Sophie Axon, đến từ Anh, từng sống và ghé thăm các quốc gia hạnh phúc nhất thế giới theo xếp hạng của World Happiness Report (Báo cáo Hạnh phúc Thế giới) 2026.
Sau 6 năm sống tại Đan Mạch cùng thời gian dài đến các quốc gia trong danh sách hạnh phúc nhất thế giới như Iceland, Phần Lan, Thụy Điển, Na Uy du lịch, Sophie đã tìm hiểu và rút ra 5 bài học, cũng là 5 điểm chung tại những quốc gia hạnh phúc nhất thế giới này.
Hạnh phúc ở những nơi này không phải sự tình cờ, nó được nuôi dưỡng, được tích hợp vào hệ thống, vào cảnh quan và vào cộng đồng, từ đó định hình nhịp điệu của đời sống thường nhật. Ở Bắc Âu, mọi thứ như thể có ai đó đã nhấn nút “tạm dừng”, theo Sophie.
Ít chạy theo trào lưu
Trong 6 năm sống tại Đan Mạch và hơn 10 năm tìm hiểu, nghiên cứu văn hóa Bắc Âu, nhiều từ khóa mang tính triết lý của người dân nơi đây đã len lỏi vào văn hóa đại chúng, được nhiều du khách biết đến như Hygge, Fika, Lykke, Friluftsliv. Các triết lý này diễn tả các loại cảm giác êm dịu, dễ chịu, hạnh phúc, ấm áp hoặc sống chậm, thư giãn.
Ban đầu, Sophie nghĩ đây là xu hướng của người dân, nhưng sau khi chuyển đến Đan Mạch và sống chung nhà với một người địa phương và một du khách Thụy Điển, cô nhận ra những triết lý này đã ăn sâu vào đời sống thường nhật của họ thế nào.
Triết lý sống đó thể hiện qua cách người dân thưởng thức bữa ăn, nhịp đi bộ chậm rãi, cách thời gian nghỉ ngơi được tự nhiên đan cài vào trong ngày, cho đến tầm quan trọng của việc ở ngoài trời và dành thời gian chất lượng bên những người thân yêu.
Những gì Sophie từng có cảm giác như một xu hướng xa vời giờ trở thành một lối sống thực sự, bền vững và cô cũng áp dụng lối sống đó đến nay.
Niềm tin là chìa khóa của hạnh phúc
Sophie chuyển đến Đan Mạch vào mùa xuân 2020, trong quá trình ổn định cuộc sống cô nhận ra một xã hội có thể vận hành khác biệt đến thế nào khi niềm tin được mặc định tồn tại.
Ở Copenhagen, các quy định đi kèm với khuyến nghị – quán bar đóng cửa sớm, khẩu trang trở thành một phần của đời sống, các buổi tụ tập trong nhà bị hạn chế (thời đại dịch). Mọi người luôn tuân thủ mà không hề phản đối. Khi Sophie hỏi một người bạn Đan Mạch lý do họ luôn làm theo, người bạn hồi đáp “vì chúng tôi tin rằng mọi thứ đều có lý do”.
Sophie dần nhận ra niềm tin mà bạn cô nói đến hiện diện trong những chi tiết rất nhỏ, gần như khó nhận thấy của đời sống hằng ngày: phụ huynh để xe nôi có trẻ nhỏ đang ngủ bên ngoài quán cà phê, hàng xóm giúp đỡ nhau không chút do dự, những cuộc dạo bộ khuya trong thành phố mà vẫn cảm thấy an tâm.
Vì vậy, khi biết rằng Đan Mạch đứng đầu thế giới về mức độ tin tưởng giữa con người, với gần 3/4 người dân mặc định “hầu hết mọi người đều đáng tin”, cao hơn rất nhiều so với mức trung bình toàn cầu là 25%, Sophie không ngạc nhiên. Tinh thần tin tưởng này là một trụ cột giúp duy trì cộng đồng hạnh phúc.
Thiên nhiên được coi như liệu pháp trị liệu miễn phí tuyệt vời nhất
Có thể bảo tàng ABBA (ban nhạc nổi tiếng thế giới với ca khúc Happy New Year) đã thu hút Sophie đến Thụy Điển lần đầu, nhưng điều khiến cô ấn tượng nhất lại là thiên nhiên.
Cô nhớ mãi về khoảnh khắc đứng giữa Uppsala, không phải tại một điểm du lịch nổi tiếng mà là trước mặt hồ nước với những gợn sóng nhẹ và thảm cỏ xanh cao vút bao quanh. Cô dừng lại một cách vô thức, hòa mình vào thiên nhiên ngay khi tiếng ồn thành phố dần được thay thế bằng tiếng chim hót và âm thanh nước vỗ bờ dịu nhẹ. “Lần đầu tiên sau nhiều năm, nhịp tim của tôi chậm lại”, cô nói.
Người dân vừa có không gian riêng tư, vừa có cộng đồng để hòa nhập
Khi sống tại Na Uy với tư cách là người nước ngoài, Sophie nhanh chóng nhận ra cách người dân nơi đây kết bạn khác biệt như thế nào. Dù có tính độc lập cao, nhiều người Na Uy gắn bó sâu sắc với những người bạn từ thuở nhỏ, được kết nối bởi ký ức và nơi chốn. Họ tự hào về quê hương mình, cùng nhau ôn lại những mùa russefeiring (lễ tốt nghiệp trung học đặc trưng), những chuyến đi cuối tuần tới hytte (nhà nghỉ ở vùng quê), và những câu chuyện chỉ người trong cuộc mới hiểu.
Sophie ngưỡng mộ những tình bạn như vậy, nhưng phần lớn các mối quan hệ của cô lại mới mẻ và dựa trên sự đồng điệu về sở thích. Thêm vào đó, việc liên tục di chuyển giữa các quốc gia khiến cô rơi vào trạng thái sống độc lập, và theo thời gian, nữ du khách Anh nhận ra mình đã bỏ lỡ cơ hội quý giá để xây dựng, cũng như duy trì, một cộng đồng xung quanh.
Tôi nhận ra cuộc sống của mình có thể hạnh phúc hơn nhiều nếu tôi cho phép sự độc lập và cộng đồng cùng tồn tại. Việc “học theo” lối sống Na Uy, theo một nghĩa nào đó, thực sự đã khiến tôi hạnh phúc hơn.
Làm việc để sống, không phải sống để làm việc
Quyết định chuyển đến Na Uy của Sophie từng phụ thuộc hoàn toàn vào việc xin được visa lao động. Sau ba năm làm việc tại các cơ sở khởi nghiệp và làm tự do, tôi bắt đầu công việc “nghiêm túc” đầu tiên của mình – làm trong một tòa nhà văn phòng 7 tầng, với căng tin, nhiều máy pha cà phê và hàng chục đồng nghiệp xung quanh.
Lần đầu tiên xin nghỉ phép để về thăm gia đình, Sophie đã vô cùng lo lắng vì lo lắng giảm năng suất công việc. Nhưng trái với lo ngại, sếp của cô tỏ ra rất thấu hiểu. Theo thời gian, sự tận tâm của cô trong công việc được ghi nhận, và trong buổi đánh giá thường niên, sếp của Sophie nói: “Ở đây, chúng tôi không sống để làm việc, chúng tôi làm việc để sống”.
CEO của công ty cũng nhiều lần nhấn mạnh điều này trong các cuộc họp, rằng họ “trân trọng khoảng thời gian nhân viên dành cho công ty”.
Điều khiến cô ấn tượng nhất khi làm việc tại các nước Bắc Âu là tính linh hoạt được tích hợp sẵn trong nhịp sống hằng ngày cùng với nhận thức rõ ràng rằng công việc nên xoay quanh cuộc sống, chứ không phải ngược lại.
Theo Công an phường Sầm Sơn, đường dây nóng được thiết lập nhằm hỗ trợ du khách trong mọi tình huống, tiếp nhận và xử lý nhanh các phản ánh, tạo sự tin tưởng, an tâm khi đến với Sầm Sơn.
Thông qua kênh này, các thông tin liên quan đến lừa đảo, chèo kéo, ép giá và các hành vi vi phạm khác sẽ được tiếp nhận và xử lý kịp thời, hạn chế phát sinh phức tạp, giảm thiểu sự cố, góp phần xây dựng hình ảnh Sầm Sơn là điểm đến an toàn, văn minh.
Thượng tá Nguyễn Quốc Khánh, Trưởng Công an phường Sầm Sơn, cho biết bên cạnh việc công khai đường dây nóng, lực lượng công an cũng tăng cường phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm như trộm cắp, cướp giật, ma túy, kinh tế và môi trường nhằm đảm bảo an toàn cho du khách.
Đơn vị đồng thời phối hợp các lực lượng chức năng xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong kinh doanh dịch vụ du lịch như nâng giá, ép giá, bán hàng kém chất lượng, vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm, gây mất mỹ quan đô thị.
Trong mùa du lịch hè 2026 (từ tháng 5 đến tháng 9), Công an phường Sầm Sơn sẽ huy động tối đa lực lượng, phối hợp tuần tra, kiểm soát khép kín địa bàn, tập trung tại các khu vực trọng điểm như bãi biển, khu vui chơi giải trí, tuyến đường ven biển và khu dân cư đông khách lưu trú.
Sầm Sơn là đô thị và khu du lịch biển lớn nhất Thanh Hóa. Năm 2025, khu vực này đón khoảng 8,8 triệu lượt du khách, doanh thu đạt hơn 17.000 tỉ đồng, chiếm hơn 50% tổng thu từ du lịch của tỉnh.
Ngày 2-5, một trang mạng xã hội ở Khánh Hòa với hơn 465.000 người theo dõi đã đăng tải lại một bài viết với tiêu đề: Du khách Thái Lan tố bị "chặt chém" ngay ngày đầu ở Nha Trang.
Bài viết trên cũng được trang mạng xã hội này dịch từ tiếng Thái Lan sang tiếng Việt.
Bài viết nêu: "Chúng tôi bị lừa ngay ngày đầu tiên ở Nha Trang, khi đến nơi lưu trú sớm và chưa thể nhận phòng, sau đó có một người bán kem đi tới. Chúng tôi hỏi giá bao nhiêu, cô ấy lập tức đưa kem cho luôn mà không trả lời rõ ràng. Sau đó cô ấy lấy tờ 100.000 đồng ra và chỉ vào, lúc đó chúng tôi mới hiểu giá là 100.000 VND (khoảng 120 baht).
Chúng tôi rất sốc vì quá đắt! Bạn trai tôi đã quay video lại. Chúng tôi cố gắng đưa tiền mệnh giá khác như 20.000 đồng nhưng cô ấy không chịu nhận. Tôi bắt đầu bực mình vì chỉ là một cây kem mà giá quá cao... Cuối cùng sau một hồi tranh cãi, chúng tôi chấp nhận trả 50.000 đồng (gần bằng 60 baht)".
Cùng ngày, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Trần Xuân Tây - Chủ tịch UBND phường Nha Trang - cho biết đã cử lực lượng chức năng xác minh thông tin một nữ du khách Thái Lan tố bị "chặt chém" cây kem giá 100.000 đồng ở khu vực bãi biển Nha Trang.
Trong khi đó ông Lê Xuân Lộc - Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Bắc Nha Trang - cũng cho biết các đơn vị của phường này đang rà soát thông tin nêu trên.
Khi các cơ quan thẩm quyền có kết quả kiểm tra, Tuổi Trẻ Online sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc.
Chuyên gia du lịch kiêm nhà văn người Mỹ, Rick Steves, cho hay khi đi du lịch và tìm hiểu phong tục mới, những cử chỉ nhỏ như để lại tiền lẻ trên bàn có thể bị hiểu sai.
"Du khách đang vô tình khiến nhân viên kỳ vọng nhiều vào tiền boa và phá vỡ sự cân bằng thu nhập địa phương. Đó là một cách hành xử thiếu tinh tế. Ngoài ra, ở những nơi đông đúc, những người không liên quan có thể nẫng tay trên số tiền lẻ đó", Steves viết trên blog.
Tại châu Âu, nơi nhân viên phục vụ được trả mức lương đủ sống, tiền boa không phải một nghĩa vụ bắt buộc. Tại các quốc gia như Đức, Áo, Bỉ hay Luxembourg, cùng với một số vùng ở Thụy Sĩ và Liechtenstein, việc dùng tiền xu để boa thậm chí còn bị coi là khiếm nhã, thiếu tôn trọng nhân viên.
Steve Schwab, CEO của Casago, công ty quản lý tài sản và cho thuê nghỉ dưỡng có trụ sở tại Arizona (Mỹ), nhấn mạnh điều quan trọng cần nhớ là tại châu Âu, không có một công thức chung nào áp dụng được cho tất cả các quốc gia.
"Mỗi quốc gia khác nhau, vì vậy chúng ta không thể đánh đồng tất cả là văn hóa tiền boa của châu Âu. Các quốc gia Bắc Âu là nơi ít kỳ vọng tiền boa nhất, phần lớn là vì họ nổi tiếng với việc trả lương cao cho nhân viên hoặc đã tính sẵn phí dịch vụ vào hóa đơn", ông Schwab cho hay.
Tuy nhiên điều này không có nghĩa du khách bỏ hẳn việc boa. Steves khuyên nên áp dụng cách tiếp cận trực tiếp, điều này phù hợp tại các quốc gia nói tiếng Đức, nơi việc để lại tiền xu trên bàn không được thiện cảm.
"Khi thanh toán hóa đơn 10 euro bằng tờ 20 euro, bạn có thể nói 'Lấy tôi 11 euro nhé (Eleven, please)'. Đây là tín hiệu để nhân viên giữ lại 1 euro làm tiền tip và trả phần tiền thừa còn lại", Steves cho hay.
Nhưng tại Mỹ, nhân viên phục vụ thường phải dựa vào tiền boa để bù đắp cho mức lương cơ bản thấp. Ở Mỹ, mức boa cũng khá cao. Khoảng 5% được xem là thỏa đáng, 10% là hào phóng, nhiều nơi có thể lên tới 15% đến 20%, theo Steves.
Chính thực trạng này, cùng với sự xuất hiện dày đặc của các yêu cầu boa trên ứng dụng điện tử, đã làm gia tăng sự bức bối. Gần 90% người Mỹ cho rằng văn hóa tiền boa "đang vượt tầm kiểm soát". Tại châu Âu, những mức boa thế này bị coi là quá mức cần thiết. "Hãy kiềm chế ý muốn boa theo kiểu Mỹ", ông Steves nói thêm.
LaDell Carter, đối tác sáng lập của Royal Expression Travels tại Maryland (Mỹ), cho biết: "Không phải lúc nào số lượng tiền boa cũng là yếu tố quyết định. Quan trọng là cách đưa và ý định đằng sau đó". Bà Carter nói thêm rằng, đặc biệt trong các không gian sang trọng, những đồng xu nằm rải rác trên bàn mang lại cảm giác giống như một sự bố thí hoặc hành động tùy tiện.
Steves cũng khuyến nghị rằng du khách có thể bỏ qua tiền boa tại các quầy phục vụ tự chọn, chỉ cần làm tròn tiền cước taxi và đưa những khoản boa nhỏ cho hướng dẫn viên hoặc nhân viên khách sạn.
Phương thức thanh toán cũng là một yếu tố quan trọng. Thanh toán bằng thẻ rất phổ biến, nhưng boa tốt nhất nên đưa tiền mặt để đảm bảo số tiền đó đến thẳng tay người phục vụ, bởi một số cơ sở kinh doanh có thể sẽ không chuyển lại đầy đủ khoản tiền thưởng này nếu khách hàng thanh toán thẻ.
Các chuyên gia cũng khuyên du khách kiểm tra kỹ hóa đơn đã bao gồm phí dịch vụ hay chưa, đồng thời quan sát thói quen của người bản địa trước khi quyết định boa. Nếu còn phân vân, đừng ngại hỏi người dân địa phương về những quy chuẩn riêng biệt tại quốc gia đó.
