Công ty năng lượng Axpo của Thụy Sĩ ngày 26/6 thông báo nhiệt độ sông Aare chạm mức 25 độ C trong hai ngày liên tục và “chưa có dấu hiệu hạ nhiệt đủ mức cần thiết”. Hệ quả là nhà máy điện hạt nhân Beznau ở miền bắc Thụy Sĩ, gần biên giới Đức, ngừng hoạt động vì phải đóng cả hai lò phản ứng.
Các nhà máy điện hạt nhân thường sử dụng nước sông làm nguồn cung cấp cho hệ thống làm mát thứ cấp. Nước sông được bơm qua hệ thống lọc, chạy qua các đường ống trong bình ngưng tụ để hấp thụ nhiệt dư từ nước siêu tinh khiết làm mát cho lò phản ứng.
Nước ấm sau đó được xả trở lại dòng sông. Nước sông trong toàn bộ quá trình này không tiếp xúc trực tiếp với lõi phóng xạ, nhưng quy định pháp luật yêu cầu nhiệt độ nước xả không được vượt ngưỡng cho phép để tránh làm sốc nhiệt các loài thủy sinh.
“Chúng tôi đang theo dõi nhiệt độ sông Aare”, công ty Axpo cho hay. “Khi nhiệt độ nước sông mát hơn hoặc được dự báo giảm về mức đủ điều kiện, nhà máy Beznau có thể lên kế hoạch khởi động lại lò phản ứng”.
Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh một đợt nắng nóng cực đoan đang thiêu đốt 150 triệu người trên khắp Tây Âu với mức nhiệt trên 35 độ C.
Nhiệt độ ở Thụy Sĩ ngày 26/6 đã phá vỡ kỷ lục nắng nóng tháng 6 trong hai ngày liên tục khi ghi nhận mức nhiệt 38,8 độ C ở Basel, gần Beznau. Ngày 25/6, khu vực này cũng đo được mức nhiệt 38 độ C, phá vỡ kỷ lục 80 năm qua.
Năng lượng hạt nhân chiếm hơn 1/3 sản lượng điện của Thụy Sĩ. Quốc gia này có 4 lò phản ứng hạt nhân lâu đời, bao gồm hai lò tại Beznau.
Lò phản ứng số 1 được đưa vào hoạt động năm 1969, lò phản ứng số 2 năm 1971, biến nơi đây trở thành một trong những nhà máy điện hạt nhân lâu đời nhất thế giới còn hoạt động.
Pháp cũng phải đóng cửa hai lò phản ứng hạt nhân hôm 25/6 nhằm bảo vệ môi trường, tránh xả quá nhiều nước nóng vào sông ngòi đang nóng lên. Quốc gia này ghi nhận ít nhất 55 người chết đuối từ khi đợt nắng nóng bắt đầu.
Đức ngày 26/6 ghi nhận nhiệt độ cao nhất từ trước đến nay ở mức 41,3 độ C tại thành phố Saarbruecken phía tây, phá vỡ kỷ lục trước đó là 39,6 độ C trong tháng 6.
Cùng ngày, cơ quan khí tượng Anh cho biết quốc gia này tiếp tục ghi nhận nhiệt độ 37,3 độ C tại làng Santon Downham, Suffolk, mức cao nhất tháng 6 trong ngày thứ ba liên tiếp.
Đợt nắng nóng này đã phá vỡ nhiều kỷ lục về nhiệt độ và đang gây ra những tác động lớn đến sức khỏe con người, hệ sinh thái, nông nghiệp và năng suất lao động, phát ngôn viên của Tổ chức Khí tượng Thế giới thuộc Liên Hợp Quốc Clare Nullis nhận định.
Theo dự báo của các chuyên gia khí tượng, đợt nắng nóng đang di chuyển từ Tây Âu đến khu vực Balkan, khiến nhiệt độ có thể lên tới 39 độ C ở một số khu vực của Serbia, Bosnia, Croatia, Kosovo, Bắc Macedonia và Montenegro.
Theo Hãng tin AP ngày 1-4, ít nhất 18 người đã thiệt mạng khi một chiếc thuyền cao su chở người di cư bị lật và chìm trên biển Aegean ngoài khơi tỉnh Mugla, miền tây Thổ Nhĩ Kỳ.
Sự cố xảy ra khi con thuyền này cố gắng chạy quá tốc độ và phớt lờ cảnh báo dừng lại từ lực lượng tuần duyên.
Giới chức Thổ Nhĩ Kỳ cho biết ít nhất 21 người đã được cứu sống, trong khi công tác tìm kiếm các nạn nhân khác vẫn đang được tiếp tục.
Theo Bộ Tư lệnh Tuần duyên Thổ Nhĩ Kỳ, chiếc thuyền gắn động cơ ngoài được phát hiện vào khoảng 3h sáng (giờ địa phương) ngày 1-4 ngoài khơi khu vực Bodrum - một điểm du lịch nổi tiếng.
Mặc dù nhận được cảnh báo dừng lại, con thuyền vẫn cố gắng bỏ chạy với tốc độ cao, dẫn đến cuộc truy đuổi trên biển.
Trong điều kiện thời tiết xấu và sóng lớn, thuyền bắt đầu bị nước tràn vào, mất ổn định và cuối cùng bị lật rồi chìm. Lực lượng chức năng đã điều động một trực thăng cùng ba tàu cứu hộ từ khu vực lân cận, bao gồm cả thành phố Izmir, để triển khai chiến dịch tìm kiếm cứu nạn.
Các đội cứu hộ đã đưa được 21 người sống sót lên bờ và vớt được 18 thi thể. Tuy nhiên giới chức chưa xác định được tổng số người có mặt trên thuyền vào thời điểm xảy ra tai nạn, cũng như quốc tịch của các nạn nhân.
Công tác tìm kiếm vẫn đang được duy trì nhằm phát hiện thêm những người có thể còn mất tích.
Vụ việc xảy ra tại vùng biển gần đảo Kos của Hy Lạp, chỉ cách bờ biển Bodrum khoảng 20km, cùng với các đảo lân cận như Kalymnos, Leros và Symi - những điểm đến quen thuộc trong hành trình vượt biển của người di cư.
Hy Lạp là một trong những cửa ngõ chính vào Liên minh châu Âu đối với người di cư chạy trốn xung đột và đói nghèo từ Trung Đông, châu Phi và châu Á, với biển Aegean là tuyến đường vượt biển phổ biến, đặc biệt từ Thổ Nhĩ Kỳ - nơi đang tiếp nhận hàng triệu người tị nạn từ Syria, Iraq và Afghanistan.
Nhiều người đã mạo hiểm di chuyển bằng những chiếc thuyền nhỏ, vốn không đủ an toàn hoặc xuất phát trong điều kiện thời tiết xấu, khiến các vụ tai nạn chết người như trên thường xuyên xảy ra.
"Các tên lửa Iran đã đánh trúng trận địa radar cảnh báo sớm AR-327 đặt tại núi Dukhan trong cuộc tập kích trả đũa sáng nay", tài khoản mạng xã hội của hãng thông tấn Tasnim tại Iran ngày 11/6 cho biết, đề cập chiến dịch đáp trả nhắm vào các cơ sở quân sự Mỹ ở vùng Vịnh.
Hình ảnh do Tasnim đăng và được các nhà phân tích thông tin nguồn mở định vị địa lý cho thấy cột khói lớn bốc lên từ khu vực núi Dukhan. Đây là ngọn núi cao nhất tại Bahrain với độ cao 134 m so với mực nước biển.
Không rõ trận địa radar trên do quốc gia nào vận hành, song chuyên trang quân sự Defence Security Asia cho rằng đây là cơ sở có liên hệ với Mỹ.
Lực lượng vũ trang Iran tuyên bố đã tập kích loạt căn cứ có lực lượng Mỹ trong khu vực nhằm trả đũa đòn đánh trước đó của đối phương, trong đó có sân bay quân sự Sheikh Isa và trụ sở Hạm đội 5 Mỹ tại Bahrain.
Bộ Nội vụ Bahrain cho biết các cuộc tấn công từ Iran đã khiến một người bị thương nhẹ, nhiều phương tiện bốc cháy cùng nhà cửa bị hư hại ở thành phố Hamad và thủ đô Manama, do mảnh vỡ từ các máy bay không người lái (UAV) của Iran bị chặn.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa bình luận về thông tin trận địa radar tại Bahrain bị đánh trúng.
Theo chuyên trang về thông tin quân sự Deagel, AR-327 Commander là radar chiến thuật tầm xa hoạt động ở băng tần S, do hãng BAE Systems tại Anh phát triển.
Không quân Anh đưa radar AR-327 vào sử dụng từ năm 1997, với định danh Type 101 hoặc T101. Kể từ đó, T101 đã được triển khai thành công tại nhiều khu vực, trong đó có Bắc Cực, Trung Á và Trung Đông. Mẫu radar cảnh báo sớm này được cho là có tầm hoạt động 470 km.
Defence Security Asia cho biết núi Dukhan có tầm quan trọng đặc biệt về mặt quân sự, do địa hình cao cho phép radar triển khai tại đây bao quát các hành lang hàng không chiến lược xung quanh eo biển Hormuz.
"Vô hiệu hóa hoặc làm suy yếu năng lực cảnh báo sớm có thể tạo ra những điểm mù tạm thời, khiến nhiều quốc gia vùng Vịnh gặp khó khăn trong quá trình đánh chặn tên lửa, phối hợp về hải quân và đánh giá mối đe dọa từ trên không", chuyên trang này cho hay.
Quân đội Mỹ đã hứng chịu nhiều thiệt hại sau các cuộc tập kích trả đũa từ Iran trong xung đột Trung Đông. Theo kết quả phân tích ảnh vệ tinh được Washington Post công bố hồi đầu tháng 5, những đòn tấn công của Iran đã phá hủy hoặc làm hư hỏng tổng cộng 217 công trình, 11 thiết bị quân sự tại 15 căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú.
Tạp chí hàng không Aviation Week hôm 13/4 cho biết thông tin được tiết lộ bởi Jimmy Arter, quan chức phụ trách chuyển đổi và rút kinh nghiệm tại Trung tâm Hỏa lực Xuất sắc thuộc căn cứ Sill của lục quân Mỹ. "Chúng tôi đã bắn sạch kho dự trữ Tên lửa Tấn công Chính xác (PrSM) trong giai đoạn đầu cuộc chiến, nhiều quả nữa đang được chuyển đến", ông cho hay.
Lục quân Mỹ đưa tên lửa PrSM vào thực chiến trước khi hoàn thành giai đoạn thử nghiệm và đánh giá ban đầu. Dù vậy, kết quả chiến đấu cho thấy quy trình này dường như không còn cần thiết. "Hoạt động thử nghiệm đã được thực hiện trên thực tế. Chúng tôi không cần tiến hành thêm bất kỳ thử nghiệm nào sau đó", ông Arter cho hay.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, trước đó xác nhận tên lửa đạn đạo PrSM đã lần đầu thực chiến trong xung đột với Iran. Trung đoàn Pháo binh Dã chiến số 121, thuộc Vệ binh Quốc gia bang Wisconsin, là đơn vị đầu tiên khai hỏa loại đạn này trong thực chiến.
Lục quân Mỹ đã đặt mua 240 tên lửa PrSM trước năm tài chính 2024 và thêm 250 quả trong năm tài chính 2025. Không rõ tập đoàn Lockheed Martin đã bàn giao bao nhiêu quả đạn trước khi xung đột bùng phát hôm 28/2.
"Đến nay chỉ có 100 quả PrSM được lên kế hoạch bàn giao, phần nhiều đã được dùng trong hoạt động huấn luyện và thử nghiệm, nên ngay từ đầu kho dự trữ đã không có nhiều tên lửa", Colby Badhwar, nhà nghiên cứu an ninh thuộc tổ chức Trung tâm Phân tích Chính sách châu Âu, cho hay.
PrSM là tên lửa đạn đạo tầm ngắn do tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin phát triển, nhằm thay thế cho Tên lửa Chiến thuật Lục quân (ATACMS) đời cũ.
Tên lửa PrSM sở hữu các tính năng vượt trội so với ATACMS, với đầu đạn nổ mạnh nặng 90 kg và tầm bắn trên 500 km. Nó có thể được khai hỏa từ pháo phản lực HIMARS và M270, với cơ số lần lượt là 2 và 4 quả. Phiên bản tiếp theo của PrSM dự kiến đạt tầm bắn khoảng 1.000 km, xa gấp đôi bản gốc.
Thông tin được công bố giữa lúc xuất hiện lo ngại rằng quân đội Mỹ đã tiêu hao quá nhiều vũ khí trong xung đột Trung Đông. Điều này làm kho dự trữ bị hao hụt và có thể khiến Washington gặp bất lợi trong nỗ lực đối phó với các đối thủ ngang hàng trong tương lai.
Trong đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ xin cấp khoảng 3 tỷ USD để mua 785 tên lửa Tomahawk, tăng hơn 14 lần so với năm trước.
