Tin Gốc: Thanh Niên
Đời Sống
Nhóm du khách TP.HCM thấy 'bóng ma hình người' trên đỉnh núi Indonesia: Khoa học lý giải sao?
Khoảnh khắc về hiện tượng lạ "bóng ma hình người" nói trên được anh Nguyễn Anh Tuấn (44 tuổi) hiện đang sống và làm việc tại TP.HCM chia sẻ lên mạng xã hội mới đây, sau khi anh cùng những người bạn vừa kết thúc hành trình khám phá núi lửa Kelimutu nổi tiếng ở Indonesia.
Anh Tuấn cho biết chuyến leo núi của anh và đoàn diễn ra vào ngày cuối tháng 4.2025. Hôm đó, anh và mọi người phải dậy từ hơn 4 giờ sáng, đi bộ xuyên rừng trong bóng tối với mục tiêu duy nhất là kịp lên đỉnh núi Kelimutu ngắm bình minh.
"Thế nhưng khi đến nơi, trước mắt chúng tôi chỉ là một biển mây mù mịt, không thấy mặt trời. Tưởng như chuyến leo núi sáng sớm ấy đã "công cốc" khi không săn được bình minh thì bất ngờ trên màn mây trắng xóa trước mặt, bóng của mỗi người hiện lên rõ ràng, xung quanh là một vòng hào quang nhiều màu tỏa sáng kỳ lạ", anh kể.
Khung cảnh này lập tức thu hút sự chú ý của nhiều thành viên trong đoàn. Ban đầu, mọi người chỉ ngỡ đây là cầu vồng thông thường, tuy nhiên khi nhìn kỹ, họ mới phát hiện đây là hiện tượng hiếm gặp. Mọi người chụp ảnh, quay video để làm kỷ niệm, xem đây là phần thưởng cho chặng leo núi gian nan.
Những hình ảnh được anh Tuấn chụp lại sau đó được chia sẻ trên các hội nhóm, cộng đồng thiên văn và nhận được sự chú ý của nhiều người yêu khoa học. Dân mạng bày tỏ sự hào hứng, nhiều người tò mò cho biết đây là lần đầu tiên thấy hiện tượng này.
Chia sẻ với Thanh Niên, đại diện CLB Thiên văn nghiệp dư TP.HCM (HAAC) cho biết đây là hiện tượng quang học "bóng ma núi Brocken" (Brocken Specter) khá hiếm gặp.
Theo các tài liệu khoa học, Brocken Specter xảy ra khi ánh sáng mặt trời chiếu từ phía sau lưng người quan sát vào lớp sương mù hoặc mây phía trước. Cơ thể chúng ta chặn một phần ánh sáng, tạo thành bóng đổ lên màn sương.
Vì lớp mây gồm vô số giọt nước li ti lơ lửng ở nhiều khoảng cách khác nhau, cái bóng thường bị phóng đại, méo đi và trông như một hình người khổng lồ đứng giữa mây trời. Điều kỳ diệu nhất là vòng hào quang bao quanh bóng, gọi là glory.
Space.com cho biết đây không phải cầu vồng thông thường mà hình thành do ánh sáng bị nhiễu xạ, phản xạ ngược và giao thoa khi đi qua các giọt nước cực nhỏ. Ánh sáng quay trở lại gần đúng hướng nguồn sáng, tạo nên những vòng tròn màu đồng tâm quanh phần đầu của bóng người.
Vì mỗi người chỉ nhìn thấy ánh sáng phản xạ đúng theo hướng mắt mình, nên ai cũng sẽ thấy hào quang bao quanh chính bóng của bản thân. Tên gọi của hiện tượng này bắt nguồn từ núi Brocken ở Đức, nơi từng khiến nhiều người xưa tin rằng họ đang nhìn thấy một bóng ma khổng lồ giữa biển mây.
Tin Gốc: Thanh Niên
Theo ghi nhận của Thanh Niên, tại nhiều tuyến phố trung tâm Hà Nội như Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo (P.Cửa Nam); Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ (P.Hoàn Kiếm)..., tình trạng lấn chiếm vỉa hè hầu như đã không còn. Không gian thông thoáng được duy trì, kể cả thời điểm không có lực lượng chức năng đi kiểm tra.
Vỉa hè phố Lý Thường Kiệt luôn trong tình trạng thông thoáng, gọn gàng
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Nhiều cơ sở kinh doanh ăn uống đã chủ động thu gọn bàn ghế trong phần hiên nhà hoặc trên bậc thềm, không dám lấn chiếm vỉa hè. Riêng các quán trà đá, quán bán đồ ăn vặt thì gần như "co mình" trong khu vực chưa đầy một m2 gần các ngõ nhỏ. Khách có nhu cầu ăn uống thì ngồi ghế nhựa trong ngõ.
Trong bối cảnh Hà Nội tăng cường lập lại trật tự đô thị, nhiều hộ kinh doanh bày tỏ mong muốn thành phố sớm ban hành cơ chế cho thuê, khai thác tạm thời vỉa hè, lòng đường theo hướng công khai, bài bản và có kiểm soát.
Chị Phạm Kiều Linh (37 tuổi, chủ quán trên phố Quang Trung, P.Cửa Nam) cho biết hiện quán chỉ kê bàn ghế trong phần thềm trước cửa, tuyệt đối không dám "thò bất kể thứ gì ra vỉa hè". Việc không được sử dụng không gian ngồi ngoài trời khiến doanh thu giảm 40 - 50% so với trước.
"Nếu được thuê vỉa hè hợp pháp với mức phí phù hợp thì tôi hoàn toàn ủng hộ. Khi đó quán có thể bày vài bộ bàn ghế công khai, không còn cảnh vừa bán vừa lo bị kiểm tra", chị Phạm Kiều Linh bày tỏ.
Tương tự, chị Nguyễn Thu Hải (35 tuổi, tên nhân vật đã thay đổi), chủ một quán ăn tại khu phố cổ trên địa bàn P.Hoàn Kiếm, cũng bày tỏ mong muốn được nộp phí để được phép sử dụng một phần diện tích vỉa hè, lòng đường đúng quy định.
Theo chị Hải, đặc thù của phố cổ nằm ở trải nghiệm ngồi ngoài trời. Dù diện tích trong quán rộng gần 50 m2, có điều hòa và sạch sẽ, nhưng rất ít khách muốn vào ngồi trong nhà. Thay vào đó, du khách thích cảm giác được trải nghiệm không gian ngồi ngoài trời ở phố cổ.
"Từ ngày lực lượng chức năng tăng cường lập lại trật tự đô thị, xử nghiêm hành vi lấn chiếm vỉa hè, quán của tôi khó bán được hàng vì du khách không muốn ngồi trong nhà. Hiện doanh thu chủ yếu chỉ trông chờ vào 3 ngày cuối tuần có phố đi bộ. Tôi đang cố gắng cầm cự thêm một, hai tháng nữa. Nếu tình hình vẫn như hiện nay thì chắc tôi phải nghỉ bán hàng, chuyển sang đi làm thuê", chị Hải chia sẻ.
Theo PGS-TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, trước đây, văn hóa vỉa hè ở Hà Nội trong tình trạng vô nguyên tắc nên đã gây ra rất nhiều hệ lụy, khiến trật tự đô thị lộn xộn, nhếch nhác.
Bà An đánh giá, việc Hà Nội lập lại trật tự mỹ quan đô thị, xử nghiêm hành vi lấn chiếm vỉa hè trong thời gian vừa qua đã đem lại nhiều hiệu quả tích cực, nhưng cũng có phần nào tác động đến nền kinh tế vỉa hè.
"Kinh tế vỉa hè cũng là một nét văn hóa của Hà Nội. Do đó, thành phố cần nghiên cứu quy định, quy tắc để giữ được mỹ quan đô thị nhưng vẫn đảm bảo kinh tế phát triển", bà An nói.
Cùng chung quan điểm, TS Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế, cho rằng bài toán hiện nay là làm sao cân bằng giữa đảm bảo trật tự đô thị, mỹ quan với nhu cầu mưu sinh và nét văn hóa đặc trưng của kinh tế vỉa hè. Theo ông, kinh tế vỉa hè có thể coi là một "đặc sản" của Hà Nội cũng như nhiều đô thị lớn tại Việt Nam.
Do đó, giải pháp phù hợp không phải là làm "ngặt nghèo hơn", mà Hà Nội cần quy hoạch, phân định rõ phạm vi sử dụng vỉa hè ở từng tuyến phố cụ thể. "Nhu cầu của người dân là có thật. Vì vậy, chính quyền cần nghiên cứu phương án quản lý linh hoạt hơn, vừa bảo đảm văn minh đô thị, vừa duy trì không gian kinh doanh phù hợp cho người dân và đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của du khách", ông Phong nói.
Liên quan đề án quản lý, khai thác, sử dụng tạm thời một phần lòng đường, hè phố trên địa bàn Hà Nội, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết cơ quan chức năng hiện vẫn đang hoàn thiện dự thảo và cập nhật thêm các quy định mới. "Khi đề án hoàn chỉnh, Sở sẽ thông tin chính thức", vị lãnh đạo cho hay.
Tin Gốc: Thanh Niên
Đời Sống
Hóa đơn tiền điện tăng cao: Những thói quen khiến bạn tốn điện mùa nóng
Tổng công ty Điện lực TP.HCM cho biết nhiều gia đình trả tiền điện tăng cao trong tháng 3 so với tháng 2, trong đó không ít trường hợp xuất phát từ những thói quen sử dụng điện chưa hợp lý.
Thứ nhất, cài đặt máy lạnh ở mức quá thấp (20 - 22oC) hoặc bật/tắt liên tục khiến thiết bị tiêu tốn nhiều điện hơn để khởi động lại.
Thứ hai, sử dụng cùng lúc nhiều thiết bị công suất lớn như máy lạnh, bếp điện, máy nước nóng vào giờ cao điểm gây quá tải và tăng điện năng tiêu thụ.
Thứ ba, không vệ sinh, bảo dưỡng thiết bị định kỳ khiến hiệu suất giảm, máy phải hoạt động nhiều hơn để đạt cùng mức làm mát hoặc vận hành, từ đó làm tiền điện tăng đáng kể.
Ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP.HCM cho biết, để tiết kiệm điện, người dân cần nhớ 4 nguyên tắc: đúng lúc, đúng chỗ, đúng cách, đúng nhu cầu.
Vào mùa nắng nóng, các hộ gia đình cần tối ưu hóa sử dụng máy lạnh và thiết bị làm mát. Đây là nhóm thiết bị tiêu thụ điện năng lớn nhất trong mùa khô. Để giảm thiểu hóa đơn tiền điện mà vẫn đảm bảo sự thoải mái, Tổng công ty Điện lực TP.HCM khuyến nghị:
Cài đặt nhiệt độ hợp lý: Duy trì nhiệt độ máy lạnh ở mức 26oC trở lên. Việc tăng thêm 1oC có thể giúp tiết kiệm khoảng 7% - 10% điện năng tiêu thụ của thiết bị.
Vệ sinh, bảo dưỡng định kỳ để nâng cao hiệu suất: Thực hiện rửa lưới lọc bụi 1 tháng/lần và bảo dưỡng toàn diện máy lạnh từ 3 - 6 tháng/lần. Máy lạnh bẩn có thể làm giảm hiệu suất làm lạnh và tiêu tốn thêm 15% điện năng.
Đảm bảo độ kín: Kiểm tra các khe hở cửa sổ, cửa ra vào để tránh thất thoát nhiệt.
Tăng cường sử dụng các giải pháp làm mát tự nhiên: Tận dụng thông gió, che chắn bức xạ nhiệt (rèm, phim cách nhiệt, trồng cây xanh…) nhằm giảm nhiệt độ trong nhà, qua đó giảm nhu cầu sử dụng thiết bị làm mát.
Sử dụng kết hợp với quạt: Dùng quạt điện song song với máy lạnh để giúp khí lạnh lưu thông đều khắp phòng, cho phép tăng nhiệt độ máy lạnh lên mà vẫn cảm thấy mát mẻ.
Bên cạnh đó, người dân nên tận dụng ánh sáng, thông gió tự nhiên để giảm nhu cầu dùng điện; tắt thiết bị khi không sử dụng và rút phích cắm để tránh tiêu hao điện ở chế độ chờ.
Khi mua sắm, ưu tiên thiết bị dán nhãn năng lượng 4 - 5 sao hoặc công nghệ inverter; sử dụng đúng công suất, hạn chế bật đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn và chọn chế độ tiết kiệm điện.
Đồng thời, cần bố trí thiết bị thông thoáng, tránh nguồn nhiệt và thường xuyên bảo dưỡng, vệ sinh để duy trì hiệu suất.
Ông Kiên cũng khuyến nghị người dân đầu tư lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ nhằm giảm chi phí tiền điện và góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện, có thể kết hợp lắp đặt hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) để tối ưu hóa hiệu quả kinh tế của hệ thống điện mặt trời mái nhà.
Vào mùa khô, nguy cơ sự cố điện thường đến từ việc dùng thiết bị, dây dẫn kém chất lượng; sử dụng nhiều thiết bị công suất lớn gây quá tải; dây điện hư hỏng; quên tắt thiết bị hoặc bất cẩn khi dùng bếp điện, bàn ủi; tự ý sửa điện hay làm việc gần lưới điện cao áp.
Để đảm bảo an toàn, người dân nên chọn thiết bị đạt chuẩn, dây dẫn phù hợp; thường xuyên kiểm tra, thay thế thiết bị hư hỏng; lắp CB chống quá tải, chống giật; tắt điện khi không sử dụng; dùng ổ cắm an toàn cho trẻ em và ngắt nguồn trước khi sửa chữa.
Đồng thời, cần tuân thủ quy định PCCC; sạc xe điện đúng cách, nơi thông thoáng; không dùng nhiều thiết bị công suất lớn chung ổ cắm; đặt thiết bị phát nhiệt xa vật dễ cháy và không tự sửa điện khi không có chuyên môn.