Tại bãi đất bụi bặm cách Bắc Kinh một giờ lái xe, dòng xe cộ liên tục ra vào tấp nập để sạc pin. Đây chỉ là một mắt xích trong mạng lưới xe tải điện đang mở rộng nhanh chóng ở Trung Quốc.
Mảng xe điện dân dụng của Trung Quốc đã nổi tiếng từ lâu, nhưng lĩnh vực xe tải điện mới tăng tốc trong thời gian gần đây. Theo các chuyên gia, hệ thống hạ tầng sạc và đổi pin phủ rộng khiến lợi thế chi phí đang nghiêng hẳn về xe tải điện, đánh dấu sự “thay da đổi thịt” với ngành vận tải Trung Quốc và có thể coi là “đòn chí tử” với xe tải chạy bằng diesel truyền thống.
“2025 là năm đột phá đối với xe điện hạng nặng tại Trung Quốc. Khi hạ tầng sẵn sàng, xe điện sẽ trở thành lựa chọn kinh tế nhất cho đa số hoạt động giao hàng và vận tải”, Lauri Myllyvirta, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch (CREA), chuyên gia về tiêu thụ năng lượng Trung Quốc, nêu quan điểm.
Quá trình thay thế xe tải chạy bằng diesel ở Trung Quốc đang tăng tốc trong những năm gần đây.
Theo dữ liệu từ Commercial Vehicle World, công ty cung cấp thông tin thị trường có trụ sở tại Bắc Kinh, các mẫu xe điện chiếm 29% tổng doanh số xe tải nội địa tại Trung Quốc vào năm ngoái, tăng mạnh so với mức 14% năm 2024. Tỷ lệ thâm nhập thị trường năm 2021 chỉ ở mức chưa đến 1%.
Các nhà sản xuất dự báo thị phần xe tải điện sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, có khả năng chiếm phần lớn doanh số bán hàng trong vài năm tới.
Wang, tài xế xe tải 43 tuổi, cho biết công việc đã thay đổi khá nhiều kể từ khi chuyển sang sử dụng xe điện. “Điều khiển rất nhẹ nhàng. Xe cũ của tôi có hơn 10 số, vận hành rất cồng kềnh. Với xe điện, bạn chẳng phải làm gì cả, tất cả đều tự động”, anh nói khi cắm cáp sạc tại trạm ở quận Mật Vân, Bắc Kinh.
Khi được hỏi tại sao các công ty vận tải có xu hướng chuyển sang dùng xe tải điện nhiều hơn, anh cho rằng nguyên nhân bắt nguồn từ sự hỗ trợ trong chính sách quốc gia và kinh tế thị trường. “Đó là quy luật đào thải. Với chi phí vận chuyển và mọi thứ đi kèm hiện nay, ai cũng cố gắng để kiếm được nhiều tiền hơn. Loại xe này có chi phí vận hành thấp hơn”, Wang nói.
Zhang, một tài xế khác ở trạm sạc, cho hay đã chuyển từ xe tải chạy bằng khí tự nhiên sang xe điện được hai tháng. Công việc của ông chủ yếu là chở cát và đá trên quãng đường ngắn quanh Bắc Kinh. Zhang lưu ý rằng xe tải điện chưa phù hợp với hành trình dài.
Mẫu xe mà Zhang đang lái có tầm hoạt động tối đa khoảng 240-250 km. “Động cơ khá mạnh, tăng tốc nhanh. Tất cả tập trung vào tốc độ, nhưng phạm vi di chuyển vẫn còn hạn chế”, ông nói.
Khi quá trình chuyển đổi xe tải điện trong nước đang tăng tốc, các doanh nghiệp Trung Quốc cũng bắt đầu nghĩ nhiều hơn đến thị trường nước ngoài.
“Tương tự xe dân dụng, các nhà sản xuất xe tải hạng nặng Trung Quốc đang coi xuất khẩu là chiến lược tất yếu, do cạnh tranh ngày càng tăng và thị trường nội địa dần bão hòa”, Christopher Doleman, nhà phân tích tại Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA), nhận định.
Những bất ổn gần đây trên thị trường năng lượng toàn cầu do xung đột Trung Đông cũng là chất xúc tác tiềm năng cho xu hướng này. “Nhu cầu về xe tải hạng nặng chạy điện có khả năng sẽ cao hơn, khi các hãng vận hành cố gắng giảm thiểu rủi ro từ sự biến động của giá dầu diesel”, ông nói.
Han Wen, người sáng lập công ty khởi nghiệp xe tải điện Windrose Technology, cũng cho rằng chiến sự Trung Đông đã thúc đẩy nhu cầu về xe tải điện.
Thành lập năm 2022 và có trụ sở tại Bỉ, Windrose đang tìm cách tận dụng chuỗi cung ứng xe điện tiên tiến của Trung Quốc để khẳng định vị thế trên thị trường xe tải điện đường dài toàn cầu và cạnh tranh trực tiếp với tập đoàn Tesla của Mỹ.
“Đối với xe tải, phạm vi hoạt động là hạn chế lớn nhất”, Han nói. Ông lưu ý rằng xe tải của Windrose có thể chạy khoảng 700 km sau một lần sạc đầy và công ty muốn nâng con số này lên 1.000 km vào năm 2030.
Windrose đang tìm cách đẩy mạnh sản xuất sau khi được cấp phép lưu hành tại châu Âu, Trung Quốc, Mỹ và Nam Mỹ.
“Chúng tôi sẽ chế tạo khoảng 1.000 xe tải trong năm nay. Không còn nghi ngờ gì nữa, xe điện là sự lựa chọn ưu việt về mặt kinh tế. Tôi nghĩ chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa xóa sổ xe tải chạy dầu diesel”, Han nói, cho hay mục tiêu tiếp theo là 10.000 chiếc vào năm tới và 100.000 xe vào năm 2030.
Thượng nghị sĩ Mỹ Mitch McConnell, 84 tuổi, hôm 12/7 cho biết trong suốt những tuần vắng mặt vừa qua, ông phải làm hàng loạt xét nghiệm để tìm hiểu nguyên nhân bị ngã trước đó.
"Tôi đã thực hiện mọi xét nghiệm có thể để tìm ra nguyên nhân. Các bác sĩ của tôi đã xác nhận rằng tôi không bị gãy xương hay chấn động não. Tôi không bị đau tim hay đột quỵ. Tôi không có khối u hay xuất huyết. Nhưng tôi đã bất tỉnh trong giây lát và được đưa đến bệnh viện", ông McConnell nói, thêm rằng bản thân bị viêm phổi nhẹ.
Về việc đã giữ im lặng trong khoảng thời gian đó, ông McConnell giải thích rằng "những người thuộc thế hệ tôi thường ngần ngại chia sẻ sự yếu đuối đi kèm với tuổi già".
"Ngay cả trước công chúng, tôi cũng cảm thấy như vậy, nên không thể nào làm khác được", ông nói.
Thượng nghị sĩ Mỹ cho biết ông đang ở trong trung tâm phục hồi chức năng và chưa trở lại Thượng viện "ngay lập tức". Ông nói thêm trong khoảng thời gian này, ông vẫn làm việc với các nhân viên của mình về công việc của Thượng viện. Ông McConnell, thuộc đảng Cộng hòa, hiện là Chủ tịch Ủy ban Quy tắc Thượng viện.
Thông báo của ông McConnell còn kèm theo ảnh ông tươi cười bên vợ, bà Elaine Chao, ngầm đáp trả những đồn đoán trên mạng rời ông đã qua đời hoặc mất khả năng nhận thức. Trong bức ảnh, tay ông cầm một tờ báo mới xuất bản ngày 12/7.
Thượng nghị sĩ Mỹ nhập viện từ hôm 14/6 và văn phòng của ông trong nhiều tuần sau cung cấp rất ít thông tin, chỉ khẳng định ông đang được chăm sóc rất tốt và đang bình phục.
Khi thời gian nằm viện của ông kéo dài, những đồn đoán về tình trạng sức khỏe của ông ngày càng gia tăng. Tình hình trở nên căng thẳng đến mức Thống đốc Kentucky, Andy Beshear, thành viên đảng Dân chủ, phải đề nghị thượng nghị sĩ McConnell cập nhật thông tin về sức khỏe của mình cho công chúng một cách "minh bạch".
Tuyên bố của ông McConnell được đưa ra sau sự ra đi đột ngột của ông Lindsey Graham, thượng nghị sĩ cùng đảng Cộng hòa, vào tối 11/7.
Trước khi văn phòng của ông McConnell thông báo lý do ông vắng mặt thời gian dài, thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Cory Booker đã bày tỏ quan tâm và gửi lời chúc sức khỏe đến ông McConnell. Nhưng ông Booker còn nói thêm rằng "nhiều người không biết khi nào nên rút lui một cách hợp lý", ám chỉ tuổi tác của đồng nghiệp.
Theo thông báo từ Bộ Quốc phòng Nhật, tàu khu trục Kaga sẽ cập cảng Căn cứ Không quân Thủy quân lục chiến Iwakuni từ ngày 1-4.6 để tiếp nhận các thiết bị cho F-35B nhằm chuẩn bị cho cuộc diễn tập chung Mỹ - Nhật dự kiến diễn ra vào tháng tới.
Thông thường, các tàu chiến Nhật không cập cảng tại căn cứ Iwakuni. Bộ Quốc phòng Nhật cho biết chuyến thăm cảng của tàu Kaga chỉ nhằm mục đích đưa lên các thiết bị.
Trang USNI News dẫn tài liệu của Hội đồng thành phố Iwakuni cho biết cuộc diễn tập dự kiến diễn ra vào cuối tháng 6, bao gồm các hoạt động phối hợp giữa các tàu. Chi tiết về cuộc huấn luyện chung, bao gồm cả địa điểm, vẫn đang được thảo luận.
Lực lượng Phòng vệ trên không Nhật (JASDF) đang trong giai đoạn huấn luyện ban đầu với máy bay F-35B dưới sự hướng dẫn của các phi công Mỹ tại Căn cứ Không quân Nyutabaru của JASDF. Ba chiếc đầu tiên đã được bàn giao năm ngoái và ba chiếc nữa được bàn giao trong năm nay. Nhật dự định sẽ sở hữu một phi đội gồm 42 chiếc F-35B.
Thủy quân lục chiến Mỹ lần đầu thực hiện cất và hạ cánh của tiêm kích F-35B trên tàu JS Izumo của Lực lượng Phòng vệ biển Nhật (JMSDF) vào năm 2021. Tàu Kaga đã được triển khai đến Mỹ vào năm 2024 để thực hiện các cuộc thử nghiệm với F-35B, đánh dấu lần thứ hai JMSDF tiến hành thử nghiệm F-35B.
Hiện tàu Izumo đang ở Yokohama để nâng cấp lần hai nhằm vận hành các tiêm kích F-35B, dự kiến hoàn thành vào tháng 3.2028. Tàu Kaga dự kiến trải qua giai đoạn sửa đổi thứ hai trong những tháng tới, với công việc dự kiến hoàn thành vào tháng 3.2029.
"Mọi người nên lái xe ít lại và cố gắng tiết kiệm năng lượng. Dĩ nhiên đây là điều lúc nào cũng nên làm. Năng lượng là yếu tố thiết yếu đối với đời sống, nhưng chúng ta cũng cần tiết kiệm", Andy Walz, giám đốc mảng lọc dầu, đường ống và hóa chất của tập đoàn năng lượng Mỹ Chevron, bình luận với CBS News về chi phí hiện nay các gia đình Mỹ phải bỏ ra cho xăng dầu.
Kể từ khi chiến sự Iran bùng phát vào ngày 28/2, giá dầu thô Brent trên thị trường quốc tế đã tăng vọt, dao động quanh mốc 100 USD mỗi thùng. Cuộc xung đột làm đảo lộn dòng chảy năng lượng toàn cầu và cũng tác động đến giá xăng tại Mỹ, dù nước này gần như không nhập dầu qua eo biển Hormuz.
Theo dữ liệu của GasBuddy, giá xăng trung bình tại các trạm bơm Mỹ đã vượt 4 USD cho mỗi gallon (3,78 lít) trong phần lớn tháng 4. Hồi tháng 2, trước chiến sự, giá xăng trung bình tại Mỹ dao động dưới mốc 3 USD mỗi gallon và chưa lần nào vượt 3,25 USD suốt một năm qua.
Khi giá xăng liên tục tăng cao, người Mỹ thường có xu hướng chĩa mũi dùi chỉ trích vào các ông lớn xăng dầu trong nước. Động thái khuyên người dân giảm lái xe và tiết kiệm năng lượng của ông Walz dường như là biện pháp đề phòng sự phẫn nộ đó.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 12/4 bình luận rằng giá xăng "có thể giữ nguyên hoặc cao hơn một chút so với mức hiện tại" trong thời gian dài, thậm chí kéo qua cuộc bầu cử quốc hội giữa kỳ vào tháng 11.
Walz cho rằng sẽ không có phép màu nào có thể giúp giảm giá xăng dầu tại Mỹ, khi mặt bằng giá trên khắp thế giới đều đang tăng.
"Chúng ta có dầu thô ở Mỹ và đang xử lý, sử dụng chúng. Đây là tấm đệm về giá xăng dầu cho người dân Mỹ. Tuy nhiên, thị trường dầu thô mang tính toàn cầu và nếu tình hình hiện nay kéo dài, mọi việc sẽ khó khăn hơn", lãnh đạo Chevron nhận định.
Walz đồng thời nêu quan ngại về những hệ lụy từ chiến sự Trung Đông đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông phân tích rằng nhiều quốc gia khác trên thế giới phụ thuộc nhiều vào dầu thô Trung Đông và đang chịu nhiều rủi ro hơn Mỹ, vốn chủ yếu dựa vào sản lượng nội địa. Ông cảnh báo viễn cảnh "bắt đầu cạn hàng" đã trở thành nguy cơ có thật với một số nước.
Theo khảo sát của Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA) vào tháng 3, giá xăng vượt mốc 4 USD mỗi gallon có tác động đáng kể đến tâm lý người tiêu dùng, với khoảng 59% người phản hồi khảo sát cho biết họ sẽ thay đổi thói quen đi lại hoặc sinh hoạt vì giá cả leo thang.
Patrick Penfield, chuyên gia về chuỗi cung ứng tại Trường Quản lý Whitman thuộc Đại học Syracuse ở New York, dự báo giá xăng trung bình tại Mỹ có khả năng tăng đến mốc 4,3 USD mỗi gallon vào cuối tuần này. Trong trường hợp Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận hòa bình trong tháng 4, giá xăng có thể tăng lên 5 USD mỗi gallon vào giữa tháng 5.
"Khi đàm phán hòa bình chưa đạt kết quả và các động thái leo thang mới xuất hiện hồi cuối tuần qua, người dân Mỹ nên chuẩn bị tinh thần cho một đợt tăng giá mới. Giá xăng và diesel có thể tăng trong tuần này, cho đến khi có những động thái thực chất nhằm khôi phục lưu thông ở eo biển Hormuz", Patrick De Haan, lãnh đạo mảng phân tích thị trường xăng dầu của GasBuddy, cho hay.
