Bên cạnh cơ hội học tập, kết nối, thể hiện bản thân, môi trường số đặt ra bài toán như: bắt nạt trực tuyến đến xâm hại, bóc lột tình dục và nhiều hệ lụy khác.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Lê Hồng Loan – Trưởng Chương trình bảo vệ trẻ em (UNICEF Việt Nam) – nhấn mạnh: “Công nghệ có thể “ảo” nhưng tổn hại đối với trẻ em là hoàn toàn có thật!”.
* Trẻ em ngày càng hiện diện nhiều hơn trên không gian mạng, theo bà, đâu là những nguy cơ các em phải đối mặt?
– Vài thập kỷ qua, đời sống trẻ em Việt Nam đã thay đổi sâu sắc, khỏe hơn, được học tập nhiều hơn, tiếp cận dịch vụ y tế tiến bộ, điều kiện sống tốt hơn cùng với sự xuất hiện của không gian mạng. Khảo sát do UNICEF, Interpol và ECPAT hồi năm 2022 cho thấy khoảng 89% trẻ em Việt Nam từ 12-17 tuổi sử dụng Internet, riêng nhóm 14-15 tuổi lên tới 93%.
Điều đó cho thấy Internet không chỉ là công cụ phụ trợ mà là một phần quen thuộc trong đời sống hằng ngày của trẻ. Môi trường số mở ra nhiều cơ hội học tập, tiếp cận tri thức song cũng tiềm ẩn mang những rủi ro mới, phức tạp hơn. Khoảng cách số giữa trẻ vùng sâu vùng xa hoặc gia đình thu nhập thấp chưa có điều kiện tiếp cận Internet khiến các em bị bỏ lỡ cơ hội học tập, thiếu kỹ năng số cần thiết nên dễ bị tổn thương khi vào mạng.
Một rủi ro phổ biến là bắt nạt trực tuyến. Nếu hành vi này trước đây chủ yếu diễn ra trong lớp học hay khu dân cư thì nay chỉ một bức ảnh, clip hay bình luận ác ý có thể lan truyền tốc độ rất nhanh trên mạng xã hội. Trẻ có thể bị công kích, xúc phạm, đe dọa bởi cả người lạ lẫn bạn bè để lại tổn thương tâm lý kéo dài.
* Nguyên nhân của thực trạng này chủ yếu xuất phát từ đâu, thưa bà?
– Có nhiều nguyên nhân nhưng trước hết là độ vênh giữa tốc độ phát triển công nghệ và khung pháp luật. Công nghệ và tội phạm mạng thay đổi rất nhanh trong khi một số quy định chưa theo kịp chuẩn mực quốc tế khiến việc phòng ngừa và bảo vệ nạn nhân gặp khó khăn.
Doanh nghiệp công nghệ không phải lúc nào cũng đặt trẻ ở vị trí trung tâm. Tăng trưởng người dùng đôi khi được ưu tiên hơn việc thiết kế an toàn, xác minh độ tuổi, bảo vệ dữ liệu hay cơ chế phát hiện, gỡ bỏ nhanh nội dung xâm hại.
Phụ huynh, giáo viên chưa nhận diện đầy đủ rủi ro trên mạng. Trẻ được tiếp cận Internet sớm nhưng thiếu hướng dẫn, thiếu đối thoại và quy tắc an toàn rõ ràng. Chưa kể cơ chế phát hiện sớm, báo cáo và hỗ trợ nạn nhân chưa đủ mạnh khiến nhiều vụ việc không được xử lý kịp thời.
* Từ góc nhìn của UNICEF, Việt Nam đã có bước đi nào đáng ghi nhận trong câu chuyện này?
– Việt Nam đã xây dựng khung pháp luật và chính sách tương đối toàn diện về bảo vệ, chăm sóc và thúc đẩy quyền trẻ em. Cách tiếp cận đang dần chuyển từ xử lý khi sự việc xảy ra sang phòng ngừa sớm, lấy trẻ em làm trung tâm, phù hợp Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em mà Việt Nam phê chuẩn cách đây 35 năm.
Việt Nam cũng sớm coi không gian mạng là một phần môi trường sống của trẻ em, thúc đẩy an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu và giáo dục kỹ năng số theo hướng tiệm cận quốc tế. Dấu mốc quan trọng là Việt Nam đã đăng cai lễ ký Công ước Liên hợp quốc về phòng, chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vào tháng 10-2025.
Đây là hiệp ước toàn cầu đầu tiên tập hợp các quốc gia cùng hành động phòng, chống tội phạm mạng, trong đó có các điều khoản mạnh mẽ nhằm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.
* UNICEF có những khuyến nghị gì để Việt Nam làm tốt hơn việc bảo vệ trẻ em?
– Thực tế là tốc độ phát triển công nghệ nhanh hơn khả năng thích ứng của hệ thống bảo vệ trẻ em, các thủ đoạn trên mạng ngày càng tinh vi. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy hợp tác và điều phối đa ngành là chìa khóa vì việc bảo vệ trẻ em trên môi trường số hoàn toàn không đơn giản.
Tôi cho rằng các doanh nghiệp công nghệ cần xây dựng môi trường số an toàn ngay từ khâu thiết kế, phù hợp lứa tuổi và có cơ chế phát hiện, chặn lọc, gỡ bỏ nội dung xâm hại, đồng thời cung cấp công cụ hỗ trợ cha mẹ quản lý việc sử dụng Internet của trẻ. Phụ huynh và thầy cô cần được trang bị để hiểu rõ rủi ro sao cho đồng hành với trẻ tốt hơn thay vì cấm đoán.
Trường học nên tích hợp giáo dục an toàn số, kỹ năng công dân số và ứng xử nhân văn trên mạng vào chương trình học. Việt Nam cũng cần tăng cường hệ thống phát hiện, báo cáo và hỗ trợ nạn nhân bao gồm đường dây nóng, dịch vụ tư vấn và hỗ trợ tâm lý – xã hội thân thiện với trẻ.
Theo Sở Y tế Tp.HCM , từ ngày 25/4 đến trưa 27/4, các cơ sở y tế tại Tp.HCM tiếp nhận 25 trường hợp nghi bị ngộ độc thực phẩm liên quan đến trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm (phường Tân Thuận).
Theo báo cáo nhanh, các bệnh nhân có biểu hiện điển hình của rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, một số trường hợp kèm sốt. Trong tổng số ca ghi nhận, có 23 học sinh và 2 người lớn là bảo mẫu.
Bệnh viện Nguyễn Thị Thập tiếp nhận 13 học sinh; Bệnh viện Nhi đồng 2 tiếp nhận 9 học sinh; Bệnh viện Khánh Hội ghi nhận 1 học sinh; trong khi Bệnh viện Nhân Dân Gia Định tiếp nhận 2 ca là bảo mẫu.
Đáng chú ý, một học sinh nhập viện tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 trong tình trạng nặng, sốt cao, mất nước nghiêm trọng kèm sốc, co giật và toan chuyển hóa. Sau một ngày điều trị tích cực gồm chống sốc, sử dụng vận mạch và hỗ trợ thở máy, bệnh nhi đã tỉnh táo trở lại, giảm sốt, giảm tiêu chảy và được cai máy thở.
Hiện tại, các bệnh nhân có diễn tiến ổn định, được theo dõi và xử trí kịp thời. Phần lớn trường hợp vẫn đang điều trị nội trú (23/25 ca).
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Sở Y tế Tp.HCM đã chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh rà soát việc tiếp nhận, điều trị các ca có yếu tố dịch tễ liên quan; đồng thời đảm bảo phân loại, xử trí đúng theo phác đồ điều trị ngộ độc thực phẩm. Với các ca nặng, bệnh viện cần tổ chức hội chẩn hoặc chuyển tuyến khi cần thiết.
Song song đó, các đơn vị phải thực hiện chế độ báo cáo nhanh về tình hình tiếp nhận, số ca nặng, kết quả xét nghiệm vi sinh và biến chứng (nếu có) để Sở Y tế và Sở An toàn thực phẩm kịp thời điều phối, thống nhất phương án điều trị. Sở Y tế sẽ tiếp tục cập nhật khi có diễn biến mới.
Đại diện Sở An toàn thực phẩm Tp.HCM cho biết đã nắm tình hình và đang điều tra.
Sở Y tế Tp.HCM khuyến cáo người dân khi có dấu hiệu nghi ngộ độc thực phẩm cần lưu ý không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định. Người bệnh nên đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện tình trạng nôn ói, tiêu chảy kéo dài. Việc bù nước và điện giải đúng cách, tuân thủ hướng dẫn điều trị sẽ giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục, hạn chế biến chứng.
Ngành y tế sẽ tiếp tục theo dõi và cập nhật thông tin khi có diễn biến mới.
Đó là chia sẻ của ông Nguyễn Nho Huy, Phó vụ trưởng Vụ Học sinh Sinh viên - Bộ Giáo dục và Đào tạo, tại hội thảo "Phát triển toàn diện thế hệ trẻ Việt Nam: Kiến tạo nguồn lực cho kỷ nguyên mới", do báo Nhân Dân phối hợp cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức ngày 12-5 ở Hà Nội.
Hội thảo được tổ chức nhằm triển khai hiệu quả tinh thần và các nhiệm vụ trọng tâm của Nghị quyết số 71-NQ/TW và Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển giáo dục, đào tạo và đột phá trong công tác bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe Nhân dân trong giai đoạn mới.
Trước đó, Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị năm 2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân cũng đề ra tầm nhìn đến năm 2045, tầm vóc, thể lực, chiều cao trung bình của thanh niên tương đương các quốc gia có cùng mức phát triển.
Theo các chuyên gia, chiều cao của người Việt Nam có nhiều thay đổi trong những năm vừa qua, nhưng mức tăng còn chậm và vẫn thuộc nhóm thấp trên thế giới.
Trên bảng xếp hạng thế giới, Việt Nam đứng thứ 153/201 quốc gia và vùng lãnh thổ. Nam giới Việt Nam thấp hơn mức trung bình toàn cầu (1,71m) khoảng 3cm, và kém xa so với những quốc gia có chiều cao vượt trội.
Ở khu vực Đông Nam Á, Việt Nam mới xếp hạng thứ 4 về chiều cao, sau Singapore, Malaysia và Thái Lan.
Trong khi đó ông Huy cho biết những nỗ lực để cải thiện chiều cao cho học sinh Việt Nam trong nhà trường dù có nhiều nỗ lực nhưng còn hạn chế. Điều kiện giáo dục thể chất, thể thao trong các trường hiện nay còn thiếu.
Việc tổ chức bữa ăn bán trú trong nhà trường đã đạt 97% ở trường mầm non, ở trường phổ thông khoảng 55%.
Việc này được kỳ vọng mang lại hiệu quả tích cực trong nâng cao sức khỏe, thể chất cho trẻ em Việt Nam, nhưng thực tế triển khai còn hạn chế.
Trong điều kiện như vậy, liệu những mục tiêu về chiều cao của thanh niên Việt Nam đến năm 2045 có thực hiện được?
Ông Huy cho hay sắp tới việc tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh sẽ có quy định trách nhiệm của chính quyền cấp xã, y tế địa phương, vai trò trách nhiệm của cha mẹ học sinh, để thực hiện tốt mục tiêu dinh dưỡng học đường.
Cùng với nhiều chương trình hành động khác, Phó vụ trưởng Vụ Học sinh Sinh viên - Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định mục tiêu về chiều cao của thanh niên Việt Nam nói trên hoàn toàn có thể thực hiện được, nhưng cần thiết phải có sự đầu tư kinh phí từ Trung ương, các địa phương, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp.
Tại hội thảo, nhiều tham luận từ các chuyên gia, nhà quản lý trong lĩnh vực y tế, dinh dưỡng, thể thao… cùng chia sẻ những giải pháp để phát triển toàn diện thế hệ trẻ Việt Nam, mà trước tiên là ở thể lực, tầm vóc.
Các chuyên gia dẫn trường hợp cải thiện chiều cao và sức khỏe rất thành công của nước Nhật, đã chỉ ra một trong những nguyên nhân thành công của họ là ở chế độ dinh dưỡng cân bằng. Nước Nhật có Luật Dinh dưỡng và dinh dưỡng học đường từ năm 1947. Họ đào tạo được lực lượng cán bộ làm về dinh dưỡng đưa về từng trường học, trạm y tế.
PGS.TS Trần Thanh Dương - Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia - dẫn ra 10 lời khuyên dinh dưỡng hợp lý đến năm 2030 cho người Việt Nam như một giải pháp hữu hiệu để cải thiện sức khỏe và tầm vóc cho người Việt. Danh mục 10 lời khuyên này đã được Bộ Y tế ban hành năm 2024.
Ông Trương Minh Sang, Huấn luyện viên trưởng đội tuyển thể dục dụng cụ quốc gia, góp giải pháp về giáo dục thể chất trong nhà trường.
Theo ông, cần sớm đưa các bài tập thể dục dụng cụ cơ bản vào trường mầm non, tiểu học nhằm giúp trẻ phát triển kỹ năng vận động, phòng tránh chấn thương học đường và hình thành thói quen rèn luyện thể chất từ sớm.
Các ý kiến tại hội thảo thống nhất cho rằng đầu tư cho dinh dưỡng, sức khỏe và thể chất học đường hôm nay chính là đầu tư cho chất lượng nguồn nhân lực và sức cạnh tranh của quốc gia trong tương lai.
Nổi tiếng nhiều nước nhờ sự chênh lệch ngoại hình, cặp đôi Karna Radheya (Indonesia) và Polly Alexandria Robinson (Anh) luôn gây tò mò về cuộc sống hôn nhân.
Đầu tháng 4 vừa qua, Karna Radheya đăng tải video mới trên kênh YouTube cá nhân chuyên về chăm sóc vườn tược. Trong video, anh xuất hiện một mình như thường lệ, chăm sóc một khu vườn nhỏ. Trong khi đó, bài đăng cuối cùng trên Instagram cá nhân của anh là từ 31/1, cũng có cùng nội dung chăm sóc cây cối.
Động thái này khiến cư dân mạng không khỏi tò mò về cuộc sống gia đình anh. Dưới các bài đăng của Karna Radheya, nhiều bình luận thắc mắc về điều này thường xuyên xuất hiện.
Theo tìm hiểu, Karna và vợ, Polly Alexandria Robinson, từng có câu chuyện tình gây bão mạng xã hội nhiều nước châu Á trong đó có Việt Nam. Năm 2018, cả hai tổ chức đám cưới sau thời gian hẹn hò.
Điều gây bàn tán là ngoại hình được nhận xét có phần chênh lệch của cặp đôi. Trong khi Karna sở hữu ngoại hình chất phác, giản dị còn cô dâu người Anh xinh đẹp như một người mẫu với nước da trắng mịn cùng dáng vóc thanh mảnh.
Khi đó, nhiều cư dân mạng còn ví Karna như "chàng hoàng tử ếch" may mắn gặp được công chúa của đời mình. Đám cưới của đôi tình nhân đã được tổ chức theo nghi thức của người Hồi giáo tại quê nhà của chú rể.
Sau đám cưới, hai vợ chồng sinh sống tại Bali, Indonesia. Trước khi tiến đến hôn nhân, họ đã quen nhau gần 1 năm rưỡi. Karna lúc đó là một huấn luyện viên lướt sóng còn Polly là người mẫu ảnh xinh đẹp tới Bali du lịch.
Chàng trai người Indonesia - Karna từng nói rằng, anh không thể tin cô gái da trắng xinh đẹp này sẽ yêu mình. Song, tình yêu của họ cứ dần nảy nở qua những buổi trò chuyện. Sự trong sáng của Karna khiến Polly rung động và tin rằng đây chính là người đàn ông của đời mình.
Khi chuyện tình cảm của đôi trẻ được chia sẻ trên các phương tiện truyền thông, nhiều người cười nhạo sự không tương xứng về ngoại hình của cặp đôi. Song, Karna và Polly đã dần chứng minh cho họ thấy rằng, tình yêu không có giới hạn tuổi tác, nhan sắc hay quốc tịch.
"Đây là định mệnh. Tôi chưa bao giờ yêu người ngoại quốc nhưng Chúa đã quyết định rằng Polly sẽ là vợ tôi và tôi thực sự biết ơn vì điều này", Karna nói về nửa kia của mình.
Sau 3 năm chung sống, Polly cũng từng bày tỏ tình cảm với người bạn đời: "Em yêu anh như anh yêu cà phê: một ly vào buổi sáng và một ly buổi tối, đen đắng, ngọt hay cả hai, dù bây giờ hay mãi về sau" hay "Em yêu anh, có nghĩa là em sẽ yêu và sát cánh bên anh ngay cả những lúc tồi tệ nhất. Yêu ngay cả lúc anh đầy tuyệt vọng, bất lực và khi chúng ta vui vẻ bên nhau".
Đến tháng 7/2021, cặp vợ chồng tiếp tục chứng minh hôn nhân hạnh phúc bằng việc thông báo có con đầu lòng. Ngoài công việc riêng, cả hai còn sở hữu một nhà hàng nổi tiếng ở Bali mang tên Luku Kitchen.
Bẵng đi một thời gian, người theo dõi bất ngờ khi Karna bỗng xóa hết ảnh vợ con trên tất cả tài khoản mạng xã hội, chỉ chia sẻ hình ảnh đời thường cá nhân. Trong khi đó, vợ anh thậm chí xóa tất cả bài đăng trên tài khoản Instagram có 227.000 người theo dõi. Tuy nhiên, cả hai vẫn theo dõi tài khoản của nhau.
Điều này khiến nhiều người đoán về hôn nhân của cặp đôi nổi tiếng. Tuy nhiên, cả hai không lên tiếng công khai nói về vấn đề này. Từng trả lời bình luận của một người quen vào tháng 4/2025, Karna ngầm xác nhận rằng anh và bà xã vẫn ổn, gia đình cũng đã chuyển tới Anh sinh sống.
Năm 2022, Karna còn thông báo trên trang cá nhân rằng bắt đầu theo học một trường cao đẳng ở West Yorkshire, Anh và tốt nghiệp năm 2024.
