“Tôi thấy nhiều người đang hiểu nhầm khái niệm ‘nghỉ hưu sớm’ khi cho rằng đó là không làm gì nữa, sống như người lớn tuổi sau khi rời thị trường lao động. Vì vậy, không ít người cho rằng cuộc sống như vậy sẽ rất buồn chán. Nhưng với những người trẻ mà tôi biết, nghỉ hưu sớm lại mang ý nghĩa khác. Đó là không còn bị ràng buộc bởi lịch làm việc từ 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều, chứ không phải ngừng tạo ra thu nhập hay ngừng làm việc.
Tôi có vài người cháu ở cả Việt Nam và Mỹ. Vợ chồng các cháu đều có kế hoạch tự do tài chính theo hướng này, và đã có người thực hiện được. Cha mẹ có phần hỗ trợ con cái, nhưng các cháu đều tự xây dựng kế hoạch của mình. Người đi trước tạo động lực cho người đi sau, rồi các cháu học hỏi lẫn nhau. Ngay cả khi đã nghỉ hưu, các cháu vẫn gửi con đi nhà trẻ, vẫn tiếp tục đầu tư chứng khoán và quản lý tài sản.
Các cháu tôi có nhiều nghề nghiệp khác nhau. Có đứa sau khi tốt nghiệp được các công ty lớn tuyển dụng, có đứa chuyển đến San Francisco làm việc, có đứa theo lĩnh vực hạt nhân, làm CPA hay học lên PhD. Riêng những đứa làm trong ngành Y hoặc Luật thì không đặt mục tiêu nghỉ hưu sớm, dù thu nhập có thể rất cao, bởi đây là những nghề càng nhiều tuổi càng tích lũy được kinh nghiệm và vẫn có thể chuyển sang giảng dạy khi không còn muốn làm toàn thời gian.
>> 52 tuổi tiền tiêu không hết nhưng tôi chưa từng nghĩ đến nghỉ hưu sớm
Những người cháu của tôi sau khi tốt nghiệp đại học, khoảng 22 tuổi, đều có mức thu nhập từ sáu con số mỗi năm và tiếp tục tăng trong khoảng 10 năm đầu sự nghiệp. Nếu thu nhập tăng nhanh, họ có thể đạt mục tiêu sớm hơn; còn phổ biến là ở độ tuổi 32-34. Sau khoảng 10 năm đi làm, các cháu quyết định trở về quê hương, sống gần gia đình hơn và dành phần lớn thời gian cho việc đầu tư. Dĩ nhiên, đầu tư không phải lúc nào cũng sinh lời.
Trong thời gian đó, các cháu mua nhà để ở, sau đó mua thêm bất động sản cho thuê và đầu tư chứng khoán. Khi quyết định nghỉ hưu, các cháu không rút tiền hưu trí như những người đến tuổi nghỉ hưu theo quy định, mà chuyển sang tập trung quản lý danh mục đầu tư toàn thời gian. Nhờ vậy, họ chủ động hơn về thời gian, có thể đi nhiều nơi nhưng vẫn duy trì nguồn thu nhập từ tài sản. Đồng thời, các cháu vẫn tiếp tục đóng thuế và tích lũy cho quỹ hưu trí theo quy định.
Từ những gì quan sát được, tôi cho rằng nghỉ hưu sớm không phải là sống nhàn rỗi, mà là đạt đến trạng thái tự do tài chính ở một mức độ nhất định. Người theo đuổi mục tiêu này vẫn làm việc, chỉ khác ở chỗ họ không còn phụ thuộc hoàn toàn vào tiền lương hàng tháng. Với họ, tài sản được tích lũy và đầu tư hợp lý sẽ tạo ra nguồn thu nhập để có thêm quyền lựa chọn cách sống và cách làm việc”.
Đó là chia sẻ của độc giả THMN xung quanh câu chuyện nghỉ hưu sớm. Phong trào nghỉ hưu sớm (FIRE – Financial Independence, Retire Early) ngày càng được nhiều người trẻ quan tâm, với mục tiêu tích lũy tài sản đủ lớn để không còn phụ thuộc hoàn toàn vào công việc toàn thời gian. Tuy nhiên, khái niệm này cũng gây nhiều tranh luận. Có người cho rằng nghỉ hưu ở tuổi 30-40 là điều phi thực tế, thậm chí đồng nghĩa với việc ngừng cống hiến. Trong khi số khác cho rằng “nghỉ hưu sớm” không có nghĩa là ngừng làm việc, mà là có thêm quyền chủ động về thời gian và lựa chọn công việc nhờ đạt được một mức độ độc lập tài chính.
Thú thực, nói về các bữa tiệc cưới rong vài năm trở lại đây, tôi ngày càng thấy mình lạc lõng. Việc đi ăn cưới với nhiều người dường như trở thành một "thủ tục" hơn là một dịp để gặp gỡ, chia sẻ niềm vui với cô dâu, chú rể.
Có lần, tôi đi dự đám cưới của một người bạn học cũ. Đến nơi, tôi được xếp vào một bàn toàn những người không quen biết. Điều đó cũng không quá lạ, vì chuyện ghép bàn vốn đã phổ biến. Nhưng điều khiến tôi bối rối là cách mọi người ứng xử trong bữa tiệc. Chưa kịp hỏi nhau vài câu xã giao, chưa kịp nhớ tên nhau, mọi người đã bắt đầu ăn vội. Các món ăn vừa dọn ra, ai nấy gắp nhanh, ăn nhanh, chẳng nói chuyện gì mấy.
Chỉ khoảng 30 phút sau khi ngồi vào bàn, chỉ chờ cô dấu chú rể tới bàn nâng ly xong, vài người đã bắt đầu đứng dậy. Rồi từng người một xin phép ra về khi có người còn chưa ăn xong. Tôi cũng đang cầm đũa cũng khựng lại khi thấy bàn đã vơi đi quá nửa. Không khí bỗng trở nên trống trải.
Có những lần khác, tôi thậm chí còn chưa kịp bắt chuyện thì họ đã lần lượt ra về. Cuối cùng, cả bàn chỉ còn lại mình tôi với vài chiếc ghế trống. Trong khoảnh khắc ấy, tôi phân vân: nên tiếp tục ngồi lại ăn cho xong, hay đứng dậy ra về như mọi người? Nhưng ngồi một mình giữa một bàn tiệc đông người trước đó khiến tôi thấy ngại. Cuối cùng, tôi chọn cách nhanh chóng dừng bữa, rồi lặng lẽ đứng dậy.
>> Chê cỗ cưới chán dù bỏ 500 K tiền mừng
Tôi hiểu rằng cuộc sống bây giờ bận rộn hơn, ai cũng có nhiều mối quan hệ, nhiều đám cưới phải đi. Có thể với nhiều người, việc đến dự, gửi phong bì, nâng ly chúc mừng chỉ là thủ tục cho đủ. Nhưng đôi khi, tôi tự hỏi: nếu tất cả chỉ dừng lại ở mức "hoàn thành nghĩa vụ" như vậy, thì ý nghĩa của một buổi tiệc cưới còn lại là gì?
Ngày trước, tôi vẫn nhớ những đám cưới nơi mọi người ngồi lại lâu hơn, trò chuyện nhiều hơn, có khi từ xa lạ thành quen biết. Không khí ấm áp ấy khiến việc đi ăn cưới không chỉ là vì cô dâu chú rể, mà còn là dịp để kết nối con người với nhau.
Có lẽ tôi hơi "cũ kỹ" khi vẫn mong chờ điều đó. Nhưng mỗi lần rơi vào cảnh ngồi một mình giữa bàn tiệc chóng tàn, tôi lại thấy tiếc cho một nét văn hóa đang dần phai nhạt. Và trong những bữa tiệc đông vui ấy, tôi lại cảm thấy mình cô đơn hơn bao giờ hết.
"Về chuyện này có lẽ tôi hiểu hơn ai hết bởi chính tôi là người cha quá bảo bọc con nên giờ hơn 65 tuổi rồi vẫn nặng gánh với con.
Con gái út 24 tuổi đi làm ở cơ quan cách nhà chừng 8 km nhưng lại thuê nhà gần đó để trọ. Thấy căn phòng lụp xụp lại thiếu thốn vật dụng nên vợ chồng tôi gọi con về nhà, dù hơi xa một chút nhưng sinh hoạt thỏa mái hơn.
Từ ngày con đi làm đến nay chưa hề đóng góp bất kể đồng nào về sinh hoạt phí hay mua sắm vật dụng trong gia đình, sáng ngủ dậy vệ sinh xong là đi làm, tối về đã có cơm nước dọn sẵn mặt dù cơ quan 5h chiều đã đóng cửa.
Hôm bữa con trai lớn của tôi có đề cập đến vấn đề đóng góp sinh hoạt phí và trách nhiệm đối với gia đình, nhưng con gái trả lời rằng: "Tại ba má gọi em về chứ em muốn tự lập, tiền sinh hoạt phí không đủ bù tiền xăng đi đi về về, nếu vậy em ở nhà trọ còn hơn. Tôi nghe mà ngán ngẩm".
Độc giả manhtuann672 bình luận như trên, than thở về việc con gái không chủ động đưa tiền sinh hoạt phí hàng tháng khi ở chung với bố mẹ. Bình luận này được viết sau bài Đi làm rồi vẫn sống chung và không trả tiền nhà tháng 5 triệu đồng cho bố mẹ.
Với câu hỏi khảo sát "Khi ở cùng bố mẹ bạn có góp chi phí sinh hoạt?", 80% độc giả trả lời có. Độc giả nickname annaho1998 cho biết: "Tôi góp 7 triệu đồng mỗi tháng tiền sinh hoạt phí cho bố mẹ. Điều tôi tự hào nhất là lo được cho bố mẹ. Nhà tôi tiền chợ mỗi tháng từ 5 triệu đến 6 triệu đồng, tiền điện từ 500 nghìn đến 700 nghìn đồng, wifi và tiền nước tất cả đều do tôi đóng. Chị tôi có phụ thêm tiền nên dư dả, cuối tháng thì tôi dẫn cả nhà đi ăn, cuối năm thì đi du lịch".
Cùng quan điểm, độc giả nickname Hoa thiên lý chia sẻ: "Con cái phải có ý thức chia sẻ với bố mẹ, và đóng góp phần sinh hoạt của mình. Tôi khi đi học vẫn được cha mẹ lo nhưng từ khi đi làm thì phải gửi cha mẹ tiền, dù cha mẹ có lương hưu. Ban đầu chỉ 2-3 triệu đồng, bây giờ là 5 triệu đồng.
Ngoài ra tôi mua biếu thuốc bổ, mua đồ hỗ trợ như gậy chống, đệm hơi... phụ tiền thuốc men, viện phí khi cha mẹ ốm đau. Độc thân nhưng tháng tôi tiêu tiết kiệm lắm cũng phải hơn 10 triệu đồng, nhưng biết sao được, cha mẹ già còn ở bên mình ngày nào thì phải biết ơn và trân trọng ngày đó".
Quán lẩu nướng tại một thị trấn cũ của anh tôi mở được 10 năm. Do có khu công nghiệp gần bên nên lượng khách là công nhân tới ăn uống hàng đêm, đặc biệt vào cuối tuần rất nhiều.
Rồi chẳng biết từ bao giờ, trên Facebook xuất hiện các fanpage đưa thông tin về địa phương, các nhóm Facebook liên kết với các fanpage này cũng thế. Thay vì đưa tin mưa gió, cảnh đẹp quê hương thì họ cho đăng bài quán trà sữa này mới khai trương, quán ăn kia mới mở, tất nhiên là tốn chi phí.
Một ngày xấu trời, bỗng dưng trong group Facebook xuất hiện một bài viết chê quán lẩu nướng của anh tôi "đồ ăn mắc", "cũng bình thường, không ngon", "nhiều chỗ ngon, rẻ hơn".
Bình thường vẫn có nhiều khách đến ăn, chẳng thấy ai góp ý gì. Bỗng dưng xuất hiện một bài đăng như vậy, rất nhiều bình luận chê bai, đồng tình xuất hiện. Không ngờ tới, thời gian mở quán cũng tương đối dài, nhưng lại bị một bài review chê bai dìm hàng, không ngóc đầu lên nổi và hậu quả là vắng khách dần, đến mức phải sập tiệm.
Tôi tin là nhiều chủ hàng quán ăn những năm qua rất ám ảnh với đội ngũ TikToker/ Youtuber tạm gọi là những Reviewer ẩm thực.
Họ có thẩm quyền gì để "review" món ăn?
Nếu nhận xét về giá, đã khách quan, căn cứ vào số lượng món ăn, chất lượng rau thịt hay giá cả thị trường ở thời điểm đang review?
Nếu nhận xét về ngon dở, chín người mười ý, phụ thuộc vào khẩu vị của từng người, thì tại sao họ lại nói nó ngon hay dở để rồi nhiều người xem bị ám thị, mặc định là quán đó "dở mà mắc" dù chưa ghé ăn thử lần nào?
Ngày nay, tôi có cảm giác chỉ với chiếc điện thoại thông minh trên tay, nhiều người như thể được "cường hóa" thêm một quyền năng: Phán xét, bóc phốt. Khi họ đi đâu, làm gì nếu gặp phải chuyện không hài lòng, họ sẵn sàng giơ chiếc điện thoại ra quay video và đăng lên mạng xã hội.
Như hai mặt của một đồng xu, mặt tốt là chống hàng quán bẩn, chặt chém nhưng mặt trái là cố ý bóc phốt thì ai sẽ xử lý những người này?
