Giữa năm 2024, Congerton Matthew, 43 tuổi, kỹ sư IT ở thành phố Perth, Australia, quen Ma Oanh, 27 tuổi, quê Lâm Đồng, khi cô sang đây du lịch. Sau nửa tháng, hai người quyết định yêu xa.
Oanh là người Churu, lớn lên trong gia đình làm nông ở Tà Năng, Đức Trọng, Lâm Đồng và là mẹ đơn thân của bé trai 5 tuổi. Cô cho biết ban đầu dù chấp nhận yêu xa nhưng rất đắn đo về mối quan hệ này bởi sự khác biệt về hoàn cảnh và khoảng cách.
Biết bạn gái chưa tin tưởng vào tình yêu, Matthew quyết định bay sang Việt Nam, gặp gia đình cô để thể hiện sự cam kết.
Tháng 10/2024, Matthew lần đầu sang Việt Nam ra mắt gia đình bạn gái. Ấn tượng đầu tiên là khi bước vào nhà, hơn 40 người thân và hàng xóm của Oanh đã ngồi chờ. Không khí rộn ràng khiến anh vừa ngại ngùng vừa bối rối. “Lúc đó tôi hơi sốc vì buổi ra mắt hoàn toàn khác với cách của người Australia, thường chỉ có một nhóm nhỏ, riêng tư”, chàng kỹ sư IT kể.
Buổi gặp mặt do bà Ma Theo, 58 tuổi, mẹ của Oanh, chuẩn bị. Gia đình chỉ có hai mẹ con nhưng họ hàng và hàng xóm đều đến chung vui. Trong bữa cơm, mọi người liên tục gắp thức ăn cho Matthew và mời uống rượu cần bằng ống tre. Khi biết anh không ăn được tôm và mực, cả nhà lập tức đi nấu món khác. “Sự chu đáo ấy giúp tôi hòa nhập nhanh hơn”, Matthew nói.
Hôm sau, người thân đưa Matthew đi thăm rẫy ngô, đồi tiêu quanh buôn. Một người anh họ của Oanh xin nghỉ làm để chở anh đi. Matthew cũng dự một đám cưới có khoảng 400 khách tại địa phương. Nhiều người chủ động đến bắt tay, trò chuyện với anh như thể đã quen thân từ lâu. “Tôi có cảm giác cả buôn làng là một đại gia đình”, anh nói.
Trở lại Perth, Matthew quyết định thay đổi kế hoạch cho tương lai. “Cuộc sống và tình cảm con người Việt Nam đã khiến tôi muốn ở lại mảnh đất này”, anh nói.
Anh đề nghị công ty cho làm việc từ xa để luân phiên ba tháng ở Australia và ba tháng tại Việt Nam. Đầu năm 2025, anh mang nhẫn trở lại Đức Trọng để cầu hôn Oanh.
Matthew bắt đầu nếp sống ở rể theo phong tục và chế độ mẫu hệ của người Churu. Người đàn ông sau khi kết hôn sẽ về sống cùng nhà vợ, còn phụ nữ giữ vai trò trung tâm, quán xuyến gia đình và nối tiếp dòng tộc theo huyết thống người mẹ.
Hàng ngày, Oanh cùng mẹ ra vườn, lên rẫy làm việc từ sáng sớm. Chưa từng làm nông, lại sợ côn trùng và bò sát nên Matthew không theo công việc ngoài rẫy. Anh tìm những việc phù hợp ở nhà để san sẻ với vợ.
Đi chợ và nấu nướng trở thành môn học vỡ lòng của chàng rể Tây. Ở Perth, anh quen nhặt thực phẩm dán sẵn giá trong siêu thị. Còn ở chợ Tà Năng, Matthew học cách lựa thực phẩm bằng kinh nghiệm của người địa phương như nhìn bó rau, cọng cứng để đoán độ tươi, bóp nhẹ quả bơ xem độ chín, hỏi người bán xem cá và rau mới mang ra hay để qua ngày.
Sau vài tuần, anh đã có thể tự mua đồ ăn cho cả nhà, nấu được vài món cơ bản. Mỗi sáng, Matthew dậy bế con cho vợ ngủ, chuẩn bị bữa sáng, nước uống để mọi người mang lên rẫy. Đôi khi anh bỏ tiền thuê thêm người phụ việc khi nhà vợ quá tải.
Nỗi lo lớn nhất của Matthew khi làm rể ở Việt Nam là mẹ vợ sẽ can thiệp sâu vào cuộc sống hôn nhân. Nhưng điều đó cũng sớm được cởi bỏ. Trong trận cãi vã lớn của hai vợ chồng vào năm ngoái, bà Ma Theo lẳng lặng tra Google Dịch, gõ từng câu tiếng Anh đưa con rể đọc. Bà vừa ra hiệu bằng tay, vừa nhắn anh bình tĩnh, rộng lượng hơn với vợ, rồi sau đó mới quay sang nói chuyện riêng với con gái để cả hai tự tìm tiếng nói chung.
“Tôi lớn lên trong văn hóa cha mẹ thường đứng ngoài quyết định của con cái khi trưởng thành. Tôi bất ngờ khi mẹ có thể ở giữa chúng tôi nhưng không áp đặt, chỉ giúp hai người hiểu nhau hơn”, anh cho biết.
Nhưng khác biệt lớn nhất Matthew phải học cách thích nghi lại nằm trong chính vai trò làm cha ở gia đình Churu. Oanh từng đánh vào mông con trai riêng và xem đó là cách răn dạy bình thường. Matthew cho rằng đây là hình thức bạo lực. Hai vợ chồng từng tranh luận, có lần không nói chuyện ba ngày.
Matthew thuyết phục vợ thay vì đánh phạt, cha mẹ có thể giải thích hoặc hạn chế những điều cậu bé thích như xem tivi. Oanh đồng ý thử cách này.
Cuối năm 2025, hai vợ chồng đón con chung mâu thuẫn tiếp tục xuất hiện trong cách chăm trẻ sơ sinh. Chị Oanh muốn dùng tấm khăn truyền thống để địu con trên lưng, còn Matthew lo ngại không an toàn nên muốn dùng xe đẩy và địu hiện đại.
Thấy con rể chưa yên tâm, bà Ma Theo không tranh luận mà trực tiếp hướng dẫn anh cách quấn khăn phong tục Churu, từ cách kéo căng nếp vải thổ cẩm, luồn qua nách đến thắt nút cố định. Khi tự mình địu con trên lưng, Matthew nhận ra phương pháp này cũng rất an toàn và tăng cảm giác gần gũi của tình phụ tử.
Qua việc chăm con, Matthew cũng nhận ra sự khác biệt trong cách gia đình hai bên nhìn về việc nuôi trẻ. Ở Australia, ông bà thường hỗ trợ khi cha mẹ cần, còn tại gia đình vợ, việc chăm một đứa trẻ được san sẻ cho nhiều người. Bà Ma Theo có thể vừa làm việc vừa địu cháu trên lưng, họ hàng thay nhau phụ giúp, hàng xóm trong buôn cũng có thể bế bé đi chơi. Ban đầu, sự gắn kết này khiến Matthew lạ lẫm, nhưng dần trở thành điểm tựa khi anh lần đầu làm bố.
“Điều tôi quý ở Matthew là luôn chịu lắng nghe. Con có văn hóa riêng nhưng luôn tôn trọng văn hóa gia đình vợ”, bà Ma Theo nói.
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa có văn bản gửi Sở Y tế tỉnh Cà Mau về việc điều tra, xử lý vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau.
Cục An toàn thực phẩm cho biết, đã nhận được thông tin ngày 24/4, hơn 40 học sinh tại địa phương phải nhập viện cấp cứu sau khi tham gia một bữa ăn miễn phí (bếp ăn không đồng). Các em xuất hiện những triệu chứng như mệt mỏi, nôn ói, đau bụng. Hiện các học sinh được theo dõi, điều trị tại Trung tâm Y tế khu vực Hồng Dân.
Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Cà Mau khẩn trương chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh tập trung tối đa nguồn lực để điều trị cho các trường hợp nghi ngộ độc, bảo đảm an toàn sức khỏe, không để xảy ra biến chứng nghiêm trọng.
Đồng thời, ngành y tế địa phương cần khẩn trương tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm liên quan bữa ăn nghi gây ngộ độc; xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, quy trình chế biến. Các mẫu thực phẩm và bệnh phẩm cần được lấy để xét nghiệm, tìm nguyên nhân chính xác.
Cục An toàn thực phẩm cũng đề nghị xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có), đồng thời công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cộng đồng, tránh các sự cố tương tự.
Bên cạnh đó, Sở Y tế tỉnh Cà Mau được giao phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm trong trường học, đặc biệt với các bếp ăn tập thể. Trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục trong việc bảo đảm an toàn thực phẩm cần được nhấn mạnh, nhất là khi tổ chức các hoạt động ăn uống cho học sinh.
Cơ quan chức năng cũng được đề nghị đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức về an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng, tập trung vào nhóm bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố.
Sở Y tế tỉnh Cà Mau phải theo dõi sát diễn biến vụ việc, thực hiện báo cáo nhanh, chủ động cung cấp thông tin chính thức và sớm công bố kết quả điều tra theo quy định.
Thông tin ban đầu trước đó, vào sáng 24/4, bếp ăn không đồng thuộc Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Vĩnh Lộc phát các suất ăn miễn phí cho học sinh Trường tiểu học Nhụy Cầm (xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau).
Khoảng hai giờ sau khi ăn, nhiều em đồng loạt có biểu hiện mệt mỏi, nôn ói kèm đau bụng. Nhà trường nhanh chóng thông báo cho phụ huynh và cơ quan chức năng.Tổng cộng 46 học sinh được phụ huynh và giáo viên đưa đến Trung tâm Y tế khu vực Hồng Dân khám, theo dõi sức khỏe.
Hiện sức khỏe các em đã ổn định, nhiều em được xuất viện. Bước đầu nghi các em bị ngộ độc thực phẩm, song nguyên nhân cụ thể vẫn chờ kết luận từ cơ quan chức năng.
Nhiều người mất thời gian để cứu vãn mối quan hệ rạn nứt, nhưng các chuyên gia tâm lý cho biết cần lý trí nhận diện các dấu hiệu độc hại để rời đi thay vì nỗ lực vô ích.
Bạo hành về thể xác hoặc tinh thần
Chuyên gia trị liệu tình dục Tammy Nelson (Mỹ) cho biết nếu đối phương dùng vũ lực như đẩy, xô, túm hay đánh bạn vì bất kỳ lý do gì, việc cố gắng thay đổi họ là vô ích. Bên cạnh bạo lực thể xác, sự thao túng tâm lý (gaslighting) cũng là một dạng bạo hành nguy hiểm. Nếu bạn bị chỉ trích là "quá nhạy cảm" hoặc "hay tưởng tượng" khi lên tiếng về những khúc mắc, hãy cân nhắc việc rời đi để bảo vệ bản thân.
Chỉ có một người nỗ lực
Mối quan hệ cần sự vun vén từ hai phía. Nếu bạn luôn là người duy nhất cố gắng giữ gìn tình cảm, trong khi đối phương chỉ hồi đáp ở mức tối thiểu, đó là lúc nên dừng lại. Nhà tâm lý học người Mỹ Marie Land cho biết, nếu bạn cảm thấy xấu hổ khi kể với người khác về những nỗ lực mình đang bỏ ra, chứng tỏ bạn đang cố gắng quá mức cho một người không phù hợp.
Đối phương từ chối sửa đổi
Chuyên gia tư vấn hôn nhân John Amodeo (San Francisco, Mỹ), tác giả cuốn sách Dancing with Fire, cho rằng sự thấu hiểu và lòng dũng cảm là yếu tố cần thiết để vượt qua khủng hoảng. Nếu bạn không hạnh phúc nhưng người bạn đời từ chối mọi sự trợ giúp, từ việc gặp chuyên gia tâm lý đến thay đổi thói quen xấu, thì chia tay là lựa chọn nên được ưu tiên.
Sợ gần gũi
Nếu bạn không thể chịu đựng việc hôn hay gần gũi đối phương trong một thời gian dài và không có dấu hiệu cải thiện, đó là tín hiệu cho thấy sự kết nối về cảm xúc và thể xác đã đứt gãy.
Người thân thiết lo ngại
Các nghiên cứu cho thấy bạn bè và người thân thường có cái nhìn khách quan về mối quan hệ của bạn. "Nếu những người hiểu rõ bạn nhất bắt đầu bày tỏ sự lo ngại, có thể họ đã nhìn ra những vấn đề tiềm ẩn mà người trong cuộc đang cố tình phớt lờ", giáo sư tâm lý học Gary Lewandowski từ Đại học Monmouth (Mỹ) nhận định.
Niềm tin bị phá vỡ
Tin cậy là nền tảng cốt lõi của một cuộc hôn nhân. Niềm tin một khi đã sụp đổ do những dối trá về tiền bạc, sự phản bội hoặc lạm dụng lặp đi lặp lại sẽ rất khó phục hồi. Bạn cần ở bên một người mang lại cảm giác an toàn thay vì sự bất an thường trực.
Ngoại tình nhiều lần
Việc dùng sự không chung thủy như một cách giải quyết các vấn đề trong mối quan hệ là sai lầm. Chuyên gia Tammy Nelson khuyên nếu bạn hoặc bạn đời thường xuyên tìm đến người thứ ba thay vì đối diện với nhau, hãy chấm dứt mối quan hệ thay vì đổ lỗi cho đối phương.
Cuộc sống cá nhân bị đình trệ
Một mối quan hệ lành mạnh là động lực để cả hai cùng phát triển. Nếu chuyện tình cảm chiếm quá nhiều năng lượng, khiến bạn không còn tâm trí cho sự nghiệp, gia đình và các mục tiêu cá nhân, đó là dấu hiệu của sự độc hại. Sự hy sinh trong tình yêu không được phép đánh đổi bằng tương lai cá nhân.
Theo John Amodeo, khi nhu cầu được tôn trọng và sẻ chia của bạn bị đối phương phớt lờ, rào cản tâm lý sẽ xuất hiện. Sự im lặng và thái độ phòng thủ từ đối phương lâu dần sẽ tạo ra sự cô lập. Rời đi là cách tốt nhất để ổn định lại cuộc sống.
Tại Công ty Cổ phần Du lịch và Đầu tư BĐS Đồng Đội Phú Quốc cùng thương hiệu ngọc trai QUEENPEARL PQ, tinh thần ấy đang được lan tỏa qua sự đồng hành của nhiều thế hệ trong các hoạt động cộng đồng và thiện nguyện.
Đáng chú ý, trong các chương trình hướng về cộng đồng thời gian gần đây, hình ảnh cha mẹ cùng con em tham gia các hoạt động tri ân, thiện nguyện đã để lại nhiều cảm xúc đẹp. Không đơn thuần là sự tham gia hỗ trợ tổ chức, đây còn được xem là cách để truyền lại cho thế hệ trẻ tinh thần biết ơn, trách nhiệm và lòng nhân ái.
Nghệ nhân Kim hoàn Quốc gia Hồ Thị Thanh Hương chia sẻ, việc tạo điều kiện để con em cán bộ, nhân viên cùng tham gia các hoạt động xã hội là một phần trong định hướng xây dựng môi trường giàu tính nhân văn và đề cao giá trị truyền thống. Qua những chuyến đi thực tế, những buổi gặp gỡ các gia đình chính sách hay hoạt động sẻ chia với cộng đồng, các bạn trẻ có cơ hội hiểu hơn về giá trị của sự hy sinh, lòng yêu nước và tinh thần "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam.
Điểm đặc biệt của các chương trình là sự xuất hiện của nhiều gương mặt trẻ tiêu biểu đại diện cho thế hệ kế thừa giàu tri thức và trách nhiệm xã hội. Trong đó có Tiến sĩ Dương Thanh Qui hiện công tác tại Viện Vật liệu xây dựng – Bộ Xây dựng và Hồ Thiện Nhân, sinh viên khóa K2025 Khoa Điện – Điện tử – Viễn thông, Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP.HCM.
Sự hiện diện của những gương mặt trẻ tiêu biểu không chỉ thể hiện tinh thần tiếp nối truyền thống gia đình mà còn cho thấy sự quan tâm đối với việc nuôi dưỡng thế hệ trẻ có tri thức, trách nhiệm và ý thức đóng góp cho cộng đồng.
Theo đánh giá của nhiều khách mời tham dự các chương trình cộng đồng do doanh nghiệp tổ chức, hình ảnh các bạn trẻ chủ động thăm hỏi, trao quà, trò chuyện với các Mẹ Việt Nam Anh hùng hay những hoàn cảnh khó khăn đã tạo nên dấu ấn đẹp và giàu cảm xúc. Đó không chỉ là hoạt động thiện nguyện đơn thuần mà còn là hành trình nuôi dưỡng sự thấu cảm và trách nhiệm với xã hội.
Tiếp nối hành trình tri ân nhân kỷ niệm Ngày Thương binh Liệt sĩ 27/7, từ ngày 22 đến 24/7/2026, Công ty Cổ phần Du lịch và Đầu tư BĐS Đồng Đội Phú Quốc sẽ tổ chức chương trình thăm hỏi và trao tặng quà cho 32 Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng tại tỉnh Cà Mau. Trước đó, trong hai ngày 10 và 11/6/2026, doanh nghiệp cũng phối hợp cùng CLB Kết Nối Yêu Thương triển khai các hoạt động thiện nguyện, trao quà tại TP. Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi, tiếp tục lan tỏa tinh thần "Uống nước nhớ nguồn" và những giá trị nhân văn đến cộng đồng.
Trong bối cảnh nhiều giá trị truyền thống cần được gìn giữ và lan tỏa mạnh mẽ hơn, sự đồng hành giữa hai thế hệ trong các hoạt động cộng đồng đang trở thành hình ảnh tích cực, góp phần xây dựng môi trường sống nhân văn và bền vững.
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động tri ân nhân dịp lễ, tết hay những chương trình hướng về cộng đồng, tinh thần sẻ chia và trách nhiệm xã hội còn được xem là một phần trong hành trình giáo dục thế hệ kế thừa – nơi những giá trị tốt đẹp được truyền lại bằng hành động thực tế, sự đồng hành và lòng biết ơn chân thành.
