Amazon nghiên cứu triển khai Internet vệ tinh tại Việt Nam.

Nhiều năm qua, cái tên Gorilla Glass đã trở thành bảo chứng vàng cho độ bền của màn hình điện thoại trước những vụ va quẹt chìa khóa hay rơi rớt hằng ngày. Thế nhưng, một làn sóng ngầm đang diễn ra mạnh mẽ trong lòng ngành công nghiệp di động. Theo cuộc điều tra mới nhất từ chuyên trang công nghệ Android Authority, một cấu trúc quyền lực mới đang được thiết lập khi các nhà sản xuất quyết định tự chủ công nghệ kính cường lực, đẩy Corning vào một cuộc cạnh tranh giành thị phần đầy khốc liệt.

Phản ứng đầu tiên của người tiêu dùng khi thấy các hãng bỏ Gorilla Glass thường là hoài nghi: Phải chăng họ đang cắt giảm linh kiện để tiết kiệm chi phí? Tuy nhiên, câu trả lời từ những người trong cuộc đã hé lộ một góc khuất hoàn toàn khác về mặt kỹ thuật.

Đại diện hãng Honor tiết lộ, cú bẻ lái của họ bắt nguồn từ sự 'bất lực' của chuỗi cung ứng: "Thời điểm đó, toàn ngành công nghiệp thiếu hụt một giải pháp kính gốm thủy tinh (glass-ceramic) đủ tốt cho màn hình cong, buộc chúng tôi phải tự đổ tiền nghiên cứu". Thành quả của họ là lớp kính NanoCrystal Shield độc quyền trên dòng flagship Honor Magic 6.

Đáng chú ý, Honor khẳng định loại kính tự chế này có chi phí sản xuất đắt hơn đáng kể so với kính Gorilla Glass thông thường. Lý do họ chấp nhận chi tiền mạnh trên dòng Magic là vì chỉ có công nghệ tự chủ mới đáp ứng được những đòi hỏi cực đoan về độ mỏng, trọng lượng siêu nhẹ và khả năng uốn gập liên tục của các dòng smartphone màn hình gập thế hệ mới, vốn là điều mà các tấm kính tiêu chuẩn của Corning chưa thể tối ưu hóa tại thời điểm đó.

Không chỉ riêng Honor, gã khổng lồ Xiaomi cũng đang áp dụng chiến lược tương tự. Trong khi vẫn duy trì Gorilla Glass cho phân khúc giá rẻ để tối ưu chi phí, Xiaomi đã thẳng tay trang bị lớp kính tự phát triển mang tên Shield Glass và Shield Glass 2.0 cho siêu phẩm đắt giá nhất của mình là Xiaomi 15 Ultra. Trả lời phỏng vấn, Xiaomi khẳng định việc chọn vật liệu tự chế là để "tối ưu hóa đồng thời cả độ bền vật lý lẫn hiệu suất hiển thị quang học", mang lại trải nghiệm vuốt chạm độc quyền mà không phụ thuộc vào bên thứ ba.

Hiện tại, cuộc chiến xem kính 'tự chế' của các hãng hay kính 'chính hãng' của Corning tốt hơn vẫn chưa có hồi kết, bởi các bài kiểm tra va đập độc lập cho thấy ngay cả siêu kính Gorilla Armor của Samsung vẫn có thể tổn thương như thường nếu gặp góc rơi hiểm. Tuy nhiên, đối với người tiêu dùng, xu hướng này buộc chúng ta phải thông thái hơn. Khi bỏ tiền ra cho một chiếc flagship, việc nhìn vào chất liệu kính màn hình không còn đơn thuần là xem thương hiệu nào, mà là để hiểu xem cấu trúc vật liệu đó có thực sự bảo vệ được túi tiền của bạn trước những tai nạn bất ngờ hay không.

Tin Gốc: Thanh Niên

Trao đổi bên lề Hội thảo quốc tế về vi mạch và công nghệ cảm biến 2026 (Wefab 2026) tổ chức hôm 19/6, GS Konrad Young, nguyên giám đốc Trung tâm R&D của TSMC, đưa ra nhiều gợi ý thúc đẩy lĩnh vực bán dẫn của Việt Nam.

Ông cho rằng các chip đơn giản với giá thành cạnh tranh, phục vụ thị trường xe điện, nông nghiệp và thành phố thông minh, chuyển đổi số... là bước đầu tiên Việt Nam có thể hướng tới. Nên tập trung vào những lĩnh vực mà sản phẩm bán dẫn của Việt Nam có thể tạo ra doanh thu và lợi nhuận ngay, sau đó tiếp tục tái đầu tư vào R&D. "Nhu cầu của thị trường là chìa khóa", GS Young nói.

Ông cho biết, đặc thù của ngành bán dẫn là mức độ tập trung hóa cao. Để đạt đến quy mô và trình độ sản xuất như hiện nay, TSMC hay Intel đã trải qua hơn 50 năm đầu tư và tích lũy năng lực. Việc đầu tư lớn ngay lập tức để tham gia vào phân khúc chip bán dẫn hiện đại sẽ tốn kém và không hiệu quả.

Chiến lược tìm kiếm nhu cầu trước, có "chu kỳ tốt về kinh doanh" và tái đầu tư cũng là bài học kinh nghiệm của TSMC. Là một trong những người đã đặt nền móng cho quy trình 0,13 micron đem lại vị thế dẫn đầu cho TSMC từ những năm 2000, GS Young khẳng định: "TSMC lớn lên cùng với nhu cầu khách hàng". Đầu tiên là khởi đầu của kỷ nguyên PC, sau đó đến 'dot com', thiết bị di động và ngày nay là AI và dữ liệu lớn.

Ông đánh giá, các lĩnh vực hạ tầng, công nghiệp, nông nghiệp thông minh, chuyển đổi số của Việt Nam đều đang phát triển nhanh, tạo ra cơ hội cho bán dẫn nội địa. Đây là nhu cầu thực và có thể được kiểm soát. "Khi có các sản phẩm bán dẫn nội địa - được thiết kế hoặc sản xuất bởi doanh nghiệp Việt Nam, chính phủ có thể đưa ra các chính sách yêu cầu doanh nghiệp sản xuất công nghiệp hoặc thiết bị điện tử ưu tiên sử dụng", ông khuyến nghị.

Chiến lược bán dẫn của Việt Nam đến nay cũng xác định tập trung vào nhu cầu trong nước, theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn. "Việt Nam xác định tập trung vào chip chuyên dụng, phục vụ an ninh quốc phòng, viễn thông và chuyển đổi số, không phải phân khúc công nghệ cao nhiều cạnh tranh từ các hãng lớn toàn cầu", ông cho biết.

Vào tháng 1, Tập đoàn Viettel khởi công nhà máy chip tiến trình 32 nm tại Hòa Lạc, mục tiêu đáp ứng nhu cầu chip cho các ngành công nghiệp quốc gia. Việc tận dụng ngành sản xuất điện tử cũng được đề cập trong chiến lược "C=SET+1" của Việt Nam.

Tuy nhiên, GS Young cho rằng chính phủ có thể hỗ trợ cụ thể đến mức đặt ra yêu cầu bắt buộc sử dụng sản phẩm bán dẫn nội địa trong một tỷ lệ sản phẩm hoặc trong những cấu phần nhất định của sản phẩm.

"Sự hỗ trợ của chính phủ chủ yếu sẽ nằm ở các chính sách để các doanh nghiệp công nghiệp, điện tử sẵn sàng sử dụng và từ đó đem lại cơ hội cho các sản phẩm nội địa", ông nói.

Ông Woo Yong Jin, Giám đốc công nghệ bán dẫn tại Chungpa EMT, cho rằng sản xuất bán dẫn đặc biệt ở giai đoạn đầu đòi hỏi đầu tư dài hạn và rủi ro cao. Chia sẻ kinh nghiệm từ Hàn Quốc, chuyên gia cho rằng chính phủ có thể hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế để các tập đoàn theo đuổi mục tiêu mở rộng sản xuất và cải thiện công nghệ.

Chẳng hạn, sản phẩm bước ngoặt để Samsung bước vào thị trường chip nhớ toàn cầu là DRAM 64 Kilobytes đã gây lỗ hơn 300 triệu USD từ năm 1984 đến năm 1987 do thị trường đi xuống. Trong 3 năm, khi nhiều hãng rút khỏi thị trường thì Samsung tiếp tục đầu tư vào năng lực sản xuất và trở thành nhà cung cấp lớn trên toàn cầu khi nhu cầu DRAM tăng trở lại.

Đồng quan điểm, TS Lê Quang Đạm, Tổng giám đốc Marvell Việt Nam cho rằng, ngành công nghiệp điện tử của Việt Nam phải sẵn sàng để dùng những con chip nội địa. "Ở đây vai trò của nhà nước là quan trọng, với các chính sách khuyến khích, bảo hộ".

Tin Gốc: Vnexpress

Yêu cầu được Thủ tướng đưa ra tại Lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam, sáng 18/5 tại trụ sở Bộ Khoa học và Công nghệ.

Đánh giá công tác khoa học và công nghệ thời gian qua đạt được một số kết quả, nhưng bên cạnh thành tựu, Thủ tướng đề nghị cần thẳng thắn nhìn nhận, hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vẫn còn hạn chế và cũng "chưa thực sự trở thành động lực và đột phá để phát triển kinh tế - xã hội".

Theo Thủ tướng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo đang phát triển và thay đổi từng ngày. Cạnh tranh toàn cầu ngày càng gia tăng và quốc gia nào có năng lực cạnh tranh cao sẽ nắm chắc cơ hội vươn lên, phát triển nhanh và bền vững. Nhắc lại mục tiêu Việt Nam trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, ông cho rằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ chốt, "chìa khóa vàng" và yếu tố sống còn để hiện thực hóa khát vọng này.

Để đạt được mục tiêu, Thủ tướng đưa ra các định hướng cho người làm khoa học và công nghệ. Trong đó, ông nhấn mạnh mọi chương trình, nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo phải hướng tới giải quyết các bài toán lớn của đất nước và phải phục vụ trực tiếp cho người dân, doanh nghiệp và lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả thực tiễn và mức độ thương mại hóa để làm thước đo đánh giá kết quả thực hiện.

"Phải chuyển mạnh từ tư duy 'làm cho có' sang tư duy 'tạo ra sản phẩm' một cách thực chất, có giá trị thực chất, hiệu quả thực chất", ông nói.

Định hướng cho người làm khoa học công nghệ

Ngoài định hướng về thay đổi tư duy, Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu về xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có hiệu quả; tăng cường hợp tác quốc tế; phát triển nguồn nhân lực; triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.

Nhấn mạnh Bộ Khoa học và Công nghệ đóng vai trò "hạt nhân" trong việc thực hiện những nhiệm vụ này, ông đưa ra bốn nội dung mà các đơn vị cần quan tâm, gồm: phát triển công nghệ chiến lược gắn với sản phẩm cụ thể và thương mại hóa; xây dựng doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế, tài chính cho khoa học công nghệ; đồng thời để Nhà nước đóng vai trò hướng dẫn, đặt hàng và là "người mua đầu tiên" với các sản phẩm công nghệ chiến lược.

"Đặc biệt khẩn trương rà soát, tháo gỡ ngay các điểm nghẽn liên quan đến cơ chế tài chính cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, ưu tiên đảm bảo nguồn lực cho công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và doanh nghiệp công nghệ", Thủ tướng nói.

Định hướng lớn tiếp theo được Thủ tướng nhắc tới là xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả. Trong mô hình này, Nhà nước sẽ kiến tạo thể chế, viện trường tạo ra tri thức và nhân lực, còn doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng và thương mại hóa công nghệ. "Phải hình thành các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có năng lực cạnh tranh quốc tế và dẫn dắt trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược", ông nói.

Ông cũng nhấn mạnh cần tăng cường hợp tác quốc tế, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, từng bước tham gia làm chủ các chuỗi công nghệ chiến lược và phát huy mạng lưới trí thức người Việt Nam ở nước ngoài.

Đánh giá cao tầm quan trọng của nhân lực, Thủ tướng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là định hướng tiếp theo, với cơ chế cần vượt trội để phát hiện, đào tạo, thu hút và trọng dụng nhân tài. Các trường đại học, viện nghiên cứu cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu mạnh, là trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp quốc gia.

Trong bài phát biểu, Thủ tướng cũng kêu gọi đội ngũ nhà trí thức, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân, cộng đồng doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội tiếp tục khát vọng cống hiến, tinh thần đổi mới sáng tạo để cùng xây dựng nền khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của Việt Nam phát triển mạnh mẽ.

"Chính phủ cam kết luôn luôn đồng hành, lắng nghe và tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi nhất để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới", Thủ tướng nhấn mạnh.

Khơi thông nguồn lực cho đổi mới sáng tạo

Tại sự kiện, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đánh giá khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hiện nay không còn là lĩnh vực hỗ trợ phát triển, mà là nền tảng của tăng trưởng nhanh và bền vững, đồng thời là động lực nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng cuộc sống của nhân dân, là điều kiện để bảo đảm tự chủ, tự cường.

Tuy nhiên, theo ông, điều quan trọng nhất là phải khơi thông các nguồn lực trong toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Những nguồn lực được Bộ trưởng nhắc đến gồm trí tuệ của đội ngũ nhà khoa học và chuyên gia; đầu tư của tổ chức và doanh nghiệp; tiềm năng nghiên cứu, đào tạo của viện, trường; sức sáng tạo, tinh thần dấn thân của thế hệ trẻ; nguồn lực về thể chế, dữ liệu, hạ tầng và hợp tác quốc tế.

"Thực tiễn quốc tế cho thấy, không có quốc gia đổi mới sáng tạo mạnh nào mà không xây dựng được một hệ sinh thái thông thoáng, cởi mở và khuyến khích sáng tạo", ông nói.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh cần đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý khoa học công nghệ, trong đó Nhà nước không chỉ quản lý mà phải kiến tạo phát triển, tạo không gian cho đổi mới sáng tạo và thúc đẩy hình thành thị trường công nghệ.

"Khoa học và công nghệ là lĩnh vực đặc thù. Đổi mới sáng tạo luôn gắn với thử nghiệm, với tính chưa chắc chắn và cả khả năng thất bại. Nếu chỉ quản lý theo tư duy an toàn tuyệt đối, sẽ không thể tạo ra đột phá", ông nói.

Ông cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ đang hoàn thiện thể chế theo hướng chấp nhận rủi ro có kiểm soát, thúc đẩy cơ chế tự chủ cho các tổ chức khoa học công nghệ, đổi mới cơ chế tài chính, phát triển thị trường khoa học công nghệ và tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp công nghệ và startup công nghệ Việt Nam.

Ngoài ra, để đầu tư phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính, ông cho biết Bộ đang tái cấu trúc 42 chương trình khoa học công nghệ quốc gia theo hướng tinh gọn và phân tầng chức năng. Theo đó, các chương trình sẽ được xếp vào 6 chương trình lớn, gồm: nghiên cứu cơ bản; khoa học công nghệ quốc gia; triển khai công nghệ chiến lược quốc gia; đổi mới sáng tạo quốc gia; chuyển đổi số quốc gia; và nâng cao tiềm lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Tại sự kiện, nhiều đại diện từ trường đại học, doanh nghiệp cũng đưa ra đề xuất nhằm tháo gỡ điểm nghẽn cho phát triển khoa học công nghệ và công nghệ chiến lược.

Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy kiến nghị cần sớm hoàn thiện cơ chế cấp kinh phí theo gói (block funding). Theo ông, cơ chế này chuyển từ tư duy "đánh giá, kiểm soát từng nội dung" sang giao nhiệm vụ dựa trên tiềm lực, uy tín và cam kết đầu ra của đơn vị nghiên cứu. Ông cũng đề xuất thí điểm cơ chế trong đợt giao dự toán ngân sách bổ sung năm 2026 và 2027.

Bên cạnh đó, ông kiến nghị các quỹ hỗ trợ khoa học và công nghệ quốc gia đẩy nhanh tiến độ phê duyệt và cấp kinh phí cho nhiệm vụ hợp tác giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, nhằm sớm đưa các nghiên cứu công nghệ chiến lược ra thực tiễn.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Mạnh Báo, Chủ tịch tập đoàn ThaiBinh Seed, đề xuất cơ chế Nhà nước đặt hàng công nghệ chiến lược đối với doanh nghiệp khoa học công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp. Ông cũng kiến nghị hình thành các quỹ đầu tư dài hạn cho công nghệ chiến lược, do đặc thù nghiên cứu giống cây trồng cần chu kỳ nhiều năm.

Theo ông, Nhà nước cũng cần cho phép doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ mới trong phạm vi và điều kiện nhất định với cơ chế linh hoạt hơn, nhằm tạo điều kiện triển khai công nghệ như AI, dữ liệu lớn, công nghệ gene hay nông nghiệp số. Bên cạnh đó, ông đề xuất thúc đẩy liên kết "bốn nhà", trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Tin Gốc: Vnexpress