Trong đội hình 26 cầu thủ hiện tại, có 18 người sinh ra tại Australia, phần còn lại có nguồn gốc nhập cư hoặc sinh ra ở nước ngoài. Đây là sự khác biệt rõ rệt so với thế hệ vàng năm 2006, khi toàn bộ đội hình đều sinh ra tại Australia hoặc New Zealand.
Thủ môn đội trưởng Mathew Ryan là đại diện tiêu biểu cho nhóm cầu thủ trưởng thành trong môi trường bóng đá nội địa. Anh sinh tháng 4/1992 tại Sydney, lớn lên ở khu Plumpton, phía tây thành phố. Khu vực này từng là vùng bán nông thôn, sau đó phát triển thành khu dân cư với các ngôi nhà gạch đỏ, sân cỏ nhỏ và các khu sinh hoạt cộng đồng.
Trước khi trở thành thủ quân đội tuyển quốc gia và tham dự bốn kỳ World Cup, Ryan từng bị nghi ngờ về thể hình đối với một thủ môn. Tuy nhiên, anh vẫn trở thành cầu thủ Australia thành công bậc nhất ở châu Âu sau năm 2010.
Tuy nhiên, đội hình Australia dự World Cup 2026 không chỉ gồm những cầu thủ trưởng thành trong môi trường bóng đá nội địa. Bên cạnh những cầu thủ sinh ra tại Australia, đội hình năm 2026 còn có nhiều trường hợp đến từ các hoàn cảnh đặc biệt.
Hậu vệ Milos Degenek sinh năm 1994 tại Knin, Croatia. Gia đình anh rời quê hương khi mới 18 tháng tuổi do chiến tranh Croatia, sau đó sống tại Serbia trước khi tiếp tục di cư sang Australia năm 2000. Trong thời thơ ấu, Degenek từng trải qua các đợt không kích và phải trú ẩn trong hầm sâu 20-30 m dưới lòng đất.
Tiền đạo Awer Mabil sinh năm 1995 tại trại tị nạn Kakuma (Kenya), cách biên giới Sudan hơn 100 km. Cha mẹ anh là người Nam Sudan, rời quê hương vì xung đột vũ trang. Tuổi thơ của Mabil gắn liền với điều kiện thiếu thốn, khi anh chơi bóng bằng các túi nilon cuộn lại thay cho bóng thật.
Gia đình Mabil sau đó được định cư tại Australia, nơi anh bắt đầu sự nghiệp bóng đá chuyên nghiệp. Năm 2012, anh thi đấu tại hệ thống trẻ của Adelaide United trước khi được gọi vào đội tuyển quốc gia.
Một trường hợp khác là tiền đạo Nestory Irankunda, sinh năm 2006 tại Kigoma (Tanzania), trong một trại tị nạn nơi gia đình anh chạy trốn nội chiến Burundi. Chỉ ba tháng sau khi sinh, Irankunda được đưa sang Australia và lớn lên tại Perth, trước khi chuyển đến Adelaide năm 7 tuổi.
Tại Adelaide, Irankunda thi đấu cho các CLB địa phương như Croydon FC và Parafield Gardens. Anh được các tuyển trạch viên chú ý từ khi còn trẻ nhờ khả năng dứt điểm mạnh và tốc độ cao.
Chính Irankunda ghi dấu ấn rõ nét trong trận ra quân World Cup 2026, khi mở tỷ số trong chiến thắng 2-0 trước Thổ Nhĩ Kỳ trên sân BC Place ở Vancouver hôm 13/6. Từ pha phản công, tiền đạo 19 tuổi đột phá vào cấm địa trước khi dứt điểm chân phải đưa bóng đi sát cột. Anh cũng được trao giải Cầu thủ hay nhất trận đấu.
Gia đình Toure cũng có hành trình tương tự. Cha mẹ của Mohamed Toure rời Liberia do nội chiến, đi bộ qua Sierra Leone để đến Guinea trong gần ba tuần. Tại một trại tị nạn ở Conakry, họ lập gia đình và sinh các con, trong đó có Mohamed Toure năm 2004. Sau đó, cả gia đình di cư sang Australia theo chương trình hỗ trợ nhân đạo.
Tại Adelaide, Mohamed Toure cùng anh trai Al Hassan phát triển sự nghiệp bóng đá từ cấp độ trẻ. Hai gia đình Toure và Irankunda có mối quan hệ gần gũi, cùng sinh hoạt và tập luyện trong các CLB địa phương.
Ngoài châu Phi, đội tuyển Australia còn có nhiều cầu thủ sinh ra tại châu Âu. Hậu vệ Harry Souttar sinh tại Aberdeen (Scotland), có cha là người Scotland và mẹ là người Australia. Anh chọn thi đấu cho Australia, trong khi anh trai John Souttar khoác áo đội tuyển Scotland.
Hậu vệ Cameron Burgess cũng sinh tại Aberdeen và chuyển đến Australia năm 11 tuổi khi mẹ anh nhận công việc mới tại Tây Australia. Burgess sau đó trưởng thành trong hệ thống bóng đá địa phương trước khi thi đấu chuyên nghiệp.
Trung vệ Alessandro Circati sinh tại Italy nhưng chuyển đến Perth khi cha anh, cựu cầu thủ Gianfranco Circati, thi đấu cho Perth Glory. Trong khi đó, Paul Okon-Engstler sinh tại Bỉ khi cha anh thi đấu tại Club Brugge.
Ngoài ra, đội hình còn có nhiều cầu thủ thế hệ thứ hai, sinh ra tại Australia trong các gia đình nhập cư. Hậu vệ Aziz Behich là con của người Cyprus gốc Thổ Nhĩ Kỳ. Tiền vệ Nishan Velupillay có cha là người Malaysia gốc Tamil Sri Lanka. Hậu vệ Jason Geria có cha là người Uganda từng rời quê hương vào thập niên 1980.
Một số cầu thủ khác cũng có thời gian sống ở nhiều quốc gia. Tiền vệ Jackson Irvine sinh tại Melbourne, có cha người Scotland và mẹ mang dòng máu Hà Lan và Malta. Anh từng thi đấu tại Australia, Scotland, Anh và Đức.
Chiến thắng 2-0 giúp Australia có ba điểm và đứng nhì bảng D sau Mỹ. Kết quả này cho thấy đội hình với nhiều cầu thủ trẻ, trong đó có những người từng sinh ra hoặc lớn lên trong các trại tị nạn. Điều này phần nào phản ánh chính sách nhập cư và tiếp nhận người tị nạn của Australia trong nhiều thập kỷ.
"Tôi đã nghiên cứu và học hỏi để xây dựng lối chơi, phương pháp tập luyện hay đấu pháp cho U.17 Việt Nam. Để tạo ra tập thể mạnh, HLV trưởng cần thay đổi tư duy và định hướng chơi bóng cho các cầu thủ, rồi tìm ra bộ khung triết lý vừa vặn với con người đang có. HLV cần thôi thúc ý chí của từng cầu thủ, làm tốt khâu tâm lý, giúp cầu thủ khát khao hoàn thiện bản thân và vào trận với ý chí rực lửa", HLV Cristiano Roland trả lời Báo Thanh Niên cách đây tròn 1 năm, sau khi cùng học trò hoàn thành vòng bảng U.17 châu Á 2025 với 3 trận hòa tiếc nuối.
Tiếp quản tập thể rệu rã sau thất bại ở bán kết U.17 Đông Nam Á 2024, HLV Roland đã "thổi hồn" để tạo nên U.17 Việt Nam rực lửa, đánh bại cả Nhật Bản lẫn Uzbekistan ở giải giao hữu cùng năm, sau đó tiếp tục hòa Nhật Bản, Úc, UAE ở vòng chung kết châu Á 2025.
Cái tài của chiến lược gia Brazil là xây dựng lối chơi phòng ngự kỷ luật, nhưng không đá tiêu cực, mà triển khai bóng và vận hành tấn công bằng tư duy cực kỳ hiện đại. Đội bóng của Roland triển khai bóng bài bản từ thủ môn, tuần tự qua hàng thủ, rồi leo lên tuyến công bằng các pha đảo vị trí, di chuyển trực diện ấn tượng.
Hành trình vòng loại U.17 châu Á 2026 hoàn hảo với 5 trận toàn thắng (ghi 30 bàn, không thủng lưới), sau đó tiếp nối bằng tấm vé bán kết U.17 Đông Nam Á 2026 nhờ ngôi đầu bảng (14 bàn thắng, 0 bàn thua) cho thấy triết lý Roland đã thấm nhuần nhuyễn vào thế hệ trẻ, dù là lứa đàn anh năm ngoái với Duy Khang, Việt Anh, hay thế hệ này với Sỹ Bách, Đại Nhân, Nguyễn Lực. U.17 Việt Nam luân chuyển bóng nhanh, đánh biên hay trung lộ cũng đều đập nhả tí tách, khoa học và đẹp mắt. Trong khi các đội trẻ Indonesia, Thái Lan (đã bị loại) hay Malaysia trồi sụt, U.17 Việt Nam vẫn đi trên đường ray chiến thắng.
Tuy nhiên, bước vào trận gặp U.17 Úc ở bán kết vào ngày 22.4, U.17 Việt Nam sẽ ở thế "cửa dưới". Bởi U.17 Úc không những là đương kim vô địch, mà còn đại diện cho nền bóng đá mạnh bậc nhất châu Á.
U.17 Úc nhẹ nhàng hoàn thành vòng bảng U.17 Đông Nam Á với 9 điểm sau 3 trận, lần lượt thắng U.17 Campuchia (2-0), U.17 Singapore (1-0) và U.17 Brunei (12-0) bằng lối chơi rất Úc: nhanh, mạnh và chính xác, cuốn phăng đối thủ bằng sức mạnh vượt trội.
Đặc biệt, ở các trận gặp Campuchia và Singapore, Úc vẫn chưa bung hết sức, khi xoay tua đội hình và thử nghiệm nhiều nhân tố trẻ. Đó là vị thế đội mạnh, khi chỉ dồn điểm rơi phong độ cho vòng knock-out.
Dù ở giải trẻ (U.17 hay bất cứ cấp độ nào khác), việc đánh giá thực lực các đội chỉ tương đối do mỗi lứa một khác, nhưng trải nghiệm đối đầu U.17 Úc ở vòng chung kết U.17 châu Á 2025 là bài học tham khảo để HLV Roland cùng học trò chọn cách đương đầu khi tái ngộ.
Ở trận đấu đó, U.17 Việt Nam bị đối thủ lấn lướt ở tuyến giữa lẫn hai biên. Với dàn cầu thủ có thể hình và tốc độ đậm chất châu Âu, U.17 Úc chiếm ưu thế trong tranh chấp. Đội tuyển có biệt danh "Socceroos" mở tỷ số, có ba lần sút bóng dội xà ngang. Nhưng, U.17 Việt Nam vẫn có trận hòa 1-1. Bàn gỡ đến đầu hiệp 2, ở tình huống tổ chức tấn công từ một pha... ném biên bên cánh phải. Hoàng Trọng Duy Khang đã băng vào như tia chớp, vượt mặt trung vệ Úc rồi sút bóng quyết đoán ở góc rất hẹp. U.17 Việt Nam đã lập công ở tình huống dàn xếp có xác suất ăn bàn rất nhỏ, nhưng chính điều đó lại tạo nên sự bất ngờ, khiến U.17 Úc không kịp đối phó.
Để một lần nữa ngáng đường U.17 Úc, U.17 Việt Nam cần khó đoán như vậy. Sự khác biệt có thể đến từ cách phối hợp triển khai bóng, lựa thời điểm tấn công hay con đường tiếp cận cầu môn. Dù vậy, vẫn có sự đồng nhất ở lứa U.17 trước và hiện tại. Đó là thể hình đẹp của dàn cầu thủ với chiều cao trung bình trên 1,74 m, cơ bắp và sức mạnh để không ngại đối đầu sòng phẳng, cùng tâm thế không còn lo sợ trước những đối thủ mạnh nhất châu Á.
HLV Roland khẳng định tinh thần là yếu tố cốt lõi tạo nên chiến thắng ở cấp độ đội trẻ. Điều này, U.17 Việt Nam có thừa. Đại Nhân cùng đồng đội đã sẵn sàng đá trận bán kết để đời và tiễn đương kim vô địch rời giải.
Sáng 24-5, Công đoàn Hải Phòng đã nhận thất bại 0-4 trước Công đoàn Ngân hàng Việt Nam ở bán kết vòng loại phía Bắc Giải bóng đá công nhân, viên chức Việt Nam 2026.
Đội bóng đất cảng giành hạng 3 chung cuộc vòng loại phía Bắc cùng với Công đoàn Petro Việt Nam.
Đáng chú ý, Công đoàn Hải Phòng còn xuất sắc giành được danh hiệu đội bóng thi đấu fair-play nhất. Đội bóng hoa phượng đỏ là đội duy nhất tại vòng loại phía Bắc không phải nhận bất kỳ thẻ phạt nào.
Đây là sự chuyển mình cực kỳ ấn tượng của Công đoàn Hải Phòng, từ đội bóng nổi tiếng với lối chơi máu lửa, quyết liệt, sẵn sàng va chạm ở những mùa giải trước.
Thành tích này đến từ việc đại diện đất cảng luôn thực hiện tốt khẩu hiệu xuyên suốt: Giữ vững tinh thần đoàn kết và thi đấu fair-play. Sự kỷ luật này không đến từ áp lực chế tài, mà xuất phát từ ý thức tự nguyện và sự thống nhất cao độ từ ban lãnh đạo, ban huấn luyện cho đến từng thành viên trên sân.
Danh hiệu fair-play ở vòng loại là động lực lớn cho Công đoàn Hải Phòng hướng đến vòng chung kết toàn quốc dự kiến diễn ra cuối tháng 7 tại TP.HCM với quyết tâm cao nhất.
Nhờ thành tích chói sáng tại AFC Challenge League (Cúp C3 châu Á) mùa giải 2025-2026, lần đầu tiên trong lịch sử, bóng đá Campuchia chính thức vượt mặt VN để chiếm lĩnh vị trí thứ 14, đẩy V-League xuống hạng 15. Điểm sáng lớn nhất thuộc về CLB Svay Rieng với kỳ tích lọt vào trận chung kết AFC Challenge League. Bên cạnh đó, CLB Phnom Penh Crown cũng duy trì phong độ ổn định khi góp mặt tại vòng tứ kết của giải đấu này. Theo thống kê từ Footy Rankings, những thành tích ấn tượng trên đã giúp giải vô địch quốc gia Campuchia tích lũy thêm 8,725 điểm, trong khi V-League của VN chỉ có 8,667 điểm.
Dù hệ số điểm của Cúp C3 thấp hơn so với Cúp C1 và C2, nhưng sự ổn định xuyên suốt đã đưa Campuchia vươn lên vị trí thứ 10 khu vực Đông Á trong giai đoạn 2017 - 2026. Đây là một bước tiến thần tốc, làm thay đổi hoàn toàn vị thế của họ trên bản đồ bóng đá khu vực. Sự trỗi dậy của Campuchia không đến từ sự may mắn. Đó là kết quả của chiến lược đầu tư bài bản từ các ông chủ giàu có vào hai đội bóng nòng cốt là Phnom Penh Crown và Svay Rieng. Nhờ thứ hạng mới, ở mùa giải tới, Campuchia sẽ được trao một suất vào thẳng và một suất play-off tham dự Cúp C2 châu Á.
Thật ra, ở mùa giải vừa rồi các CLB của VN chuẩn bị khá chu đáo cho giải AFC Champions League Two (Cúp C2 châu Á), khi CLB Nam Định đã ký hợp đồng với 10 cầu thủ ngoại, còn CLB Công an Hà Nội (CAHN) cũng có 5 cầu thủ ngoại để bước vào sân chơi này. Tuy nhiên, thực tế trên sân lại không như mong muốn khi CLB Nam Định dù có những trận tung ra đến 9 cầu thủ ngoại trong đội hình vẫn thi đấu không thành công và bị loại ngay từ vòng bảng. CLB CAHN với thành phần ổn định hơn đã vào được vòng 16 đội, nhưng do sơ suất của ban huấn luyện (đưa 2 cầu thủ đã bị 3 thẻ vàng vào thi đấu) nên dù đã thắng Tampines Rovers 4-0 ở trận lượt đi vẫn bị xử thua 0-3. Kết quả gây sốc này khiến đội thua đậm trận lượt về với tỷ số 1-3 và bị loại đầy cay đắng.
Có thể thấy, việc tham gia các Cúp châu Á đối với các CLB của VN vẫn còn là gánh nặng, nhất là về vấn đề tài chính. Chỉ vài đội bóng ở V-League có thể đáp ứng các tiêu chí để tham dự Cúp châu Á, như các CLB CAHN, Hà Nội, Nam Định hoặc Ninh Bình; trong khi các đội còn lại nếu giành được suất thì đó là gánh nặng nên thường xin rút. Trong khi đó, các nước ở khu vực rất chú trọng tại các giải này, nhất là Thái Lan và Malaysia, vì nó giúp nâng cao vị thế các giải trong nước như Thai-League hay Liga Super Malaysia. Điển hình trận tứ kết Cúp C1 châu Á đã chứng kiến Johor Darul Ta'zim (Malaysia) thi đấu quật cường, khiến Al-Ahli (Ả Rập Xê Út) vô cùng nhọc nhằn mới có thể giành chiến thắng sát nút 2-1. Còn Buriram United (Thái Lan) cũng suýt gây bất ngờ khi chỉ chịu thua Shabab Al Ahli (UAE) 2-3 ở phút bù giờ trong trận tứ kết còn lại. Nên nhớ, CLB Buriram chỉ thắng CLB CAHN bằng loạt sút luân lưu trong trận chung kết giải các CLB Đông Nam Á 2025.
Tiền thưởng dành cho các đội dự giải đã tăng lên trong những năm gần đây, vì vậy thu hút và nâng chất các giải lên rất nhiều. Cụ thể, đội vô địch Cúp C1 châu Á mùa 2024-2025 sẽ được thưởng tổng cộng 12 triệu USD, tăng đáng kể so với 4 triệu USD ở mùa giải 2023-2024. Ngay cả đội thua cuộc trong trận chung kết cũng sẽ nhận được 6 triệu USD, tăng 4 triệu USD so với mùa giải 2023-2024. Cũng ở mùa giải này, CLB Nam Định đã nhận gần 10 tỉ đồng (380.000 USD) nhờ những chiến tích ở AFC Champions League Two, trong đó có mức hỗ trợ 300.000 USD khi tham gia vòng bảng và 80.000 USD nhờ thành tích vào vòng đấu loại trực tiếp.
Rõ ràng, muốn có được vị thế ở các cúp CLB châu Á, các CLB của VN cần tính toán về tài chính, tăng cường sức mạnh của đội bóng, thông qua việc bổ sung lực lượng cũng như tìm kiếm các ngoại binh chất lượng cao để có thể tranh tài với các CLB hàng đầu châu Á. Ngược lại, nếu thờ ơ với các giải này, không chỉ các CLB mà cả V-League cũng sẽ đánh mất vị thế ở khu vực.
