Báo South China Morning Post ngày 15-4 đưa tin nhiều nhà hàng tại miền đông Trung Quốc đang triển khai robot tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để đảm nhận việc chế biến tới 100 món ăn khác nhau. Sự xuất hiện của các “đầu bếp máy” này không chỉ giúp cắt giảm chi phí vận hành, mà còn tạo nên những cuộc thảo luận sôi nổi trên mạng xã hội về tương lai của lao động chân tay.
Tại thành phố Hàng Châu thuộc tỉnh Chiết Giang, ít nhất ba nhà hàng robot đã hoạt động trong nhiều tháng qua. Đáng chú ý, nhà hàng 24 Jieqi Robot ở quận Tây Hồ đang sử dụng 8 robot để xử lý từ khâu gọi món, phục vụ, dọn dẹp đến nấu nướng. Các robot tại đây đảm nhận tới 60% tổng khối lượng công việc của nhân viên bếp.
Đặc biệt, trước khi khách hàng gọi món, robot sẽ thực hiện phân tích với AI bằng cách quét khuôn mặt và lưỡi của họ. Tiếp đến robot sẽ yêu cầu khách hoàn thành một bảng câu hỏi đơn giản.
Sau đó robot sẽ lập phân tích về lối sống, cảm xúc và tình trạng tiêu hóa của khách hàng trước khi đề xuất các món ăn theo mùa tốt cho sức khỏe.
Ông Cai Haitang, quản lý nhà hàng, cho biết robot có thể nấu hơn 100 món ăn, bao gồm cả các món đặc sản của Hàng Châu.
Kỹ sư Zhu Qi, người phát triển robot nấu ăn, cho biết robot lưu trữ dữ liệu về cài đặt nhiệt độ lò và mô phỏng chính xác các chuyển động xào, quay chảo của đầu bếp.
Đầu bếp Deng Xuhui tại căng tin cộng đồng Madayunhe chia sẻ trước đây anh phải nấu hàng chục món ăn mỗi ngày vào giờ cao điểm, nhưng giờ công việc của anh chủ yếu là điều khiển 2 robot.
“Nó giúp tôi tiết kiệm một nửa sức lực để tập trung vào kiểm tra chất lượng nguyên liệu, sáng tạo món mới và quản lý nhà bếp”, anh cho biết.
Một khách hàng ngoài 70 tuổi và vợ bày tỏ sự ngạc nhiên khi biết rằng các bữa ăn của họ được chế biến bởi robot. Ông nói: “Món này chẳng khác gì đồ ăn do con người nấu. Không mặn cũng không béo, hợp khẩu vị người già chúng tôi”.
Đáng chú ý, tại căng tin cộng đồng Haishu, sau khi đưa vào sử dụng 2 robot nấu ăn, giá thành bữa ăn đã giảm từ 18-20 nhân dân tệ (2,6-3 USD) còn 15-18 nhân dân tệ.
Công ty năng lượng Axpo của Thụy Sĩ ngày 26/6 thông báo nhiệt độ sông Aare chạm mức 25 độ C trong hai ngày liên tục và "chưa có dấu hiệu hạ nhiệt đủ mức cần thiết". Hệ quả là nhà máy điện hạt nhân Beznau ở miền bắc Thụy Sĩ, gần biên giới Đức, ngừng hoạt động vì phải đóng cả hai lò phản ứng.
Các nhà máy điện hạt nhân thường sử dụng nước sông làm nguồn cung cấp cho hệ thống làm mát thứ cấp. Nước sông được bơm qua hệ thống lọc, chạy qua các đường ống trong bình ngưng tụ để hấp thụ nhiệt dư từ nước siêu tinh khiết làm mát cho lò phản ứng.
Nước ấm sau đó được xả trở lại dòng sông. Nước sông trong toàn bộ quá trình này không tiếp xúc trực tiếp với lõi phóng xạ, nhưng quy định pháp luật yêu cầu nhiệt độ nước xả không được vượt ngưỡng cho phép để tránh làm sốc nhiệt các loài thủy sinh.
"Chúng tôi đang theo dõi nhiệt độ sông Aare", công ty Axpo cho hay. "Khi nhiệt độ nước sông mát hơn hoặc được dự báo giảm về mức đủ điều kiện, nhà máy Beznau có thể lên kế hoạch khởi động lại lò phản ứng".
Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh một đợt nắng nóng cực đoan đang thiêu đốt 150 triệu người trên khắp Tây Âu với mức nhiệt trên 35 độ C.
Nhiệt độ ở Thụy Sĩ ngày 26/6 đã phá vỡ kỷ lục nắng nóng tháng 6 trong hai ngày liên tục khi ghi nhận mức nhiệt 38,8 độ C ở Basel, gần Beznau. Ngày 25/6, khu vực này cũng đo được mức nhiệt 38 độ C, phá vỡ kỷ lục 80 năm qua.
Năng lượng hạt nhân chiếm hơn 1/3 sản lượng điện của Thụy Sĩ. Quốc gia này có 4 lò phản ứng hạt nhân lâu đời, bao gồm hai lò tại Beznau.
Lò phản ứng số 1 được đưa vào hoạt động năm 1969, lò phản ứng số 2 năm 1971, biến nơi đây trở thành một trong những nhà máy điện hạt nhân lâu đời nhất thế giới còn hoạt động.
Pháp cũng phải đóng cửa hai lò phản ứng hạt nhân hôm 25/6 nhằm bảo vệ môi trường, tránh xả quá nhiều nước nóng vào sông ngòi đang nóng lên. Quốc gia này ghi nhận ít nhất 55 người chết đuối từ khi đợt nắng nóng bắt đầu.
Đức ngày 26/6 ghi nhận nhiệt độ cao nhất từ trước đến nay ở mức 41,3 độ C tại thành phố Saarbruecken phía tây, phá vỡ kỷ lục trước đó là 39,6 độ C trong tháng 6.
Cùng ngày, cơ quan khí tượng Anh cho biết quốc gia này tiếp tục ghi nhận nhiệt độ 37,3 độ C tại làng Santon Downham, Suffolk, mức cao nhất tháng 6 trong ngày thứ ba liên tiếp.
Đợt nắng nóng này đã phá vỡ nhiều kỷ lục về nhiệt độ và đang gây ra những tác động lớn đến sức khỏe con người, hệ sinh thái, nông nghiệp và năng suất lao động, phát ngôn viên của Tổ chức Khí tượng Thế giới thuộc Liên Hợp Quốc Clare Nullis nhận định.
Theo dự báo của các chuyên gia khí tượng, đợt nắng nóng đang di chuyển từ Tây Âu đến khu vực Balkan, khiến nhiệt độ có thể lên tới 39 độ C ở một số khu vực của Serbia, Bosnia, Croatia, Kosovo, Bắc Macedonia và Montenegro.
Rạng sáng 12.7, quân đội Mỹ mở đợt tấn công thứ 3 trong vòng một tuần nhằm vào Iran, sau khi Mỹ cáo buộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) chặn tàu container M/V GFS Galaxy tại eo biển Hormuz, theo Reuters.
Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết khoảng 140 mục tiêu bị nhắm đến, gồm trận địa tên lửa, UAV, kho đạn và cơ sở giám sát ven biển của Iran. Mỹ tuyên bố chiến dịch nhằm làm suy yếu khả năng Iran tấn công tàu dân sự và thương mại.
Phía Iran cùng ngày ghi nhận nhiều vụ nổ tại các thành phố phía nam. Nước này sau đó đáp trả bằng tên lửa đạn đạo và UAV nhằm vào mục tiêu liên quan Mỹ tại Jordan, Kuwait, Bahrain, Qatar và Oman, theo Al Jazeera. Iran cũng tuyên bố tập kích căn cứ Prince Hassan ở Jordan cùng các cơ sở radar, hậu cần của Mỹ tại vùng Vịnh. Việc mở rộng mục tiêu cho thấy Iran muốn buộc mạng lưới căn cứ Mỹ khắp vùng Vịnh cùng chịu trận.
Sự leo thang trên thực địa đi kèm những thông điệp quyết liệt từ 2 bên. Trong tuyên bố được Hãng thông tấn Fars đăng ngày 11.7, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei nói việc trả thù cho cha ông, cố lãnh tụ Ali Khamenei, là "yêu cầu của dân tộc" và "nhất định phải được thực hiện". Ngày 12.7, nghị sĩ Iran Alaeddin Boroujerdi tuyên bố Nhà Trắng "sẽ không còn an toàn" đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định "thời kỳ của các thỏa thuận đơn phương đã chấm dứt", đồng thời cảnh báo Mỹ phải thực hiện cam kết hoặc "trả giá".
Trước đó, ông Trump dọa sẽ "tiêu diệt" Iran nếu Tehran thực hiện hoặc âm mưu ám sát ông. Trên CNN ngày 12.7, cựu đại tá không quân Mỹ Cedric Leighton mô tả các đòn đánh và phản đòn là một "nhịp điệu chiến đấu", nhằm duy trì sức ép nhưng chưa đẩy hai bên vào chiến tranh toàn diện. Tuy nhiên, khi phạm vi mục tiêu ngày càng mở rộng và ngôn từ trả đũa thêm gay gắt, nguy cơ tính toán sai lầm cũng tăng theo.
Trong khi đó, eo biển Hormuz vẫn là tâm điểm của kênh thương lượng giữa các bên. IRGC ngày 12.7 tuyên bố eo biển này sẽ bị phong tỏa cho đến khi Mỹ chấm dứt can thiệp vào khu vực. CENTCOM ngược lại khẳng định tàu thương mại vẫn tiếp tục qua lại. Bất đồng rõ ràng không chỉ nằm ở việc Hormuz mở hay đóng, mà còn ở quyền xác lập cơ chế vận hành tuyến hàng hải chiến lược này.
Trước đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 11.7 đến Muscat gặp người đồng cấp Oman Badr Albusaidi. Theo phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei, các đoàn pháp lý và kỹ thuật của 2 nước đã thảo luận về quản lý giao thông ở eo biển Hormuz. Qatar cũng tham dự với vai trò trung gian. Hiện Iran không chỉ muốn dùng Hormuz để gây sức ép, mà còn tìm cách đưa yêu sách kiểm soát eo biển vào một khuôn khổ đàm phán chính thức. Việc làm gián đoạn hoạt động vận tải giúp Iran gây sức ép đồng thời lên Mỹ, các nước vùng Vịnh và thị trường năng lượng toàn cầu. Trong khi đó, Mỹ đáp lại bằng các đòn quân sự, nhằm chứng minh Iran không thể biến ưu thế địa lý thành quyền chi phối hoạt động hàng hải quốc tế.
Dù vậy, giải pháp quân sự khó có thể tháo gỡ tận gốc cuộc khủng hoảng. Ông Ian Ralby, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm chiến lược hàng hải (Mỹ), nói với Al Jazeera rằng 2 phía đều quyết tâm tiếp tục làm suy yếu đối phương, tạo thành công thức cho một cuộc xung đột kéo dài.
Mỹ từng cân nhắc khả năng tiến hành một chiến dịch nhằm đưa uranium làm giàu ra khỏi các cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6/2025, tuy nhiên đã không thực hiện. Theo ông Trump, điều này sẽ đòi hỏi lực lượng Mỹ phải ở lại trên lãnh thổ Iran trong khoảng 1 tuần rưỡi.
“Chúng tôi đã nghĩ tới việc làm điều đó từ sớm, nhưng sẽ mất khá nhiều thời gian, khoảng 1 tuần rưỡi. Đó là quãng thời gian quá dài để hiện diện trong lãnh thổ đối phương”, ông nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News.
Theo Tổng thống Mỹ, trong chiến dịch lấy uranium làm giàu, lực lượng tham gia sẽ phải khoan xuyên qua lớp đá granite. “Granite là thứ cứng nhất. Những quả bom mà chúng tôi sử dụng vào tháng 6/2025 thực sự rất mạnh", ông nói, nhắc tới vụ tấn công của Mỹ vào các cơ sở của Tehran.
Hiện tại, chương trình hạt nhân của Iran vẫn là một nút thắt giữa Tehran và Mỹ. Iran nhiều lần khẳng định chương trình nguyên tử của họ vì mục đích hòa bình và họ sẽ không chấp nhận chuyển uranium đã làm giàu ra nước ngoài. Iran cũng tuyên bố rất rõ ràng rằng họ không có ý định phát triển vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, Mỹ vẫn thể hiện mong muốn có thể thu giữ uranium của Iran. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump nói số vật liệu hạt nhân này “có thể” đã bị chôn vùi, đồng thời nhấn mạnh: “Tôi muốn lấy được nó hơn".
“Chính tôi là người đã nói rằng chúng tôi sẽ lấy được nó, và chúng tôi sẽ làm được điều đó. Chúng tôi đang theo dõi sát nó”, ông nói.
Ông cho biết, ông sẽ cảm thấy yên tâm hơn nếu thu giữ được uranium làm giàu của Iran. Một phương án khác mà ông đưa ra là "ném bom lần nữa".
“Nhưng tôi sẽ cảm thấy tốt hơn nếu lấy được nó, và chúng tôi sẽ làm được", ông nhấn mạnh.
Trên mạng xã hội, ông Trump mô tả rằng việc Mỹ làm giảm sức mạnh quân sự của Iran là một trong những thành tựu của chính quyền ông.
Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đô đốc Brad Cooper, phát biểu trước một ủy ban Thượng viện Mỹ hôm 14/5 rằng cuộc chiến đã làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Iran, nhưng Tehran vẫn còn khả năng tấn công.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump phát đi thông điệp cảnh báo Iran. Ông tuyên bố rằng Mỹ biết Iran đã tìm cách tăng cường năng lực quân sự trong vài tuần qua kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
“Tôi hy vọng họ hiểu rằng chúng tôi đang theo dõi. Bởi vì mọi hệ thống phòng thủ của họ, bất cứ thứ gì họ triển khai, chúng tôi đều biết chính xác họ đưa lên những gì. Chúng tôi biết mọi thứ họ đã làm. Họ đã khôi phục một chút", ông nói, đồng thời cảnh báo sẽ phá hủy các năng lực này "trong một ngày".
Mặt khác, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã cảnh báo Mỹ và Israel không nên tìm cách tiến hành thêm hành động quân sự chống Iran, nói rằng các cuộc đối đầu trước đây đã không đạt được mục tiêu và bất kỳ nỗ lực nào trong tương lai cũng sẽ có kết cục tương tự.
Ngoại trưởng Iran khẳng định các lời cảnh báo sẽ không làm thay đổi lập trường của Tehran.
