Nhiều người có thói quen chỉ súc bình nước bằng nước lọc rồi tái sử dụng. Tuy nhiên, các chuyên gia dịch tễ cảnh báo thói quen này tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe.
Giáo sư Chuck Gerba tại Đại học Arizona (Mỹ) cho biết nước bọt là tác nhân chính gây ô nhiễm bình nước. Qua kiểm tra các mẫu bình của sinh viên, ông ghi nhận lượng vi khuẩn tăng vọt chỉ sau ba, bốn ngày sử dụng liên tục. Khu vực miệng bình là nơi bẩn nhất do tiếp xúc trực tiếp với miệng người dùng.
Ngoài ra, thao tác chạm tay vào nắp hoặc vòi hút cũng có thể đưa các loại khuẩn như Salmonella, E. coli và Norovirus vào bên trong.
Vi khuẩn có cơ chế tạo ra những màng sinh học (biofilm) khó quan sát bằng mắt thường. Bác sĩ tiêu hóa Supriya Rao (Mỹ) giải thích, mỗi lần uống, vi khuẩn từ miệng sẽ xâm nhập và sinh sôi nhanh chóng trong môi trường ẩm ướt. Do đó, bà khuyến nghị người dùng nên rửa bình bằng xà phòng mỗi ngày. Riêng với các loại bình đựng nước có đường hoặc hương liệu, cần vệ sinh ngay lập tức sau khi dùng vì môi trường ngọt đẩy nhanh tốc độ tích tụ vi khuẩn.
Nếu không có điều kiện rửa xà phòng hàng ngày, nhà vi sinh vật học Jason Tetro thuộc Đại học Ottawa (Canada) cho rằng ba ngày là giới hạn an toàn tối đa nếu chỉ tráng bình bằng nước lọc. Vượt qua mốc này, bình bắt buộc phải được làm sạch bằng hóa chất. Dấu hiệu dễ nhận biết nhất của một chiếc bình tích tụ nhiều vi khuẩn là mùi hôi lạ.
Về quy trình làm sạch sâu, ông Tetro khuyên người dùng sử dụng bàn chải chuyên dụng và xà phòng để cọ rửa kỹ lưỡng sau mỗi 5-7 ngày. Độc giả cũng có thể dùng máy rửa bát để tận dụng mức nhiệt cao tiêu diệt vi sinh vật. Việc súc bình bằng nước nóng 70 độ C mỗi ngày có thể giúp giảm bớt lượng khuẩn nhưng chỉ là giải pháp tình thế.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên dùng chung bình nước. Việc này làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo các loại khuẩn lạ, như liên cầu khuẩn nhóm A hoặc các tác nhân gây viêm màng não.
Tin Gốc: Vnexpress
Gia Đình
Trường hợp nào chia sẻ bài báo không xin phép bị phạt đến 30 triệu đồng?

Khi nào chia sẻ tác phẩm báo chí sẽ bị xử phạt?
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin. Theo điểm d khoản 1 Điều 95, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có thể bị phạt từ 20-30 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Quy định có hiệu lực từ ngày 1/7.
Nhiều người băn khoăn liệu việc chia sẻ bài báo trên Facebook, Zalo hay các nền tảng mạng xã hội có bị xử phạt hay không?
Trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Trương Thanh Đức - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Luật BASICO, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam - cho rằng cần hiểu đúng bản chất của quy định để tránh những cách diễn giải gây hoang mang trong dư luận.
Theo ông Đức, mục tiêu của pháp luật không phải là ngăn cản người dân lan tỏa thông tin báo chí chính thống mà là bảo vệ quyền bản quyền của báo chí.
"Báo chí được tạo ra để phục vụ công chúng. Người dân chia sẻ những thông tin hữu ích, có giá trị cho cộng đồng thì không phải là đối tượng mà quy định hướng tới xử lý", ông nói.
Theo luật sư Đức, điều cần phân biệt là hành vi chia sẻ thông tin với hành vi khai thác nội dung báo chí nhằm mục đích thương mại hoặc trục lợi.
Ông Đức cho rằng các fanpage, website hoặc tài khoản mạng xã hội sao chép bài viết, hình ảnh, video của cơ quan báo chí rồi đăng lại để thu hút lượt xem, bán quảng cáo hoặc kiếm doanh thu mới là những trường hợp cần xử lý nghiêm vì xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
"Cái bị cấm là hành vi lợi dụng sản phẩm báo chí để kiếm lợi từ công sức và chi phí của người khác. Không nên hiểu rằng người dân chỉ cần bấm nút chia sẻ một bài báo là có thể bị phạt", ông nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) cho rằng Nghị định 174 là công cụ nhằm xử lý hành vi đăng tải, khai thác trái phép tác phẩm báo chí trên môi trường mạng, chứ không phải cấm công chúng chia sẻ thông tin chính thống.
Theo ông Hà, hành vi có nguy cơ vi phạm thường là sao chép toàn bộ hoặc phần lớn nội dung bài báo, ảnh, video, đồ họa rồi đăng lại trên fanpage, website hoặc các nền tảng mạng xã hội mà không được phép.
Các hình thức "xào nấu" nội dung, đổi tiêu đề, cắt ghép bài viết, đọc lại nguyên văn bài báo để làm video hoặc sử dụng nội dung báo chí nhằm thu hút tương tác, quảng cáo, kiếm tiền cũng có thể bị xem xét xử lý.
Ngược lại, luật sư Hà cho rằng, việc chia sẻ đường link dẫn về bài báo gốc kèm nhận xét hoặc bình luận cá nhân về cơ bản không phải là hành vi sao chép tác phẩm.
"Chia sẻ link bài báo là dẫn người đọc đến nguồn chính thức. Điều này hoàn toàn khác với việc lấy nội dung báo chí để đăng lại trên nền tảng của mình", luật sư Hoàng Hà phân tích.
Ông Hà cũng lưu ý rằng nhiều người đang hiểu chưa đúng về khái niệm "dẫn nguồn". Việc ghi nguồn không đồng nghĩa với việc được phép đăng lại toàn bộ nội dung.
Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, việc trích dẫn tác phẩm chỉ được chấp nhận trong những giới hạn hợp lý, phục vụ mục đích bình luận, nghiên cứu hoặc minh họa, đồng thời không làm ảnh hưởng đến việc khai thác bình thường của tác phẩm gốc.
"Nếu đăng lại toàn văn hoặc phần lớn nội dung bài báo thì việc ghi nguồn không đủ để hợp pháp hóa hành vi đó và vẫn có thể bị xử phạt", ông Hà nói.
Bảo vệ bản quyền báo chí không mâu thuẫn với quyền tiếp cận thông tin
Đề cập tới ý kiến cho rằng việc tăng cường bảo vệ bản quyền báo chí có thể ảnh hưởng đến khả năng lan tỏa thông tin chính thống, luật sư Trương Thanh Đức cho rằng 2 mục tiêu này không hề mâu thuẫn.
Theo ông Đức, quyền sở hữu trí tuệ là một loại tài sản cần được bảo vệ để khuyến khích sáng tạo và đầu tư vào các sản phẩm nội dung chất lượng.
"Bảo vệ bản quyền không phải để hạn chế người dân tiếp cận thông tin mà để ngăn chặn hành vi chiếm dụng thành quả lao động trí tuệ của người khác", ông Đức nói.
Luật sư Hoàng Hà nhận định tình trạng sao chép, hoặc sử dụng nội dung báo chí để tạo ra các sản phẩm phái sinh như đọc lại, tạo thành video, bài đăng... đã tồn tại nhiều năm và đang gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các cơ quan báo chí.
Theo ông Hà, việc các trang mạng xã hội, các cá nhân sử dụng lại nội dung báo chí để thu hút người xem không chỉ làm thất thoát nguồn thu mà còn tiềm ẩn nguy cơ bóp méo thông tin, tạo môi trường cạnh tranh thiếu lành mạnh với báo chí chính thống.
Vì vậy, Nghị định 174 được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường bảo vệ quyền tác giả trên môi trường số, đồng thời nâng cao ý thức tôn trọng bản quyền trong xã hội.
Các luật sư đều khuyến nghị người dân nên chia sẻ bài báo thông qua đường link chính thức, hạn chế sao chép toàn văn hoặc đăng lại phần lớn nội dung khi chưa được phép của chủ sở hữu quyền tác giả.
Đây là cách vừa bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công chúng, vừa tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của cơ quan báo chí và tác giả.
Tin Gốc: Dân Trí

Chuyện tình của anh Kpuih Bố (SN 1987, huyện Oyadav, tỉnh Ratanakiri, Campuchia) và chị Siu H’Găng (SN 1988, xã Ia Nan, Gia Lai) là một minh chứng cho những chuyện tình "xuyên biên giới" này.
Anh Bố kể, năm 2007, chị H’Găng sang huyện Oyadav thăm họ hàng, tình cờ gặp anh. Sau lần gặp gỡ, hai người kết bạn và giữ liên lạc với nhau. Tình yêu của đôi bạn trẻ dần nảy nở. Họ từng ra dòng sông Pô Cô (giáp ranh Việt Nam - Campuchia) thề nguyền, chứng minh tình yêu.
Cuối năm 2008, anh Bố sang Việt Nam hỏi cưới và nên duyên vợ chồng cùng chị H'Găng. Đến nay, gia đình đã có hai con, cuộc sống ổn định tại làng Sơn, xã Ia Nan, Gia Lai.
“Mỗi dịp Tết cổ truyền Campuchia (14-16/4), gia đình lại về thăm họ hàng, tưởng nhớ tổ tiên”, chị H’Găng chia sẻ.
Trong căn nhà nhỏ ở làng Bi (xã Ia O, Gia Lai), anh Siu Lăn (SN 1980, xã Sê San, huyện Oyadav, Campuchia) bồi hồi nhớ lại quãng thời gian kiên trì theo đuổi chị Ksor Ven (SN 1982, trú tại làng Bi).
Anh Lăn cho hay từ năm 2005, anh thường qua xã Ia O phụ người thân làm rẫy. Tại đây, anh đã quen chị Ven. Giữa nắng gió đại ngàn, chàng trai Campuchia lặng lẽ “trồng cây si” hàng tháng trời để chinh phục trái tim cô gái người Việt Nam.
Sau nhiều tháng vun đắp, tình yêu của đôi bạn trẻ dần lớn lên theo từng mùa rẫy. Năm 2006, chị Ven theo anh Lăn về Campuchia ra mắt gia đình. Đám cưới diễn ra giản dị theo phong tục hai nước.
“Sau cưới, tôi theo vợ về Việt Nam sinh sống, được hỗ trợ làm quốc tịch, hoàn thiện giấy tờ để các con được đến trường. Giờ vợ chồng có 4 người con, vài sào ruộng và hơn 1ha điều. Cuộc sống không dư dả nhưng ổn định. Mỗi dịp lễ, Tết, gia đình lại về Campuchia thăm người thân”, anh Lăn chia sẻ.
Tại làng Triêl, xã biên giới Ia Pnôn, Gia Lai là nơi có nhiều thế hệ “đơm quả ngọt” từ những mối tình xuyên biên giới. Theo ông Ksor Bíu, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn làng Triêl, gần 50 năm trước, trong cuộc chạy trốn chế độ diệt chủng Pol Pot, nhiều gia đình Campuchia được bộ đội và người dân Việt Nam cưu mang, rồi chọn nơi đây làm quê hương thứ hai.
"Đến nay, hàng trăm người đã ổn định cuộc sống, riêng làng Triêl có khoảng 20 cặp vợ chồng Việt Nam - Campuchia, các thế hệ sau đều mang quốc tịch Việt Nam. Nhờ sự hỗ trợ của chính quyền và lực lượng biên phòng, việc đi lại thuận tiện, đúng quy định", ông Bíu cho hay.
Ông Phan Đình Thắm, Chủ tịch UBND xã Ia O, cho biết, xã có hơn 10 cặp vợ chồng Việt Nam - Campuchia sinh sống ổn định trên địa bàn. Dù khác biệt về ngôn ngữ, phong tục, họ vẫn từng bước hòa nhập, nỗ lực làm ăn để vun vén cuộc sống.
Theo ông Thắm, bên cạnh thuận lợi, các gia đình này còn gặp khó khăn do thiếu giấy tờ tùy thân hợp pháp, ảnh hưởng đến đời sống và công tác quản lý cư trú.
“Thời gian tới, địa phương sẽ đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, rà soát các trường hợp có yếu tố nước ngoài để hỗ trợ hoàn thiện thủ tục hộ tịch, cư trú, giúp người dân tiếp cận đầy đủ chính sách. Đồng thời, xã cũng sẽ xây dựng các mô hình sinh kế, hỗ trợ "cần câu cơm" để các hộ gia đình từng bước ổn định và vươn lên”, ông Thắm cho hay.

Nằm giữa trung tâm tài chính Mumbai, Dharavi hình thành từ thế kỷ 19, là nơi cư trú của gần 1,2 triệu người trên diện tích chỉ 2,39 km2. Mật độ dân số dày đặc biến nơi đây thành khu ổ chuột lớn nhất châu Á.
Dharavi không chỉ có những túp lều tạm bợ. Nơi đây sở hữu hơn 20.000 cơ sở sản xuất siêu nhỏ, vận hành như một "thành phố trong thành phố". Ngân hàng Thế giới và Chương trình Định cư Con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat) ước tính tổng sản lượng hàng năm của Dharavi đạt 1 đến 1,5 tỷ USD.
Xương sống kinh tế từ rác và da thuộc
Ẩn sau những con hẻm ngoằn ngoèo, xe cứu hỏa hay xe cứu thương không thể tiếp cận, là một hệ sinh thái sản xuất khổng lồ.
Ngành đồ da là xương sống của nền kinh tế Dharavi. Hơn 5.000 cơ sở nhỏ lẻ tại đây sản xuất mọi thứ, từ túi xách đến yên ngựa. Dọc tuyến đường Koliwada, chợ đồ da dài 500 m tạo ra doanh thu khoảng 30 triệu USD mỗi năm. Hàng hóa từ đây liên tục được xuất sang châu Âu và Mỹ.
Raju Bhoite, chủ một xưởng sản xuất, cho biết doanh thu mục tiêu của ông khoảng 240 USD mỗi ngày và mức này đạt được khá dễ dàng.
Sunil Sonawane, chủ cơ sở Suaso Handcrafted Leather, cho rằng nếu có hỗ trợ máy móc và bảo hộ sở hữu trí tuệ, xưởng của ông có thể làm ra sản phẩm ngang Gucci hay Prada. "Công việc liên quan đến hóa chất và thuộc da rất bẩn thỉu, nhưng với cư dân, da thuộc chính là vàng", ông nói.
Bên cạnh da thuộc, tái chế phế liệu là ngành thu hút đông lao động nhất với 250.000 người. Lực lượng này đảm nhận phân loại, nghiền và tái chế 80% rác thải rắn của toàn thành phố Mumbai. Vakil Aalam, một công nhân nhặt rác, kể: "Chúng tôi sàng lọc kim loại, giấy và rác điện tử bằng tay. Việc lẫn rác thải y tế khiến công việc trở nên nguy hiểm". Thu nhập của những người như Aalam dao động 12 đến 48 USD mỗi ngày.
Ngoài rác thải, quần áo cũ cũng được thu gom và giặt sạch để bán lại. Khoảng 50 xưởng tại đây chuyên thu mua quần jean cũ để cắt may thành túi xách. Hanumanta, một thợ sửa ống nước sống tại đây nhiều năm, nói tóm tắt về khu vực mình sống: "Nơi này là cống rãnh, nhưng được làm bằng vàng".
Sự đối lập và tương lai bấp bênh
Bức tranh kinh tế của Dharavi tồn tại một nghịch lý lớn. Những doanh nghiệp tỷ USD này nằm ngay cạnh khu phức hợp cao cấp Bandra-Kurla. Bên ngoài khu ổ chuột, giá thuê văn phòng thương mại rộng 160 m2 có thể chạm mức 6.000 USD mỗi tháng. Trong khi đó, người nhập cư chọn Dharavi làm điểm dừng chân vì thủ tục thuê nhà đơn giản. Họ trả 36 đến 84 USD mỗi tháng cho một căn phòng dưới 10 m2, chấp nhận việc thiếu nước sạch và hệ thống thoát nước.
Môi trường làm việc tạm bợ khiến họ phải đánh đổi sức khỏe. Tại khu Kumbharwada - trung tâm gốm sứ với hơn 1.000 lò nung, doanh thu đạt 120 triệu USD mỗi năm nhưng đi kèm là khói độc mù mịt. Guddu Kalbate, cư dân tại đây, cho biết tỷ lệ người mắc ung thư trong khu vực tăng lên sau mỗi năm.
Hiện tại, siêu dự án tái thiết Dharavi trị giá hơn 2 tỷ USD do tập đoàn Adani điều hành đã được kích hoạt. Theo kế hoạch, các cấu trúc tạm bợ sẽ bị san phẳng để nhường chỗ cho cao ốc và trung tâm thương mại.
Nhiều cư dân lo ngại họ không đáp ứng đủ giấy tờ để được cấp nhà tái định cư. Dù vậy, những người lao động như Vakil Aalam cho biết hệ sinh thái kinh tế tại đây đã bám rễ quá sâu vào sự vận hành của Mumbai, khiến bản chất cốt lõi của Dharavi rất khó bị xóa bỏ hoàn toàn.
Tin Gốc: Vnexpress

