Tại Bệnh viện FV, hành trình của gia đình bé Lê Minh Nhật (4 tuổi rưỡi, Hà Nội) đi tìm cơ hội phục hồi chức năng bàn tay cho con là một câu chuyện đầy xúc động, được viết nên bằng sự kiên trì và tình yêu thương không bỏ cuộc của cả gia đình.
Ngày đón con chào đời, thấy tay chân con đầy đủ và lành lặn như bao đứa trẻ khác, anh chị cứ ngỡ con hoàn toàn khỏe mạnh. Cho đến ngày thứ ba, cô điều dưỡng tắm bé khẽ gọi mẹ bé Minh Nhật ra một góc rồi thầm thì: “Chị ơi, ngón tay cái của con hình như không có xương, cứ mềm rũ ra…”.
Câu nói ấy đã mở đầu cho một hành trình ròng rã suốt hơn 4 năm của gia đình, đi qua gần 10 bệnh viện lớn nhỏ từ Bắc vào Nam. Ngón cái bẩm sinh của Minh Nhật mắc chứng “ngón tay rơi” (floating thumb) – một dạng dị tật hiếm gặp khi ngón cái chỉ là một mẩu da thịt lỏng lẻo dính vào bàn tay, hoàn toàn không có xương, gân hay dây thần kinh bên trong để điều khiển. Hầu hết các bác sĩ đều lắc đầu và đưa ra một giải pháp duy nhất: Cắt bỏ ngón tay thừa đó đi.
Nhưng nếu chỉ cắt đi đơn thuần, bàn tay con sẽ mãi khiếm khuyết, không thể có được khả năng phối hợp giữa các ngón để cầm nắm. Để thích nghi, Minh Nhật phải tập kẹp mọi đồ vật vào kẽ giữa ngón trỏ và ngón giữa. Nhìn con chuẩn bị vào lớp 1 nhưng bàn tay quá vất vả để giữ một cây bút, người mẹ không chấp nhận buông xuôi.
Mọi nút thắt chỉ được gỡ bỏ khi gia đình may mắn tìm đến Bệnh viện FV và được thăm khám với tiến sĩ, bác sĩ Stéphane Guero – Chuyên gia Phẫu thuật bàn tay đến từ Pháp với hơn 30 năm kinh nghiệm. Khác với những lần thăm khám trước, bác sĩ Stephane không chỉ sờ nắn dị tật, mà hỏi một câu chạm đúng vào thói quen đời thực của đứa trẻ. Bác sĩ Stéphane Guero chia sẻ:
“Bé có đang cầm nắm bằng cách kẹp giữa hai ngón tay hay không? Việc quan sát kỹ hành vi vận động tự nhiên của trẻ là chìa khóa quan trọng để chúng tôi đánh giá chính xác mức độ thích nghi của hệ thần kinh trước khi lên phương án phẫu thuật”.
Thay vì chỉ cắt bỏ phần da thừa và chấp nhận một bàn tay thiếu ngón, bác sĩ Stéphane Guero cùng ê-kíp tại FV đã quyết định thực hiện kỹ thuật Pollicization để chuyển ngón trỏ thành ngón cái. Đây là một kỹ thuật cực khó của ngoại khoa tạo hình, biến ngón trỏ thành một ngón cái mới hoàn chỉnh chỉ trong một ca mổ kéo dài 2,5 giờ bao gồm các bước: cắt bỏ phần ngón cái rơi không chức năng, bóc tách loại bỏ 4/5 đoạn xương thuộc phần mu bàn tay của ngón trỏ để thu ngắn chiều dài và xoay trục giải phẫu sang vị trí mới.
“Điểm mấu chốt quyết định sự sống và công năng của ngón tay mới nằm ở hệ thống vi mạch. Toàn bộ hệ thống cơ, mạch máu nuôi dưỡng, gân và dây thần kinh của ngón trỏ đều phải được bóc tách siêu vi phẫu một cách chuẩn xác, bảo tồn nguyên vẹn và dịch chuyển khéo léo sang trục mới. Có như vậy, ngón cái mới có được nguồn máu nuôi ổn định và có thể cử động chủ động ngay sau khi lành thương”, bác sĩ Stéphane Guero phân tích sâu về mặt kỹ thuật.
Nhiều phụ huynh thường lo lắng: Chuyển vị trí ngón tay đột ngột như vậy, làm sao đứa trẻ biết cách điều khiển? Về điều này, chuyên gia người Pháp đã đưa ra lời giải thích trên góc độ góc nhìn thần kinh học đầy thuyết phục: “Cấu trúc não bộ của trẻ em có khả năng thích nghi và tái định vị vùng chức năng rất kỳ diệu. Vì trước phẫu thuật, Minh Nhật đã tự có phản xạ dùng ngón trỏ kẹp đồ vật để thay thế công năng ngón cái. Chính nhờ thói quen phản xạ có sẵn này, ngay sau khi ngón trỏ được xoay trục, não bộ của con sẽ tự nhận diện và học cách điều khiển ngón cái mới cực kỳ nhanh mà không cần trải qua các bài tập vật lý trị liệu quá nặng nề”.
Dự kiến, sẽ cần khoảng 2 tháng để các mô hết sưng phù và cấu trúc xương lành hoàn toàn và Minh Nhật sẽ có thể sở hữu một bàn tay mới với lực bấm của ngón cái mới sau phục hồi có thể đạt tới 7 kg, gần như tương đương lực bấm tiêu chuẩn của một người trưởng thành bình thường (dao động từ 5 – 10 kg). Đồng thời, con có thể hoàn toàn tự do viết bài, vẽ tranh, thực hiện các động tác cầm, nhặt đồ vật từ siêu nhỏ cho đến xách những vật nặng.
“Thẩm mỹ rất quan trọng. Nhưng với một bàn tay, chức năng vẫn phải là ưu tiên đầu tiên” – lời bác sĩ khiến gia đình bé Nhật quyết định bước vào ca mổ kéo dài hơn 2,5 giờ hôm đó. Tuy nhiên theo bác sĩ Stephane Guero chia sẻ: “Bàn tay 4 ngón được tạo hình của bé có thể hài hòa đến mức khi con đi học, ngay cả giáo viên chủ nhiệm cũng không hề nhận ra”.
Tại Bệnh viện FV, các ca dị tật bàn tay bẩm sinh phức tạp luôn được tiến sĩ, bác sĩ Stéphane Guero tiếp cận dưới góc độ khôi phục tối đa chức năng vận động tự nhiên và bảo tồn sự phát triển lâu dài của trẻ. Sự xuất sắc trong chuyên môn của bác sĩ cùng sự đồng hành của FV không chỉ trả lại cho bé Minh Nhật một đôi tay vững chãi để tự tin bước vào lớp 1, mà còn mở ra cho em một tương lai tự lập, không rào cản. Đối với gia đình, việc tìm được đúng người bác sĩ tài hoa chính là phép màu lớn nhất trên hành trình sửa chữa đôi tay cho con mở ra một tương lai tự lập, không rào cản và hơn hết là thấy mình không dị biệt so với các bạn đồng trang lứa.
Ngày 17/7, Bệnh viện Bạch Mai thông tin, các bác sĩ cơ sở Ninh Bình vừa thực hiện thành công điều trị tổn thương tiền ung thư dạ dày bằng kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi (Endoscopic Submucosal Dissection - ESD).
Bệnh nhân L.H.K., 70 tuổi, khi đi khám sức khỏe định kỳ, tình cờ được phát hiện có tổn thương dạ dày. Kết quả nội soi và sinh thiết xác định người bệnh bị loạn sản biểu mô tuyến độ cao (tổn thương tiền ung thư) vùng hang vị.
Trên nội soi phóng đại, tổn thương có kích thước khoảng 1,5 x 2cm, ranh giới rõ, bề mặt và hệ thống mạch máu bất thường. Siêu âm nội soi (EUS) cho thấy tổn thương còn khu trú ở lớp niêm mạc, chưa xâm lấn xuống lớp hạ niêm và chưa phát hiện hạch vùng.
"Khi hội chẩn, căn cứ đặc điểm tổn thương còn khu trú và ranh giới rõ, hội đồng thống nhất áp dụng khuyến cáo của Hội Nội soi Tiêu hóa châu Âu (ESGE) và Hội Ung thư Dạ dày Nhật Bản (JGCA), thực hiện ESD nhằm cắt bỏ trọn vẹn tổn thương qua đường nội soi, bảo tồn dạ dày và tránh một cuộc phẫu thuật lớn", TS.BS Nguyễn Hoài Nam, Phó Viện trưởng Viện Tiêu hóa, phụ trách Khoa Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình cho biết.
Sau can thiệp, toàn bộ tổn thương được bóc tách nguyên khối qua nội soi, không xảy ra biến cố trong quá trình can thiệp. Hiện sức khỏe bệnh nhân ổn định, không đau bụng, không chảy máu, ăn uống bình thường. Bệnh phẩm đã được gửi làm mô bệnh học để xác định bản chất tổn thương và đánh giá diện cắt.
Theo TS Nam, ưu điểm nổi bật của kỹ thuật ESD là can thiệp xâm lấn tối thiểu, cho phép bóc tách toàn bộ tổn thương thành một khối nguyên vẹn thay vì cắt thành nhiều mảnh.
Nhờ đó, bác sĩ giải phẫu bệnh có thể đánh giá đầy đủ ranh giới và độ xâm lấn của tổn thương, xác định chính xác giai đoạn bệnh đối với các trường hợp tiền ung thư và ung thư đường tiêu hóa giai đoạn sớm.
Với kỹ thuật này, người bệnh tránh được một cuộc mổ phẫu thuật lớn, giảm đau, giảm nguy cơ biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và bảo tồn gần như hoàn toàn chức năng tiêu hóa.
Chuyên gia cho biết, những trường hợp loạn sản hoặc ung thư đường tiêu hóa giai đoạn sớm có chỉ định ESD sẽ được bảo tồn gần như trọn vẹn chức năng tiêu hóa.
Tuy nhiên, để phương pháp này phát huy hiệu quả, tổn thương cần được phát hiện từ giai đoạn tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn sớm.
Vì thế, những người trên 40 tuổi hoặc có các yếu tố nguy cơ (mắc bệnh lý đường tiêu hóa mạn tính, viêm teo dạ dày do nhiễm Helicobacter pylori, có tiền sử gia đình mắc ung thư đường tiêu hóa) cần khám sức khỏe và nội soi định kỳ để phát hiện sớm ung thư dạ dày.
Lãnh đạo Bệnh viện Bạch Mai đánh giá, ca ESD đầu tiên được thực hiện tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình khẳng định năng lực làm chủ kỹ thuật cao của bệnh viện, góp phần mang kỹ thuật cao đến gần người dân.
Ước tính tỷ lệ tử vong với chủng do chuột hươu mang có thể từ 30 - 50%. Do lựa chọn điều trị còn hạn chế, cách bảo vệ tốt nhất là tránh tiếp xúc với loài gặm nhấm và vệ sinh môi trường có chuột một cách an toàn, theo Mayo Clinic (Mỹ).
Virus Hanta có thể gây “hội chứng phổi hantavirus (HCPS)” - một bệnh truyền nhiễm hiếm gặp, thường bắt đầu bằng các triệu chứng giống cúm nhưng có thể nhanh chóng tiến triển nặng, gây tổn thương nghiêm trọng đến phổi và tim, thậm chí đe dọa tính mạng.
Có nhiều chủng virus Hanta khác nhau có khả năng gây ra bệnh này. Khi vào phổi, virus tấn công các mao mạch, làm chúng bị rò rỉ. Phổi sau đó có thể bị tích dịch (phù phổi), dẫn đến suy giảm nghiêm trọng chức năng phổi và tim.
Thời gian từ khi nhiễm virus đến khi khởi phát “hội chứng phổi hantavirus” thường khoảng 2 - 3 tuần, diễn tiến qua hai giai đoạn rõ rệt:
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, virus Hanta lây qua đường nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột; thông thường không lây từ người sang người, ngoại trừ chủng Andes (một chủng của virus Hanta).
Con người có thể nhiễm virus Hanta khi:
Nguy cơ mắc bệnh sẽ càng cao khi tiếp xúc môi trường có chuột, như nhà kho, công trình ít sử dụng; lều trại, tầng áp mái, tầng hầm...
Hiện đã có xét nghiệm phát hiện virus Hanta, nhưng trong 72 giờ đầu độ chính xác chưa cao. Nếu nghi ngờ, người bệnh nên xét nghiệm lại sau khi triệu chứng xuất hiện 72 giờ.
Bệnh do virus Hanta hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu. Điều trị chủ yếu nhờ vào nghỉ ngơi, bù nước, hạ sốt và hỗ trợ oxy khi khó thở.
Để phòng ngừa bệnh, mọi người nên tránh xa chuột bằng cách:
Đài Loan hiện có hơn 2 triệu người mắc bệnh thận mạn tính, trong đó 100.000 người đang phải duy trì sự sống bằng cách chạy thận. Chiang Shou-shan, bác sĩ chuyên khoa Thận, Bệnh viện Shin Kong, cho hay do tổn thương thận thường không gây đau đớn, nhiều người đã vô tình hủy hoại chức năng thận mà không hay biết. Thậm chí có những trường hợp bị suy thận cấp, phải chạy thận suốt đời chỉ vì ăn quá nhiều rau xanh, nhất là những loại chứa hàm lượng axit oxalic cao có thể gây hại nghiêm trọng cho thận.
"Những người có chức năng thận kém cần đặc biệt lưu ý đến lượng tiêu thụ hàng ngày", bác sĩ cảnh báo.
Ông Chiang cho hay chế độ ăn giàu chất xơ, ít chất béo đang trở thành xu hướng phổ biến nhưng lưu ý hàm lượng axit oxalic trong thực phẩm có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến chức năng thận. Do axit oxalic chủ yếu được chuyển hóa qua thận, khi đi vào cơ quan này, chúng có thể dẫn đến nhiều dạng tổn thương khác nhau như hình thành sỏi canxi oxalat, thậm chí gây ra các bệnh lý về thận cấp tính và mạn tính.
Theo ông, mỗi loại rau có mức độ chứa axit oxalic khác nhau. Trong đó, rau chân vịt (cải bó xôi), cần tây, rau sam, rau dền đỏ, dền xanh là nhóm có hàm lượng cao nhất, tiềm ẩn nguy cơ gây hại lớn cho thận. Những người mắc bệnh thận mạn tính cần lưu ý khi ăn nhóm thực phẩm này. Tuy nhiên, do bệnh thận thường diễn tiến âm thầm khiến nhiều người không hay biết mình mắc bệnh, bác sĩ khuyến cáo cộng đồng thận trọng và sử dụng các loại rau trên một cách điều độ.
Bác sĩ cho biết thêm người mắc bệnh thận phải đặc biệt cẩn trọng, không nên ăn quá nhiều rau chân vịt và rau dền. Các nghiên cứu hiện tại chỉ ra rằng việc nạp 1.200 mg axit oxalic trong một lần có thể dẫn đến suy thận cấp. Lượng axit này tương đương với khoảng 600 đến 750 gram rau chân vịt hoặc rau dền. Bác sĩ Chiang cũng lưu ý dù việc chần sơ qua nước sôi có thể làm giảm bớt hàm lượng axit oxalic trong rau, hiệu quả loại bỏ vẫn còn hạn chế. Vì vậy, người dân cần chú ý đến liều lượng tiêu thụ trong chế độ ăn uống hàng ngày để bảo vệ sức khỏe hệ bài tiết.
