Sophie Axon, đến từ Anh, từng sống và ghé thăm các quốc gia hạnh phúc nhất thế giới theo xếp hạng của World Happiness Report (Báo cáo Hạnh phúc Thế giới) 2026.
Sau 6 năm sống tại Đan Mạch cùng thời gian dài đến các quốc gia trong danh sách hạnh phúc nhất thế giới như Iceland, Phần Lan, Thụy Điển, Na Uy du lịch, Sophie đã tìm hiểu và rút ra 5 bài học, cũng là 5 điểm chung tại những quốc gia hạnh phúc nhất thế giới này.
Hạnh phúc ở những nơi này không phải sự tình cờ, nó được nuôi dưỡng, được tích hợp vào hệ thống, vào cảnh quan và vào cộng đồng, từ đó định hình nhịp điệu của đời sống thường nhật. Ở Bắc Âu, mọi thứ như thể có ai đó đã nhấn nút “tạm dừng”, theo Sophie.
Ít chạy theo trào lưu
Trong 6 năm sống tại Đan Mạch và hơn 10 năm tìm hiểu, nghiên cứu văn hóa Bắc Âu, nhiều từ khóa mang tính triết lý của người dân nơi đây đã len lỏi vào văn hóa đại chúng, được nhiều du khách biết đến như Hygge, Fika, Lykke, Friluftsliv. Các triết lý này diễn tả các loại cảm giác êm dịu, dễ chịu, hạnh phúc, ấm áp hoặc sống chậm, thư giãn.
Ban đầu, Sophie nghĩ đây là xu hướng của người dân, nhưng sau khi chuyển đến Đan Mạch và sống chung nhà với một người địa phương và một du khách Thụy Điển, cô nhận ra những triết lý này đã ăn sâu vào đời sống thường nhật của họ thế nào.
Triết lý sống đó thể hiện qua cách người dân thưởng thức bữa ăn, nhịp đi bộ chậm rãi, cách thời gian nghỉ ngơi được tự nhiên đan cài vào trong ngày, cho đến tầm quan trọng của việc ở ngoài trời và dành thời gian chất lượng bên những người thân yêu.
Những gì Sophie từng có cảm giác như một xu hướng xa vời giờ trở thành một lối sống thực sự, bền vững và cô cũng áp dụng lối sống đó đến nay.
Niềm tin là chìa khóa của hạnh phúc
Sophie chuyển đến Đan Mạch vào mùa xuân 2020, trong quá trình ổn định cuộc sống cô nhận ra một xã hội có thể vận hành khác biệt đến thế nào khi niềm tin được mặc định tồn tại.
Ở Copenhagen, các quy định đi kèm với khuyến nghị – quán bar đóng cửa sớm, khẩu trang trở thành một phần của đời sống, các buổi tụ tập trong nhà bị hạn chế (thời đại dịch). Mọi người luôn tuân thủ mà không hề phản đối. Khi Sophie hỏi một người bạn Đan Mạch lý do họ luôn làm theo, người bạn hồi đáp “vì chúng tôi tin rằng mọi thứ đều có lý do”.
Sophie dần nhận ra niềm tin mà bạn cô nói đến hiện diện trong những chi tiết rất nhỏ, gần như khó nhận thấy của đời sống hằng ngày: phụ huynh để xe nôi có trẻ nhỏ đang ngủ bên ngoài quán cà phê, hàng xóm giúp đỡ nhau không chút do dự, những cuộc dạo bộ khuya trong thành phố mà vẫn cảm thấy an tâm.
Vì vậy, khi biết rằng Đan Mạch đứng đầu thế giới về mức độ tin tưởng giữa con người, với gần 3/4 người dân mặc định “hầu hết mọi người đều đáng tin”, cao hơn rất nhiều so với mức trung bình toàn cầu là 25%, Sophie không ngạc nhiên. Tinh thần tin tưởng này là một trụ cột giúp duy trì cộng đồng hạnh phúc.
Thiên nhiên được coi như liệu pháp trị liệu miễn phí tuyệt vời nhất
Có thể bảo tàng ABBA (ban nhạc nổi tiếng thế giới với ca khúc Happy New Year) đã thu hút Sophie đến Thụy Điển lần đầu, nhưng điều khiến cô ấn tượng nhất lại là thiên nhiên.
Cô nhớ mãi về khoảnh khắc đứng giữa Uppsala, không phải tại một điểm du lịch nổi tiếng mà là trước mặt hồ nước với những gợn sóng nhẹ và thảm cỏ xanh cao vút bao quanh. Cô dừng lại một cách vô thức, hòa mình vào thiên nhiên ngay khi tiếng ồn thành phố dần được thay thế bằng tiếng chim hót và âm thanh nước vỗ bờ dịu nhẹ. “Lần đầu tiên sau nhiều năm, nhịp tim của tôi chậm lại”, cô nói.
Người dân vừa có không gian riêng tư, vừa có cộng đồng để hòa nhập
Khi sống tại Na Uy với tư cách là người nước ngoài, Sophie nhanh chóng nhận ra cách người dân nơi đây kết bạn khác biệt như thế nào. Dù có tính độc lập cao, nhiều người Na Uy gắn bó sâu sắc với những người bạn từ thuở nhỏ, được kết nối bởi ký ức và nơi chốn. Họ tự hào về quê hương mình, cùng nhau ôn lại những mùa russefeiring (lễ tốt nghiệp trung học đặc trưng), những chuyến đi cuối tuần tới hytte (nhà nghỉ ở vùng quê), và những câu chuyện chỉ người trong cuộc mới hiểu.
Sophie ngưỡng mộ những tình bạn như vậy, nhưng phần lớn các mối quan hệ của cô lại mới mẻ và dựa trên sự đồng điệu về sở thích. Thêm vào đó, việc liên tục di chuyển giữa các quốc gia khiến cô rơi vào trạng thái sống độc lập, và theo thời gian, nữ du khách Anh nhận ra mình đã bỏ lỡ cơ hội quý giá để xây dựng, cũng như duy trì, một cộng đồng xung quanh.
Tôi nhận ra cuộc sống của mình có thể hạnh phúc hơn nhiều nếu tôi cho phép sự độc lập và cộng đồng cùng tồn tại. Việc “học theo” lối sống Na Uy, theo một nghĩa nào đó, thực sự đã khiến tôi hạnh phúc hơn.
Làm việc để sống, không phải sống để làm việc
Quyết định chuyển đến Na Uy của Sophie từng phụ thuộc hoàn toàn vào việc xin được visa lao động. Sau ba năm làm việc tại các cơ sở khởi nghiệp và làm tự do, tôi bắt đầu công việc “nghiêm túc” đầu tiên của mình – làm trong một tòa nhà văn phòng 7 tầng, với căng tin, nhiều máy pha cà phê và hàng chục đồng nghiệp xung quanh.
Lần đầu tiên xin nghỉ phép để về thăm gia đình, Sophie đã vô cùng lo lắng vì lo lắng giảm năng suất công việc. Nhưng trái với lo ngại, sếp của cô tỏ ra rất thấu hiểu. Theo thời gian, sự tận tâm của cô trong công việc được ghi nhận, và trong buổi đánh giá thường niên, sếp của Sophie nói: “Ở đây, chúng tôi không sống để làm việc, chúng tôi làm việc để sống”.
CEO của công ty cũng nhiều lần nhấn mạnh điều này trong các cuộc họp, rằng họ “trân trọng khoảng thời gian nhân viên dành cho công ty”.
Điều khiến cô ấn tượng nhất khi làm việc tại các nước Bắc Âu là tính linh hoạt được tích hợp sẵn trong nhịp sống hằng ngày cùng với nhận thức rõ ràng rằng công việc nên xoay quanh cuộc sống, chứ không phải ngược lại.
Lễ hội Bình Đà là một trong những lễ hội cổ truyền có từ xa xưa của người dân làng Bình Đà, xã Bình Minh (Hà Nội). Theo truyền thuyết dân gian, nơi đây gắn liền với câu chuyện về Âu Cơ - Lạc Long Quân.
Sau khi 50 người con theo mẹ lên núi, 50 người con theo cha xuống biển, khi đến vùng đất Bảo Đà (xã Bình Minh, Hà Nội ngày nay), nhận thấy thế đất đẹp sông nước uốn quanh, gò đồi mang dáng rồng chầu, hổ phục, Lạc Long Quân đã chọn nơi đây làm điểm dừng chân dựng nghiệp.
Sau này, để tưởng nhớ công đức của vị thủy tổ, người dân lập đình (đền) Nội Bình Đà làm nơi thờ phụng, tôn vinh với bức đại tự trang trọng "Vi Bách Việt Tổ".
Lễ hội Bình Đà diễn ra ngay trước lễ giỗ Tổ Hùng Vương vào mùng 1 đến 6-3 âm lịch hằng năm.
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Đăng Việt - Chủ tịch UBND xã Bình Đà - cho biết lễ rước, tế và dâng hương không chỉ là sự tiếp nối của truyền thống ngàn đời, mà còn là bước chuyển mình mạnh mẽ, để đưa giá trị văn hóa Việt Nam hòa nhập với dòng chảy của thời đại.
"Chúng ta không chỉ gìn giữ cội nguồn, mà còn có trách nhiệm làm cho cội nguồn ấy tỏa sáng trong đời sống hiện đại. Không chỉ tri ân tổ tiên, mà còn phải truyền cảm hứng cho thế hệ mai sau về niềm tự hào dân tộc", ông Việt chia sẻ.
Lễ hội Bình Đà được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia từ năm 2014, gắn với vùng đất Bình Đà.
Năm nay, lễ hội được tổ chức trong không gian Tuần văn hóa cội nguồn Việt. Từ 8h sáng, chương trình mở đầu với nghi thức thả chim bồ câu. Lá cờ hội rộng 250m2 với dòng chữ Lạc Long Quân được kéo cao bởi hai khinh khí cầu.
Phần hội rộn ràng với những tiết mục văn nghệ được dàn dựng công phu kể lại câu chuyện "trăm trứng" - cội nguồn của người Việt. Trong lúc diễn ra phần hội, đoàn rước lễ thực hiện nghi thức rước lễ từ đình Ngoại Bình Đà về đình Nội Bình Đà, chuẩn bị cho phần tế và dâng hương.
An ninh được thắt chặt tại Vườn quốc gia Kruger sau khi lực lượng chức năng tìm thấy thi thể hai du khách vào ngày 22/5 tại khu vực gần sông. Theo tờ Cape Times, nạn nhân là ông Ernst, 71 tuổi và vợ là bà Dina, 73 tuổi, đến từ vịnh Mossel, thị trấn phía nam Nam Phi.
Cặp vợ chồng được nhìn thấy lần cuối vào ngày 20/5 khi lái xe rời khu nghỉ dưỡng trong vườn quốc gia để đi tham quan nhưng không trở về. Nhân viên khu nghỉ dưỡng sau đó đã báo cáo sự việc với Cục Công viên Quốc gia Nam Phi (SANParks), kích hoạt một chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn.
Theo tờ Sun, thi thể hai nạn nhân được tìm thấy trong tình trạng bị trói tay ra sau. Trên người ông Ernst có nhiều vết đâm, trong khi bà Dina có nhiều vết bầm tím. Chiếc xe của hai du khách dùng để di chuyển đã biến mất.
Một nguồn tin từ lực lượng điều tra tiết lộ rằng cảnh sát nghi ngờ hai du khách đã vô tình chạm trán băng nhóm săn trộm động vật hoang dã xuyên biên giới. Nhóm này có thể đã ra tay sát hại hai nạn nhân để bịt đầu mối, sau đó cướp chiếc xe bán tải để vượt sông, tẩu thoát sang biên giới Mozambique.
Một trong những người hàng xóm của cặp đôi cho biết cảnh sát đã đến nhà hai nạn nhân ở vịnh Mossel với hy vọng rằng Ernst và Dina đã trở về nhà. Nhưng ngôi nhà trống không.
"Họ là một cặp dễ mến, rất thích đi safari, mọi người đều rất bàng hoàng", người hàng xóm nói.
"Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Vườn quốc gia Kruger xảy ra vụ việc nghiêm trọng như thế này", Bộ trưởng Lâm nghiệp, Thủy sản và Môi trường Nam Phi Willie Aucamp cho biết trong thông cáo báo chí. Ông gửi lời chia buồn đến người thân nạn nhân và khẳng định chính phủ sẽ dồn lực lượng để bắt hung thủ.
Ban quản lý Vườn quốc gia Kruger cũng triển khai thêm kiểm lâm, tăng cường thiết bị giám sát công nghệ cao tại các khu vực ranh giới trọng điểm.
Vườn quốc gia Kruger nằm ở phía đông bắc Nam Phi, có diện tích 20.000 km2 và chung đường biên giới dài hơn 370 km với Zimbabwe và Mozambique. Đây là khu bảo tồn động vật hoang dã lớn nhất nước này và là một trong những điểm du lịch nổi tiếng ở châu Phi.
Những ngày gần đây, nhiều du khách vượt cả trăm cây số tham quan hàng thông trăm tuổi cùng đồi chè Biển Hồ (xã Biển Hồ, Gia Lai).
Không ít người tỏ ra hụt hẫng khi chứng kiến nhiều khoảnh chè trơ gốc, lá úa vàng, cảnh quan không còn xanh mướt như trước.
Bà Phạm Thu Trâm, du khách đến từ Lâm Đồng cho biết bà đã xem hình ảnh đồi chè Biển Hồ và rất mong chờ được tận mắt chiêm ngưỡng. Tuy nhiên, khi đến nơi, nhiều khu vực chè đã khô héo, xơ xác khiến trải nghiệm không còn trọn vẹn.
Theo bà Trâm, nếu chuyển toàn bộ diện tích chè sang trồng cà phê, cảnh quan đặc trưng của Biển Hồ sẽ mất đi. Trong trường hợp chè quá già cỗi, nên thay bằng giống chè mới để vừa giữ cảnh quan và duy trì giá trị kinh tế.
Chị Phạm Thị Hiền (trú tại phường Thống Nhất, Gia Lai) cho biết dịp cuối tuần chị thường đưa bạn bè đến đồi chè Biển Hồ để ngắm cảnh, chụp ảnh. Thời gian gần đây chè rụng lá, việc cắt tỉa, dọn vệ sinh chưa kỹ khiến cảnh quan xuống cấp, thu hẹp các điểm check-in của du khách.
“Nhắc đến Pleiku, nhiều người nghĩ ngay đến đồi chè và hàng thông Biển Hồ. Đây gần như là biểu tượng du lịch của địa phương. Do đó, nhà nước nên cần có chính sách bảo tồn và phát triển phù hợp”, chị Hiền chia sẻ.
Ngày 18/5, phóng viên ghi nhận tại khu vực đồi chè và hàng thông ở xã Biển Hồ, chứng kiến nhiều diện tích chè đã bị rụng lá, cây chết khô trải dài thành từng mảng lớn. Không ít luống chè khô quắt, trơ cành, xen lẫn các khoảng đất trống nham nhở do gốc chè bị đào bới.
Nhiều khu vực chè sau khi cắt tỉa không được dọn dẹp, cành lá khô phủ kín mặt luống khiến cảnh quan trở nên xơ xác. Một số vị trí nằm gần trụ điện cao thế xuất hiện tình trạng cây chết hàng loạt, chỉ còn lác đác vài mảng xanh.
Theo người dân địa phương, tình trạng chè già cỗi, thiếu nước tưới kéo dài cùng việc một số gốc chè bị đào trộm làm cảnh đang khiến vùng chè nổi tiếng của Pleiku dần mất đi vẻ xanh mướt vốn có.
Chật vật giữ “lá phổi xanh” Biển Hồ
Đại diện Phòng Kế hoạch - Tổ chức (Công ty cổ phần chè Biển Hồ) cho biết thời gian qua, thời tiết nắng nóng kéo dài khiến nhiều diện tích chè thiếu nước tưới. Bên cạnh đó, phần lớn chè đã già cỗi, nhiều cây đến tuổi chết tự nhiên.
Tình trạng người dân lén đào trộm gốc chè về làm cảnh cũng diễn ra rải rác nhiều năm nay. Một số diện tích chè giao khoán chăm sóc kém bị chết, người dân chặt về làm củi.
Theo đại diện Phòng Kế hoạch - Tổ chức Công ty cổ phần chè Biển Hồ, do thiếu máy móc và nhân công, nhiều hộ nhận khoán sau khi cắt tỉa chưa dọn dẹp kỹ khiến đồi chè mất mỹ quan, ảnh hưởng hình ảnh du lịch nổi tiếng của Pleiku.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Nguyễn Văn Quản, Tổng giám đốc Công ty cổ phần chè Biển Hồ, cho biết sau cổ phần hóa, doanh nghiệp được giao quản lý khoảng 550ha chè. Công ty chuyển đổi 232ha chè sang trồng cà phê và giữ lại hơn 62ha để phục vụ cảnh quan du lịch.
Theo ông Quản, việc giữ lại hơn 62ha chè là theo chỉ đạo của UBND tỉnh Gia Lai nhằm phục vụ du lịch.
Để duy trì diện tích này, doanh nghiệp đã giao khoán cho 113 hộ dân chăm sóc và thu mua chè tươi với giá 4.000-6.000 đồng/kg. Tuy nhiên, việc duy trì vùng chè đang tạo áp lực lớn về chi phí nhân công, vận hành nhà máy sơ chế và duy tu cảnh quan
“Chúng tôi đã kiến nghị tỉnh có cơ chế hỗ trợ bù lỗ cho doanh nghiệp hoặc có chính sách hỗ trợ người lao động. Từ đó, doanh nghiệp mới có điều kiện duy trì diện tích chè phục vụ du lịch”, ông Quản nói.
Cũng theo Tổng giám đốc Công ty cổ phần chè Biển Hồ, doanh nghiệp đang chịu áp lực lớn về chi phí vận hành, tiền thuê đất và đảm bảo thu nhập cho công nhân chăm sóc diện tích chè phục vụ cảnh quan. Nếu tình trạng này kéo dài, công ty sẽ rất khó đảm bảo nguồn lực để chăm sóc, duy trì cảnh quan và vận hành vùng chè theo yêu cầu của tỉnh.
UBND tỉnh Gia Lai đã thống nhất giữ nguyên hiện trạng hơn 62ha chè, gắn với cảnh quan du lịch như hàng thông trăm tuổi, chùa Bửu Minh và hồ Ya Lũ (xã Biển Hồ). Lãnh đạo tỉnh Gia Lai giao các đơn vị liên quan làm rõ hiệu quả sản xuất và đời sống của các hộ nhận khoán để nghiên cứu cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp.
Công ty cổ phần chè Biển Hồ tiếp tục theo dõi, chăm sóc hơn 62ha chè gắn với cảnh quan du lịch và thực hiện thu mua toàn bộ chè của các hộ dân nhận khoán.
