Tại cuộc họp về quy hoạch phát triển điện lực quốc gia ngày 26/5, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc nhìn nhận tăng trưởng nguồn điện là bắt buộc để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai chữ số. Trong khi đó, nhu cầu điện cho phát triển khoa học, công nghệ, các trung tâm dữ liệu ngày càng lớn và đòi hỏi nguồn năng lượng sạch.
Tuy nhiên, theo Phó thủ tướng, một số dự án năng lượng, điện trọng điểm triển khai chậm tiến độ hoặc chưa đúng kế hoạch, nguy cơ không đáp ứng tiến độ.
Báo cáo tại cuộc họp, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng cũng nhìn nhận nhiều dự án nguồn và lưới điện không theo kịp tiến độ vận hành giai đoạn từ nay đến năm 2030 theo quy hoạch, ảnh hưởng lớn tới khả năng cung ứng điện và an ninh năng lượng quốc gia.
Trước thực trạng này, Bộ Công Thương kiến nghị sớm rà soát, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo hướng bảo đảm tính khả thi. Đồng thời, cơ quan này đề xuất lập danh mục các dự án điện cấp bách để triển khai ngay, đặc biệt là nguồn điện nền tại các địa bàn tiêu thụ lớn.
Ngoài ra, cơ quan này đề nghị triển khai các chương trình quản lý nhu cầu, sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, đồng thời có cơ chế đột phá cho điện gió ngoài khơi và các trung tâm công nghiệp, năng lượng ven biển.
Với nhiệt điện than, Bộ Công Thương cho biết sẽ nghiên cứu các dự án sử dụng công nghệ hiện đại, hiệu suất cao, có lộ trình lắp đặt hệ thống thu giữ carbon (CCS). Cùng với đó, nhà điều hành dự kiến thúc đẩy các công trình nguồn có thời gian triển khai nhanh nhằm đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng mạnh trong thời gian tới.
Theo thống kê, đến cuối 2025, tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống đạt khoảng 87.600 MW, tăng khoảng 6.400 MW so năm 2024. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống dự kiến đạt khoảng 183.000-236.000 MW đến 2030. Về lưới điện, Việt Nam dự kiến phát triển hàng chục nghìn km đường dây truyền tải 500 kV và 220 kV cùng nhiều trạm biến áp quy mô lớn nhằm tăng khả năng truyền tải giữa các vùng.
Tại cuộc họp, lãnh đạo các bộ ngành cho rằng nguy cơ thiếu điện rất lớn nếu không có giải pháp quyết liệt ngay. Cơ quan quản lý cần nghiên cứu bổ sung chế tài để tăng kiểm tra, giám sát, xử lý các chủ đầu tư và địa phương không thực hiện đúng tiến độ, kế hoạch. Đồng thời, Việt Nam cũng cần có giải pháp nâng hiệu quả điều độ, vận hành hệ thống điện, bảo đảm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả.
Về điều chỉnh Quy hoạch điện quốc gia, các ý kiến đề nghị Bộ Công Thương làm rõ cơ sở, xác định yếu tố mới phát sinh làm căn cứ điều chỉnh. Cơ quan này cũng cần bảo đảm danh mục dự án được cập nhật theo điều kiện thực tế và gắn với cơ chế xử lý trách nhiệm khi chậm triển khai.
Với các cơ chế đặc thù, các bộ ngành đề nghị làm rõ vướng mắc phát sinh từ quy định, nhóm dự án, ở khâu nào và mức độ ảnh hưởng để đề xuất giải pháp phù hợp, khả thi.
Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc nhìn nhận việc triển khai Quy hoạch điện VIII còn nhiều vướng mắc như dự án trọng điểm chậm tiến độ, khó khăn giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư rườm rà và phối hợp giữa các bộ ngành, địa phương chưa chặt chẽ.
Ông yêu cầu không để thiếu điện trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đồng thời đề nghị Bộ Công Thương đẩy nhanh các dự án nguồn và lưới điện trọng điểm. Bộ này cũng phải tăng kiểm tra thực tế công trường, kịp thời gỡ vướng để đưa dự án vào vận hành sớm hơn kế hoạch 1-2 năm nếu có thể.
“Không được để chậm, nếu cần phải có cơ chế đặc thù, đơn giản hóa thủ tục để triển khai nhanh các dự án năng lượng”, Phó thủ tướng nói.
Lãnh đạo Chính phủ cũng yêu cầu rà soát, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo hướng loại bỏ các dự án không khả thi giai đoạn 2026-2030 để thay bằng nguồn điện nền phù hợp hơn. Cơ quan quản lý phải kiên quyết xử lý chủ đầu tư chậm tiến độ và cập nhật lại toàn bộ kịch bản cung – cầu điện quốc gia nhằm chủ động ứng phó nguy cơ thiếu điện.
Với mức giá hiện nay, quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng, giá vàng thế giới tương đương 153,5 triệu đồng/lượng.
Tối 17-4, giá vàng thế giới có thời điểm đạt gần 4.890 USD/ounce sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên nền tảng Truth Social: "Eo biển Hormuz hiện hoàn toàn mở cửa", nhưng mức giá này không thể duy trì cho tới cuối phiên do đồng USD hồi phục trở lại.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội X vào ngày 17-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi nói eo biển Hormuz sẽ mở cửa hoàn toàn cho tất cả tàu thương mại trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Lebanon.
Sau tuyên bố trên của phía Iran, giá dầu thô và đồng USD cùng sụt mạnh, hỗ trợ cho giá vàng đi lên.
Eo biển Hormuz được mở cửa trở lại là sự kiện quan trọng, gây áp lực giảm lên giá dầu, theo đó làm giảm mối lo về lạm phát và làm tăng kỳ vọng về cắt giảm lãi suất.
Tuy nhiên tối nay, 18-4, lại rộ tin tàu Iran nổ súng vào tàu chở dầu ở eo biển Hormuz.
Quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới SPDR Gold Trust mua ròng 7,7 tấn vàng trong phiên ngày thứ Sáu, nâng khối lượng nắm giữ lên mức 1.060,6 tấn vàng. Tuần này, quỹ mua ròng vàng 4 phiên liên tiếp, với tổng lượng mua ròng của cả tuần đạt 13,4 tấn vàng.
Giá vàng miếng SJC ngày hôm nay, 18-4, tăng 1 triệu đồng/lượng, lên 172 triệu đồng/lượng, giá mua vào cũng tăng tương ứng lên mức 168,5 triệu đồng/lượng.
Giá vàng nhẫn 9999 bán ra cũng tăng 1 triệu đồng/lượng, lên mức 171,5 triệu đồng/lượng, mua vào 168 triệu đồng/lượng.
So với giá vàng thế giới quy đổi, giá vàng trong nước chỉ còn cao hơn 18,5 triệu đồng/lượng. Trước đó mức chênh từng lên đến hơn 30 triệu đồng/lượng.
Cuối tuần giá bạc cũng nhích lên. Công ty Ancarat niêm yết giá bạc bán ra ở mức 3,111 triệu đồng/lượng và mua vào ở mức 3,018 triệu đồng/lượng.
Công ty SBJ niêm yết giá bạc bán ra ở mức 3,102 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 3,012 triệu đồng/lượng.
Công ty Phú Quý niêm yết giá bán bạc ở mức 3,128 triệu đồng/lượng và 3,034 triệu đồng/lượng mua vào.
Mời độc giả theo dõi diễn biến giá vàng và giá bạc TẠI ĐÂY
Chốt phiên giao dịch 22/6, cổ phiếu hãng chip nhớ SK Hynix (Hàn Quốc) tăng 5,6% lên 2,9 triệu won, nâng vốn hóa công ty này lên 2.080 tỷ won (1.350 tỷ USD). Trong khi đó, cổ phiếu Samsung Electronics giảm 0,14%, kéo vốn hóa về 2.066 tỷ won, chưa gồm cổ phiếu ưu đãi.
SK Hynix vì thế vượt đối thủ để trở thành công ty niêm yết giá trị nhất Hàn Quốc. Samsung giữ vị trí này kể từ năm 2000.
Cổ phiếu SK Hynix năm nay đã tăng hơn 340% và là một trong những doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất từ cơn sốt AI toàn cầu. Họ hiện là nhà cung cấp bộ nhớ băng thông cao (HBM) chủ yếu cho hệ thống AI của các công ty như Nvidia và Google.
AI đã thay đổi cục diện ngành bán dẫn toàn cầu, khi biến các loại chip nhớ từ hàng hóa thông thường thành linh kiện thiết yếu trong hạ tầng vận hành các ứng dụng như ChatGPT và các mô hình AI tiên tiến khác. SK Hynix tập trung vào chip nhớ, trong khi Samsung còn sản xuất chip logic và đồ điện tử tiêu dùng khác như điện thoại thông minh hay TV.
"Sự xuất hiện của các loại chip AI tùy chỉnh thay đổi căn bản cấu trúc kinh tế của ngành này, giúp SK Hynix vươn lên vị trí dẫn đầu", Kim Sunwoo - nhà phân tích cấp cao tại Meritz Securities cho biết.
Samsung Electronics cho biết nếu tính cả các cổ phiếu ưu đãi, vốn hóa của họ hiện là 2.246 tỷ won. Dù vậy, thành tích của SK Hynix vẫn được coi là một trong những cuộc lội ngược dòng ngoạn mục nhất lịch sử doanh nghiệp Hàn Quốc.
Năm 2002, Hynix Semiconductor (tiền thân của SK Hynix) đứng bên bờ vực bị bán cho hãng chip Micron, sau khi gánh khoản nợ khổng lồ từ chiến lược mở rộng quá nhanh. Tuy nhiên, thương vụ cuối cùng lại đổ vỡ, khiến công ty phải nằm dưới sự kiểm soát của các chủ nợ suốt gần một thập kỷ.
Năm 2003, cổ phiếu Hynix từng lao dốc xuống chỉ còn 135 won một đơn vị. Nhiều năm sau đó, kết quả kinh doanh của họ vẫn phụ thuộc vào chu kỳ bùng nổ và suy thoái của ngành chip nhớ.
Cách đây hai năm, giá chip nhớ toàn cầu lao dốc khiến SK Hynix báo lỗ hoạt động tới 7.730 tỷ won. Công ty bắt đầu phục hồi một năm sau đó, nhờ làn sóng AI tăng tốc và các khoản đầu tư mạnh tay từ các đại gia công nghệ toàn cầu. SK Hynix vì thế báo lãi hoạt động kỷ lục 23.500 tỷ won trong năm 2024.
Các nhà phân tích cho rằng SK Hynix hưởng lợi nhờ quyết định tiếp tục đầu tư vào HBM trong giai đoạn ngành chip nhớ suy thoái. Đến năm 2025, SK Hynix đã nắm 61% thị phần HBM toàn cầu, bỏ xa Samsung với 17% và Micron với 21%.
Hơn một tháng trước, khi giá cà phê giảm về quanh 84.000 đồng một kg, chị Hoàng Oanh (Đăk Lăk) quyết định bán hết 5 tấn hàng tồn. Chị lo Brazil sắp vào vụ, nguồn cung tăng sẽ kéo giá xuống sâu hơn. Nay giá tăng trở lại, tiến sát 100.000 đồng một kg, chị Oanh chỉ biết tiếc vì không còn cà phê để bán.
"Lúc đó tôi sợ giá rơi về 70.000 đồng một kg nên quyết định bán ngay dù chưa cần tiền", chị nói.
Không riêng chị Oanh, nhiều nông dân Tây Nguyên đã bán phần lớn lượng cà phê tồn kho khi giá giảm mạnh hồi đầu tháng 6. Đợt tăng giá lần này vì thế diễn ra trong bối cảnh lượng hàng còn lại trong dân không nhiều.
Ghi nhận trong phiên sáng ngày 15/7, giá cà phê tại Gia Lai, Đăk Lăk và Đăk Nông đồng loạt tăng thêm 1.200 đồng một kg so với một ngày trước đó, chạm mốc 97.300 đồng một kg. So với 84.300 đồng một kg, mức đáy hai năm được ghi nhận vào ngày 10/6, mặt hàng này đã phục hồi khoảng 15,4% và tiến sát mốc 100.000 đồng một kg.
Theo ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam, giá cà phê tăng do nhiều yếu tố cùng lúc, từ lo ngại về thời tiết, nguồn cung đến hoạt động đầu cơ trên các sàn giao dịch hàng hóa.
Ông cho biết, trước đây thị trường lo ngại mưa bão tại Brazil làm chậm tiến độ thu hoạch. Tuy nhiên, đến nay vụ thu hoạch tại quốc gia sản xuất cà phê lớn nhất thế giới nhìn chung vẫn thuận lợi. Giới đầu tư vẫn theo dõi nguy cơ khô hạn do biến đổi khí hậu và khả năng El Nino quay trở lại vào cuối năm nay hoặc năm sau, khiến tâm lý lo ngại về nguồn cung chưa hạ nhiệt.
"Yếu tố tác động lớn nhất hiện nay là giao dịch trên các sàn hàng hóa. Các quỹ đầu cơ liên tục mua vào, bán ra khiến giá biến động rất mạnh", ông Hải nói.
Khi giá giảm về vùng 84.000-85.000 đồng một kg hồi đầu tháng 6, nhiều nông dân đã bán mạnh. Đến khi giá phục hồi, lượng hàng còn lại không đáng kể. "Bà con thấy giá lên thì có xu hướng giữ hàng, nhưng thực tế tồn kho trong dân hiện không còn nhiều", ông nói thêm. Ngoài ra, chi phí logistics và vận chuyển quốc tế tăng cũng góp phần hỗ trợ mặt bằng giá.
Theo dữ liệu từ sàn ICE London được Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), tính đến cuối tháng 6, lượng tồn kho cà phê robusta được chứng nhận đạt 4.053 lô (tức 40.530 tấn). Mặc dù con số này thể hiện xu hướng hồi phục nhẹ từ mức đáy hai năm (3.631 lô ghi nhận vào giữa tháng 5), dự trữ hạt robusta toàn cầu nhìn chung vẫn duy trì ở ngưỡng rất thấp.
Báo cáo của VNCommodities và MXV cho thấy nguồn cung tháng 6 tiếp tục thắt chặt do lượng hàng nội địa của Việt Nam giảm vào cuối niên vụ, cùng tỷ lệ hạt đạt chuẩn xuất khẩu ở mức thấp. Bên cạnh đó, tình trạng mưa trái mùa làm gián đoạn thu hoạch trái cà phê tại Brazil cũng vô hình trung đẩy giá giao dịch trên sàn New York tăng mạnh, tạo áp lực liên thông lên toàn bộ thị trường. Điều này khiến lượng hàng đủ tiêu chuẩn đưa lên sàn đấu giá quốc tế vẫn rất hạn chế, giữ tồn kho ICE ở mức thắt chặt nghiêm trọng.
Biến động trên các sàn giao dịch cũng cho thấy dòng tiền đầu cơ đang tác động mạnh đến giá cà phê. Kết thúc phiên giao dịch đêm 14/7 và rạng sáng 15/7 (giờ Việt Nam), giá robusta giao tháng 9 trên sàn London tăng 15 USD, lên 3.849 USD một tấn. Trong phiên, có thời điểm giá vọt lên 4.033 USD, tăng gần 200 USD so với phiên trước.
Trong khi đó, giá hạt arabica giao cùng kỳ hạn trên sàn New York giảm gần 90 USD, xuống còn 7.190 USD một tấn sau khi có lúc tăng lên 7.770 USD. Biên độ dao động lớn cho thấy giá cà phê hiện chịu tác động đáng kể từ dòng vốn đầu cơ và hoạt động của các quỹ đầu tư tài chính, thay vì chỉ phản ánh yếu tố cung - cầu.
Ông Hải cho rằng rất khó dự báo liệu giá cà phê có vượt mốc 100.000 đồng một kg hay không, bởi còn phụ thuộc diễn biến trên các sàn giao dịch quốc tế.
Về dài hạn, thách thức lớn nhất của ngành nông sản, trái cà phê Việt là Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), dự kiến áp dụng từ cuối năm 2026. Theo quy định này, cà phê xuất khẩu vào EU phải chứng minh không liên quan đến hoạt động phá rừng mới được bán trên thị trường.
EU hiện là thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới, đồng thời là nước xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 40% kim ngạch. Việt Nam được xếp vào nhóm quốc gia có rủi ro thấp trong thực thi EUDR. Thực tế, một số nhà nhập khẩu châu Âu đã thử nghiệm mua cà phê đáp ứng tiêu chuẩn này với giá cao hơn thị trường khoảng 50 USD một tấn, tạo thêm động lực cho doanh nghiệp và người sản xuất.
