Hồi tháng 1, Zhang từ chức giáo sư bậc một (associate professor) tại Đại học Yale, Mỹ, để gia nhập Khoa Khoa học Sự sống và Y học thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc tại Hợp Phì, An Huy.
Chỉ một tháng sau, công trình nghiên cứu mà anh là tác giả chính được công bố trên tạp chí danh giá Nature, đánh dấu bước đột phá về công nghệ phân tích và hình ảnh hiển vi điện tử độ phân giải cao.
Nghiên cứu này được giới chuyên môn đánh giá là “chìa khóa” để hiểu về sự sống, phát triển các công nghệ chẩn đoán, điều trị mới và cải thiện quản lý sức khỏe con người.
Với Zhang Kai, việc trở về Trung Quốc là lựa chọn tất yếu để thực hiện tham vọng xây dựng ngân hàng dữ liệu cấu trúc tế bào siêu quy mô với độ chính xác chưa từng có.
“Tại Mỹ, một học giả người Hoa gần như không thể đảm nhận vai trò dẫn dắt dự án này”, Zhang chia sẻ với tờ China Science Daily hôm 26/3.
Hành trình của Zhang Kai bắt đầu từ hơn 20 năm trước tại một vùng nông thôn nghèo ở tỉnh Thiểm Tây. Năm 2004, anh trúng tuyển Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân (HIT), rồi học cao học tại Viện Vật lý sinh học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), nơi anh bén duyên với kính hiển vi điện tử siêu lạnh (cryo-EM).
Cryo-EM là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh cho phép nhà nghiên cứu quan sát cấu trúc của các đại phân tử sinh học. Khác với những phương pháp sinh học truyền thống chủ yếu dựa vào thí nghiệm, cryo-EM là sự kết hợp hữu cơ giữa thí nghiệm, lý thuyết và tính toán.
Ngay từ khi còn trẻ, Zhang đã nuôi tham vọng “viễn tưởng” là có thể nhìn thấy trực tiếp cấu trúc nguyên tử của các phức hợp chuỗi hô hấp bên trong ti thể – vốn được coi là “nhà máy năng lượng” của tế bào.
Sau khi nhận bằng tiến sĩ tại CAS năm 2013, Zhang làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Phòng thí nghiệm Sinh học phân tử thuộc Hội đồng Nghiên cứu y khoa ở Cambridge (Anh). Năm 2019, anh bắt đầu vị trí giáo sư bậc một tại Đại học Yale, sau đó liên tục công bố nhiều công trình trên các tạp chí khoa học hàng đầu thế giới như Science, Nature và Cell.
Năm 2024, Zhang cùng cộng sự công bố một nghiên cứu được các phản biện đánh giá là “công trình tiên phong” trên Nature.
Trước đây, việc nghiên cứu protein thường phải trải qua quá trình tinh chế từ ti thể, sau đó mới quan sát qua kính hiển vi. Tuy nhiên, trong cơ thể sống, protein luôn vận động và tương tác không ngừng. Việc quan sát tĩnh không thể phản ánh đúng trạng thái thực của chúng.
Zhang và các đồng nghiệp đã tìm ra cách quan sát protein ngay khi chúng đang “vận động” trong cơ thể.
“Nếu trước đây việc này giống như chụp ảnh có sắp đặt trong studio, thì nay chúng ta đã có thể chụp ảnh khoảnh khắc”, Zhu Jiapeng, cộng sự của Zhang tại Đại học Y dược Trung Quốc Nam Kinh, ví von.
Việc ghi lại những hình ảnh tự nhiên này giúp dữ liệu về protein chân thực và chính xác hơn, phục vụ đắc lực cho các phân tích khoa học sau này.
Trong bài báo mới nhất xuất bản hồi tháng 2, Zhang cũng đã bác bỏ “giả thuyết lắp ráp tế bào chất” vốn tồn tại hơn một thập kỷ qua. Nghiên cứu của anh chỉ ra rằng các vi ống đóng góp tới 97% hiệu quả lắp ráp, trong khi các protein kết nối chỉ đóng vai trò thứ yếu.
Việc Zhang Kai rời Yale khi đang ở độ chín của sự nghiệp khiến nhiều người bất ngờ. Sự trở về của anh tiếp nối làn sóng dịch chuyển của nhiều nhà khoa học từ phương Tây về châu Á trong khoảng hai năm gần đây.
Nghị định 182 năm 2026 được Chính phủ ban hành hôm 22/5 quy định chi tiết các mức phụ cấp ưu đãi nghề với giáo viên.
Theo đó, giáo viên mầm non, tiểu học được hưởng ba mức giống nhau, lần lượt 45, 60 và 80%, tương ứng với những người làm việc ở điều kiện bình thường; tại các xã khu vực I, II vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã đảo; tại nơi có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Giáo viên bậc THCS, THPT nhận phụ cấp ưu đãi từ 40 đến 80%, cũng phụ thuộc vào điều kiện và địa điểm làm việc. Nhân viên trường học lần đầu được hưởng phụ cấp ưu đãi 20%.
Mỗi mức phụ cấp ưu đãi của giáo viên mầm non, phổ thông đều tăng 10% so với hiện tại, song ít hơn 5% so với đề xuất hồi tháng 11/2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Cách tính phụ cấp ưu đãi nghề một tháng = 2,34 (lương cơ sở) x hệ số lương x % phụ cấp ưu đãi nghề. Nghị định có hiệu lực từ ngày 7/7, nhưng các mức phụ cấp được thực hiện luôn từ ngày 1/1/2026, tức giáo viên sẽ được truy lĩnh.
Việc tăng phụ cấp cho giáo viên, nhân viên trường học thực hiện theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị và Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm tạo đột phá phát triển giáo dục và đào tạo của Quốc hội.
Cuối năm ngoái, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất tăng phụ cấp ưu đãi nghề theo hai giai đoạn. Từ năm 2026 đến 2030, phụ cấp ưu đãi với giáo viên mầm non, phổ thông tăng thêm 15% so với hiện nay, tức 85 và 45%, nhân viên trường học hưởng 20%.
Giai đoạn hai là từ năm 2031 trở đi. Giáo viên làm việc ở vùng đặc biệt khó khăn hưởng tối thiểu 100% phụ cấp ưu đãi, còn lại 70%. Nhân viên trường học nhận mức 30%.
Hiện cả nước có khoảng 1,05 triệu giáo viên mầm non, phổ thông hưởng lương từ ngân sách, từ 4,9 đến 15,87 triệu đồng một tháng. Sau khi cộng các loại phụ cấp, tổng tiền lương khoảng 6,6 đến 30 triệu đồng.
Ngoài phụ cấp, Bộ đề xuất áp dụng hệ số đặc thù 1,25 với giáo viên mầm non công lập, giáo viên phổ thông là 1,15. Như vậy, lương giáo viên sẽ tăng từ 0,8 đến 3,7 triệu đồng một tháng, ngân sách phát sinh hàng tháng là 1.652 tỷ đồng. Tuy nhiên đề xuất này chưa được thông qua.
Năm nay, Hà Nội có gần 17.000 thí sinh đăng ký vào bốn trường THPT chuyên, gồm Hà Nội - Amsterdam, Chu Văn An, Nguyễn Huệ, Sơn Tây, cạnh tranh hơn 2.000 suất.
Hôm qua, các em đã hoàn thành ba môn thi chung (Văn, Toán, Ngoại ngữ), hôm nay thi nốt môn chuyên. Đăng ký lớp chuyên nào, học sinh dự thi môn hoặc mạch kiến thức tương ứng, trừ chuyên Tin thi bằng Toán.
Điểm xét tuyển là tổng bốn môn, trong đó môn chuyên nhân hệ số hai, tối đa 50.
Tính cả nguyện vọng 1 và 2, các lớp chuyên Toán ở 4 trường có hơn 3.000 thí sinh đặt nguyện vọng. Tỷ lệ chọi vào lớp này trường THPT chuyên Chu Văn An cao nhất - hơn 1/12, còn lại từ 1/3 đến 1/9.
Điểm thi, điểm chuẩn dự kiến được công bố từ ngày 19 đến 22/6.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, vào lúc 8h ngày 22-4-2026, học sinh lớp 9 ở TP.HCM sẽ bắt đầu đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 trực tuyến trên hệ thống tuyển sinh lớp 10 tại địa chỉ: https://ts10.hcm.edu.vn, và kéo dài đến 17h ngày 28-4.
Để đăng ký các nguyện vọng vào lớp 10, học sinh cần có tài khoản và mật khẩu truy cập vào cổng thông tin tuyển sinh lớp 10. Tài khoản này do trường THCS cấp cho học sinh.
Quy trình đăng ký nguyện vọng tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026 - 2027 trên cổng tuyển sinh trực tuyến gồm 5 phần và các bước như sau:
Phần 1: Đăng nhập tài khoản (gồm 3 bước)
Bước 1: Mở trình duyệt web (Firefox, Chrome, Safari…) và truy cập theo địa chỉ https://ts10.hcm.edu.vn/.
Bước 2: Tại trang chủ, phụ huynh học sinh tham khảo thông báo - văn bản, thông tin về các trường THPT, chọn chức năng [Đăng ký tuyển sinh].
Bước 3: Nhập thông tin tài khoản và mật khẩu truy cập và thực hiện [Đăng nhập]. Tài khoản này do trường THCS cuối cấp đã cung cấp cho học sinh.
Đối với các học sinh chưa có thông tin tài khoản đăng nhập cần liên hệ giáo viên chủ nhiệm để được cấp tên đăng nhập và mật khẩu.
Phần 2: Kiểm tra thông tin
Bước 4: Giao diện hiển thị thông tin hồ sơ đăng ký dự tuyển vào lớp 10.
Phụ huynh học sinh thực hiện rà soát và cập nhật thông tin liên hệ bao gồm số điện thoại và email. Về thông tin học sinh và nơi ở hiện tại nếu cần điều chỉnh, phụ huynh học sinh cần liên hệ trực tiếp giáo viên chủ nhiệm để được hỗ trợ.
Phần 3: Đăng ký vào lớp 10 thường (gồm 2 bước)
Bước 1: Để đăng ký nguyện vọng tuyển sinh vào lớp 10 loại thường, học sinh chọn nút chức năng "Dự thi tuyển sinh 10 loại thường" ở mục: "Xác nhận dự thi" và đăng ký tối đa 3 nguyện vọng.
Bước 2: Chọn xã/phường, chọn trường đăng ký dự tuyển.
Phần 4: Đăng ký vào lớp 10 chuyên hoặc tích hợp (theo Đề án 5695)
Trường hợp không dự thi tuyển sinh 10 loại chuyên hoặc tích hợp: Nếu không dự thi tuyển sinh vào 10 loại chuyên hoặc tích hợp (theo Đề án 5695), phụ huynh học sinh chọn chức năng "Không dự thi tuyển sinh 10 loại chuyên hoặc tích hợp theo Đề án 5695".
Trường hợp dự thi tuyển sinh 10 loại chuyên hoặc tích hợp: Phụ huynh học sinh thực hiện chọn 1 trong 2 loại hình chuyên hoặc tích hợp.
Nếu đăng ký dự thi tuyển sinh lớp 10 chuyên cần thực hiện 2 bước:
- Bước 1: học sinh chọn nút chức năng "Dự thi tuyển sinh lớp 10 chuyên".
- Bước 2: Đăng ký môn chuyên, chọn môn thi chuyên và chọn trường đăng ký tuyển sinh vào lớp 10.
Nếu học sinh đăng ký dự thi tuyển sinh lớp 10 tích hợp (theo Đề án 5695) cần làm 4 bước:
- Bước 1: học sinh chọn đã học hoặc chưa học tích hợp (theo Đề án 5695) ở THCS.
- Bước 2: học sinh chọn nhóm tích hợp và chọn chức năng "Đăng ký" tại loại nhóm trường nguyện vọng theo Đề án 5695 để đăng ký dự tuyển.
- Bước 3: Nhập thông tin khảo sát đăng ký môn lựa chọn khi trúng tuyển vào một trường bất kỳ (Đây sẽ là thông tin tham khảo cho việc xây dựng nhóm môn lựa chọn tại trường THPT sau khi học sinh trúng tuyển).
- Bước 4: kiểm tra lại các thông tin đã nhập sau đó chọn [Hoàn thành đăng ký] để xác nhận thông tin.
Phần 5: Điều chỉnh thông tin và xuất phiếu đăng ký
Sau khi đăng ký thông tin thành công, giao diện hiển thị toàn bộ thông tin hồ sơ đăng ký tuyển sinh vào lớp 10. Trong trường hợp cần điều chỉnh thông tin đăng ký, học sinh chọn nút chức năng: [Quay lại chỉnh sửa].
Cuối cùng, học sinh chọn [Xuất phiếu đăng ký]. Đây là nút chức năng hỗ trợ lưu lại thông tin hồ sơ đăng ký tuyển sinh vào lớp 10.
