Bên cạnh cơ hội học tập, kết nối, thể hiện bản thân, môi trường số đặt ra bài toán như: bắt nạt trực tuyến đến xâm hại, bóc lột tình dục và nhiều hệ lụy khác.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Lê Hồng Loan – Trưởng Chương trình bảo vệ trẻ em (UNICEF Việt Nam) – nhấn mạnh: “Công nghệ có thể “ảo” nhưng tổn hại đối với trẻ em là hoàn toàn có thật!”.
* Trẻ em ngày càng hiện diện nhiều hơn trên không gian mạng, theo bà, đâu là những nguy cơ các em phải đối mặt?
– Vài thập kỷ qua, đời sống trẻ em Việt Nam đã thay đổi sâu sắc, khỏe hơn, được học tập nhiều hơn, tiếp cận dịch vụ y tế tiến bộ, điều kiện sống tốt hơn cùng với sự xuất hiện của không gian mạng. Khảo sát do UNICEF, Interpol và ECPAT hồi năm 2022 cho thấy khoảng 89% trẻ em Việt Nam từ 12-17 tuổi sử dụng Internet, riêng nhóm 14-15 tuổi lên tới 93%.
Điều đó cho thấy Internet không chỉ là công cụ phụ trợ mà là một phần quen thuộc trong đời sống hằng ngày của trẻ. Môi trường số mở ra nhiều cơ hội học tập, tiếp cận tri thức song cũng tiềm ẩn mang những rủi ro mới, phức tạp hơn. Khoảng cách số giữa trẻ vùng sâu vùng xa hoặc gia đình thu nhập thấp chưa có điều kiện tiếp cận Internet khiến các em bị bỏ lỡ cơ hội học tập, thiếu kỹ năng số cần thiết nên dễ bị tổn thương khi vào mạng.
Một rủi ro phổ biến là bắt nạt trực tuyến. Nếu hành vi này trước đây chủ yếu diễn ra trong lớp học hay khu dân cư thì nay chỉ một bức ảnh, clip hay bình luận ác ý có thể lan truyền tốc độ rất nhanh trên mạng xã hội. Trẻ có thể bị công kích, xúc phạm, đe dọa bởi cả người lạ lẫn bạn bè để lại tổn thương tâm lý kéo dài.
* Nguyên nhân của thực trạng này chủ yếu xuất phát từ đâu, thưa bà?
– Có nhiều nguyên nhân nhưng trước hết là độ vênh giữa tốc độ phát triển công nghệ và khung pháp luật. Công nghệ và tội phạm mạng thay đổi rất nhanh trong khi một số quy định chưa theo kịp chuẩn mực quốc tế khiến việc phòng ngừa và bảo vệ nạn nhân gặp khó khăn.
Doanh nghiệp công nghệ không phải lúc nào cũng đặt trẻ ở vị trí trung tâm. Tăng trưởng người dùng đôi khi được ưu tiên hơn việc thiết kế an toàn, xác minh độ tuổi, bảo vệ dữ liệu hay cơ chế phát hiện, gỡ bỏ nhanh nội dung xâm hại.
Phụ huynh, giáo viên chưa nhận diện đầy đủ rủi ro trên mạng. Trẻ được tiếp cận Internet sớm nhưng thiếu hướng dẫn, thiếu đối thoại và quy tắc an toàn rõ ràng. Chưa kể cơ chế phát hiện sớm, báo cáo và hỗ trợ nạn nhân chưa đủ mạnh khiến nhiều vụ việc không được xử lý kịp thời.
* Từ góc nhìn của UNICEF, Việt Nam đã có bước đi nào đáng ghi nhận trong câu chuyện này?
– Việt Nam đã xây dựng khung pháp luật và chính sách tương đối toàn diện về bảo vệ, chăm sóc và thúc đẩy quyền trẻ em. Cách tiếp cận đang dần chuyển từ xử lý khi sự việc xảy ra sang phòng ngừa sớm, lấy trẻ em làm trung tâm, phù hợp Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em mà Việt Nam phê chuẩn cách đây 35 năm.
Việt Nam cũng sớm coi không gian mạng là một phần môi trường sống của trẻ em, thúc đẩy an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu và giáo dục kỹ năng số theo hướng tiệm cận quốc tế. Dấu mốc quan trọng là Việt Nam đã đăng cai lễ ký Công ước Liên hợp quốc về phòng, chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vào tháng 10-2025.
Đây là hiệp ước toàn cầu đầu tiên tập hợp các quốc gia cùng hành động phòng, chống tội phạm mạng, trong đó có các điều khoản mạnh mẽ nhằm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.
* UNICEF có những khuyến nghị gì để Việt Nam làm tốt hơn việc bảo vệ trẻ em?
– Thực tế là tốc độ phát triển công nghệ nhanh hơn khả năng thích ứng của hệ thống bảo vệ trẻ em, các thủ đoạn trên mạng ngày càng tinh vi. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy hợp tác và điều phối đa ngành là chìa khóa vì việc bảo vệ trẻ em trên môi trường số hoàn toàn không đơn giản.
Tôi cho rằng các doanh nghiệp công nghệ cần xây dựng môi trường số an toàn ngay từ khâu thiết kế, phù hợp lứa tuổi và có cơ chế phát hiện, chặn lọc, gỡ bỏ nội dung xâm hại, đồng thời cung cấp công cụ hỗ trợ cha mẹ quản lý việc sử dụng Internet của trẻ. Phụ huynh và thầy cô cần được trang bị để hiểu rõ rủi ro sao cho đồng hành với trẻ tốt hơn thay vì cấm đoán.
Trường học nên tích hợp giáo dục an toàn số, kỹ năng công dân số và ứng xử nhân văn trên mạng vào chương trình học. Việt Nam cũng cần tăng cường hệ thống phát hiện, báo cáo và hỗ trợ nạn nhân bao gồm đường dây nóng, dịch vụ tư vấn và hỗ trợ tâm lý – xã hội thân thiện với trẻ.
Trước khi điều hành doanh nghiệp, Hà Văn Tuyển có nhiều năm làm hướng dẫn viên du lịch trong và ngoài nước. Những chuyến đi xuyên Việt và Quốc tế liên tục giúp anh tích lũy kiến thức về thị trường, khách hàng và đặc thù ngành dịch vụ. Sau đó, anh tiếp tục thử sức ở nhiều vai trò như MC, bầu show, điều hành tour và tổ chức sự kiện.
Theo vị CEO, yếu tố quyết định thành công trong ngành không chỉ là sự chăm chỉ mà còn là khả năng thấu hiểu khách hàng, quản trị con người và xử lý tình huống trong môi trường áp lực cao. Anh xem những năm làm nghề trực tiếp là nền tảng để hình thành tư duy lãnh đạo và cách xây dựng dịch vụ hướng đến trải nghiệm khách hàng.
Xây dựng Ocean Group từ giai đoạn khó khăn
Sau nhiều năm tích lũy kinh nghiệm, ông Hà Văn Tuyển khởi nghiệp trong lĩnh vực mình am hiểu nhất. Những ngày đầu của Ocean Group đối mặt với nhiều thách thức: Nguồn lực hạn chế, nhân sự ít, thương hiệu mới và cạnh tranh gay gắt. Có thời điểm, người sáng lập phải cùng lúc tìm kiếm khách hàng, xây dựng nội dung, kịch bản chương trình, trực tiếp điều hành và xử lý các vấn đề phát sinh.
Từng bước vượt qua khó khăn, Ocean Group mở rộng quy mô hoạt động, hoàn thiện hệ sinh thái đồng bộ chuyên nghiệp về tổ chức sự kiện, Team Building, du lịch MICE, truyền thông doanh nghiệp và các giải pháp kết nối thương hiệu. Theo ông Hà Văn Tuyển, sự phát triển của doanh nghiệp không chỉ được đo bằng doanh thu hay quy mô mà còn nằm ở giá trị mang lại cho khách hàng và cộng đồng.
Mục tiêu Top 10 là chiến lược dài hạn
Khi nói về mục tiêu đưa Ocean Group vào Top 10 doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực Event, Team Building, MICE và truyền thông, ông Hà Văn Tuyển cho rằng đây không phải khẩu hiệu truyền thông mà là chiến lược phát triển dài hạn.
Theo ông, nhu cầu xây dựng thương hiệu, phát triển văn hóa doanh nghiệp và nâng cao trải nghiệm khách hàng đang tạo ra cơ hội lớn cho ngành. Tuy nhiên, cơ hội chỉ dành cho những đơn vị có năng lực chuyên môn, hệ thống quản trị hiệu quả và đổi mới, sáng tạo liên tục. Vì vậy, mục tiêu Top 10 không đơn thuần là thứ hạng, mà là quá trình nâng chất doanh nghiệp ở mọi khía cạnh.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, Ocean Group tập trung vào ba trụ cột chính: Con người, công nghệ và chất lượng dịch vụ.
1. Con người: nguồn nhân lực được xem là tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp dịch vụ. Công ty chú trọng đào tạo chuyên môn, phát triển tư duy phục vụ khách hàng và xây dựng văn hóa doanh nghiệp.
2. Công nghệ: Ocean Group từng bước ứng dụng công nghệ vào quản lý vận hành, chăm sóc khách hàng và tổ chức chương trình nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.
3. Chất lượng dịch vụ: Doanh nghiệp ưu tiên tạo ra các sản phẩm có giá trị thực tế thay vì chạy theo xu hướng ngắn hạn. Theo ông Hà Văn Tuyển, điều khách hàng ghi nhớ không chỉ là địa điểm tổ chức mà còn là cảm xúc và trải nghiệm nhận được từ chương trình.
Kỳ vọng nâng tầm MICE Việt Nam
Không chỉ hướng đến sự phát triển của Ocean Group, Hà Văn Tuyển còn kỳ vọng góp phần nâng cao vị thế ngành Event và MICE Việt Nam. Theo anh, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế để trở thành điểm đến hàng đầu khu vực cho các chương trình hội nghị, hội thảo và du lịch kết hợp sự kiện, nhờ hạ tầng du lịch ngày càng hoàn thiện cùng các điểm đến nổi tiếng như Hạ Long, Đà Nẵng, Nha Trang hay Phú Quốc.
Ngày 14/7, Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh (Tp.Đà Nẵng) cho biết vừa tiếp nhận 8 người bị ong vò vẽ đốt sau sự cố xảy ra trong lúc đi trại hè.
Theo bệnh viện, trong lúc tham gia trò chơi bóng nước, nhóm nhân viên vô tình làm vỡ một tổ ong. Đàn ong lập tức bay ra tấn công khiến nhiều người bị đốt ở nhiều vị trí trên cơ thể.
BSCKI Huỳnh Quang Sang, Trưởng khoa hồi sức cấp cứu, Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh, cho biết ngay khi các bệnh nhân được đưa đến, khoa cấp cứu đã kích hoạt quy trình tiếp nhận đồng thời nhiều người bệnh.
Các bác sĩ nhanh chóng đánh giá tình trạng từng người, xử trí ban đầu và theo dõi sát diễn tiến.
Sau khi được đánh giá nhiều lần về dấu hiệu sinh tồn, 3 người được chỉ định nhập viện do có nhiều vết đốt, biểu hiện ban đầu nặng hoặc cần tiếp tục theo dõi nguy cơ biến chứng. Những trường hợp còn lại được kê đơn, hướng dẫn theo dõi tại nhà và hẹn tái khám.
Theo bác sĩ Sang, mức độ nguy hiểm khi bị ong vò vẽ đốt phụ thuộc vào số lượng vết đốt, vị trí bị đốt, lượng nọc độc cũng như tình trạng sức khỏe của từng người.
"Người dân không nên chủ quan khi bị ong vò vẽ đốt, nhất là khi bị nhiều vết đốt hoặc xuất hiện các triệu chứng như khó thở, nổi mề đay, chóng mặt, đau ngực, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu. Việc đến cơ sở y tế sớm giúp phát hiện và xử trí kịp thời các biến chứng", bác sĩ Sang khuyến cáo.
Các bác sĩ cũng lưu ý người dân không nên đến gần hoặc chọc phá tổ ong; hạn chế đi vào khu vực cây cối rậm rạp khi tham gia hoạt động ngoài trời; nếu phát hiện ong bay xung quanh cần bình tĩnh, từ từ rời khỏi khu vực.
Các đơn vị tổ chức dã ngoại, teambuilding cũng nên khảo sát địa điểm trước để bảo đảm an toàn.
Khi không may bị ong đốt, bước đầu tiên là nhanh chóng rời khỏi khu vực có ong và tiến hành sơ cứu bằng cách rửa sạch vùng bị đốt bằng nước và xà phòng, kết hợp chườm lạnh để giảm sưng đau. Người dân tuyệt đối không nên tự ý đắp các loại lá cây hoặc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng lên vết thương vì điều này dễ dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng. Đối với các trường hợp bị nhiều vết đốt, bị đốt ở các vị trí nhạy cảm như đầu, mặt, cổ, hoặc xuất hiện các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi, khó thở, việc nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất là yếu tố quyết định để bảo vệ sức khỏe và tính mạng.
Lá thư viết tay có nội dung: "Tôi có vấn đề về sức khỏe thần kinh và đau chân, xin nhà chùa cưu mang. Tôi thành tâm xin cảm tạ".
Trích xuất camera an ninh, nhà chùa ghi nhận có chiếc taxi dừng trước cổng lúc 11h ngày 10/5. Một phụ nữ từ ghế sau bước xuống, dìu người đàn ông vào trong khuôn viên chùa rồi rời đi.
Nhà chùa sau đó đã vệ sinh, chăm sóc vết thương cho ông, đồng thời báo chính quyền địa phương. "Ông ấy đi lại khó khăn, lúc tỉnh táo, lúc lại tỏ ra không minh mẫn", trụ trì nói.
Công an xã Lạc Phượng điều tra và xác minh người đàn ông bị bỏ lại ở cổng chùa sinh năm 1955, hộ khẩu tại quận Ba Đình (cũ), Hà Nội. Người phụ nữ đi cùng là con gái ông, sinh năm 1997. Gia đình đang thuê trọ tại xã Gia Lâm, Hà Nội.
Người đàn ông cho biết sức yếu, tuổi cao nên không còn khả năng lao động. Con gái ông mới sinh cháu, lại suy thận nặng, con rể là công nhân, thu nhập thấp, kinh tế gia đình khó khăn. "Ông bàn với con gái và con rể đưa vào chùa để xin được cưu mang", báo cáo của công an xã Lạc Phượng nêu.
Làm việc với công an, người con gái nói sợ không được trụ trì tiếp nhận, chị để cha ở cổng và đi về.
Sư Thích Quảng Văn cho biết chùa Đồng đang chăm sóc ba người già neo đơn nhưng tự chủ được sinh hoạt. Người đàn ông đi lại khó khăn, cần người hỗ trợ chuyên biệt nên nhà chùa không thể tiếp nhận.
Trưa 12/5, vợ chồng người con gái đến làm việc với chính quyền xã Lạc Phượng và đón cha về nhà. "Khi đến, người con gái mang theo kết quả khám sức khỏe xác định đang bị suy thận, nhà cũng đã bán, đang phải ở thuê", sư Quảng Văn nói.
Đại diện Cục Bảo trợ Xã hội, ông Trần Cảnh Tùng, Trưởng phòng Công tác Xã hội, cho biết hành vi bỏ rơi cha mẹ như trong vụ việc này có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Ông Tùng dẫn chứng Nghị định số 20/2021/NĐ-CP, quy định con, cháu có nghĩa vụ phụng dưỡng người cao tuổi. Theo Luật Người cao tuổi, Nhà nước tiếp nhận vào cơ sở bảo trợ xã hội những người thuộc hộ nghèo, không có người phụng dưỡng và không có điều kiện sống tại cộng đồng. Các trường hợp khẩn cấp do Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định.
Ông Tùng cho biết gia đình người đàn ông cần làm đơn gửi Chủ tịch UBND cấp xã để được xem xét hỗ trợ. Cục Bảo trợ Xã hội đã hướng dẫn Sở Y tế Hải Phòng phối hợp cùng chính quyền địa phương và gia đình để thống nhất phương án chăm sóc.
