Những ngày cuối tuần tại chợ Bến Thành (TP.HCM), không khó để bắt gặp các nhóm khách nước ngoài đi dạo, chụp ảnh và thưởng thức đồ ăn đường phố. Tuy nhiên, sau vài giờ tham quan, trên tay nhiều du khách chỉ là vài món quà nhỏ như móc khóa, cà phê hay áo thun.
Gần đó, tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, chị Emily Carter, du khách đến từ Úc, cho biết ngân sách trong chuyến đi 7 ngày của chị tại VN chủ yếu dành cho khách sạn, ăn uống và di chuyển. “Tôi rất thích đồ ăn Việt. Chúng tôi thử nhiều quán địa phương và cũng đi spa khá nhiều. Tuy nhiên, để mua sắm thì tôi chưa thấy nhiều thứ thực sự hấp dẫn”, chị Carter nói.
Tương tự, anh Daniel Wong, du khách Singapore lần đầu đến TP.HCM, cũng cho hay phần lớn chi tiêu của anh tập trung cho ẩm thực và trải nghiệm văn hóa. “Tôi dành nhiều tiền cho cà phê, nhà hàng, bar rooftop và tour khám phá thành phố hơn là mua sắm. Nếu muốn mua hàng hiệu hay đồ công nghệ thì tôi có thể mua ở Singapore hoặc qua Bangkok có nhiều lựa chọn hơn”, anh Wong chia sẻ.
Theo ông Trần Xuân Hùng, Tổng giám đốc Công ty Viking, khách quốc tế đến VN hiện chủ yếu chi cho lưu trú, ăn uống, tham quan và một phần nhỏ cho quà tặng. Các mặt hàng được khách mua nhiều nhất vẫn là cà phê, bánh kẹo, trái cây, một số sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đặc sản địa phương…
Thực tế, kể từ sau đại dịch Covid-19, du lịch VN đã ghi nhận những bước nhảy vọt về số lượng khách quốc tế và nội địa, nổi lên như một điểm sáng trên trường du lịch quốc tế. Tuy nhiên, doanh thu vẫn chưa được cải thiện tương ứng. Tính tổng năm 2025, doanh thu ngành du lịch lần đầu tiên vượt mốc trên 1 triệu tỉ đồng, tương đương khoảng 37,8 tỉ USD. Song, một thống kê mới đây chỉ ra rằng: Trung bình mỗi khách quốc tế đến VN tiêu số tiền từ 1.050 – 1.150 USD, tăng không đáng kể so với thời điểm năm 2019 (bình quân 1.020 USD một người). Số tiền du khách tiêu ở VN thấp hơn tại Thái Lan xấp xỉ 500 USD, hay gần 1.000 USD nếu so với Singapore.
Đáng nói là thời gian lưu trú trung bình của khách cao cấp được ghi nhận đã tăng từ 10 ngày lên gần 14 ngày. Điều đó cho thấy chúng ta đã thành công kéo khách đến đông hơn, ở lại lâu hơn, nhưng vẫn chưa thể làm cho khách “móc hầu bao tới những đồng cuối cùng”.
Tại hội thảo “Khơi thông sức mua, kích cầu tiêu dùng” do Báo Thanh Niên tổ chức hôm 22.5 vừa qua, bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG), nêu ra một con số rất đáng suy ngẫm từ Tổng cục Thống kê: Năm 2024, khách quốc tế chi tiêu tại VN đạt 12,19 tỉ USD, nhưng người Việt lại mang tới 12,57 tỉ USD ra nước ngoài để mua sắm. Như vậy, chỉ tính riêng mảng du lịch, VN đang nhập siêu gần 400 triệu USD. Người Việt đi du lịch trong nước thì chủ yếu chỉ chi cho vé máy bay, khách sạn, ăn uống, còn đi nước ngoài thì không tiếc “vài tháng lương” mua sắm.
Dẫn câu chuyện giữa 2 địa phương biên giới là Đông Hưng (Trung Quốc) với Móng Cái (VN), bà Thủy Tiên so sánh: Hai địa phương này cùng có khoảng cách biên giới tới cửa khẩu ngang nhau, nhưng doanh thu từ thương mại, du lịch lại cách rất xa. Cụ thể, năm 2024, thành phố Đông Hưng đón gần 16 triệu lượt khách, thu về 2,12 tỉ USD (khoảng 52.000 tỉ đồng) chủ yếu nhờ bán lẻ xuyên biên giới, trong đó khách người Việt chiếm tới 30%. Ở chiều ngược lại, Móng Cái dù đón 4 triệu lượt khách nhưng doanh thu du lịch chỉ vỏn vẹn 250 tỉ đồng.
“Cùng một dải biên giới nhưng giá trị thương mại nghiêng phần lớn về một phía. Có thể thấy, khoảng cách hàng chục lần về mức chi tiêu của khách không nằm ở địa lý, không nằm ở văn hóa, không nằm ở con người mà nằm ở chính sách khuyến khích du khách chi tiền. Du khách đến VN hiện nay sẵn sàng chi mạnh tay cho các dịch vụ cốt lõi như ăn ở, đi lại, tham quan, nhưng lại “thắt lưng buộc bụng” khi mua sắm. Vấn đề không phải là họ không có tiền, mà vì chúng ta chưa cho họ được lý do chính đáng để móc hầu bao”, bà Lê Hồng Thủy Tiên nhấn mạnh.
Thực tế, mua sắm luôn là một trong những hoạt động được du khách vô cùng quan tâm trong mỗi hành trình du lịch. Khách đến Nhật Bản muốn mua hàng nội địa Nhật, sang Thái Lan muốn tìm mua đồ Thái, tới Hàn Quốc là “lao” đến các khu mua sắm đồ nội địa Hàn, đến Trung Quốc cũng phải tấm tắc khen hàng nội địa Trung, còn nếu đi châu Âu thì “ôm chặt” những cửa hàng outlet, đồ hiệu…
Đó là lý do các điểm mua sắm là một phần không thể thiếu để tạo nên sản phẩm tour nước ngoài, bất kể châu Á hay châu Âu. Ngay cả người Việt, đi tour Thái về là xách theo vài lọ dầu, cao hổ cốt…; không ai ra khỏi cửa hàng sâm ở Hàn Quốc mà không xách theo vài túi sản phẩm. Và ngay cả dù chuyển qua đi tự túc thì mọi người vẫn luôn “lục lọi” những điểm mua sắm nổi tiếng nhất.
Đáng nói là không ai tới VN lại được giới thiệu để đi mua sắm. Giám đốc một doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội nói thẳng: “Đa số khách nước ngoài đều không thích mua sắm khi mua tour VN. Họ muốn dành thời gian trải nghiệm, tham quan và không quan tâm đến việc giảm giá”.
Ông Trần Thế Dũng, Tổng giám đốc Công ty CP Lữ hành Vietluxtour, cũng thừa nhận dù biết rất rõ “mỏ vàng” du khách còn rất nhiều dư địa, song hiện nay đa số các công ty lữ hành chưa dám tự tin đưa các điểm mua sắm vào chương trình của mình. Bởi VN chưa có những trung tâm mua sắm đạt chuẩn, tạo sự uy tín thương hiệu cho khách hàng nên nếu công ty du lịch đưa vào tour thì e ngại khách đánh giá là cố tình đưa chương trình bán hàng.
“Ngay như TP.HCM, trung tâm thương mại lớn nhất cả nước, là địa phương có đủ điều kiện nhất để thực hiện một tour du lịch kết hợp mua sắm nhưng cũng không có những trung tâm mua sắm lớn như outlet, chợ đêm, phố mua sắm đủ chuẩn cho khách du lịch. Cách đây vài năm, ông Jonathan Hạnh Nguyễn – Chủ tịch IPPG – từng đề cập việc xây dựng một khu factory outlet ở TP.HCM để đưa du khách tới mua hàng chất lượng, rồi hình thành một mô hình tổng hợp như Disneyland để khách tới vui chơi, tiêu tiền. Khi đó các doanh nghiệp lữ hành như chúng tôi đã rất mong chờ. Đáng tiếc là đến giờ TP vẫn chưa có. Chúng ta vẫn chưa làm tốt cả việc “dụ” du khách chi tiền và giữ dòng tiền chi tiêu của khách Việt ngay trên chính đất nước, địa phương mình”, ông Trần Thế Dũng thẳng thắn nhìn nhận.
Ngày 26-5, Vietjet cho biết đã mở bán vé đường bay Hà Nội - Praha, đánh dấu bước mở rộng mạng bay tới thị trường Liên minh châu Âu.
Đường bay dự kiến khai thác từ ngày 10-10 bằng tàu bay thân rộng A330, với tần suất ban đầu 2 chuyến khứ hồi mỗi tuần và quá cảnh tại Almaty, Kazakhstan.
Giá vé hạng Eco được công bố từ 5,94 triệu đồng/chiều, chưa gồm thuế, phí. Hạng Deluxe có giá từ 7,32 triệu đồng/chiều.
Đường bay này được kỳ vọng phục vụ nhu cầu đi lại của cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc, đồng thời mở thêm lựa chọn cho khách du lịch và doanh nghiệp giữa Việt Nam và châu Âu.
Theo đại diện sân bay Praha, năm 2025 có hơn 75.000 lượt khách di chuyển giữa Praha và Hà Nội.
Không chỉ Vietjet, một số hãng hàng không Việt Nam cũng đang mở rộng mạng bay quốc tế. Sun PhuQuoc Airways khai thác đường bay Phú Quốc - Hong Kong từ ngày 22-5 với tần suất 5 chuyến mỗi tuần, sau các đường bay đến Đài Bắc và Seoul.
Trong khi đó, Vietnam Airlines dự kiến tăng tần suất bay thẳng Hà Nội - Moscow từ ngày 1-7-2026 lên 4 chuyến mỗi tuần bằng máy bay Boeing 787, nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại phục hồi giữa Việt Nam và Nga.
Theo các doanh nghiệp lữ hành, việc mở thêm đường bay quốc tế là tín hiệu tích cực cho du lịch và giao thương.
Tuy nhiên, hiệu quả khai thác còn phụ thuộc vào tần suất ổn định, chính sách giá vé, khả năng kết nối tour và sức mua thực tế của thị trường. Với các đường bay xa như châu Âu, chi phí nhiên liệu, thời gian bay, điểm quá cảnh và chất lượng dịch vụ vẫn là những yếu tố tác động lớn đến quyết định của hành khách.
Buổi tối ở Hà Giang, lựa chọn ăn uống không nhiều, đặc biệt là các món ăn vặt. Dù vậy, du khách vẫn có thể tìm thấy một số hàng bán thắng dền - món ăn đặc trưng của Hà Giang, thường chỉ bán vào mùa lạnh.
"Giữa cảnh núi rừng hút gió mùa đông, ăn bát thắng dền tráng miệng sau bữa tối với thịt gác bếp, xúc xích lợn là lựa chọn hợp lý", ông Minh Huỳnh, lái xe người địa phương nói khi đang nhâm nhi bát thắng dền màu sắc sặc sỡ, thoạt nhìn như những viên kẹo nhỏ.
Thắng dền có ngoại hình tương đồng bánh trôi tàu Hà Nội hay bánh cống phù Lạng Sơn, được chế biến từ bột gạo nếp với nhân chay hoặc đậu đỗ. Bà Đặng Thị Hà Nga, người có hơn 10 năm bán món này tại đường Trần Hưng Đạo, phường Hà Giang 1, cho biết viên thắng dền chỉ to hơn đầu ngón tay, nhỏ hơn nhiều so với bánh trôi tàu nên mỗi bát thường có hơn 10 viên.
Bên cạnh màu trắng truyền thống, các quán hiện nay phục vụ thêm thắng dền ngũ sắc để tăng tính thẩm mỹ. Màu sắc này được tạo hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên như gấc, nghệ, thanh long và hoa đậu biếc.
Quy trình làm món ăn này gần giống bánh trôi: gạo nếp ngon xay thành bột, sau đó giã lại để vỏ bánh đạt độ dai, không bị bở. Nước dùng được nấu từ đường, nước cốt dừa và gừng đun nóng. Bà Nga chia sẻ bí quyết quan trọng là gừng phải nướng chín, rửa sạch rồi mới đập dập đem đun để nước dùng dậy mùi thơm và không bị tanh như gừng sống. Tại cửa hàng, người bán luôn chuẩn bị hai nồi riêng biệt để luộc bánh và nấu nước đường gừng.
Khi có khách, chủ quán thả những viên bột vào nồi nước sôi, đợi khoảng 5-7 phút cho đến khi bánh nổi lên mặt nước. Bánh chín được vớt ra bát, chan nước đường gừng nóng hổi, sau đó rắc thêm vừng hoặc lạc rang.
Thực khách thường ngậm viên bánh nhỏ trong miệng để cảm nhận trọn vẹn vị ngọt béo của nước dùng, chút cay nồng của gừng nướng và vị bùi của vừng lạc.
Nghề bán thắng dền mang tính thời vụ, chủ yếu nhộn nhịp vào mùa đông. Bà Nga cho biết gia đình thường chuẩn bị nguyên liệu và nặn bánh vào buổi sáng để kịp mở hàng từ 18h đến 23h. Trung bình mỗi ngày, quán tiêu thụ khoảng 3 kg gạo nếp, những ngày rét đậm tăng lên 5 kg.
Đến khoảng sau tháng 2 âm lịch, khi thời tiết bắt đầu ấm lên, các hàng thắng dền sẽ nghỉ bán và chuyển sang phục vụ các loại chè truyền thống như chè đậu xanh, đậu đen hay đậu đỏ để phù hợp nhu cầu giải nhiệt.
Ngày 3.6, tại phường Xuân Hương - Đà Lạt (Lâm Đồng), Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch 2 tỉnh Lâm Đồng, Khánh Hòa phối hợp tổ chức chương trình kết nối, hợp tác xúc tiến đầu tư, thương mại và liên kết du lịch năm 2026.
Chương trình thu hút hơn 120 đại biểu, doanh nghiệp và đơn vị hoạt động trong các lĩnh vực du lịch, thương mại, đầu tư của hai địa phương tham dự.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh sân bay Liên Khương tạm ngưng khai thác để phục vụ công tác nâng cấp, mở rộng. Đây được xem là hoạt động thiết thực nhằm duy trì đà tăng trưởng của ngành du lịch Lâm Đồng, đồng thời mở rộng kết nối giao thông và sản phẩm du lịch giữa hai địa phương.
Trong đó, việc kết nối nguồn khách từ sân bay Cam Ranh (Khánh Hòa) đến Đà Lạt (Lâm Đồng) được xác định là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu tác động đối với hoạt động du lịch của địa phương.
Hai bên sẽ đẩy mạnh quảng bá các tuyến du lịch liên vùng, khuyến khích doanh nghiệp lữ hành xây dựng tour kết nối biển - cao nguyên, tạo thêm lựa chọn cho du khách khi di chuyển từ Khánh Hòa lên Lâm Đồng và ngược lại.
Trong khuôn khổ chương trình, đoàn đại biểu Khánh Hòa đã khảo sát nhiều điểm du lịch, dự án và sản phẩm đặc trưng của Lâm Đồng.
Lâm Đồng hiện có nhiều lợi thế về du lịch nhờ khí hậu ôn hòa quanh năm, cảnh quan thiên nhiên đặc sắc cùng hệ thống điểm đến nổi tiếng như thác Datanla, hồ Tuyền Lâm, Biệt thự Hằng Nga (Crazy House), Tea Resort Đà Lạt cùng nhiều khu nghỉ dưỡng, sân golf và mô hình du lịch canh nông.
Ngoài các sản phẩm nghỉ dưỡng truyền thống, địa phương còn phát triển mạnh du lịch sinh thái, du lịch thể thao mạo hiểm, du lịch nông nghiệp công nghệ cao và các sản phẩm đặc sản địa phương, tạo sức hút đối với du khách trong và ngoài nước.
Theo nội dung thỏa thuận, hai địa phương sẽ phối hợp quảng bá tiềm năng, thế mạnh và cơ hội đầu tư; chia sẻ thông tin về các dự án kêu gọi đầu tư; hỗ trợ doanh nghiệp kết nối thị trường và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trong lĩnh vực thương mại, hai bên thống nhất tăng cường quảng bá sản phẩm OCOP, nông sản công nghệ cao và các sản phẩm đặc trưng; hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ, triển lãm, kết nối tiêu thụ hàng hóa.
Đối với lĩnh vực du lịch, Lâm Đồng và Khánh Hòa sẽ đẩy mạnh hoạt động xúc tiến, quảng bá trên các nền tảng truyền thông của hai địa phương; hỗ trợ tổ chức các chương trình famtrip, presstrip, hội thảo chuyên đề và kết nối doanh nghiệp lữ hành.
Hai bên cũng cam kết tăng cường phối hợp truyền thông, quảng bá hình ảnh, tiềm năng và thế mạnh của mỗi địa phương trên các kênh thông tin chính thức, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển du lịch, thương mại và thu hút đầu tư trong giai đoạn mới.
