm đầu ăn sáng trước 10 giờ, nhóm còn lại ăn sau 10 giờ. Kết quả cho thấy nhóm ăn sáng muộn hơn có chỉ số khối cơ thể (BMI) cao hơn và nguy cơ béo phì cũng tăng so với nhóm ăn sớm.
Do đó, duy trì thời điểm ăn sáng ổn định và không ăn quá muộn có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng, đặc biệt khi kết hợp với chế độ ăn cân đối và lối sống lành mạnh.
Ngoài ra, không phải ai cũng phù hợp với việc ăn sáng sớm, đặc biệt là lúc 6 - 7 giờ sáng. Người làm ca đêm, người có lịch sinh hoạt khác biệt hoặc những người thức dậy muộn có thể có giờ ăn khác.
Ví dụ, nếu thức dậy lúc 10 giờ sáng và ăn lúc 11 giờ thì điều đó vẫn khá hợp lý. Vấn đề đáng lo hơn là thức dậy từ rất sớm nhưng đến trưa mới ăn bữa đầu tiên. Khoảng cách giữa lúc thức dậy và bữa sáng đôi khi lại quan trọng hơn so với dựa vào giờ cố định trên đồng hồ.
Hiện chưa có một khung giờ ăn sáng cố định phù hợp với tất cả mọi người. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia dinh dưỡng cho rằng nên ăn bữa đầu tiên trong khoảng 1 - 3 giờ sau khi thức dậy, đặc biệt nếu dễ bị đói vào cuối ngày hoặc có vấn đề kiểm soát đường huyết.
Một bữa sáng cân bằng nên có protein như trứng hoặc sữa chua, chất xơ từ yến mạch, trái cây hoặc rau xanh, cùng chất béo lành mạnh từ các loại hạt hoặc trái bơ. Quan trọng nhất vẫn là duy trì giờ ăn tương đối ổn định, tránh bỏ đói cơ thể quá lâu rồi ăn dồn quá nhiều vào buổi tối, theo Healthline.
Trong tháng 5.2026, ngành y tế Quảng Trị liên tiếp tổ chức nhiều lớp tập huấn với quy mô lớn, thu hút hàng trăm cán bộ, nhân viên y tế tham gia. Nội dung tập huấn trải rộng từ chuyên môn khám chữa bệnh, y tế dự phòng đến các lĩnh vực chuyển đổi số, quản lý nhà nước và công tác hành chính.
Ngày 27.5, Sở Y tế tổ chức lớp tập huấn phổ biến, hướng dẫn chuyên môn cho hơn 80 cán bộ Trạm Y tế xã, phường khu vực nam Quảng Trị. Các học viên được cập nhật những nội dung thiết thực như phòng, chống dịch bệnh, tiêm chủng mở rộng, quản lý bệnh không lây nhiễm, chăm sóc sức khỏe sinh sản, an toàn thực phẩm, quản lý dược và trang thiết bị y tế. Thông qua hoạt động này, đội ngũ y tế cơ sở được bổ sung kiến thức, tháo gỡ những khó khăn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, qua đó nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu và phòng chống dịch bệnh tại cộng đồng.
Song song với nâng cao năng lực chuyên môn, chuyển đổi số tiếp tục là một trong những trọng tâm của ngành. Ngày 6.5, Sở Y tế phối hợp với Cục Bà mẹ - Trẻ em (Bộ Y tế) tổ chức tập huấn kết nối, liên thông dữ liệu từ phần mềm quản lý thông tin bệnh viện (HIS) đến Hệ thống thông tin sức khỏe bà mẹ - trẻ em và sức khỏe sinh sản.
Hơn 130 cán bộ chuyên môn và công nghệ thông tin của các cơ sở y tế trong tỉnh được hướng dẫn chuẩn hóa dữ liệu, kết nối và khai thác hiệu quả hệ thống. Việc liên thông dữ liệu được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng quản lý, theo dõi sức khỏe bà mẹ, trẻ em và xây dựng nền tảng dữ liệu y tế đồng bộ.
Trong lĩnh vực quản lý khám chữa bệnh, ngày 7 và 8.5, Sở Y tế phối hợp với Cục Quản lý khám bệnh, chữa bệnh tổ chức hai lớp tập huấn Hệ thống Quản lý quốc gia về hành nghề và hoạt động khám bệnh, chữa bệnh cho khoảng 400 cán bộ y tế khu vực bắc và nam Quảng Trị.
Theo lãnh đạo Sở Y tế, đây là công cụ quan trọng giúp minh bạch hóa thông tin hành nghề, nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời thúc đẩy cải cách hành chính và chuyển đổi số trong ngành. Các học viên được hướng dẫn cập nhật, quản lý dữ liệu người hành nghề, cơ sở khám chữa bệnh cũng như xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình vận hành hệ thống.
Bên cạnh các nội dung chuyên môn, ngành y tế còn chú trọng nâng cao năng lực quản lý và ý thức trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ. Ngày 21.5, Sở Y tế tổ chức tập huấn công tác bảo vệ bí mật nhà nước năm 2026 với nhiều nội dung mới liên quan đến bảo mật dữ liệu, an toàn thông tin và quản lý văn bản điện tử trong bối cảnh chuyển đổi số.
Tiếp đó, ngày 29 - 30.5, Sở Y tế tổ chức tập huấn công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh cho 180 cán bộ, lãnh đạo các đơn vị y tế trên địa bàn tỉnh.
Việc liên tục tổ chức các lớp tập huấn cho thấy ngành y tế Quảng Trị đang đặt trọng tâm vào phát triển nguồn nhân lực. Từ chuyên môn nghiệp vụ, chuyển đổi số đến kỹ năng quản lý và hành chính, tất cả đều hướng đến mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ y tế có năng lực, trách nhiệm và thích ứng với yêu cầu mới, qua đó nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
