Ngày 4-5, giải đua mong Đại hội Thể dục thể thao xã Trần Đề, TP Cần Thơ đã diễn ra tại khu du lịch sinh thái Mỏ Ó, cách cửa biển Trần Đề khoảng 5 km về hướng Bạc Liêu cũ. Đây là một trong những sự kiện được du khách quan tâm trong chuỗi hoạt động của Lễ hội Nghinh Ông xã Trần Đề diễn ra từ ngày 3 đến 9-5.
Các vận động viên dự giải đua mong đều là những ngư dân xã Trần Đề, có đôi chân rất khỏe, nhiều năm sống bằng nghề đi mong. Trong đó, gia đình anh Sơn Hoàng có đến 4 vận động viên tham gia giải gồm anh Hoàng và 3 con trai.
Sau những trận đua đầy kịch tính, với sức dẻo dai của đôi chân và kinh nghiệm “bẻ lái” cừ khôi, anh Sơn Hoàng giành hạng nhất giải đua mong Đại hội Thể dục Thể thao xã Trần Đề năm 2026.
Một ngư dân tham gia tranh tài cho biết tại vùng biển Mỏ Ó của xã Trần Đề có hơn trăm gia đình sống bằng nghề đi mong (còn gọi là trượt mong). Đây là nghề mưu sinh độc đáo, lâu đời của ngư dân vùng bãi bồi ven biển miền Tây Nam Bộ.
Theo ngư dân này, bãi bồi ven biển Mỏ Ó có rừng phòng hộ, thích hợp cho nhiều loài hải sản trú ngụ. Khi nước ròng, bãi biển Mỏ Ó và những vùng lân cận lộ ra bãi bùn rộng lớn, dài hàng chục cây số.
Một ngư dân cho biết để di cuyển nhanh trên bãi bùn ven biển sình lầy ngập lút gối bắt cua, nghêu, sò…, người dân xứ biển Mỏ Ó đã sáng chế ra một tấm ván trượt mỏng và nhẹ để làm phương tiện đi lại, người ta gọi đó là mong.
Những chiếc mong có cấu tạo gồm ván trượt được làm bằng tấm gỗ mỏng, tay cầm để lái và khoang chứa hải sản bắt được. Khi di chuyển, ngư dân dùng một chân quỳ lên tấm ván, chân còn lại đạp bùn đẩy cho ván lướt đi.
Theo các “thợ” lành nghề, chiếc mong được làm rất đơn giản, cũng không tốn nhiều tiền, chỉ cần một tấm gỗ dày cỡ 3cm, dài hơn 1m, rộng chừng 50cm là đủ. Tấm gỗ được bào cho láng để có độ trơn, lướt trên bùn nước.
Sau khi xẻ gỗ, người ta dùng lửa đốt nóng một đầu tấm gỗ, ép cong lên tạo cho mũi chiếc mong nhếch lên khỏi mặt bùn. Gần giữa có một thanh gỗ đứng làm nơi để ngư dân tỳ tay, “lái” chiếc mong theo ý muốn.
“Thay vì người ta trượt cát, trượt tuyết để giải trí thì mình trượt bùn tìm kế sinh nhai”, một ngư dân chia sẻ.
Giữa những đô thị đang vươn mình mạnh mẽ, vẫn còn đó những "gờ cao" vô cảm tại các công trình công cộng đang tước đi quyền được hòa nhập cơ bản nhất của hàng triệu người khuyết tật.
Dù Luật Người khuyết tật, quy chuẩn xây dựng về tiếp cận đã có hiệu lực từ lâu, việc thực thi các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng công trình đảm bảo người khuyết tật tiếp cận vẫn chưa thực sự hiệu quả.
Dạo quanh các tuyến phố chính của nơi tôi đang ở hay thậm chí là các trụ sở cơ quan hành chính, không khó để bắt gặp những hình ảnh trớ trêu. Một vỉa hè được lát đá hoa cương sang trọng nhưng lại thiếu đường dốc cho xe lăn, hay có đường lên nhưng không có đường xuống, gờ cao, khoảng cách xa không đúng quy chuẩn.
Một nhà vệ sinh công cộng gắn mác "hiện đại" nhưng lối vào lại hẹp hơn bề ngang một chiếc xe lăn tiêu chuẩn, không có đường lên cho người khuyết tật.
Một người khuyết tật vận động có thể phải luôn nhìn trước ngó sau nhờ người khiêng xe lăn khi đến trụ sở UBND phường xã, hay đi bệnh viện. Lúc đó, họ cảm giác mình như một gánh nặng. Chỉ một cái gờ xi măng nhỏ thôi cũng đủ để ngăn bước chân người khuyết tật vận động với thế giới bên ngoài.
Ngay đường lên cho người khuyết tật lại có một rãnh sâu thoát nước
Ở các công trình công cộng hiện còn tồn tại nhiều vấn đề về thiết kế, ngăn cản người khuyết tật vận động hòa nhập. Đó là đường dốc siêu dốc: có những công trình xây đường dốc cho xe lăn với độ dốc lên đến 300 hoặc 450. Đây không phải là lối đi, đây là một "cái bẫy" nguy hiểm. Theo quy chuẩn, độ dốc lý tưởng phải là 1/12.
Vỉa hè bị chiếm: Ngay cả khi vỉa hè có lối lên xuống thì việc hàng quán, xe máy bủa vây đã biến những nỗ lực tiếp cận này trở nên vô nghĩa.
Còn với hệ thống giao thông công cộng, xe buýt sàn thấp vẫn là một khái niệm xa xỉ tại nhiều tỉnh thành.
Việc thiếu vắng các hạng mục tiếp cận vật lý không đơn thuần là thiếu một lối đi. Khi thiết kế một công trình công cộng mà quên đi người khuyết tật, chúng ta đã vô tình gạt họ ra khỏi đời sống xã hội, tước đi quyền tự lập của họ.
Cần phải khẳng định mạnh mẽ rằng: Tiếp cận vật lý là quyền, không phải là sự ban ơn. Người khuyết tật có quyền được đi học, đi làm, đi khám bệnh và hưởng thụ văn hóa mà không cần phải phụ thuộc hoàn toàn vào sự giúp đỡ của người khác.
Một xã hội văn minh là một xã hội mà ở đó người yếu thế nhất vẫn có thể di chuyển tự do. Các địa phương cần có chế tài nghiêm khắc hơn đối với các công trình công cộng không tuân thủ quy chuẩn tiếp cận. Đã đến lúc các kiến trúc sư, các nhà thầu xây dựng và cơ quan quản lý phải đặt mình vào vị trí của người ngồi xe lăn trước khi đặt viên gạch đầu tiên.
Đừng để những "gờ nhỏ" tiếp tục ngăn cản những khát vọng lớn. Một lối đi bằng phẳng, một tay vịn đúng tầm, một thang máy có chữ nổi... không chỉ là những khối bê tông, sắt thép. Đó là sự thấu cảm, là sự công bằng và là thước đo lòng nhân ái của một cộng đồng.
Mong rằng, đã đến lúc chúng ta đo lường sự phát triển bằng nụ cười tự tin của người khuyết tật khi họ có thể tự mình lăn bánh vào những không gian công cộng.
Tại một sự kiện khởi nghiệp ở New York, bà Blakely, 55 tuổi, kể lại cách giáo dục của cha mẹ đã định hình tư duy kinh doanh của mình. Trong khi phần lớn phụ huynh hỏi về thành tích ở trường, cha của bà thường hỏi hai anh em trong bữa tối: "Tuần qua các con thất bại điều gì?".
Mỗi khi các con kể một kết quả không tốt, người cha sẽ đập tay khích lệ. Ngược lại, ông tỏ ra thất vọng nếu con gái không có thất bại nào để báo cáo. Bà cho biết truyền thống này giúp bản thân thay đổi tư duy, coi thất bại là dấu hiệu của việc dám bước ra khỏi vùng an toàn.
"Cha tôi coi thất bại là không dám thử chứ không phải là kết quả", bà kể.
Trước khi thành lập Spanx, bà Blakely trượt kỳ thi luật sư hai lần, bị hãng giải trí từ chối tuyển dụng vì không đủ chiều cao và đi bán máy fax trong 7 năm. Trong thời gian này, bà nhận ra khoảng trống giữa đồ lót truyền thống và các loại nịt bụng dày nặng.
Dù không có kinh nghiệm ngành bán lẻ, bà dùng 5.000 USD tiền tiết kiệm để khởi nghiệp. Bà dành 2 năm tự nghiên cứu, đăng ký sáng chế và tìm nhà sản xuất. Năm 2012, Forbes vinh danh Sara Blakely là nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất thế giới ở tuổi 41. Hiện bà sở hữu tài sản khoảng 1,3 tỷ USD.
Sau khi bán phần lớn cổ phần Spanx cho quỹ đầu tư với định giá 1,2 tỷ USD năm 2012, bà Blakely đã tặng mỗi nhân viên 10.000 USD tiền mặt và hai vé máy bay hạng nhất đi bất cứ đâu.
Nữ tỷ phú đúc kết 10 bài học thành công trong kinh doanh:
Chấp nhận thất bại: Hiểu rằng thất bại là sự thiếu cố gắng hoặc không dám thoát khỏi vùng an toàn.
Hình dung mục tiêu: Đặt ra các mục tiêu cụ thể trong đầu trước khi thực hiện.
Giữ kín ý tưởng sơ khai: Không chia sẻ ý tưởng khi đang phát triển mẫu thử để tránh bị tác động tiêu cực.
Không chấp nhận lời từ chối: Kiên trì tìm đối tác sản xuất dù bị nhiều bên từ chối.
Thuê người tin cậy: Tuyển dụng những người có sự gắn kết, dù họ chưa có chuyên môn sâu về lĩnh vực đó.
Làm việc linh hoạt: Giải quyết các khâu phát triển và tiếp thị khi phát sinh, không nhất thiết theo trình tự khuôn mẫu.
Khả năng tự học: Tự nghiên cứu những kiến thức mới và thuê ngoài những việc không thể tự làm.
Khởi nghiệp tinh gọn: Bắt đầu bằng số vốn nhỏ, tự làm các bước cơ bản thay vì tìm kiếm văn phòng hay công cụ tiếp thị đắt đỏ.
Tập trung vào việc thiết yếu: Chỉ lập website khi có cơ hội xuất hiện trên sóng truyền hình lớn.
Phá bỏ khuôn mẫu: Thay đổi cách tiếp cận truyền thống để tạo ra sản phẩm thực tế cho người dùng.
"Nếu tin tưởng ý tưởng của mình 100%, đừng để ai ngăn cản bạn", bà nói.
Theo Sohu vào một buổi trưa cuối tuần, gia đình ông Lưu 45 tuổi, Trung Quốc quây quần bên mâm cơm, bát trứng hấp nóng hổi vừa bưng ra đã được cô cháu gái xúc ăn ngay. Không ai để ý đó là món còn dư từ tối hôm trước, chỉ được đem hấp lại cho nóng. Điều đáng nói chỉ sau 2 giờ, cả nhà đồng loạt buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, riêng bé nhỏ còn sốt cao.
Trứng là thực phẩm giàu dinh dưỡng, an toàn nếu được nấu chín và sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, vấn đề bắt đầu khi món ăn này bị để quá lâu ở nhiệt độ phòng hoặc hâm đi hâm lại nhiều lần.
Theo các bác sĩ trứng có thể chứa vi khuẩn như Salmonella – tác nhân phổ biến gây ngộ độc thực phẩm. Nếu không được nấu chín kỹ, vi khuẩn không bị tiêu diệt hoàn toàn. Đặc biệt, với các món mềm như trứng hấp, môi trường ẩm và giàu đạm lại càng thuận lợi cho vi khuẩn phát triển nhanh chóng.
Nguy hiểm hơn, khi thức ăn đã nhiễm khuẩn và để qua đêm, một số vi khuẩn như Staphylococcus aureus có thể sinh ra độc tố chịu nhiệt. Điều này đồng nghĩa với việc dù bạn có hấp nóng lại, độc tố vẫn tồn tại và gây ngộ độc ngay sau khi ăn.
Đó cũng là lý do gia đình ông Lưu xuất hiện triệu chứng chỉ sau vài giờ – một dấu hiệu điển hình của ngộ độc thực phẩm do độc tố vi khuẩn.
Nguy hiểm hơn, nếu thói quen ăn trứng sai cách kéo dài, cơ thể có thể gặp nhiều vấn đề. Trước hết là các đợt nhiễm trùng tiêu hóa lặp lại với triệu chứng đau bụng, tiêu chảy. Người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền sẽ dễ bị biến chứng nặng như mất nước, rối loạn điện giải, thậm chí phải nhập viện điều trị tích cực.
- Ăn trứng chín: Các chuyên gia khuyến cáo, nguyên tắc quan trọng nhất là ăn chín và ăn ngay sau khi nấu. Trứng cần được nấu đến khi lòng trắng đông hoàn toàn, lòng đỏ ít nhất phải sệt. Với trẻ nhỏ, người già hoặc phụ nữ mang thai, nên ăn trứng chín kỹ hoàn toàn để đảm bảo an toàn.
- Không nên ăn trứng để lâu: Trứng sau khi nấu không nên để ngoài quá 2 giờ. Nếu còn dư, cần bảo quản trong tủ lạnh và sử dụng trong vòng 24 giờ. Khi hâm lại, phải làm nóng đều toàn bộ, không chỉ làm ấm bên ngoài. Nếu phát hiện mùi lạ, vị chua hoặc màu sắc thay đổi, tốt nhất nên bỏ đi.
- Ăn điều độ: Việc kiểm soát lượng ăn cũng rất quan trọng. Một người trưởng thành khỏe mạnh có thể ăn khoảng 1 quả trứng mỗi ngày trong chế độ ăn cân bằng. Những người có bệnh lý nền nên tham khảo ý kiến bác sĩ để điều chỉnh phù hợp.
Một quả trứng gà trung bình chứa 187mg cholesterol. Theo một báo cáo năm 2019 của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, người Mỹ ăn rất nhiều trứng (mỗi người ăn khoảng 279 quả trứng trong một năm).
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến nghị, nên ăn càng ít cholesterol càng tốt. Mỗi người không nên ăn quá 300 mg cholesterol mỗi ngày. Với những người mắc bệnh tim mạch, nên ăn ít hơn người bình thường.
