Nhưng trên thực tế, cỗ máy công nghiệp quốc phòng Nga không chỉ trụ vững mà còn tăng tốc theo những chiều hướng chưa từng có trong lịch sử thời hậu Xô viết.
Đó là một cuộc vận hành chiến tranh quy mô khổng lồ, được hỗ trợ bằng ngân sách kỷ lục, vận hành 3 ca liên tục, thu hút hàng triệu lao động và đang tự cơ cấu lại từ gốc rễ. Song đằng sau cũng có những vết nứt ngày càng lộ rõ.
Nền kinh tế thời chiến
Không một con số nào phản ánh rõ hơn quyết tâm của Điện Kremlin bằng những dòng ngân sách quốc phòng. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) trong báo cáo tháng 4/2026, Nga đã chi 190 tỷ USD cho quân sự trong năm 2025, khoảng 7,5% GDP – mức cao nhất kể từ khi Liên Xô tan rã. Con số này đưa Nga trở thành cường quốc chi tiêu quân sự lớn thứ 3 toàn cầu, sau Mỹ và Trung Quốc.
Trong ngân sách liên bang 2026 mà Tổng thống Vladimir Putin ký ban hành cuối năm 2025, gần 40% toàn bộ chi tiêu nhà nước được dành cho quốc phòng và an ninh, một tỷ lệ chưa từng có trong lịch sử hiện đại của nước Nga. Riêng mục “Quốc phòng quốc gia” được phân bổ 12.930 tỷ ruble (155 tỷ USD), trong khi chi tiêu thực tế, bao gồm các khoản mật, ước tính có thể cao hơn đáng kể.
Để nuôi cỗ máy chiến tranh, Nga buộc phải tăng lãi suất. Từ tháng 1/2026, thuế VAT tăng từ 20% lên 22%. Sự vận hành của tổ hợp công nghiệp – quân sự Nga cũng chuyển sang nhịp điệu hoàn toàn khác. Theo báo cáo hồi tháng 2 của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS), Điện Kremlin đã chỉ đạo các doanh nghiệp dân sự sản xuất các sản phẩm có ứng dụng quân sự, đồng thời chuyển toàn bộ ngành công nghiệp quốc phòng sang chế độ sản xuất theo các điều chỉnh luật lao động thời chiến.
Tập đoàn nhà nước Rostec, xương sống của tổ hợp công nghiệp – quân sự Nga, được trao thêm quyền kiểm soát nhiều nhà máy đạn dược và hiện đại hóa dây chuyền sản xuất. Đến cuối năm 2024, Rostec đã đầu tư 8,7 tỷ USD vào việc mở rộng và hiện đại hóa nhà máy. Tổng doanh thu của tập đoàn này đạt khoảng 39 tỷ USD trong năm 2024, CEO Sergey Chemezov báo cáo trực tiếp với Tổng thống Putin vào tháng 6/2025.
Về nhân lực, cuộc huy động của nước Nga là phi thường. Chỉ trong giai đoạn 2023-2024, khoảng 700.000 lao động mới đã gia nhập khu liên hợp công nghiệp quân sự, nâng tổng số nhân công trong ngành lên khoảng 3,8 triệu người, chiếm gần 5% toàn bộ lực lượng lao động. Để thu hút nhân công, các tập đoàn quốc phòng lớn như Kalashnikov và nhà máy UAV Alabuga đã trả lương khoảng 1.900 USD cho công nhân xưởng, gần gấp đôi mức lương trung vị quốc gia.
Kho vũ khí tự động hóa
Nếu có một lĩnh vực mà sự tăng tốc của tổ hợp công nghiệp – quân sự Nga gây kinh ngạc hơn cả, đó chính là sản xuất vũ khí không người lái. Năm 2023, Nga bàn giao khoảng 140.000 UAV các loại cho lực lượng vũ trang. Đến đầu năm 2026, chỉ riêng nhà máy Alabuga ở Tatarstan đã sản xuất hơn 5.000 UAV Geran-2 mỗi tháng. Theo các nguồn tin tình báo, tính đến mùa xuân 2026, nhà máy này đã sản xuất tổng cộng hơn 36.000 chiếc Geran-2, với mục tiêu vượt 50.000 chiếc vào cuối năm.
Đặc biệt, những thế hệ Geran-2 mới nhất không còn là bản sao đơn thuần của UAV Shahed-136 do Iran thiết kế. Chúng được tích hợp trí tuệ thông minh nhân tạo tiên tiến, cho phép nhận dạng mục tiêu tự động, xử lý video thời gian thực và dẫn đường ngay cả trong môi trường tác chiến điện tử dày đặc. Điều đó cho thấy Nga đang ráo riết leo thang cả về số lượng lẫn năng lực kỹ thuật trong cuộc chiến UAV.
Quy mô tấn công nói lên tất cả. Từ mức 1.100 UAV thả xuống Ukraine trong cả tháng 5-6/2023, con số này vọt lên 4.000 chiếc chỉ trong tháng 5/2025. Ngày 9/7/2025, một đợt tấn công đơn lẻ gồm 728 UAV nhắm vào Kiev, một kỷ lục mới trong cuộc xung đột. Trong đợt leo thang căng thẳng gần đây, Không quân Ukraine xác nhận Nga đã phóng 90 tên lửa và 600 UAV các loại trong trận tập kích vào rạng sáng ngày 24/5. Đây là một trong những cuộc tấn công lớn nhất của Nga vào Ukraine trong năm qua.
Về tên lửa, Cơ quan Tình báo Quân sự Ukraine (HUR) ước tính Nga sản xuất gần 2.500 tên lửa chính xác cao trong năm 2025, trải rộng trên các loại hành trình, đạn đạo và siêu vượt âm. Tháng 12/2025, máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ năm Su-57 của Nga hoàn thành chuyến bay thử đầu tiên với động cơ Izdeliye 177 tiên tiến, một cột mốc kỹ thuật đáng chú ý.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 24/5 thông báo, lực lượng quân sự nước này đã phát động đợt tấn công quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu quân sự ở Ukraine, sử dụng các hệ thống tên lửa Oreshnik, Iskander, Kinzhal và Zircon, cùng nhiều loại UAV nhằm đáp trả vụ tấn công bằng UAV của Ukraine vào một kỹ túc xá của trường đại học ở vùng Lugansk ngày 21/5/2025.
Trên mặt trận xe tăng, nhà sản xuất xe tăng chủ lực của Nga Uralvagonzavod đã vạch ra kế hoạch tăng sản lượng T-90 lên 80% vào năm 2028 so với mức năm 2024, đồng thời khởi động sản xuất biến thể mới T-90M2 (Project 188MS, hay “Ryvok-1”). Riêng năm 2025, Nga đã sản xuất khoảng 250 xe tăng T-90M cùng hơn 1.100 xe bọc thép chở quân và 365 hệ thống pháo.
Phó Cục trưởng Tình báo Quân sự Ukraine Vadym Skibitsky cảnh báo trong cuộc phỏng vấn vào tháng 9/2025 rằng nỗ lực phát triển vũ khí của Nga không chỉ nhằm phục vụ cuộc chiến tại Ukraine, mà còn là sự chuẩn bị dài hạn cho một xung đột tiềm năng với NATO vào năm 2030. “Tấn công các mục tiêu ở Ukraine đòi hỏi một bán kính chiến đấu nhất định, nhưng chuẩn bị cho chiến tranh với NATO năm 2030 đòi hỏi tầm xa lớn hơn nhiều”, ông nói. “Và đó chính xác là thứ Nga đang xây dựng vào các chương trình vũ khí”.
Cuối tháng 2, Tổng thống Putin ký Sắc lệnh số 116 thành lập “Ủy ban Phát triển Công nghệ Trí tuệ Nhân tạo”, trực thuộc Phủ Tổng thống, đưa quản trị AI lên tầm phối hợp nhà nước cao nhất. Theo phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế Mỹ (CSIS), AI hiện đã trở thành ưu tiên chiến lược trong quốc phòng Nga, được ông Putin nhấn mạnh tại cuộc họp Ủy ban Công nghiệp – quân sự hồi tháng 4/2025 như “nhân tố quyết định tương lai của quốc phòng”.
Những “vết nứt” trong lớp thép
Tuy nhiên, bức tranh hoành tráng đó không thể che đi những khó khăn nội tại. Chính những báo cáo của Bộ Quốc phòng Nga và các đánh giá từ phương Tây đều thừa nhận rằng khi chạy đua về số lượng, tổ hợp công nghiệp – quân sự Nga đang đánh đổi bằng chất lượng.
Báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS) hồi tháng 2 ghi nhận rằng do thiếu hụt linh kiện và không gian nhà máy đã đạt công suất tối đa, ngành quốc phòng Nga ưu tiên số lượng hơn chất lượng. Phần lớn hoạt động sản xuất tập trung vào tân trang thiết bị cũ hơn là chế tạo các phiên bản mới. Điều đó lý giải tại sao trên chiến trường Ukraine, các binh sĩ Nga được ghi nhận sử dụng đạn pháo chất lượng thấp của Triều Tiên và các nền tảng xe tăng lỗi thời như T-55.
Theo giới chuyên gia, các lệnh trừng phạt về công nghệ của Mỹ và phương Tây, dù không ngăn được Nga nhập khẩu linh kiện thông qua các nước thứ ba, đã thành công ở một khía cạnh quan trọng hơn, đó là đẩy giá nguyên vật liệu lên cao, buộc Nga phụ thuộc ngày càng sâu vào các đối tác. Viện RUSI (Anh) nhận xét trong báo cáo đầu năm 2026: “Các lệnh trừng phạt quốc tế đã khiến nền kinh tế Nga khó khăn nghiêm trọng trong trung và dài hạn, đồng thời làm giảm đáng kể năng lực quân sự theo mức độ khiến tổn thất hiện tại của Nga là không bền vững”.
Một chuyên gia từ viện Chatham House thừa nhận: “Nga có đủ nguồn lực để duy trì cỗ máy quân sự ở mức sản lượng hiện tại, thậm chí cao hơn, đối với các thiết bị cốt lõi như UAV, xe tăng hay đạn dược”. Tuy nhiên, chuyên gia này cũng đưa ra cảnh báo, theo thời gian và dưới tác động của lệnh trừng phạt, nước Nga có thể ngày càng khó khăn và tốn kém hơn trong việc mua sắm các linh kiện tiên tiến như vi điện tử và silicon cần thiết cho tác chiến điện tử, hệ thống không gian và dẫn đường chính xác”.
Thêm vào đó, đà tăng tốc đang chậm lại theo cấp số học. Nếu như trong năm 2023-2024, sản lượng vũ khí và đạn dược tăng 20-30%/năm, thì theo dự báo của Bộ Phát triển Kinh tế Nga, mức tăng trưởng năm 2026 chỉ còn 5-7%. Về tài chính, thâm hụt ngân sách 2025 đạt 2,6% GDP, cao hơn mọi dự báo ban đầu. GDP 2025 chỉ tăng 1%, chấm dứt giai đoạn “bùng phát chiến sự” 2023-2024. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo mức tăng trưởng 0,5-1,5%/năm sẽ kéo dài đến năm 2027.
Về dài hạn, Nga còn đối mặt với bài toán cấu trúc: thiếu hụt lao động trầm trọng trong khi nguồn cung lao động tay nghề cao bị cạnh tranh gay gắt giữa nhà máy quốc phòng và chiến trường. Không gian nhà máy đã đạt giới hạn công suất, đổi mới sáng tạo đình trệ vì đơn đặt hàng nhà nước buộc ưu tiên sản xuất đại trà hơn nghiên cứu phát triển. Như viện Chatham House kết luận trong báo cáo tháng 4 rằng: “Sức nặng của các lệnh trừng phạt quốc tế và nhu cầu của chiến tranh đã làm lộ rõ những điểm yếu vốn có trong cơ sở công nghiệp quân sự của Nga”.
Nhìn tổng thể, cỗ máy công nghiệp quốc phòng Nga đang chạy ở vận tốc mà không một nhà phân tích phương Tây nào dự đoán được vào tháng 2/2022. Với ngân sách quân sự chiếm tới 7,5% GDP năm 2025-2026, với hàng nghìn UAV rời khỏi dây chuyền mỗi ngày, với kế hoạch tăng sản lượng xe tăng lên 80% vào năm 2028, Nga đã thực sự chuyển đổi nền kinh tế sang nền kinh tế thời chiến theo đúng nghĩa.
Nhưng ngay cả những cỗ máy vĩ đại nhất cũng có giới hạn vật lý. Sức nóng của chiến sự đang tiêu hao cả ngân sách, lẫn tiềm lực xã hội của nước Nga. Câu hỏi không còn là liệu Nga có thể tiếp tục nuôi cỗ máy đó hay không – ít nhất trong ngắn hạn, câu trả lời rõ ràng là có. Câu hỏi thực sự là Nga có thể nuôi nó đến khi nào và với cái giá nào.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/5 kết thúc chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên trong nhiệm kỳ hai, trong đó tiêu điểm là cuộc hội đàm tại Đại lễ đường Nhân dân và cuộc trao đổi bên trong Trung Nam Hải với Chủ tịch Tập Cận Bình.
Ông Trump mô tả chuyến thăm là "tuyệt vời", trong khi ông Tập nhận định đây là dấu mốc mở ra "một quan hệ song phương mới", nhưng hai lãnh đạo không đưa ra những thông tin gây bất ngờ hay mang tính đột phá về kết quả chuyến thăm.
Thông cáo từ Washington và Bắc Kinh cho thấy hai bên có ưu tiên khác nhau về nội dung đàm phán. Phía Mỹ tập trung đề cập các vấn đề về thương mại, đầu tư và Iran, trong khi Trung Quốc đề cao ổn định chiến lược và vấn đề Đài Loan.
"Không có quá nhiều bất ngờ so với những gì hai bên đã phát tín hiệu từ trước cuộc gặp", William Yang, chuyên gia về Đông Bắc Á tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), trụ sở Bỉ, nói với Channel News Asia. "Sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ cả hai phía đã giúp cuộc gặp diễn ra suôn sẻ".
Thương mại và đầu tư
Sau hội nghị, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ và Trung Quốc đã đạt được "những thỏa thuận thương mại tuyệt vời". Bắc Kinh sẽ mua 200 máy bay của Boeing, tăng mua dầu mỏ, nông sản và hàng hóa Mỹ. Nhà Trắng cho biết hai bên còn thảo luận mở rộng tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp Mỹ và thúc đẩy đầu tư song phương.
Một trong những kết quả cụ thể nhất là kế hoạch thành lập "Hội đồng Thương mại" và "Hội đồng Đầu tư", hai cơ chế nhằm tạo kênh đối thoại thường trực về thương mại và đầu tư. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết cơ chế này sẽ xác định các lĩnh vực "phi chiến lược, không nhạy cảm" mà nước này có thể đón nhận đầu tư từ Trung Quốc.
Tuy nhiên, Bắc Kinh không xác nhận công khai nhiều nội dung ông Trump đề cập và chưa có văn bản chi tiết nào được công bố.
"Chủ tịch Tập lưu ý rằng các mối quan hệ kinh tế và thương mại Trung - Mỹ mang tính đôi bên cùng có lợi", Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết ngày 14/5.
Các nhà đầu tư cũng phản ứng khá dè dặt. Sau tuyên bố về thương vụ Boeing, cổ phiếu công ty này giảm hơn 4%, bởi thị trường kỳ vọng Trung Quốc sẽ mua khoảng 500 máy bay.
Robert Manning, chuyên gia tại Trung tâm Stimson, nói với CBC rằng cuộc gặp thượng đỉnh cho thấy sự thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận của ông Trump với Trung Quốc. Trong nhiều năm qua, ông Trump liên tục chỉ trích Trung Quốc là nguyên nhân khiến Mỹ mất việc làm công nghiệp và thúc đẩy chiến lược "tách rời kinh tế". Nhưng tại Bắc Kinh lần này, ông lại nói hai nước "đồng thuận rất nhiều về thương mại" và sẽ "thực hiện nhiều thương vụ".
Cuộc xung đột bùng phát cuối tháng 2 giữa Mỹ, Israel với Iran là một nội dung quan trọng trong cuộc gặp. Chiến sự đã khiến eo biển Hormuz, huyết mạch năng lượng của thế giới, rơi vào tình trạng "phong tỏa kép". Iran siết kiểm soát Hormuz, chỉ cho phép tàu của quốc gia "thân thiện" đi qua, còn Mỹ áp lệnh phong tỏa với mọi cảng biển của nước Hồi giáo.
Nhà Trắng cho biết Mỹ và Trung Quốc nhất trí Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân và eo biển Hormuz cần được duy trì tự do đi lại để bảo đảm dòng chảy năng lượng toàn cầu. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Trung Quốc phản đối quân sự hóa eo biển Hormuz, cũng như hành vi áp phí tàu qua khu vực này.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News sau hội đàm ngày 14/5, ông Trump nói ông Tập "đã đề nghị hỗ trợ giải quyết vấn đề Iran nếu có thể".
Tuy nhiên, phía Trung Quốc không xác nhận đầy đủ những nội dung mà Mỹ công bố. Thông cáo của Trung Quốc chủ yếu nhấn mạnh chiến sự Iran "đáng lẽ không bao giờ được xảy ra" và các bên cần giải quyết bằng đối thoại.
Chong Ja Ian, phó giáo sư tại Đại học Quốc gia Singapore, cho rằng hai bên thực tế đều có lợi ích chung trong việc giữ ổn định giá dầu và bảo vệ chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, Trung Quốc hiện tránh thể hiện lập trường nghiêng về Mỹ và chưa cam kết tăng sức ép lên Iran.
Theo ông Chong, chiến sự Iran không chỉ phụ thuộc vào ý chí của Mỹ và Trung Quốc, mà còn vào tính toán của Tehran và Tel Aviv.
"Có vẻ như cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều khó có thể khiến Iran và Israel hành động theo hướng khác", ông Chong nói.
Điểm nóng Đài Loan
Đài Loan từ lâu đã là nguồn cơn khiến quan hệ Mỹ - Trung căng thẳng. Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một tỉnh chờ thống nhất, kể cả bằng vũ lực nếu cần thiết. Mỹ cam kết tôn trọng nguyên tắc "Một Trung Quốc", nhưng tiếp tục duy trì quan hệ với Đài Loan và cung cấp cho hòn đảo các loại khí tài hiện đại để phòng thủ.
Trong cuộc hội đàm, Chủ tịch Tập nhấn mạnh Đài Loan "là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Mỹ - Trung" và cảnh báo xử lý sai có thể dẫn đến các cuộc đụng độ, thậm chí là xung đột giữa hai siêu cường.
Theo thông cáo Trung Quốc, ông Tập nói hòa bình ở eo biển Đài Loan chỉ có thể duy trì nếu Mỹ "phản đối Đài Loan độc lập".
Nhà Trắng không nhắc Đài Loan trong thông cáo sau hội nghị. Tuy nhiên, trên chuyên cơ Air Force One, ông Trump xác nhận hai bên "đã trao đổi rất nhiều về Đài Loan".
"Ông ấy có lập trường rất cứng rắn về vấn đề Đài Loan. Tôi không đưa ra bất kỳ cam kết nào theo hướng nào cả", ông Trump nói.
Sau khi trở về Mỹ, Tổng thống Trump đưa ra tuyên bố rõ ràng hơn. "Tôi không muốn thấy có bên tuyên bố độc lập. Mọi người biết đấy, chúng tôi được cho là sẽ phải đi xa tới hơn 15.000 km để tham chiến. Tôi không muốn như vậy. Tôi muốn cả họ và Trung Quốc đều hạ nhiệt tình hình", ông nói ngày 15/5.
Ông Trump nói thêm rằng không muốn thấy chiến tranh xảy ra ở eo biển Đài Loan và "nếu cứ giữ nguyên hiện trạng như bây giờ thì tôi nghĩ Trung Quốc cũng sẽ chấp nhận thôi".
Phát biểu này cho thấy Mỹ chưa thay đổi chính sách với Đài Loan và vẫn duy trì "sự mơ hồ chiến lược", theo chuyên gia Yang của ICG. Việc ông Trump tránh đối đầu công khai với ông Tập về Đài Loan cũng được xem là thành công với Trung Quốc, bởi Bắc Kinh muốn bảo đảm vấn đề này là "lằn ranh đỏ" trong quan hệ song phương.
Công nghệ
Công nghệ là một trong những chủ đề được theo dõi sát sao nhất trước hội nghị, đặc biệt liên quan tới chip, trí tuệ nhân tạo (AI) và các hạn chế xuất khẩu của Mỹ. Sự xuất hiện vào phút chót của giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang trong đoàn tháp tùng ông Trump làm dấy lên đồn đoán Washington có thể nới lỏng kiểm soát bán dẫn.
"Huang, Elon Musk của Tesla và Tim Cook của Apple có mặt trong đoàn tháp tùng ông Trump là có chủ đích", Lin Han-shen, chuyên gia về Trung Quốc tại Asia Group, nhận định.
Tuy nhiên, hai bên không có bước đột phá lớn nào được công bố trong lĩnh vực này. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nói với Bloomberg TV rằng kiểm soát xuất khẩu chip không phải "một chủ đề chính" trong hội đàm.
Ông Trump thêm rằng Mỹ và Trung Quốc đã thảo luận thiết lập "các biện pháp kiểm soát rủi ro" trong các lĩnh vực AI, y tế, dược phẩm và quân đội.
Các chuyên gia nhận định điều này phản ánh thực tế cạnh tranh công nghệ hiện đã trở thành trọng tâm trong quan hệ Mỹ - Trung và dù chưa có thay đổi lớn về chính sách, việc hai bên thảo luận cơ chế kiểm soát rủi ro vẫn được xem là tín hiệu quan trọng.
"Vấn đề cốt lõi hiện nay không còn đơn thuần là thương mại, mà là ai sẽ kiểm soát nền tảng công nghệ của kỷ nguyên công nghiệp tiếp theo", theo Luigi Gambardella, chủ tịch ChinaEU.
Theo chuyên gia Yang, lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc đã tận dụng hội nghị để thể hiện mong muốn chung trong việc tìm tiếng nói chung và kiểm soát bất đồng.
"Dựa trên các thông cáo từ hai phía, có thể thấy cả hai lãnh đạo đều cố nhấn mạnh những lĩnh vực mà hợp tác cùng có lợi Mỹ - Trung vẫn khả thi", Yang nhận định, đề cập đến thương mại và quan hệ kinh tế.
Stephen Olson, nhà nghiên cứu tại Viện ISEAS-Yusof Ishak, Singapore, đánh giá lãnh đạo Mỹ - Trung đều đã đạt được điều họ cần từ cuộc gặp.
"Chủ tịch Tập muốn định hình Trung Quốc ngang hàng với Mỹ như một đối thủ cạnh tranh thực thụ và đã đạt được điều đó", ông Olson nói. "Ông Trump cũng về nước với 'những thỏa thuận' mà lãnh đạo Mỹ có thể tuyên bố là 'thắng lợi'".
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 20/6 cho hay nước này đã triển khai các loại máy bay không người lái (UAV) tầm xa mới được hiện đại hóa và có khả năng hoạt động ở khoảng cách xa hơn.
"Giờ đây chúng có thể tiếp cận mục tiêu ở khoảng cách 3.000 km", ông nói, nhưng không nêu cụ thể. "Đây là phản ứng hoàn toàn chính đáng đối với các cuộc tấn công của Nga vào đất nước chúng ta. Kế hoạch tác chiến tầm xa của Ukraine đang được triển khai thực hiện".
Ông gửi lời cảm ơn đến các lực lượng tác chiến đặc biệt của Ukraine vì UAV của họ "đã đánh tới vùng Tyumen của Nga, trong đó có một cơ sở lọc dầu cách biên giới Ukraine hơn 2.000 km". Tổng thống Ukraine nói rằng đây là "hoạt động hiệu quả", nhưng không nói rõ thời điểm tấn công cụ thể.
Alexander Moor, tỉnh trưởng vùng Tyumen, ngày 20/6 xác nhận nhà máy lọc dầu ở khu vực Tây Siberia này đã bị tập kích bằng UAV. "Cuộc tấn công đã bị đẩy lùi. Các cơ quan khẩn cấp đang ứng phó tại hiện trường với những mảnh vỡ rơi xuống. Theo thông tin sơ bộ, nhà máy lọc dầu không bị hư hại và nhân viên đã được sơ tán", ông Moor viết trên Telegram.
Quân đội Ukraine nhiều tháng qua đã tiến hành chiến dịch tấn công tầm trung và tầm xa bằng UAV vào các mục tiêu trên lãnh thổ Nga, tập trung chủ yếu vào ngành công nghiệp dầu mỏ.
Nhà máy lọc dầu ở Tyumen là một trong những cơ sở hiện đại và phức tạp nhất của Nga, nằm ở phía tây Siberia. Nhà máy có công suất thiết kế khoảng 8 triệu tấn mỗi năm. Nhà máy xử lý khoảng 6 triệu tấn dầu thô hàng năm, sản xuất khoảng 0,5 triệu tấn xăng và 2,5 triệu tấn dầu diesel.
Oboronka, dự án công nghiệp quốc phòng do trang tin Mezha của Ukraine thành lập, hôm 28/4 công bố kết quả phân tích hiệu suất chiến đấu của tên lửa hành trình tầm xa Flamingo, dựa trên dữ liệu tình báo nguồn mở và ảnh vệ tinh thương mại sau các đòn tấn công.
"Thông tin nguồn mở cho thấy có 6 cuộc tập kích bằng tên lửa Flamingo đã được xác minh, với tổng cộng 23 quả đạn được ghi hình khi rời bệ phóng. Các nhà phân tích xác định 6 tên lửa trong đó đến được khu vực chỉ định, nhưng chỉ hai quả đánh trúng mục tiêu. Một vụ được cho là trúng đích nhưng vẫn còn gây tranh cãi", dự án này cho hay.
Cuộc tập kích đầu tiên bằng tên lửa Flamingo diễn ra hồi tháng 8/2025, nhằm vào một cơ sở biên phòng của Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) tại bán đảo Crimea, cách tiền tuyến khoảng 120 km.
Ít nhất 3 tên lửa Flamingo đã phóng đi, trong đó chỉ một quả đến được khu vực chỉ định, song trượt mục tiêu và rơi xuống vùng biển gần đó. Hình ảnh được công bố sau đó cho thấy tòa nhà của biên phòng Nga bị hư hại, song không thể xác định là do vũ khí gì và có liên quan đến Flamingo hay không.
Đòn đánh thứ hai được tiến hành tháng 11/2025, khi quân đội Ukraine tìm cách tấn công nhà máy nhiệt điện ở thành phố Orel, cách biên giới hơn 170 km. Ít nhất 4 tên lửa Flamingo đã khai hỏa, song ảnh vệ tinh không ghi nhận thiệt hại hay dấu vết va chạm nào. Tất cả dường như đã bị phòng không Nga bắn hạ, trong đó một vụ được ghi hình.
Quân đội Ukraine ngày 27/1 nhắm tới thao trường Kapustin Yar ở tỉnh Astrakhan, nơi được coi là bãi phóng tên lửa đạn đạo mang đầu đạn siêu vượt âm Oreshnik. Ít nhất 4 tên lửa đã hướng đến cơ sở này, trong đó chỉ một quả đến được khu vực chỉ định nhưng đã bị bắn hạ hoặc rơi gần hàng rào thao trường.
Flamingo lần đầu đánh trúng mục tiêu ngày 12/2, khi 6 tên lửa được khai hỏa nhằm vào một kho đạn của Tổng cục Tên lửa và Pháo binh Nga ở Kotluban, cách tiền tuyến hơn 500 km. Chỉ một quả đến được khu vực chỉ định và đánh trúng kho chứa đạn dược, khiến công trình bị phá hủy.
Theo Oboronka, tên lửa Flamingo có "màn thể hiện xuất sắc nhất" vào đêm 21/2, khi tập kích nhà máy Votkinsk ở Cộng hòa Udmurtia thuộc Nga. Đây là cơ sở chuyên sản xuất tên lửa đạn đạo, trong đó có dòng Iskander-M và Kinzhal.
Tổng thống Volodymyr Zelensky khi đó từ chối tiết lộ Ukraine đã phóng tổng cộng bao nhiêu tên lửa trong đòn đánh, song thừa nhận một số quả đã bị phòng không đánh chặn. Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng phòng không đã bắn hạ 5 quả Flamingo, song không nêu tổng số tên lửa mà đối phương sử dụng.
Oboronka nhận định Ukraine phóng không dưới 3 tên lửa Flamingo, trong đó một quả đánh trúng xưởng số 22 ở nhà máy Votkinsk. Ảnh vệ tinh sau đó cho thấy lỗ thủng lớn trên mái của một công trình thuộc tổ hợp nhà máy, nhưng chưa rõ thiệt hại cụ thể và mức độ ảnh hưởng tới dây chuyền sản xuất ở đây.
Ngày 28/3, quân đội Ukraine phóng ít nhất 3 tên lửa Flamingo nhằm vào nhà máy sản xuất thuốc nổ Promsintez ở tỉnh Samara, miền tây Nga. Hai quả đạn đã đến khu vực, song đều trượt mục tiêu và rơi xuống gần các nhà xưởng, hoặc bị phòng không Nga bắn hạ vào phút chót.
"Dữ liệu hiện có cho thấy Flamingo vẫn chủ yếu là vũ khí mang tính thử nghiệm hơn là phương tiện chiến đấu lâu dài. Nó thường đến được khu vực mục tiêu, song không đánh trúng vị trí cần thiết", Oboronka cho hay.
Dù vậy, Oboronka cũng lưu ý rằng tất cả phân tích nêu trên đều dựa theo kết quả xử lý dữ liệu tình báo nguồn mở. "Số lượng tên lửa khai hỏa và tỷ lệ trúng mục tiêu trên thực tế có thể khác nhiều", dự án này cho hay.
Giới chức Ukraine chưa bình luận về thông tin. Nhà sản xuất Fire Point từng thừa nhận tên lửa Flamingo thường gặp vấn đề về độ chính xác, với nguyên nhân chủ yếu là "phải bay rất thấp".
Dự án Flamingo thu hút chú ý khi lần đầu ra mắt vào tháng 8/2025. Nhà sản xuất Fire Point cho biết tên lửa đạt tầm bắn 3.000 km, tốc độ tối đa 900 km/h, mang đầu đạn nặng 1,1 tấn, sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp định vị vệ tinh với khả năng kháng nhiễu. Thông số này vượt xa nhiều loại vũ khí mà Ukraine sở hữu, bao gồm những khí tài nội địa và được phương Tây viện trợ.
Fire Point tuyên bố ưu điểm lớn nhất của Flamingo là thiết kế rất đơn giản và rẻ tiền, chỉ tốn khoảng nửa triệu USD mỗi quả và có thể xuất xưởng hàng trăm tên lửa mỗi tháng. Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hồi cuối tháng 10/2025 thừa nhận dự án Flamingo gặp nhiều vấn đề kỹ thuật trong sản xuất, cũng như bị chậm trễ nguồn vốn từ đối tác.
Hồi tháng 2, ông Zelensky xác nhận một dây chuyền sản xuất lớn của dự án Flamingo đã bị Nga phá hủy trong đòn tập kích tên lửa, nhưng không nêu chi tiết.
