5 năm trước, tôi dồn toàn bộ tiền tích góp nhiều năm cộng thêm khoản vay ngân hàng để mua một căn nhà hơn 5 tỷ đồng ở Hà Nội. Thời điểm đó, ai cũng nói bất động sản là kênh giữ tiền an toàn nhất. Bạn bè xung quanh liên tục khoe chuyện giá đất tăng từng tháng, mua hôm trước hôm sau đã có người trả chênh vài trăm triệu. Tôi cũng bị cuốn vào tâm lý ấy.
Tôi tính toán: nhà có thể cho thuê khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng, tức 120 triệu một năm. Chưa kể vài năm sau giá nhà chắc chắn sẽ tăng tiếp. Nhưng sau 5 năm, nhìn lại, tôi mới thấy bài toán đầu tư thực tế không màu hồng như mình tưởng. Căn nhà hiện vẫn cho thuê đều, nhưng giá thuê gần như không tăng đáng kể. Người thuê liên tục mặc cả vì khu vực xung quanh ngày càng nhiều nhà cho thuê. Có giai đoạn nhà trống vài tháng, tôi vẫn phải đóng lãi vay, thuế đất và chi phí sửa chữa.
Nhiều người nghe “10 triệu một tháng” tưởng là nguồn thu ổn định và hấp dẫn. Nhưng nếu tính kỹ, 120 triệu mỗi năm trên tài sản trị giá 5 tỷ đồng chỉ tương đương khoảng hơn 2% lợi nhuận, chưa trừ chi phí bảo trì, khấu hao hay thời gian nhà bỏ trống. Gửi tiết kiệm ngân hàng nhiều thời điểm còn có lãi suất cao hơn mà không phải đau đầu quản lý tài sản.
Điều khiến tôi trăn trở là số tiền 5 tỷ ấy thực ra đã bị “chôn” vào một tài sản có tính thanh khoản không cao. Có thời điểm cần tiền xoay công việc, tôi rao bán nhiều tháng vẫn không có người hỏi mua. Giá tăng thì ai nghe cũng thích, nhưng để bán được đúng kỳ vọng hay không lại là chuyện khác.
>> Vợ chồng ở thuê 5,5 triệu một tháng sướng hơn bỏ 4 tỷ mua nhà
Nhiều người Việt thường có tâm lý quá tin vào bất động sản. Chúng ta nhìn vào mức tăng giá trong quá khứ rồi mặc định tương lai sẽ tiếp tục như vậy. Nhưng ít ai ngồi xuống tính thật kỹ hiệu suất khai thác của tài sản mình đang nắm giữ. Vậy nên, nhiều người vẫn lao vào mua chỉ vì niềm tin “nhà và đất không bao giờ lỗ”.
Tôi không phủ nhận bất động sản vẫn là tài sản quan trọng với nhiều gia đình Việt Nam. Nó tạo cảm giác an toàn, hữu hình và ít biến động tâm lý hơn chứng khoán hay các kênh đầu tư khác. Nhưng sau trải nghiệm của mình, tôi nghĩ người mua nhà để đầu tư cần tỉnh táo hơn. Đừng chỉ nhìn vào giá trị tài sản trên giấy để tự thấy mình giàu lên.
Bây giờ, nếu quay lại thời điểm 5 năm trước, có lẽ tôi vẫn mua nhà, nhưng sẽ cân nhắc kỹ hơn rất nhiều về bài toán khai thác thực tế thay vì chỉ nghe những câu kiểu “mua đi kiểu gì cũng lời”.
Vòi nước rửa bát nhà tôi bị hỏng ngay vào buổi tối, nước cứ rỉ mãi không ngừng nên sốt ruột, tôi vẫn xách xe máy chạy ra cửa hàng điện nước cách nhà chừng 3-4 km để thay.
Tôi không để ý vòi dùng cho size mấy nên lấy đại size nhỏ nhất. Chủ cửa hàng hứa "nếu về nhà không vừa thì đi ra đổi lại". Quả thật về nhà gắn không vừa. Lúc này đã tối muộn rồi nên tôi đành sáng hôm sau mới ra cửa hàng đổi lại cho đúng size.
Sáng hôm sau tôi đi chợ, uống cà phê, cố gắng không vào đổi hàng khi họ vừa mở cửa để tránh vía xấu. Đã 8h30 rồi tôi mới đến trình bày và xin đổi hàng như lời họ hứa. Người mà tôi gặp là chị vợ chứ không phải anh chồng - người bán cho tôi.
Thế là thái độ thay đổi 180: Từ niềm nở sang trợn mắt, từ vui vẻ sang xám xịt, sau đó mắng nhiếc, ngôn từ đại loại mới sáng chưa ai mở hàng... thế này thì buôn bán gì nữa... rồi chuyển sang đòi đốt vía.
Tôi không rõ hôm ấy chị ta có vấn đề vui buồn thất thường thế nào, nhưng buôn bán đâu phải nhờ "vía". Tôi cũng từng ám ảnh vì các chủ cửa hàng quá ám ảnh "vía", "mở hàng". Nếu sáng hôm đó mở hàng gì cho ai, nhỡ ngày đó họ bán ế... thì sẽ quy kết là do vía tôi nặng nên họ không bán được.
Tôi sẽ không quay lại cửa hàng này mua một món hàng gì nữa. Trong khi các cửa hàng truyền thống than ế ẩm thì có những chủ cửa hàng làm mất khách như thế.
Trong khi mua online, khách có quyền bình luận, đánh giá chân thật mà không sợ bị mắng, bị đốt vía. Đây có phải chính các chủ cửa hàng bỏ quên khâu chăm sóc người dùng, làm trầm trọng thêm vấn đề "buôn bán ế ẩm" của họ hay không?
Gần đây, tôi đọc được một thắc mắc thú vị của một người Anh trên một diễn đàn: Người này kể rằng đã nhận được thông báo phạt cố định 500 bảng Anh từ hội đồng khu Haringey của London vì tội bỏ mẩu thuốc lá vào bao rác chờ thu gom trên đường phố.
"Hội đồng thành phố cho rằng đây là hành vi xả rác bừa bãi vì bao tải không phải là thùng rác công cộng, mặc dù nó chứa đầy rác", người này nêu quan điểm và cho rằng mức phạt 500 bảng Anh (gần 18 triệu đồng) là quá cao.
Không bàn đến mức phạt, tôi thấy có hai vấn đề rút ra từ câu chuyện này, vẫn đang tồn tại ở Việt Nam.
Thứ nhất, là nạn vứt tàn thuốc bừa bãi. Những vỉa hè, nhà chờ xe buýt, quán cà phê sân vườn... thậm chí ở một số tòa nhà có dành riêng chỗ hút thuốc, tôi vẫn thấy tàn thuốc, vỏ bao thuốc lá bị vứt bừa bãi.
Có bạn phản ánh rằng nhiều người vừa lái xe vừa hút thuốc. Buổi tối đi xe, nhiều lần tôi giật mình vì tàn lửa bắn tung tóe trên mặt đường vì người phía trước thẳng tay vứt tàn thuốc. Làm sao để xóa sổ tình trạng này?
Thứ hai, là nạn để túi rác bừa bãi. Thành phố đang vào mùa mưa, hễ nếu có ngập đường là y như rằng các hố cống thoát nước bị kẹt bởi rác. Lúc mới lên thành phố, tôi rất ngạc nhiên vì những túi rác để trước miệng cống như vậy.
Điều đáng nói là khi có một túi rác, thì chẳng bao lâu sau sẽ có thêm ly nước bằng nhựa, những bịch rác nhỏ khác hoặc thậm chí cả một trái dừa tươi. Tình trạng "rác chồng rác" này gây mất vệ sinh và mỹ quan đô thị. Câu hỏi đặt ra là vì sao họ không để rác vào thùng rác và khi nào sẽ dẹp bỏ được tình trạng này?
"Tôi nghĩ việc sử dụng AI thay cho tổng đài viên là một thất bại đối với doanh nghiệp, AI không hiểu được cảm xúc của khách hàng mà chỉ trả lời một cách máy móc", độc giả Phước Hồ Hưng nêu quan điểm như trên, về việc một số doanh nghiệp ứng dụng AI thay cho tổng đài viên giao tiếp với khách hàng.
Nhận định này được đưa ra sau bài viết Nhiều công ty hối tiếc khi sa thải nhân sự vì AI. Thay đổi quan điểm "AI có thể làm được tất cả", nhiều doanh nghiệp tuyển dụng trở lại để thúc đẩy hoạt động kinh doanh.
Cụ thể, Ngân hàng Commonwealth Bank of Australia (CBA) năm ngoái cắt giảm hơn 40 nhân viên dịch vụ khách hàng để thay thế bằng các tổng đài viên AI (AI voice bot).
Tuy nhiên, hệ thống này không thể đáp ứng khối lượng công việc, khiến số lượng cuộc gọi thậm chí tăng lên, buộc ngân hàng đảo ngược việc cắt giảm nhân sự. "Đây là một chiến thắng rất lớn", công đoàn ngành tài chính của Australia nhận định.
Tháng 8/2025, CBA thừa nhận trên tờ ABC rằng họ "đã không cân nhắc đầy đủ tất cả các yếu tố kinh doanh liên quan" khi công bố kế hoạch cắt giảm nhân sự. "Chúng tôi lẽ ra phải đánh giá kỹ hơn về những vị trí cần thiết", họ cho biết.
Đồng quan điểm, độc giả thanhluyenhp nhận xét chat bot AI: "Khó chịu nhất là khi hỏi AI trả lời. Không trả lời vào trọng tâm câu hỏi, trả lời dài dòng, hỏi một câu mà mãi không trả lời trúng trọng tâm, mất rất nhiều thời gian mà bực mình. Tôi đã ngừng dịch vụ với công ty sử dụng AI khi tư vấn, chọn công ty có nhân viên tư vấn, hỗ trợ".
"AI chỉ nên là hỗ trợ chứ không nên là thay thế con người, còn thay thế ở bộ phận cần sự khéo léo nhất là chăm sóc khách hàng nữa chứ, nó chỉ là bộ nhớ tổng hợp dữ liệu, còn quyền quyết định vẫn phải là con người", độc giả nickname redlipaholic nêu.
Độc giả Linh Dang nói: "Sau khi trải nghiệm vài cái chatbot chăm sóc khách hàng của ngân hàng, dịch vụ spa, đồ điện tử..., tôi thấy AI có thể trả lời các câu hỏi cơ bản, tức là có quy trình sẵn, nhưng tình huống chỉ cần lệch chút, phát sinh chút là nó trả lời lòng vòng liền, có thể khiến khách phát rồ sớm nên vẫn phải có CSKH trực tiếp trả lời, không phụ thuộc hoàn toàn vào AI được".
